Cảm xúc của nhà thơ đã được thể hiện chân thực và nó mang những dấu ấn trong tâm hồn của tác giả, ông dường như đang nói về những kí ức đó để hồi tưởng lại và nhớ thương có chút tiếc n[r]
Trang 1BÀI VĂN MẪU LỚP 12 PHÂN TÍCH BÀI THƠ ĐÒ LÈN CỦA NGUYỄN DUY
A Sơ đồ tóm tắt gợi ý
B Dàn bài chi tiết
1 Mở bài
- Giới thiệu đôi nét về tác giả Nguyễn Duy
+ Tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ
+ Là nhà thư của những vẻ đẹp đời thường, những giá trị khiêm nhường mà bền vững
2 Thân bài
- Giới thiệu khái quát về bài thơ Đò lèn
+ Được sáng tác vào tháng 9-1938 khi Nguyễn Duy trở về quê ngoại thăm bà sau bao năm xa cách nhưng bà đã không còn
+ Được in trong tập thơ Ánh trăng
- Những hình ảnh tuổi thơ
+ Thời thơ ấu: câu cá, bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật, ăn trộm nhãn, đi chơi đền, đi chân đất xem hội, níu váy bà đòi đi chợ,…
⇒ Tinh nghịch, hiếu động, hồn nhiên
Cách nhìn của nhà thơ: thành thực, tự nhiên, đậm chất hiện thực
- Tình cảm sâu nặng đối với người bà
Trang 2+ Hình ảnh người bà: mò cua xúc tép, gánh chè xanh những đêm lạnh, bán trứng ga Len ngày bom Mỹ dội,…
⇒ Sự cơ cực, tần tảo, yêu thương
+ Tình cảm của nhà thơ khi nghĩ về bà ngoại
Thấu hiểu nỗi cơ cực, tần tảo, tình yêu thương của bà Thể hiện tình yêu thương, sự tôn kính, lòng tri ân sâu sắc đối với bà
Sự ân hận, ngậm ngùi, xót đau muộn màng”
Khi tôi biết thương bà thì đã muộn
Bà chỉ còn một nấm cỏ thôi!
- Những đặc sắc về mặt nghệ thuật
+ Sử dụng thủ pháp đối lập
Đối lập giữa cái tinh nghịch vô tư của người cháu với sự cơ cực, tần tảo của người bà
Đối lập giữa hoàn cảnh đói kém, chiến tranh ác liệt, hoàn cảnh gia đình đau thương với cái đơn chiếc, già nua tội nghiệp của người bà
Đối lập giữa cái vĩnh hằng của vũ trụ với cái ngắn ngủi, hữu hạn của cuộc đời con gười
⇒ Thấu hiểu nỗi khổ cực của người bà, thể hiện nỗi ngậm ngùi, sự ân hận muộn màng khi không còn bà nữa
+ Sử dụng phép so sánh đối chiếu:
Giữa cái hư và cái thực, giữa bà với Tiên, Phật, thánh thần -> tương đồng
Giữa thần thánh với bà đặt trong bối cảnh của chiến tranh -> tương phản
Tôn vinh, ngợi ca tấm lòng nhân từ cao cả của bà Khẳng định sự bất diệt của hình ảnh người bà
+ Giọng điệu: thành thực, thẳng thắn -> sự ngậm ngùi, đắng xót, ân hận pha lẫn những suy niệm đầy màu sắc triết lí về sự sống con người
3 Kết bài
- Bài thơ gợi nhắc con người ý thức, trân trọng cội nguồn, những giá trị bền vững
- Bài thơ gây xúc động về tình bà cháu bằng cảm xúc chân thành, triết lí nhẹ nhàng nhưng thấm thía
C Bài văn mẫu
Đề bài: Phân tích bài thơ Đò lèn của Nguyễn Duy
Gợi ý làm bài
Nguyễn Duy là một nhà thơ có nhiều đóng góp trong nền thơ ca Việt Nam, bản thân tác giả
là một người sớm mồ côi cha mẹ nên cảm xúc của ông về tuổi thơ của mình thật gần gũi và gắn bó trong quãng đời của ông, chính vì vậy những cảm xúc đó đã tạo nên những nguồn cảm hứng để ông sáng tác bài Đò Lèn
Trong một lần về thăm lại quê nhà những cảm xúc của quê hương lại vọng lại trong kí ức của tác giả, ông nhớ lại những kí ức xưa bên bếp lửa và những hình ảnh khác khi sống bên người bà của mình Những hình ảnh đó hiện lên trong con người của tác giả có lúc vui có lúc buồn đan xen vào nhau và tạo nên những cung bậc thầm kín, sâu lắng Mở đầu bài thơ, tác
Trang 3da diết, dâng trào trong trái tim của tác giả Những hình ảnh ấy đã đọng lại trong tim tác giả một cách sâu sắc, hình ảnh trong những dòng thơ đầu, cậu bé Duy là một người tinh nghịch, với những trò chơi dân gian, lúc thì đi bắt cá lúc thì đi bắt chim sẻ Những hình ảnh đó hiện lên thật sinh động và ý nghĩa thể hiện niềm vui của tác giả về kí ức tuổi thơ khi được chơi những trò chơi ấy Với những kí ức về tuổi thơ có hình ảnh về mùi hoa huệ thơm ngào ngạt hòa vào cùng mùi của khói trầm bay thấp thoáng trong khoảng không gian ở chùa Trần, tác giả đã nói lên những nỗi nhớ về khoảng thời gian đã qua của mình, giờ đây khi tác giả hồi ức lại thì đó chỉ còn là những nỗi nhớ thương Và xen vào các hình ảnh khác đó là một hình ảnh lắng động nhiều cảm xúc và những nỗi nhớ miên man trong tình yêu tuổi thơ của mình:
Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá níu váy bà đi chợ Bình Lâm bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật
và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần
Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng
Hình ảnh đó đã đan xen trong tâm hồn của tác giả với những nét sinh động và thật ngộ nghĩnh Nó đang bao trùm lên một khoảng không gian vô tận và cuốn hút vào những thú vui của dân gian bằng những câu chuyện hay và đem lại cho tác giả nhiều cảm xúc, những hương vị ngọt ngào về một tuổi thơ của mình Ngoài ra, các hình ảnh khác cũng được hiện lên đó là những khoảng không gian thanh bình yên tĩnh nơi tác giả đã từng sống, niềm vui của tác giả là được hòa nhập và tạo nên những nỗi nhớ thương trong tâm hồn của tác giả Những nỗi nhớ và hoài niệm đó đã làm cho tác giả nhớ mong và hồi tưởng lại kí ức tuổi thơ của mình Toàn bộ những hình ảnh và kí ức của tuổi thơ ấy đã được tác giả kể lại để từ đó gợi lên những nhịp điệu nhẹ nhàng và tha thiết làm cho mỗi người đọc chúng ta đều cảm thấy nhớ thương những kí ức đã qua của mình Hình ảnh về một con người tuổi thơ đã tràn ngập trong tâm trí của tác giả, hàng loạt các hình ảnh thiêng liêng khác cũng đã gắn bó với tác giả Vì sớm mồ côi cha mẹ nên tác giả phải ở cùng với bà ngoại hình ảnh gắn bó với người bà cũng đã hiện lên trong kí ức của tác giả:
Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế
bà mò cua xúc tép ở đồng Quan
bà đi gánh chè xanh Ba Trại Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn
Những hình ảnh trong kí ức của tác giả về người bà của mình đó là một người bà tần tảo
Trang 4của hai bà cháu vô cùng cực khổ vất vả nhưng người bà này vẫn cố gắng để có thể nuôi nấng người cháu của mình Hình ảnh ấy đã được thể hiện rất rõ trong những ngày gió rét bà vẫn thập thững “gánh chè xanh” để kiếm tiền nuôi cháu, có khi mò cua bắt cá nuôi cháu từng ngày Những kí ức về người bà làm cho tác giả nhớ lại những khoảng thời gian được ở bên
bà Bởi cảm nhận được lòng thương yêu cháu vô bờ bế của bà mà tác giả có những cái nhìn sâu sắc hơn về chính cuộc đời của bà mình Để từ đó, tác giả có những cảm hứng về những niềm tin và mong ước được đền đáp công ơn nuôi nấng về người bà của mình
Trong những kí ức đẹp ấy, tác giả đang nhớ mong da diết về người bà, tác giả nhớ lại những hình ảnh thân thuộc và gần gũi trong tâm hồn của mình Đó là những kí ức thật đẹp, gây nhiều ấn tượng sâu sắc trong tâm hồn của tác giả Nhiều hình ảnh đẹp gợi cảm nhưng cũng
vô cùng mạnh mẽ đã thu hút sự chú ý sâu sắc của tác giả Vượt qua bao khó khăn và thử thách gian lao của cuộc sống, người bà vẫn lặng lẽ và hy sinh cuộc đời của mình cho người cháu để làm nên những điều thật diệu kì:
Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết
bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn
Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi khi tôi biết thương bà thì đã muộn
bà chỉ còn một nấm cỏ thôi!
Cảm xúc của nhà thơ đã được thể hiện chân thực và nó mang những dấu ấn trong tâm hồn của tác giả, ông dường như đang nói về những kí ức đó để hồi tưởng lại và nhớ thương có chút tiếc nuối về quãng thời gian đã qua của mình, hình ảnh xảy ra đã mang nhiều tiếc nuối trong tâm hồn của tác giả Traais tim ông đang rung lên bởi những nỗi nhớ thương sâu sắc
về kí ức tuổi thơ, hàng loạt những hình ảnh khác cũng sinh động đã tạo nên những cung bậc riêng và giàu cảm xúc trong lòng tác giả Một trong những nỗi nhớ thương thầm kín và sâu sắc đó là nỗi nhớ về một quãng thời gian đã qua trong quá khứ, tác giả đã vẽ lại những khoảng thời gian trong kí ức với nhiều kỉ niệm vui đến lạ thường Hình ảnh về người bà và hàng loạt những hình ảnh gắn với tuổi thơ đã được tác giả thể hiện một cách cụ thể và sinh động mang đậm những dấu ấn mạnh mẽ trong tâm hồn của tác giả, những nỗi nhớ mong đó
đã khắc sâu trong tâm trí của mỗi người chúng ta
Những lời sám hối và tiếc nuối về những khoảng thời gian đã qua đã được thể hiện sâu sắc trong tâm hồn của tác giả Ông đang tiếc nuối vì chưa có cơ hội báo đáp công ơn nuôi dưỡng của bà khi giờ đây bà chỉ còn là một “nấm cỏ” Tác giả đau xót và xám hối về lương tâm của mình Qua đó, Nguyễn Duy muốn nhắn nhủ chúng ta hãy sống trọn vẹn trong từng khoảnh
Trang 5khắc ở phút giây hiện tại để khi những điều ấy qua đi chúng ta không thấy tiếc nuối nữa Tình bà cháu đã thể hiện sâu sắc trong tác phẩm này đó là những lời ngọt ngào và sâu lắng
từ trong trái tim của tác giả
Trang 6
Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí