Phân tích khổ thơ thứ ba của bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

“Ở đây sương khói mờ nhân ảnh”, “ở đây” có thể là không gian hiện thực nơi xứ Huế vốn nhiều nắng, nhiều mưa, nơi sương khói hư ảo nhưng cũng có thể lại chính là không gian tâm tưởng, khô[r]

Đề bài: Phân tích khổ thơ thứ ba của bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ - Ngữ văn 11

Dàn ý chi tiết

1/ Mở bài

Giới thiệu tác phẩm: Giữa những bài thơ có phần điên loạn, dữ dội theo phongcách đặc trưng của Hàn Mặc Tử vẫn có những bài thơ thật trong sáng, tinh khôi,Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ như thế Đặc biệt, trong khổ thơ thứ ba của bài, hìnhảnh vầng trăng một lần nữa xuất hiện nhưng đó không phải vầng trăng máu đầy

dữ dội nữa mà ánh trăng thật nhẹ nhàng cũng thật buồn khi thể hiện niềm khátkhao tình đời, tình người của người thi sĩ

2/ Thân bài

– Khổ thơ cuối của bài, tác giả đã đắm chìm trong thế giới hư ảo với ánh trăng

ảo mộng cùng khát khao mãnh liệt đối với cuộc đời

– Cuộc đời của người thi sĩ là một chuỗi những nỗi buồn không dứt nhưng dù

bị cuộc đời vùi dập, tuyệt giao thì tình yêu cuộc đời của người thi sĩ ấy càng trởnên mãnh liệt hơn, tha thiết hơn

– Thực tại quá đau đớn, tác giả đã thoát ly hiện tại để trở về với cõi mộng đểtìm chút bình yên cho tâm tâm hồn

– Tác giả Hàn Mặc Tử đã nhấn mạnh trạng thái mộng tưởng bằng cách điệp hailần từ “mơ” “mơ khách đường xa, khách đường xa”

– Tuy hoàn toàn chìm đắm trong mộng tưởng nhưng ẩn sâu bên trong giấcmộng ấy lại là khát khao đầy thành thực

–> Mơ khách đường xa là khát khao được một lần gặp lại người xưa trước khilìa khỏi cõi đời của tác giả nhưng càng mong mỏi thì giấc mơ càng trở nên xavời, khắc khoải

– Trong không gian hư ảo của cõi mộng, hình ảnh áo trắng của “em” như bị lẩnkhuất trong cái bằng bạc của sương khói khiến cho thị giác khó có thể tiếpnhận, để phân biệt thực hư “áo em trắng quá nhìn không ra”

– “Ở đây” có thể là không gian hiện thực của xứ Huế với khung cảnh sáng sớmvẫn còn thấm hơi sương cũng có thể là sương khói mờ ảo của không gian tâmtưởng

– Sự mờ ảo của không gian cũng làm cho câu hỏi “Ai biết tình ai có đậm đà”trở nên khắc khoải hơn, da diết hơn.

– Câu hỏi tu từ không có lời giải chứa đựng sự bất an đầy hoài nghi về tình cảmcủa người con gái xứ Huế dành cho mình, đó liệu có phải chân tình hay chỉ là

sự ảo tưởng từ bản thân của nhà thơ

3/ Kết bài: Như vậy, khổ thơ cuối của bài “Đây thôn Vĩ Dạ” đượm màu sắc

đượm buồn, có chút hoài nghi, bất an lại tha thiết chân thành của một tâm hồn

cô đơn đang khát khao sống mãnh liệt

Bài tham khảo

Hàn Mặc Tử là nhà thơ tài hoa, có sức sáng tạo mạnh mẽ bậc nhất trong phongtrào thơ Mới ở Việt Nam những năm 30 Tài hoa là thế nhưng cuộc đời HànMặc Tử là một chuỗi những nỗi buồn, nỗi cô đơn đến ám ảnh Những tâm sự,suy tư của ông được thể hiện đầy ám ảnh trong những sáng tác thơ văn, đặcbiệt thông qua những biểu tượng thơ “máu”, “trăng”, “vầng trăng máu” Giữanhững bài thơ có phần điên loạn, dữ dội ấy vẫn có những bài thơ thật trongsáng, tinh khôi, Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ như thế Đặc biệt, trong khổ thơ thứ

ba của bài, hình ảnh vầng trăng một lần nữa xuất hiện nhưng đó không phảivầng trăng máu đầy dữ dội nữa mà ánh trăng thật nhẹ nhàng cũng thật buồn khithể hiện niềm khát khao tình đời, tình người của người thi sĩ

Nếu như khổ thơ đầu tác giả Hàn Mặc Tử đã kỳ công vẽ ra bức tranh thiênnhiên thôn Vĩ trong trẻo, đắm say lòng người trong ánh nắng của ngày mới,khổ thơ thứ hai là khung cảnh sông nước, mây trời tuyệt đẹp nhưng thấm đượmnỗi đau đớn, xót xa của con người da diết yêu đời nhưng sắp phải lìa xa cuộcđời ấy thì đến khổ thơ cuối của bài, tác giả đã đắm chìm trong thế giới hư ảovới ánh trăng ảo mộng cùng khát khao mãnh liệt đối với cuộc đời

“Mơ khách đường xa khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà”

Cuộc đời của người thi sĩ là một chuỗi những nỗi buồn không dứt nhưng dù bịcuộc đời vùi dập, tuyệt giao thì tình yêu cuộc đời của người thi sĩ ấy càng trở

nên mãnh liệt hơn, tha thiết hơn Thực tại quá đau đớn, tác giả đã thoát ly hiệntại để trở về với cõi mộng để tìm chút bình yên cho tâm tâm hồn Cảm xúc baotrùm khổ thơ cuối là màu sắc hư vô, huyền ảo với thực giả lẫn lộn.

Tác giả Hàn Mặc Tử đã nhấn mạnh trạng thái mộng tưởng bằng cách điệp hailần từ “mơ” “mơ khách đường xa, khách đường xa” Tuy hoàn toàn chìm đắmtrong mộng tưởng nhưng ẩn sâu bên trong giấc mộng ấy lại là khát khao đầythành thực Mơ khách đường xa là khát khao được một lần gặp lại người xưatrước khi lìa khỏi cõi đời của tác giả nhưng càng mong mỏi thì giấc mơ càngtrở nên xa vời, khắc khoải

“Áo em trắng quá nhìn không ra”

Trong không gian hư ảo của cõi mộng, hình ảnh áo trắng của “em” như bị lẩnkhuất trong cái bằng bạc của sương khói khiến cho thị giác khó có thể tiếpnhận, để phân biệt thực hư “áo em trắng quá nhìn không ra” Câu thơ thể hiện

sự choáng ngợp, nghẹn ngào lại có chút xót của thi sĩ vì dù cố gắng nhưngchẳng thể nhìn rõ ràng, sự tồn tại của em mãi trong thế giới tâm tưởng màkhông thể trở thành hiện thực

“Ở đây sương khói mờ nhân ảnh”

“Ở đây” có thể là không gian hiện thực của xứ Huế với khung cảnh sáng sớmvẫn còn thấm hơi sương cũng có thể là sương khói mờ ảo của không gian tâmtưởng, nơi tác giả đang chìm đắm với những tâm sự, nỗi đau, sự tuyệt vọngriêng Sự mờ ảo của không gian cũng làm cho câu hỏi “Ai biết tình ai có đậmđà” trở nên khắc khoải hơn, da diết hơn

Câu hỏi tu từ không có lời giải chứa đựng sự bất an đầy hoài nghi về tình cảmcủa người con gái xứ Huế dành cho mình, đó liệu có phải chân tình hay chỉ là

sự ảo tưởng từ bản thân của nhà thơ Với tình cảnh hiện tại, liệu rằng tình cảmngười xưa có đổi thay Sự bất an thường xuyên xuất hiện trong những câu thơcủa Hàn Mặc Tử “Cảnh xưa còn đó, lòng người đổi thay”

Như vậy, khổ thơ cuối của bài “Đây thôn Vĩ Dạ” đượm màu sắc đượm buồn,

có chút hoài nghi, bất an lại tha thiết chân thành của một tâm hồn cô đơn đangkhát khao sống mãnh liệt

Bài tham khảo 2

"Mai sau, những cái tầm thường, mực thước sẽ biến đi và còn lại của cái thời

kỳ này chút gì đáng kể đó là Hàn Mặc Tử" đó chính là những lời tâm huyết màChế Lan Viên đã nhận định về Hàn Mặc Tử một thi sĩ tài hoa nhưng số mệnhquá ngắn ngủi, đau thương Có thể nói rằng sự xuất hiện của ông đã khiến nềnthơ Mới những năm 1932-1941 có nhiều điểm nhấn mới mẻ, một phong cáchtượng trưng siêu thực đặc trưng của phương Tây dần len lỏi vào nền thơ ca vốnquen lối mực thước, lễ giáo của Việt Nam ta Để tìm đến với những gì "điên",cái tôi cá nhân mạnh mẽ, và những khao khát sâu thẳm bên trong con ngườibao gồm nhục cảm và thân xác, những đề tài vốn được coi là hết sức "nhạycảm" buổi đương thời Hồn thơ Hàn Mặc Tử mang đủ trong mình nhữngkhuynh hướng trữ tình lãng mạn của thơ Mới như Xuân Diệu, Huy Cận cùngtha thiết, cũng chứa đựng những vẻ đẹp thanh khiết thiêng liêng, trong ngần màNguyễn Bính, hay Thế Lữ hằng tôn thờ, chỉ khác rằng thơ của Hàn Mặc Tử cònchứa đựng cả những gì rùng rợn, kinh dị và ghê gớm nhất, để mang đến mộtchất thơ khiến người đời không ngừng bối rối và ngẫm ngợi Đây thôn Vĩ Dạ làmột bài thơ được xem là nổi bật và thành công nhất của Hàn Mặc Tử vớinhững vần thơ rất đẹp, rất trong, người thi sĩ cận kề cái chết, trong tuyệt vọng

và bế tắc vẫn yêu đời yêu sống một cách tha thiết đến xót xa Người vui trongkhổ thơ đầu tiên với cảnh bình minh thôn Vĩ, gượng vui trong khổ thơ thứ haivới đêm trăng bên dòng Hương giang Và cuối cùng trong khổ thơ thứ ba,người ta lại thấy thấp thoáng đâu đó cái hồn thơ điên cuồng, kỳ dị của Hàn Mặc

Tử, đau xót, mênh mang, vô định

"Mơ khách đường xa khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà"

Nếu trong hai khổ thơ đầu tiên, thông qua ánh nhìn trìu mến và yêu thương đốivới xứ Huế tươi đẹp, Hàn Mặc Tử đã bộc lộ khát khao mãnh liệt được hòa nhậpvào cuộc sống bình thường, được thoát ra khỏi lãnh cung chết chóc, cô đơn củacuộc đời mình để tận hưởng thiên nhiên tươi đẹp trong trẻo và tự do Thì đếnkhổ thơ thứ ba tác giả lại không còn đơn thuần khao khát vẻ đẹp của thiênnhiên nữa mà chuyển hướng sang khao khát được đón nhận sự nồng ấm củatình người, tình đời Điều đó bộc lộ trong hình tượng thơ khá "dị" và khó hiểu:

Một người lữ khách trong chốn sương khói mịt mù, thấp thoáng với dáng áotrắng hư hư thực thực, có lẽ là bóng của một giai nhân trong mộng Hàn Mặc Tửnhư Hoàng Thị Kim Cúc chăng? Như vậy có thể thấy rằng câu thơ đầu tiên

"Mơ khách đường xa khách đường xa", cõi đời đã hiện lên một cách rõ ràngthông qua hình bóng một giai nhân mà tác giả trực tiếp xưng "em" ở câu thơtiếp Tuy nhiên rằng "khách đường xa" ở trong thơ Hàn Mặc Tử lại đem đếncảm giác xa lạ, đặc biệt là nó được lặp lại đến hai lần trong một câu thơ để diễn

tả cái khoảng cách, âm hưởng xa dần của vị "khách", của bóng giai nhân trongtâm tưởng nhà thơ Cách viết này của Hàn Mặc Tử có đôi phần giống vớiNguyễn Bính trong câu thơ "Anh đi đấy, anh đi đâu/ Cánh buồm nâu, cánhbuồm nâu, cánh buồm", gợi tả sự xa dần, mất dần của sự vật Thì hình tượng

"khách đường xa" cũng vậy, nó được lặp lại hai lần với nhịp thơ tha thiết, gợi

tả cảm giác xa dần, xa dần vượt ra khỏi tầm mắt và tầm tay của thi nhân Đặcbiệt nữa vị "khách đường xa" mang đến cõi đời trong thơ của Hàn Mặc Tử lạicũng không phải ở cõi thực mà nó nằm trong cõi "mơ", giấc mơ tan thì ngườicũng mất Chưa có lúc nào lại có một hình tượng thơ lạ lùng đến thế, hìnhtượng con người xuất hiện như ảo ảnh, vừa xa lạ, vừa vận động xa dần, lại vừakhông thể nắm bắt được, rất vô định và mênh mang Và Hàn Mặc Tử một conngười đang tuyệt vọng và bế tắc trong lãnh cung của cuộc đời, vốn dĩ đã không

có gì để dựa dẫm, hy vọng đành tìm đến cõi người ở trong mơ Người thi sĩ tàihoa, bạc mệnh ấy đã chới với, cố gắng níu kéo lại cái cõi đời, cái hơi ấm tìnhngười dẫu chỉ là trong mơ bằng mọi nỗ lực, mọi cố gắng, người cố nhìn cho rõcái thân ảnh giai nhân trong mộng, cố sao có thể bắt được chút bóng hình quenthuộc, đó liệu có phải nàng Kim Cúc, hay Mộng Cầm, hay một ai khác, chàngkhông biết Thế nhưng rốt cuộc, người nghệ sĩ dường như đuổi không kịp, vớikhông tới, ánh mắt người cũng nhìn không thấu, bởi "Áo em trắng quá nhìnkhông ra" Hai từ "trắng quá" gợi tả sự tột cùng của sắc trắng, nó đã vượt quakhỏi tầm nhận biết của thị giác, hình bóng người giai nhân bây giờ đã mất hếtđường nét, chỉ để lại một khoảng trắng vô định và hẫng hụt trong lòng thi nhân,chính thức đánh dấu sự bất lực và tuyệt vọng của tác giả trong quá trình níu kéocõi đời, hơi ấm tình người

Khi mọi nỗ lực hướng ra thế giới "ngoài kia" - thế giới của biêng biếc sắc màu,tràn ngập sự sống, của ấm nóng tình người, đều trở nên vô vọng, Hàn Mặc Tửbuộc phải quay lại với thế giới trong này của mình, quay lại với lãnh cung cuộc

đời, cô đơn, bế tắc, buồn tẻ Cái thế giới ấy hiện lên bằng câu thơ "Ở đây sươngkhói mờ nhân ảnh", hình tượng thơ vô cùng siêu thực tượng trưng Đó là mộtthế giới mang sự lạnh lẽo, mịt mờ của khói sương, thiếu vắng hình bóng, hơi

ấm của con người, là nỗi đau đớn nhất của Hàn Mặc Tử khi phải chống chọimột mình với bệnh tật, không người sẻ chia, bị cách ly khỏi xã hội và đợi chờthần chết đến tìm mình trong tuyệt vọng Bản thân thi sĩ không thể bước ra thếgiới ngoài kia và thế giới ngoài kia cũng chẳng thể tìm đến với lãnh cung củangười thi sĩ Chỉ có duy nhất một sợi dây vô hình liên hệ giữa hai thế giới khácbiệt ấy là tình cảm tha thiết, sâu nặng của người thi sĩ với cuộc đời, với thiênnhiên ngoài kia vẫn luôn đầy ắp trong tâm tưởng, trong những vần thơ lúctrong trẻo, thanh khiết lúc rớm máu đau thương Tuy nhiên Hàn Mặc Tử ômchữ "tình" như lá bùa hộ mệnh ấy lại có những lúc hoài nghi "ai biết tình ai cóđậm đà", người sợ chỉ có mình đơn phương, ôm những tình cảm sâu đậm, cònchẳng hay người ngoài kia có đối với mình như thế hay không, hoặc là nỗi bănkhoăn không biết rằng liệu giai nhân, liệu Kim Cúc có thấu hiểu cho cái nỗilòng tha thiết đến khốn khổ của mình dành cho nàng hay không Dù hiểu theocách nào đi chăng nữa, thì cũng thể hiện rõ một điều rằng Hàn Mặc Tử ý thức

vô cùng sâu sắc về sự mong manh của sợi dây giao nối tình cảm giữa hai thếgiới này, người sợ một ngày nào đó nó sẽ đứt mất, và người vĩnh viễn phảigiam mình trong cái lãnh cung vô sắc, vô vị và lạnh lẽo này

Có thể thấy khổ thơ thứ 3 trong Đây thôn Vĩ Dạ chính là điểm nhấn đặc trưngcủa thơ Hàn Mặc Tử, là sự phân chia giữa thế giới bên ngoài tươi đẹp, ấm nóngtình người và thế giới bên trong vô định, lạnh lẽo Từ đó bộc lộ ra những khátkhao sống, khát khao được hòa nhập và với cuộc sống bình thường một cáchmãnh liệt của nhà thơ, dẫu biết rằng tất cả chỉ là vô vọng và đau khổ Hìnhtượng thơ kỳ dị, mang đậm phong cách siêu thực tượng trưng đã mang đến chongười đọc nhiều tầng cảm xúc, kích thích sự tư duy, suy tưởng của độc giảnhiều thế hệ, để lại những ấn tượng sâu sắc về một hồn thơ kỳ dị, điên cuồng

và đau thương nhất trong nền thơ Mới của dân tộc

Bài làm 3

Hàn Mặc Tử một trong ba nhà thơ đỉnh cao của phong trào thơ mới, là nhà thơtài hoa nhưng bạc mệnh Các tác phẩm của ông đều được sáng tác với một hồnthơ mãnh liệt nhưng luôn quằn quại trong đau đớn, luôn có sự giằng xé giữa

tâm hồn và thể xác Đặc biệt bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ là bài thơ đầy tâm trạngcủa ông giằng cho người mình yêu Khổ thơ cuối bài là dòng tâm trạng mơ hồ,

kì ảo

Từ giọng khắc khoải da diết ở khổ 2 thì sang khổ 3 đã chuyển thành giọng gấpgáp, khấn khoản, niềm khao khát được gắn liền với hình bóng cụ thể:

“Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra.”

Hình bóng cụ thể lúc đầu là khách đường xa, lúc sau là em với tà áo trắng tinhkhôi Hình tượng giai nhân từ khách đường xa mà dần dần thành em với giấcmộng dài say đắm Khách đã xa vời mà giờ đây khách đường xa lại càng xa xôidiệu vời mà gắn với nó là “mơ” lại càng hư ảo Có phải những hình bóng ấy dùđẹp nhưng nó vẫn thuộc về thế giới ngoài kia của quá khứ và với thi sĩ nó chỉhiện hữu bằng một giấc mơ dài Hàn Mặc Tử với mong muốn gặp được khách,gặp được giai nhân nhưng mong muốn ấy của ông sẽ không trở thành hiện thựcbởi chỉ trong mơ ông mới dám mơ ước về điều ấy

Ở câu thơ thứ hai thì “áo em trắng quá” Từ “quá” chung sắc thái biểu cảmtiếng kêu phát hiện trầm trồ ngỡ ngàng về vẻ đẹp giai nhân hiện hữu Sắc trắnghiện ra không ít hai lần: trong văn học trung đại thì đó là cái trắng tang tóc, cáimàu trắng đau thương, buồn dường như nói về sự ra đi, chia tay Còn trong vănhọc hiện đại thì đó là một sắc trắng mới, tràn đầy màu sắc và tươi trẻ hơn Đó

là cái trắng tinh khôi, tinh khiết Quả thực Hàn Mặc Tử đã có một quan niệmmới mẻ, một quan niệm thẩm mĩ cách tân, hiện đại

Đó là sắc màu tinh khiết thánh thiện Nó gắn với một kí ức xa xôi về người congái gắn với sắc màu tinh khiết “nhìn không ra” cực tả sắc áo vừa gợi vẻ đẹp xavời khó nắm bắt như thực mà lại như mơ nghĩa là có một nét vè đẹp mà nhà thơmãi tôn thờ đang tuột dần khỏi tầm tay Đúng lúc hình bóng giai nhân hiện về

rõ nét nhất trong tâm tưởng, lung linh nhất thì lại tuyệt vọng nhất Nhà thơmượn giấc mơ nhưng lại nói về cái thực đang diễn ra trong tâm hồn con người.Nhưng đến hai câu thơ cuối:

“Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà.”

Chủ thể trữ tình trở về với thế giới thực của mình từ thế giới ngoài kia đầy xót

xa với thực tại đau thương, đầy chia lìa với sự ám ảnh của cái chết:

“Tôi đang còn đây hay ở đâu

Ai đem tôi bỏ xuống trời sâu.”

Câu thơ cuối có thể hiểu theo hai cách Đó là người con gái xứ Huế có biết tìnhcảm của nhà thơ sâu đậm đến đâu hay nhà thơ có biết cô gái cũng có tình cảmvới mình Nhưng hiểu theo cách nào vẫn là chia sẽ thấu hiểu và được yêuthương dẫu cô đơn, đớn đau tuyệt vọng nhưng không thôi khao khát Nhưng dùtuyệt vọng dù cô đơn đau đớn nhưng tác giả vẫn không nguôi đầy khát khao.Hàn Mặc Tử dù đang phải đối mặt với bệnh tật, trải qua những đớn đau nhưngkhông bao giờ ông tuyệt vọng mà luôn mong về một cuộc sống mới, khát khaođược sống

Khổ thơ dường như đọng đến trái tim người đọc thấu hiểu được những ước mơ,khát vọng mà Hàn Mặc Tử muốn có dù nó rất đời thường nhưng với tác giả nó

vô cùng thiêng liêng Khổ thơ đã dạy ta cách trân trọng cuộc sống này hơn

Bài tham khảo 4

Trong phong trào thơ mới, Hàn Mặc Tử là hiện tượng thơ kì lạ nhất, “mộtgiọng thơ độc đáo không chia sẻ âm hưởng với bất kì ai” Viết thơ để trảiniềm đau trên mảnh giấy mỏng manh, đi đến tận cùng đau thương, thơ HànMặc Tử thực sự là “huyết lệ” của một linh hồn trước giờ hấp hối sắp chiaphôi Tuy nhiêm, bên cạnh những vần thơ huyết lệ, Hàn Mặc Tử vẫn có

những tiếng thơ tinh khôi như ánh ban mai, trong trẻo như nước suối đầunguồn Rút ra từ tập “Thơ điên”, “Đây thôn Vĩ Dạ” là những vần thơ tinhkhôi trong trẻo trong gia tài Hàn Mặc Tử nhưng vẫn ẩn chứa tình yêu đau đớnhướng về cuộc đời Nếu khổ thơ đầu tiên diễn tả vườn Vĩ Dạ buổi ban mai,khổ thứ hai là đêm trăng xứ Huế cùng với những mặc cảm, chia lìa, xa cáchthì khổ thơ thứ ba lại nói về hình bóng khách đường xa va nỗi niềm mơtưởng của thi sĩ:

Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?

Bị cuộc đời tuyệt giao, nhưng Hàn Mặc Tử không bao giờ chịu tuyệttình Càng chia lìa, càng bị cuộc đời bỏ rơi, thi sĩ càng yêu đời thiết tha, đắmsay đến đau đớn Ao ước trở về thôn Vĩ không thành, thi sĩ lại mơ tưởng đếnngười thương thôn Vĩ: “Mơ khách đường xa, khách đường xa” Thật xót xatrong giấc mơ, người thương đã thành khách đường xa Lời gọi “khách đường

xa, khách đường xa” chất chứa biết bao nhiêu mặc cảm chia li, xa cách Nỗicách chở chia li như nhân lên trùn trùng qua nghệ thuật điệp liên tiếp 4/3 Tatưởng như trong giấc mộng của thi sĩ, bóng dáng người lính vừa chợt hiện lên

đã mờ dần, khuất xa, mất hút Người tình xưa như đang chạy trốn ta vậy Câuthơ tự sự mà mang âm diệu của tiếng nấc nghẹn ngào, của lời than chới với,hụt hẫng

Trong giấc mơ của thi sĩ, bóng hình em hiện lên thật ám ảnh: “Áo emtrắng quá nhìn không ra” Áo em lẫn vào sương khói nên không nhìn thấy,không rõ? Có lẽ không phải vậy Câu thơ chỉ là một cách cực tả sắc trắngtuyệt đối, trắng đến lạ lùng của thi sĩ mà thôi Cực tả vốn là một thiên hướngcủa Hàn Mặc Tử Hơn nữa, những nàng thơ trong cõi thơ của Hàn luôn hiện ravới vẻ đẹp lí tưởng trinh bạch, thanh khiết và vẻ đẹp ấy bao giờ cũng đượcbiểu lộ bằng sắc áo trắng tinh khôi Ví như vẻ đẹp thanh khiết của cô gáiđồng trinh đã được cực tả bằng hình ảnh: “Chết rồi xiêm áo trắng như tinh”

Vẻ đẹp trinh bạch của người chị trong trang văn “Chơi giữa mùa trăng” cũngđược thi sĩ gợi tả bằng áo trắng: “Tôi bỗng thấy chị tôi có vẻ thanh thoát và

tinh khôi như pho tượng đức bà Maria Sao đêm nay chị tôi đẹp thế này Màvận áo quần bằng hàng trắng nữa, trông thanh sạch quá đi” Vậy, cực tả sắctrắng lạ lùng của người con gái Vĩ Dạ, Hàn Mặc Tử muốn gửi gắm tâm sự gì?Phải chăng đó là niềm đắm say tột bậc trước vẻ đẹp tinh khôi, trinh nguyên,thanh tiết đến tuyệt vời của người mình yêu dấu Cùn với vườn ngọc, trănghuyền ảo, hính bóng trinh nguyên của người khách đường xa đã hợp thành thếgiới ngoài kia, lộng lẫy, quyến rũ Nhưng cũng giống như những hoài niệm vềvườn Vĩ Dạ lúc hửng đông, sông nước xứ Huế đêm trăng đi liền với niềmđắm say tột bậc là nỗi đau thương đến xót xa Câu thơ không chỉ đơn giản làlời thú nhận bất lực về thị giác mà là bất lực về tâm hồn của một trái timphải cách xa cuộc đời ngoài kia cả nghìn thế giới, cả một tầm tuyệt vọng.

Mơ tưởng về người thôn Vĩ, thi sĩ không sao thoát khỏi nỗi đau thương,hình ảnh người tình xa càng lộng lẫy thì khoảng cách càng đẩy xa vời vợi.Cuối cùng, thi sĩ đành ngậm ngùi mà trở về với thực tại: “Ở đây sương khói

mờ nhân ảnh” “Ở đây” là không gian nào, Vĩ Dạ mộng mơ hay trại phonglạnh lẽo, là lãnh cung chia lìa mà ngày đêm thi sĩ đang một mình chống chọi

ác quái Ở đây sương khói mịt mù, vùi lấp cả bóng người Sương khói nào màlại có sức phủ ghê gớm đến vậy Đó chỉ có thể là sương khói của thời gian

xa cách đằng đăng, của không gian xa cách nghìn trùng, của mối tình đơnphương vô vọng, của mặc cảm chia lìa Những lớp sương khói mịt mù, trùngtrùng ấy đã phủ kín hình ảnh, bóng ảnh Thành thử, thi sĩ ơ nơi này mà nhưkhông còn tồn tại nữa Trong câu thơ như có tiếng người khổ đau của kiếpngười lãng quên:

Tôi đang ở đây hay ở đâu

Ai đem tôi bỏ dưới trời sâuMọi thứ trên cõi đời này đều quay lưng với Hàn Mặc Tử Chỉ có chúttình kia là sợi dây duy nhất níu buộc thi sĩ với cuộc đời Thế mà cái tình kiacũng mong manh, xa với lắm: “Ai biết tình ai có đậm đà” Đại từ phiếm chỉ

“ai” được sử dụng linh hoạt biến hóa đem đến cho câu thơ những hàm nghĩaphong phú, thú vị Có thể hiểu thơ là “Em có biết tình anh vẫn đậm đà”.Hiểu thư thế, câu thơ là lời khẳng định tình cảm tha thiết, sâu đậm mà thi sĩluôn dành cho người em Vĩ Dạ Ân sau lời bày tỏ tha thiết ấy là chút giậnhớn trách móc Sao em vô tâm không thấu hiểu lòng anh Lại có thể hiểu ý