Tiet114 Liet ke

Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảmA. Bài tập trắc nghiệm..[r]

Tổ : Văn - SửGv: Lê Minh Huệ

Thứ năm, ngày 08 tháng 4 năm 2010

Kiểm tra bài cũ:

Thế nào là dùng cụm chủ vị để mở rộng câu?

Cho ví dụ và phân tích.

Đáp án: Khi nói hoặc viết, có thể dùng những

cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường,

+Các em chăm học: Cụm c-v làm

chủ ngữ (Chủ ngữ được mở rộng

bằng cụm c-v) +Cha mẹ vui lòng: Cụm c-v làm bổ

ngữ cho động từ làm cho

Tiết 114

Tiếng Việt LIỆT KÊ

Tiết 114

Tiếng Việt LIỆT KÊ

I.THẾ NÀO LÀ PHÉP LIỆT KÊ ?

1.Ví dụ:

Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn,

để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng

hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.

[ ] Ngoài kia, tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít,

nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang

lắm[ ] (Phạm Duy Tốn)

2.Nhận xét:

-Cấu tạo: + Có kết cấu tương tự nhau,

+ Sắp xếp nối tiếp hàng loạt các vấn đề

-Ý nghĩa:+Kể ra các đồ vật được bày biện xung quanh

quan lớn để diễn tả sự phong phú của các đồ vật

- Tác dụng: => Làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với cảnh dân phu đang lam lũ ngoài mưa gió.

*Ghi nhớ 1 :( SGKtr 105 )

Bài tập:2 (b)Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau đây:

Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi, em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết được em, người con gái anh hùng!

(Tố Hữu)

Phép liệt kê: Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung + Cấu tạo: Sắp xếp nối tiếp hành động tra tấn dã

man của bọn giặc đối với chị Trần Thị Lí.

+ Ý nghĩa: Thể hiện sự tàn bạo của quân thù và sự

kiên cường của chị Lí - người con gái Việt nam anh

hùng

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

“Sách của Quang để khắp mọi nơi

trong nhà: trên giường, trên bàn,

trên giá sách, trên bàn ăn cơm, trên ghế dựa ”

=> Tác dụng: Nói lên tính chất bề

bộn của sự vật, hiện tượng (chê Quang sống cẩu thả, luộm thuộm)

Ví dụ:

II CÁC KIỂU LIỆT KÊ

1.Ví dụ1:

a) Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần,

lực lượng, tính mạng, của cải để giữ vững quyền tự

do, độc lập ấy (Hồ Chí Minh)

b) Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần

và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững

quyền tự do, độc lập ấy (Hồ Chí Minh)

+ Ví dụ2:

a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng

một mầm non mọc thẳng

(Thép Mới)

b) Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng

thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập

thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thể lớn là

dân tộc, quốc gia.

(Phạm Văn Đồng)

* Xét về ý nghĩa:

Câu a: Có thể dễ dàng thay đổi thứ tự các bộ phận liệt kê

-> Liệt kê không tăng tiếnCâu b: Không thể dễ dàng thay đổi các bộ phận liệt kê,

bởi hiện tượng liệt kê được sắp xếp theo mức độ tăng tiến

-> Liệt kê tăng tiến

Liệt kê

Cấu tạo Ý nghĩa

Không theo cặp Theo cặp Tăng tiến Không tăng tiến

Sơ đồ:

Từ việc giải hai bài tập trên, hãy trình bày kết quả

phân loại phép liệt kê bằng sơ đồ hoặc bảng phân

loại?

III.LUYỆN TẬP :

Bài tập 1 :

*“ Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử

vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần

Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung ”

->Tự hào về những trang sử vẻ vang

qua tấm gương của các vị anh hùng

dân tộc-> Liệt kê tăng tiến về thời gian

*Từ xưa đến nay ( ), nó kết thành một làn sóng

vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự

nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.

Những phép liệt kê trong bài tinh thần yêu nước của nhân dân ta:

-> Liệt kê tăng tiến về sức mạnh

của tinh thần yêu nước

Các bạn học sinh chơi rất nhiều trò chơi nào

cầu lông, nhảy dây, đá bóng

-> (liệt kê không theo cặp, tăng tiến từ trò

chơi đơn lẻ, đến tập thể nhỏ, đến tập thể lớn)2

Trên sân trường, có đủ các màu sắc của quần

áo: xanh, đỏ, trắng, vàng

-> (liệt kê không theo cặp, không tăng tiến)

Em hãy quan sát bức tranh bên và đặt câu

có sử dụng phép liệt kê

Bức tranh có rất nhiều hoa quả thơm ngon và bổ dưỡng: nào đu đủ, bí

đỏ, nho, chuối, cam, quýt, xoài, bơ, táo , đào, mận trông mà thích

mắt.

C Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm

từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của

thực tế hay của tư tưởng, tình cảm

D Là sự xen kẽ các từ hay cụm từ nhằm thể hiện ý đồ của người viết

C Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm

từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực

tế hay của tư tưởng, tình cảm

Bài tập trắc nghiệm

2 Phép liệt kê có tác dụng gì?

A Diễn tả sự phức tạp, rắc rối của sự vật, hiện tượng

B Diễn tả sự giống nhau của các

D Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của sự vật, hiện tượng

3 Trong câu văn sau tác giả đã sử dụng phép liệt kê nào?

“Thể điệu ca Huế có sôi nổi, tươi vui, có buồn cảm, bâng khuâng,

có tiếc thương, ai oán ”

A Liệt kê không tăng tiến

B Liệt kê không theo từng cặp

C Liệt kê tăng tiến

D Liệt kê theo từng cặp

C Liệt kê tăng tiến

4 Câu văn : “ Cô gái Huế

nội tâm thật phong phú và

âm thầm, kín đáo, sâu

thẳm.” có phải được diễn

đạt bằng phép liệt kê?

A Đúng B Sai

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Hoàn thành các bài tập 1, 2a, 3b-c /sgk trang 106

- Chuẩn bị kĩ bài: “Tìm hiểu chung về văn bản hành chính” + Đọc trước 3 văn bản SGK / trang107-109

+ Trả lời các câu hỏi: Văn bản hành chính viết ra nhằm

mục đích gì? Hình thức trình bày một văn bản hành chính

Giáo viên thực hiện : Lê Minh Huệ