Dung sai lap ghep va do luong ky thuat

CÊp chÝnh x¸c : Dung sai ®Æc trng cho ®é chÝnh x¸c vÒ chi tiÕt gia c«ng cïng kÝch thíc... - Yªu cÇu : Häc sinh lµm bµi nghiªm tóc..[r]

Trang 1

Mục tiêu bài giảng :

- Nhằm giới thiệu cho học sinh nắm đợc khái quát về môn học dung sai lắp ghép và đo lờng kỹ thuật

- Giới thiệu nội dung của môn học

- Hình thành cho học sinh nắm đợc ý nghĩa của bộ môn dung sai để áp dụng vàothực tế sản xuất sau này

II / chuẩn bị bài giảng :

1 / Thầy : Giáo án + Giáo trình + Tài liệu tham khảo

2 / Trò : Vở ghi + Dụng cụ học tập

III / bài mới :

*Phần dung sai lắp ghép : Trong

chế tạo cũng nh trong sửa chữa

máy Các chi tiết cùng loại có khả

năng đổi lẫn cho nhau

- Tính đổi lẫn trong chế tạo máy

có ý nghĩa thực tiễn trong sx tiên

Trang 2

vị trí Nhám bề mặt chi tiết gia công

- Dung sai các chi tiết điển hình –Chuỗi kích thớc

- Qua bài học trên học sinh nắm đợc sơ lợc về môn DSLG và ĐLKT

- Biết đợc nội dung của môn học

V / Tự đánh giá rút kinh nghiệm :

Lớp

Mục tiêu bài giảng :

- Nhằm trang bị cho học sinh khái niệm về tính đổi lẫn trong cơ khí : Bản chất của tính đổi lẫn , ý nghĩa thực tiễn

- Biết đợc dung sai và sai lệch giới hạn : Hiểu đợc thế nào là kích thớc , kích thớc danh nghĩa , kích thớc thực , dung sai , sai lệch giới hạn

- Yêu cầu : Học sinh học xong bài này cần phải nắm đợc các ký hiệu của chi tiết Biết áp dụng các công thức để làm bài tập

I / ổn định lớp :

Lớp

Số hs vắng

Trang 3

Nội dung nhắc nhở : - ổn định lớp

- Kiểm tra sĩ số

II / Chuẩn bị bài giảng :

2 / Trò : Vở ghi + Dụng cụ học tập III / bài mới :

thêm mà vẫn đảm bảo chất lợng đã

quy định

- Đổi lẫn hoàn toàn

- Đổi lẫn không hoàn toàn ý

nghĩa thực tiễn :

- Tính đổi lẫn trong chế tạo máy là

điều kiện cơ bản và cần thiết trong nền sx tiên tiến

- Về mặt công nghệ : Tạo điều kiệnthuận lợi cho việc hợp tác sx giữa các xí nghiệp

Dung sai và sai lệch giới hạn :Kích th ớc : Là giá trị đo = số của

đại lợng đo chiều dài ( đk , chiều dài ) theo đơn vị đo lựa chọn

- Đơn vị : ( mm ) Kích th ớc danh nghĩa : Là kích th-

ớc dựa vào chức năng , sau đó cho

đúng với trị số gần nhất của thớc cótrong bảng tiêu chuẩn

TD : ( T4 ) GT

Kí hiệu : D : KTDN của lỗ

d : KTDN của trục Kích th ớc thực : Là kích thớc đo trực tiếp trên chi tiết = những dụng

cụ đo , phơng pháp đo chính xác nhất

Kí hiệu :

- Dt : KT thực của chi tiết lỗ

- dt : KT thực của chi tiết trục Kích th ớc giới hạn : Là hai kích th-

Trang 4

5/

trục

- Dmin , dmin : KTGHNNcủa lỗ và

trục

- Chi tiết đạt yêu cầu khi kích thớc

thực thoả mãn điều kiện sau

Dmax  Dt  Dmin

Dmax  dt  dmin

Dung sai : Khi gia công kích thớc

thực cho phép sai khác so với kích

thớc danh nghĩa trong phạm vi giữa

- Biết đợc các loại sai lệch giới hạn và ký hiệu của nó

- Sử dụng các công thức để làm các bài toán về dung sai

Câu hỏi bài tập :

1/ Phân biệt kích thớc danh nghĩa , kích thớc thực và kích thớc giới hạn Tại sao phải qui định kt giới hạn của ct Căn cứ vào đâu để đánh giá chi tiết đạt hay không đạt yêu cầu về kích thớc

2 / Dung sai là gì ; Cách tính dung sai Bài tập 1 , 2 ( T20 ) GT

IV / Tự đánh giá rút kinh nghiệm :

- Nội dung , Phơng pháp , Thời gian :

Ngày

Giáo viên

Trang 5

Nguyễn văn QuangGiáo án số 03 Số giờ : 04 ( 5 -8 )

Số tiết : 11 đã dạy 3 tiết

Tên bài : khái niệm cơ bản về dung sai lắp ghép

Ngày thực hiện

Lớp

- Nhằm giúp hs nắm đợc lắp ghép và các loại lắp ghép ; Biết đợc khái niệm lắp ghép , các loại lắp ghép Hệ thống lắp ghép

- Biết đợc các công thức để áp dụng vào giải các bài toán về dung sai

1/ Thầy : Giáo án + Giáo trình + Tài liệu tham khảo

2/ Trò : Vở ghi + Dụng cụ học tập

III/ bài mới :

Trang 7

IV / Tổng kết bàI : Thời gian : 5’

- Qua bài học trên HS nắm đợc khái niệm về lắp ghép , các loại lắp ghép

- Biết đợc hệ thống trục , lỗ ; áp dụng các công thức để giải các bài toán về độ

hở , độ dôi , trung gian

1 / Thế nào là lắp ghép ? Lắp ghép đợc chia thành mấy loại ; Đặc tính từng loại

Giáo án số 04 Số giờ : 02 ( 9 -10 )

Số tiết :11 đã dạy 7 tiết

Tên bài : kháI niệm cơ bản về dung sai lắp ghép

Ngày thực hiện

Lớp

- Nhằm giúp hs hiểu đợc sơ đồ lắp ghép của hệ thống trục , hệ thống lỗ

- Biết áp dụng sơ đồ để làm bài toán , vẽ sơ đồ lắp ghép

- Yêu cầu : HS học xong cần phải nắm vững sơ đồ lắp ghép để áp dụng làm bài tập

III / Bài mới :

Stt Nội dung Tg Phơng pháp

V/

1/ Sơ đồ lắp ghép :Sơ đồ lắp ghép :

Là hình biểu diễn vị trí tơng

Trang 8

quan giữa miền dung sai của lỗ

và miền dung sai của trục

- Trên sơ đồ lắp ghép , cần thể

hiện đợc hệ thống lắp ghép ,

các sai lệch giới hạn , dung sai

của các chi tiết và đặc tính của

lắp ghép

- Trục tung biểu diễn giá trị của

các sai lệch giới hạn

( tính = m )

- Trục hoành biểu thị vị trí

đ-ờng danh nghĩa Trên trục

hoành các sai lệch giới hạn = 0,

IV/ tổng kết bài : Thời gian : 3’

- Qua bài học trên HS nắm đợc sơ đồ lắp ghép , các trục biểu diễn

- Biết áp dụng sơ đồ để giải các bài tập

1/ Biểu diễn sơ đồ lắp ghép có thuận lợi gì ?

Trình bày cách biểu diễn sơ đồ lắp ghép

Trang 9

- Nhằm củng cố những kiến thức đã học , giúp học sinh biết áp dụng những kiến thức đã học vào giải bài tập

Trang 10

- Điều kiện không thoả mãn

Vậy chi tiết không đạt yêu cầu

Có một lắp ghép trong đó chi tiết

lỗ Φ75+0,03 , chi tiết trục Φ75

Trang 11

- Dung sai cña lç :

0  

= 0,01 mm

Trang 12

Qua bài học trên học sinh biết áp dụng công thức để giải bài tập Biết trình tự các bớc giải

Tên bài : hệ thống dung sai lắp ghép các bề mặt Mặt trơn - Mối ghép các bề mặt trơn

Ngày thực hiện

Lớp

- Giúp HS hiểu đợc khái niệm về hệ thống DSLG theo TCVN

- Biết thế nào là hệ cơ bản , cấp chính xác , đơn vị dung sai , dãy các sai lệch cơ bản , khoảng kích thớc danh nghĩa , nhiệt độ tiêu chuẩn

- Cách ghi ký hiệu sai lệch và lắp ghép trên bản vẽ

II / Chuẩn bị bài giảng :

III / bài mới :

TT Nội dung Tg Phong pháp

I / Khái niệm về hệ thống dung sai: Là

tập hợp các qui định về dung sai và

đợc thành lập theo một qui luật nhất

Trang 13

Cấp chính xác : Dung sai đặc trng

cho độ chính xác về chi tiết gia công

cùng kích thớc Nếu dung sai càng

bé thì độ chính xác càng cao

TT Nội dung Tg Phơng pháp

Trang 14

Đơn vị dung sai : Kí hiệu là i

- Đối với cấp chính xác từ 5 đến 17 :

dung sai so với đờng 0

- Có 28 sai lệch cơ bản đối với trục

và 28 sai lệch cơ bản đối với lỗ

Nhiệt độ tiêu chuẩn :

Lấy t0 là +200c làm to tiêu chuẩn

Ghi ký hiệu sai lệch và lắp trên bản

- Sự phối hợp giữa chữ ký hiệu sai

lệch cơ bản với số hiệu ccx tạo thành

miền dung sai

Ví dụ : H6 , H7 , g8 …

- Miền dung sai đợc ghi sau kích

th-ớc danh nghĩa

Ví dụ : 45K7

Ghi trị số của các sai lệch giới hạn :

- Cách ghi : Ghi KTDN của các chi

tiết hoặc lắp ghép kèm theo dấu và

trị số của các sai lệch giới hạn

KTDN và SLGH thống nhất đơn vị

Trang 15

3/

là mm

Ghi phối hợp :

Ghi ký hiệu quy ớc của miền dung

sai và trị số giới hạn đợc ghi trong

ngoặc đơn

VD : T25 ( GT )

IV/ tổng kết bàI : Thời gian : 3’

- Qua bài học trên hs nắm đợc khái niệm về hệ thống dsai lắp ghép

- Hệ thống và lắp ghép theo TCVN: Hệ cơ bản , cấp chính xác , đơn vị dung sai , các dãy sai lệch cơ bản

- Cách ghi ký hiệu và sai lệch trên bản vẽ

Câu hỏi :

1 / Trong TCVN qui định có bao nhiêu cấp chính xác

2 / Có bao nhiêu sai lệch cơ bản ? Ký hiệu từng loại

V/ tự đánh giá rút kinh nghiệm :

Tên bài : Kiểm tra 1 tiết

Ngày thực hiện

Lớp

- Nhằm kiểm tra đánh giá chất lợng học tập của học sinh trong thời gian đã học

- Rèn luyện kỹ năng học tập , biết áp dụng các công thức vào giải các bài toán

về dung sai lắp ghép

Trang 16

- Yêu cầu : Học sinh làm bài nghiêm túc

1/ Thầy : Đề kiểm tra + Đáp án chấm

2 / Trò : Giấy kiểm tra

III/ Bài mới :

TT Nội dung Điểm Phơng pháp

th-ớc giới hạn ? Tại sao phải qui

định KTGH của chi tiết ? Căn

cứ vào đâu để đánh giá chi tiết

đạt hay không đạt giá trị kích

thớc của chi tiết ?

Dung sai là gì ? Nêu cách tính

dung sai

Bài tập : Gia công một chi tiết

trục có đờng kính danh nghĩa

định dựa vào chức năng của chi

tiết sau chọn cho đúng với trị

số gần nhất trong bảng tiêu

chuẩn

- Kích thớc thực : Là kích thớc

đo trực tiếp trên chi tiết =

những dụng cụ đo và phơng

pháp đo chính xác nhất

- Kích thớc giới hạn : Là hai

kích thớc lớn và nhỏ nhất mà

kích thớc thực của chi tiết đạt

yêu cầu trong phạm vi đó

- Căn cứ vào điều kiện :

Trang 17

th-ớc danh nghĩa trong phạm vi

cho phép giữa hai kích thớc

của chi tiết nhỏ hơn dmin không

thoả mãn điều kiện :

IV / tổng kết bài : thời gian : 3’

Thu b i + Nhận xét giờ kiểm tra à

V / tự đánh giá rút kinh nghiệm :

Trang 18

Giáo án số 08 Số giờ : 04 ( 17 – 20 )

mặt Trơn - Mối ghép các bề mặt trơn

Ngày thực hiện

Lớp

Mục tiêu bài giảng :

+ Kiến thức : Giúp học sinh biết đợc các bảng dung sai

- Hiểu đợc dung sai lắp ghép theo tiêu chuẩn nhà nớc Việt nam : Các bảng ( từ bảng 1 – 7 )

- Biết cách tra bảng để giải các bài toán về dung sai lắp ghép

- Qua thí dụ học sinh biết đợc trình tự giải bài toán về dung sai lắp ghép

+ Kỹ năng :

- Sử dụng đợc các bảng với khoảng kích thớc từ 1 – 500 mm

- Phân biệt đợc các bảng đối với hệ thống lỗ , hệ thống trục

+ Thái độ :

- Cần quan tâm đến cách tra bảng , trình tự các bớc giải một bài toán để áp

dụng vào giải những bài toán khác

/ Kiểm tra bài cũ : Thời gian … Phút

III / giảng bài mới :

1/ Đồ dùng dạy học :

Giáo án + Giáo trình + Đề cơng + Tài liệu tham khảo + Máy chiếu

2/ Nội dung phơng pháp :

IV/ Các bảng dung sai :

Trong tiêu chuẩn TCVN 2244

- Bảng 2 : Miền d.sai của trục

Thuyết trình + Giảng giải

Trang 19

sai cho một chi tiết có kích thớc

danh nghĩa 35 mm ; cấp chính

xác 8

Thí dụ 2 : Có lắp ghép

6

7 50

r H

- Tra bảng tìm sai lệch giới hạn

Thuyết trình + Giảng giải

Giáo viên nêu thí dụ 1 Hớng dẫn học sinh tra bảng Giáo viên nêu thí dụ 2

Hớng dẫn học sinh tra bảng Phát vấn : Em hãy cho biết công thức tính Dmax , Dmin ,

ITD Công thức tính dmax , dmin , ITd

IV / tổng kết bài : Thời gian : 5’

- Qua bài học trên HS đã biết cách sử dụng bảng , tra bảng để giải bài tập

- Biết đợc đặc điểm và phạm vi sử dụng , phơng pháp lắp các mối ghép ; cách ghi ký hiệu

1 / Nêu đặc điểm và phạm vi sử dụng của lắp ghép có độ dôi

Trang 20

Ngày thực hiện

Lớp

Nhằm củng cố những kiến thức đã học , giúp học sinh biết áp dụng các công thức ,cách tra bảng để giải các bài tập

1 / Thầy : giáo án + Giáo trình + Tài liệu tham khảo

dsai trục , dsai lỗ

- Trị số giới hạn và dung sai lắp

Trang 21

sai của lỗ nằm trên miền dung

sai của trục Vậy sơ đồ lắp

cấp 6 , mdsai của lỗ là H6 ; ccx

của trục là cấp 5 , mdsai của

Trang 22

- Độ dôi lớn nhất của lắp ghép

Nmax = dmax - Dmin

= 45,020 – 45

= 0,020 mm

- Độ dôi nhỏ nhất của lắp ghép

Nmin = dmin – Dmax

IV / tổng kết bài : Thời gian : 2’

- Qua bài học trên HS đã biết cách sử dụng bảng , tra bảng để giải bài tập

- Nắm vững các công thức tính KTGHLN , KTGHNN , dsai của lỗ , trục , dsailắp ghép ,vẽ sơ đồ lắp ghép

Trang 23

- Nhằm giúp hs nắm đợc nguyên nhân chủ yếu sinh ra sai số trong quá trình gia công KN về độ chính xác gia công , nguyên nhân chủ yếu gây ra sai số gia công

- Các loại sai số chủ yếu , sai lệch và dung sai hình dạng

- Yêu cầu : HS học xong cần phải nắm vững nguyên nhân gây ra sai số ra công ,các loại sai số

III / Bài mới :

2/ + Độ nhám bề mặt Nguyên nhân chủ yếu gây ra

sai số trong quá trình gia công :

Trang 24

- Biến dạng do kẹp chặt chi tiết

- Biến dạng vì nhiệt và ứng suất

đổi theo một quy luật xác định

trong suốt thời gian

TD : GT

- Sai số hệ thống cố định ko

làm thay đổi kích thớc các ct

trong cùng 1 loạt gia công

- Sai số do mòn dụng cụ cắt

Sai số ngẫu nhiên : Là những

sai số có trị số khác nhau ở các

chi tiết gia công Trong quá

trình gia công , sai số loại này

biến đổi không theo một quy

- Qua bài học trên HS nắm đợc nguyên nhân , các loại sai số chủ yếu , sai lệch

về hình dạng và vị trí

Trang 25

1/ Những nguyên nhân gây sai số trong quá trình gia công ?

2/ Sai số vị trí là gì ? Cho thí dụ

- Nhằm giúp hs hiểu đợc sai lệch và dsai vị trí , sai lệch và dsai tổng cộng về hình dạng và vị trí , ký hiệu và cách ghi ký hiệu các sai lệch về dsai và vị trí trên bản vẽ

- Nhám bề mặt : Khái niệm , các chỉ tiêu đánh giá nhám bề mặt, ký hiệu độ nhám

II / chuẩn bị bài giảng :

III / Bài mới :

Trang 26

2/

3/

Sai lệch và dung sai vị trí :

- Sai lệch và dung sai độ song

- Sai lệch và dung sai về vị trí

- Sai lệch và dung sai độ

nhất từ các điểm propin thực

của bề mặt quay tới đờng tâm

chuẩn

+ Dung sai độ đảo hớng tâm

- Độ đảo và dung sai độ đảo

Ký hiệu , cách ghi ký hiệu các

sai lệch và dung sai về hình

Trang 27

y    n

2 1

4 2 ( ) 9

3 1 (h h  h  h h  h

- Qua bài học trên HS nắm sai lệch và dung sai vị trí ,dsai tổng cộng về vị trí và hình dạng , ký hiệu và cách ghi ký hiệu sai lệch và dung sai về hình dạng trên bản vẽ

- Hiểu đợc khái niệm nhám bề mặt , các chỉ tiêuđánh giá nhám bề mặt

1/ Nêu các dạng sai số về hình dạng và vị trí các bề mặt của ct gia công ? Nêu thí

Trang 28

Tên bài : những sai lệch về hình dạng và vị trí –

nhám bề mặt chi tiết gia công

Ngày thực hiện

Lớp

- Nhằm giúp hs biết cách ghi ký hiệu trên bản vẽ , ký hiệu các hớng mấp mô

- Ký hiệu độ nhám bề mặt gia công trên bản vẽ , ký hiệu ren

II / chuẩn bị bài giảng :

III / Bài mới :

bao thấy hoặc đờng kéo dài của

đờng bao thấy ; đỉnh của dấu

hiệu chỉ vào bề đợc ghi

- Độ nhám của mặt răng , then

hoa … ợc ghi trên mặt chia Đ

khi trên bản vẽ không có hình

Trang 29

chính diện

- Ký hiệu ren ghi ngay cạnh

kích thớc đờng kính ren hoặc ở

prôpin ren

- Qua bài học trên HS biết đợc ký hiệu độ nhám trên bản vẽ , ký hiệu các hớng mấp mô , ký hiệu độ nhám bề mặt ren

1/ Cho biết cách ghi ký hiệu và độ nhám trên bản vẽ

V / tự đánh giá rút kinh nghiệm :

- Nhằm củng cố , kiểm tra đánh giá chất lợng học tập của học sinh trong thời gian đã học

- Rèn luyện kỹ năng học tập , biết áp dụng những kiến thức đã học vào làm bàikiểm tra

- Yêu cầu : Học sinh làm bài nghiêm túc

Trang 30

1 / Thầy : Đề kiểm tra + Đáp án chấm

2 / Trò : Giấy kiểm tra

III/ Bài mới :

TT Nội dung Điểm Phơng pháp

- KTGH , dsai của lỗ và trục

- Chỉ số giới hạn độ dôi hoặc

độ hở và dung sai lắp giới hạn

Trang 31

TT Néi dung §iÓm Ph¬ng ph¸p

* Tra b¶ng 6 theo ký hiÖu

Trang 32

=1,14 mm

* Vẽ sơ đồ lắp ghép : 2 đ

IV / tổng kết bài : thời gian : 3’

Thu bài + Nhận xét giờ kiểm tra

Tên bài : dung sai các chi tiết điển hình –

chuỗi kích thớc

Ngày thực hiện

Lớp

- Nhằm giúp hs hiểu về dung sai ren , dung sai ren vuông , dsai ren hệ mét

Trang 33

- Dung sai then và then hoa

III / Bài mới :

Dung sai ren:

Dung sai ren hệ mét :

Các yếu tố cơ bản của ren :

- Đờng kính trung bình của ren

d2

- Đờng kính ngoài của ren d

- Đờng kính trong của ren d1

- Bớc ren p

- Góc prôpin α

- Góc nửa prôpin α/2

- Chiều cao lý thuyết của ren H

- Chiều cao làm việc của ren h

- Góc vuông của ren bêta

Dung sai và cấp chính xác của

- Dung sai đờng kính ngoài và

đờng kính trong chỉ qui định

sao cho tránh có độ dôi theo

Tiêu đề	Dung sai lắp ghép và đo lường kỹ thuật
Người hướng dẫn	Giáo viên Nguyễn Văn Quang
Trường học	Trường Đại Học Kỹ Thuật
Chuyên ngành	Cơ khí
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	66
Dung lượng	807 KB