Muốn làm được điều này thì trước hết chúng ta phải biết phân chia công việc cho tất cả mọi người trong gia đình cùng làm... Trước hết chúng ta phải biết dựa vào những điều kiệ[r]
Trang 1Tuần 12 : Ngày soạn: Thứ 7 ngày 8 tháng 11 năm 2008
Tiết 12 : Ngày dạy: Thứ 3 ngày 11 tháng 11 năm 2008
Bài 11:
Những chuyển biến về xã hội
I Mục tiêu bài học : Qua nội dung bài học giáo viên cần giúp cho học sinh hiểu và thấy được
1) Về kiến thức:
- Do tác động của sự phát triển kinh tế- xã hội nguyên thủy đã có những chuyển biến mới trong quan hệ giữa con người với con người ở nhiều lĩnh vực
- Thấy rõ chế độ mẫu hệ chuyển sang phụ hệ
- Sự nảy sinh những vùng văn hóa lớn trên khắp 3 miền đất nước, chuẩn bị bước sang thời dựng nước( trong
đó chú ý nhất là văn hóa đông sơn )
2) Về thái độ, tư tưởng, tình cảm:
- Giáo dục cho các em có ý thức về cội nguồn dân tộc
3) Về kỹ năng:
- Bước đầu rèn luyện cho học sinh có kỹ năng qua sát tranh ảnh, tập so sánh và rút ra những nhận xét cần thiết
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
* Đối với học sinh :
+ Xem và tham khảo trước nội dung của bài 11 + Có đầy đủ vở học, vở bài tập, bảng phụ …
* Đối với giáo viên:
+ Có bài soạn mới đầy đủ
+ Một số hình ảnh về công cụ sản xuất bằng kim loại
+ Có bài tập lịch sử ( có câu hỏi và đáp án kèm theo)
III ) Các phương pháp được sử dụng trong bài dạy:
- Giải thích- miêu tả- so sánh –Đàm thoại hỏi đáp, phân tích
IV ) Kiểm tra bài cu ( 5 phút )
Câu 1: Theo em 2 phát minh lớn nào đã góp phần tạo ra bước chuyển biến lớn trong đời sống kinh tế của
người Việt cổ?
+ Phát minh ra thuật luyện kim + Phát minh ra nghề nông trồng lúa nước
Câu 2: Ở Thời Phùng Nguyên, Hoa Lộc các nhà khoa học khảo cổ đã phát hiện ra những kim loại đồng nào ?
Dìu đồng
Dây đồng Xỉ đồng
Cục đồng
Đồng
Trang 22) Nội dung bài học mới :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Những kiến thức cần đạt Thời gian
Hoạt động 1:
Sự phân công lao động của người việt cổ
- Yêu cầu học sinh đọc mục 1 / 33
- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa( Em có nhận xét gì về việc
đúc một đồ dùng bằng đồng, hay làm bằng một chiếc bình
bằng đất nung, so với việc làm công cụ đá?)
Câu hỏi mở:
- Để có được 1 công cụ bằng đá, người ta chỉ cần lấy gì để làm ?
( lấy đá- con người có thể ghè đẽo hay mài đá theo ý muốn của
mình )
- Công cụ đồng có thể ghè đẽo như công cụ đá được không?
( Không )
- Muốn có được công cụ đồng trước hết chúng ta phải làm gì?
( Có những cục đồng, xỉ đồng, dây đồng , làm khuôn để đúc,
biết nung nóng chảy đồng, rót vào khuôn để tạo công cụ)
- Đúc được 1 công cụ bằng đồng có phải là đơn giản không?
( Không- Mà phải có kĩ thuật cao trong công tác đúc đồng )
- Để có được một chiếc bình bằng đất nung- trước hết ta phải làm
gì? ( Tìm ra đất sét, nhào nặn, đưa vào nung cho khô cứng.)
- Vậy ở trong xã hội, có phải ai ai cũng biết làm chế tác công cụ
bằng kim loại không ? ( không – mà chỉ có những người có
chuyên môn thì họ mới làm được )
Giáo viên giảng thêm :
- Trong sản xuất nông nghiệp – không phải chỉ biết xới đất trồng
cây mà phải biết chia ra nhiều công đoạn như làm đất, chọn
giống, gieo hạt, tưới nước, bón phân một người không thể đảm
đương tất các các công việc kể trên Muốn làm được điều này thì
trước hết chúng ta phải biết phân chia công việc cho tất cả mọi
người trong gia đình cùng làm Vì thế mà công việc sẽ đạt được
hiệu quả cao
- Qua phần đọc của các bạn - để làm tốt công việc trong nhà
cung như công việc ngoài đồng thì trước hết chúng ta phải
có kế hoạch gì?
- Cách phân công lao động như thế nào ?
( Cho học sinh xem tranh ảnh và viết ra những công việc dành cho
phụ nữ và đàn ông trong gia đình )
1) Sự phân công lao động đã được hình thành như thế nào?
- Phân công lao động cho tất cả mọi người trong gia đình
10’
Trang 3
+ Người phụ nữ: Ngoài những việc làm ở trong nhà như nấu cơm,
may vá, trông con, hái lượm, chăn nuôi, trồng trọt …mà còn phải
làm đồ gốm, dệt vải
+ Người đàn ông: làm những việc nặng hơn như phát nương, làm
rẩy, cày bừa, cuốc đất, đắp đê, đào kênh mương, săn bắt đánh cá )
- Giáo viên có thể cho học sinh so sánh những từ:
( Săn bắt và săn bắn )
- Cho học sinh liên hệ thực tế tại gia đình mình hoặc ở trường lớp
Hoạt động 2:
Tổ chức xã hội
- Học sinh nhắc lại cuộc sống của người tinh khôn ? ( Thị
tộc-mẫu hệ )
- Học sinh nhắc lại nơi cư trú người việt cổ (ở các chân núi,
thung lung, các khe suối và ở các vùng đồng bằng có những
con sông lớn như s Hồng, s cả , s đồng nai, s mã )
- Yêu cầu học sinh đọc mục 2 / 33 ( Từ sản xuất …bộ lạc )
- Khi con người tập trung ở những vùng đồng bằng, ở những
con sông lớn như vậy - Họ đã hình thành cái gì ngay nơi
mình ở ? Mối quan hệ giữa các làng bản như thế nào?
2) Xã hội có những gì đổi mới?
- Hình thành làng bản ( gọi là chiềng, chạ )
- Các làng bản , chiềng,
10’
Trang 4- Trong bộ lạc vị trí của người đàn ông như thế nào đối với xã
hội ? Vì sao? ( Người đàn ông làm chủ cột trong gia đình)
- Chế độ nào được thay cho chế độ mẫu hệ ?
- Trong làng bản người đứng đầu là ai? Vì sao? ( Già làng )
- Vị trí của người đàn ông ngày càng cao
- Chế độ phụ hệ mẫu hệ
Hoạt động 3:
Bước phát triển mới về xã hội ( Văn hóa đông sơ n).
- Học sinh đọc nội dung mục 3/34
- Để đẩy nhanh sự phát triển kinh tế cũng như xã hội Trước hết
chúng ta phải biết dựa vào những điều kiện thuận lợi đó là những
vùng có đất đai màu mỡ, phì nhiêu, có đủ nước tưới, có sự
phân công lao động rõ ràng cho từng thành viên trong gia đình
- Từ thế kỉ VIII –I TCN đất nước ta đã hình thành những nền văn
hóa nào ?
- Văn hóa đông sơn có những loại công cụ nào được chế tác bằng
đồng ? ( Dựa vào hình ảnh để trả lời )
3) Bước phát triển mới
về xã hội được nảy sinh như thế nào?
- Hình thành 3 nền văn hóa ở 3 khu vực khác nhau:
+ Văn hóa Óc Eo ( An Giang – Tây nam bộ )
+ Văn hóa Sa Huỳnh ( Quãng Ngãi – Nam trung bộ )
+ Văn hóa Đông Sơn ( BB-Bắc Trung Bộ
10’
Trang 5- Công cụ nào được thay thế cho công cụ đá?
- Liên hệ thực tế: Những công cụ nào sẽ góp phần tạo nên biến
chuyển trong kt-xh?
- Những cư dân thuộc văn hóa đông sơn - Sử cũ gọi chung là gì ?
- Công cụ đồng thay thế
công cụ đá
- Người Lạc Việt
BÀI TẬP CỦNG CỐ:
1) Từ thế kỉ VIII – I TCN trên đất nước ta đã hình thành những nền văn hóa phát triển Em hãy điền vào bảng dưới đây
Văn hóa óc eo
Văn hóa Sa
Huỳnh
Văn hóa Đông
Sơn
2) Khi sản xuất phát triển, sự phân công lao động diễn ra như thế nào ?
Em hãy nối các ý của cột ( 1 ) và cột ( 2 ) dưới đây sao cho thích h p đ tr l i câu h i trên.ợ ể ả ờ ỏ
Đàn ông
Đàn bà
- Làm việc nhà, tham gia sản xuất nông nghiệp, làm
đồ gốm dệt vải.
- Chế tác công cụ lao động, đúc đồng, làm đồ trang sức.
- Đi săn bắt, đánh cá.
- Chăn nuôi, trồng trọt, hái lượm, may vá.
- Cuốc đất, cày bừa, làm nương rẫy.
- Giặt gũi , lau nhà, nấu ăn, trông trẻ
- Đắp đê đào kênh mương,
Trang 6Đây là những chiếc rìu bằng đồng