CHƯƠNG 10
HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG
- T ng quan h th ng kh i đ ng.
- Các h th ng kh i đ ng.
- Các thi t b h tr kh i đ ng.
L
H ệ th ố ng kh ở i độ ng:
Ch ươ ng 10: H Ệ TH Ố NG KH Ở I ĐỘ NG
10.1 GIỚI THIỆU CHUNG
L
§
- Kh ở i độ ng b ằ ng ắ c quy:
Ch ươ ng 10: H Ệ TH Ố NG KH Ở I ĐỘ NG
10.2 CÁC HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG
5
4
1
L
§
- Kh ở i độ ng b ằ ng độ ng c ơ ph ụ :
Ch ươ ng 10: H Ệ TH Ố NG KH Ở I ĐỘ NG
10.2 CÁC HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG
L
§
- Kh ở i độ ng b ằ ng s ứ c ng ườ i:
Ch ươ ng 10: H Ệ TH Ố NG KH Ở I ĐỘ NG
10.2 CÁC HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG
1
P
L
§
- C ơ c u gi ả m áp:
Ch ươ ng 10: H Ệ TH Ố NG KH Ở I ĐỘ NG
10.3 THIẾT BỊ HỖ TRỢ KHỞI ĐỘNG
2 1
3 4
Trang 2CHƯƠNG 11 CÁC TiẾN BỘ TRÊN
ĐỘNG CƠ
- T ng quan v các ti n b trên đ ng c ;
- Đ ng c đ i u khi n đ i n t ;
- Nhiên li u thay th ;
- Ki m soát khí th i.
11.1 GIỚI THIỆU CHUNG
Caterpi ar Ar ic late Tru k k Pro u t Lin Sy tems
L
§
11.2 ĐỘNG CƠ ĐiỀU KHIỂN ĐiỆN TỬ
L
§
11.3 NHIÊN LiỆU THAY THẾ
- Nhiên li ệ u có th ể bao g ồ m 100 hydrocacbon và 100÷÷÷÷200 thành ph ầ n khác.
- Ướ c tính tr ữ l ượ ng d ầ u m ỏ s h t kho ả ng 45÷÷÷÷80 n ă m
n ữ a.
- Khí th ả i là nguyên nhân gây hi ệ ứ ng nhà kính (Trái đấ t nóng d ầ n lên).
L
§
Nhiên li ệ u thay th ế thu hút quan tâm do:
- Tinh l ọ c t ừ ngu ồ n nguyên li ệ u tái t ạ o;
- M ứ c độ phát th ả i th ấ p;
- S ự ổ n đị nh ngu ồ n c ấ p.
Các nh ượ c đ i ể m:
- Giá thành trên/1 đơ n v ị n ă ng l ượ ng l ớ n;
- M ậ t độ n ă ng l ượ ng/1 đơ n v ị th ể tích nh ỏ ;
11.3 NHIÊN LiỆU THAY THẾ
L
§
Các lo ạ i nhiên li ệ u thay th ế :
- Propan (C 3 H 8 ): Thu đượ c t ừ quá trình tinh l ọ c d ầ u và ở
mi ệ ng gi ế ng d ầ u;
- Khí thiên nhiên: Xu ấ t hi ệ n t ự nhiên t ạ i các m ỏ d ầ u (Thành ph ầ n chính là Mêtan_CH 4 );
- Khí Hydro (H 2 ): S ả n xu ấ t t ừ ngu ồ n nguyên li ệ u g ồ m khí thiên nhiên, than, …
- Mêtanol (CH 3 OH): Là nhiên li ệ u c ồ n đượ c s ả n xu ấ t t ừ
11.3 NHIÊN LiỆU THAY THẾ
Trang 3Các lo ạ i nhiên li ệ u thay th ế :
- X ă ng – Mêtanol: M85 (85% Mêtanol + 15% x ă ng);
- Êtanol (C 2 H 5 OH): Là nhiên li ệ u c ồ n đượ c t ạ o thành t ừ
quá trình lên men đườ ng (mía, ngô…);
- X ă ng – Etanol: E85 (85% etanol+15% x ă ng);
- Biodiesel (D ầ u th ự c v ậ t): S ả n xu ấ t t ừ ph ả n ứ ng xúc tác
gi ữ a d ầ u th ự c v ậ t và Mêtanol.
11.3 NHIÊN LiỆU THAY THẾ
L
Oxit nit ơ (NOx):
- NO x đượ c sinh ra trong qúa trình cháy do ph ả n ứ ng hóa h ọ c gi ữ a nguyên t ử O 2 và N (Ph thu c vào nhi t đ ).
- NO x t ỷ ệ thu ậ n v ớ i t ả độ ng c ơ ;
- NO x ít khi kh ở i độ ng.
Nh ậ n bi ế t: - M ầ u h ơ i h ồ ng;
- Có mùi; khó hòa tan.
Ả nh h ưở ng: - Gây viêm đườ ng hô h ấ p: Ho, khó th ở …
- T ạ o ra ozone trong khí quy ể n.
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Thành ph ầ n NOx Su ấ t tiêu th ụ nhiên li ệ
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Monoxit cácbon (CO):
- CO xu ấ t hi ệ n khi h ỗ n h ợ p đậ m do không đủ oxy để
chuy ể n hóa hoàn toàn.
- CO nhi ề u khi đố t cháy s ớ m và ng ượ c l ạ
Nh ậ n bi ế t: - Không m ầ u;
- Không mùi;
- Không v ị
Ả nh h ưở ng: - Ng ă n c ả n s ự d ị ch chuy ể n h ồ ng c ầ u trong máu;
- Gây nh ứ c đầ u, ả nh h ưở ng đế n não b ộ lâu dài.
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Thành ph ầ n khí x ả theo t ỷ ệ NL-KK
V ớ i h ỗ n h ợ p nghèo l ư u ý:
Xu ấ t hi ệ n thêm CO do t ươ ng
tác v ớ i:
+ Nhiên li ệ u thành xi lanh;
+ màng d ầ u và ch ấ t l ắ ng c ặ n.
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Thành ph ầ n CO Thành ph ầ n CO 2
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
Trang 4Hydrocacbon (HC): Xu ấ t hi ệ n do nhiên li ệ u không cháy
h t (Kh ở i độ ng, hâm nóng máy).
⇒Gi ả m hi ệ u su ấ t nhi ệ t.
Nguyên nhân: - Khe h ở ; Màng d ầ u;
- Nhiên li ệ u; Bám vào các chi ti ế t;
- K ế t c ấ u xupáp.
Ả nh h ưở ng: - Gây r ố i lo ạ n h ệ th ầ n kinh;
- Gây các b ệ nh v ề đườ ng tiêu hóa;
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
Các quá trình th ả i HC 11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Thành ph ầ n THC
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Phát th ả i h ạ t: Có th ể quan sát đượ c thông qua khói ho ặ c
b hóng trong khí x ả⇒X ử lý b ằ ng thi ế t b ị l ọ
- Phát th ả i h ạ t gi ả m thì NO x t ă ng.
Nguyên nhân: - Do không đủ ôxy để chuy ể n hóa hoàn toàn;
- Do ph ụ gia trong nhiên li ệ u…
Ả nh h ưở ng: - Gây viêm đườ ng hô h ấ p d ướ i;
- Gây các b ệ nh ngoài da…
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Cân b ằ ng NO x và b ồ hóng
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
- B ả o v ệ môi tr ườ ng không ch ỉ là trách nhi ệ m c ủ a m ỗ
qu ố c gia mà c ủ a toàn th ế gi ớ i (Ban hành các Tiêu chu n).
“Không khí g ọ i là ô nhi ễ m khi thành ph ầ n c ủ a
nó b ị thay đổ i hay khi có s ự hi ệ n di ệ n c ủ a
nh ữ ng ch ấ t l ạ gây ra nh ữ ng tác h ạ i mà khoa h ọ c ch ứ ng minh đượ c hay gây ra s ự
- Các ch ấ t gây ô nhi ễ m không khí có ph ầ n l ớ n trong khí
x (CO; HC; NO x)
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
Trang 5Ngoài độ ng c ơ trong máy xây d ự ng còn:
- Ph ươ ng ti ệ n khác: Tàu h ỏ a, Tàu th ủ y, Máy bay…
- S ả n xu ấ t đ i ệ n: Nhà máy đ i ệ n, Máy phát…
- Trong công nghi ệ p: Lò đố t; Luy ệ n kim…
- Công nghi ệ p d ầ u m ỏ : Khai thác d ầ u…
- Máy gia d ụ ng: Máy b ơ m, Máyc ắ t…
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
Tiêu chu ẩ n khí th ả i Châu Âu
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Tiêu chu ẩ n khí th ả i Châu Âu
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Tiêu chu ẩ n khí th ả i Châu Âu
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Tiêu chu ẩ n khí th ả i M ỹ
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
So sánh th ử nghi ệ m
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
Trang 6Các ph ươ ng pháp ki ể m soát khí th ả
Các bi ệ n pháp k ỹ thu ậ t trong quá trình cháy:
T i ư u trong l ự a ch ọ n thông s ố k ỹ thu ậ t:
Các ứ ng d ụ ng:
- S ử d ụ ng vòi phun nhiên li ệ u Đ Đ T (ECM);
- Đ ánh l ử a ch ễ ;
- Tu ầ n hoàn khí x ả ;
(Gi m nhi t đ cháy l n nh t ⇒Gi m NO x )
⇒ Gi m hi u su t nhi t.
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
Các ph ươ ng pháp ki ể m soát khí th ả
S ử d ụ ng thi ế t b ị x ử lý khí x ả : Các ứ ng d ụ ng:
- B ộ xúc tác khí x ả : X ử lý đượ c c ả 3 thành ph ầ độ h i (CO; HC; NO x )
NH Ư NG: + H ạ n ch ế n u có Pb và S;
+ NO x không b ị tiêu h ủ y n ế u khí x ả nghèo;
+ CO; HC không b ị tiêu h ủ y n ế u khí x ả gi ầ u;
Platin(Pt)=Loại bỏ HC+CO ; Rodi (Rh) = loại bỏ NO x
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
B ộ xúc tác khí th ả
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
S ơ đồ h ệ
th ố ng x ả :
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Hi ệ u su ấ t chuy ể n đổ i c ủ a
b xúc tác:
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
L
§
Ngoài khí x ả còn các ô nhi ễ m khác:
- H ơ i x ă ng;
- Khí t ừ các te;
- Ô nhi ễ m ti ế ng ồ n;
- Ô nhi ễ m do v ậ t li ệ u th ả i:
+ Ắ c quy (Chì, axit…) + D ầ u, m ỡ …
11.4 KiỂM SOÁT KHÍ THẢI
Trang 7CHƯƠNG 9
HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
- T ng quan h th ng đ ánh l a.
- Các h th ng đ ánh l a.
- Các b ph n c b n c a h th ng.
L
H ệ th ố ng đ ánh l ử a
Bé chia ®iÖn
Kho¸ ®iÖn
¾c quy
BiÕn ¸p
H ệ th ố ng cung c ấ p đ i ệ
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.1 GIỚI THIỆU CHUNG
L
§
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.2 CÁC HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
- H ệ th ố ng đ ánh l ử a 1 chi ề u (Lo ạ i th ườ ng):
1
2
3 4 5
6
7
8
9
10 11
12
+
-B ộ t ă ng đ i ệ n:Khi ng ắ t lu ồ ng
đ i ệ n trong cu ộ n dây, t ừ
theo lu ồ ng đ i ệ n và ng ượ c
l ạ
- N ế u trong vùng t ừ tr ườ ng
c a cu ộ n dây, ta để 1 cu ộ
dây khác thì lúc t ừ tr ườ ng
bi ế đổ i ta th ấ y phát sinh
trên cu ộ n dây đ ó 1 dòng
ứ ng đ i ệ n.
L
§
- H ệ th ố ng đ ánh l ử a 1 chi ề u (bán d ẫ n);
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.2 CÁC HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
L
§
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.2 CÁC HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
- H ệ th ố ng đ ánh l ử a 1 chi ề u (bán d ẫ n có ti ế đ i ể m):
W 1 W 2
+
C
3
8 9
7 6
4
2
1 5
+
C
Transitor: Ch ỉ cho dòng
W 1 W 2
+
C
3
5
6
2 1
~
4
L
§
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.2 CÁC HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
- H ệ th ố ng đ ánh l ử a 1 chi ề u (bán d ẫ n không có ti ế đ i ể m):
Máy phát tín
hi ệu: Khi đ i ệ
đ i ề khi ể là
đ i ệ n.
Trang 89.2 CÁC HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA
- H ệ th ố ng đ ánh l ử a xoay chi ề u:
N
8
4 5
3
1
∆2 ∆1
2
B W2
W1
6
7
9
- Nam châm hút kim
ả nh h ưở ng c ủ a s ứ c
hút nam châm.
9.3 CÁC BỘ PHẬN CƠ BẢ
- H ệ th ố ng đ ánh l ử a:
- Ắc quy: Cung c ấ đ i ệ n áp th ấ p và tích tr ữ đ i ệ n n ă ng
- B ộ ng ắ t và chia đ i ện: Ng ắ t và chia đ i ệ n cho các Bugi
- T ụ đ i ện: Làm gi ả m tia l ử a đ i ệ n và nâng cao đ i ệ n áp
- Bugi: Phóng tia l ử a đ i ệ đố t cháy hòa khí
- Máy phát đ i ện: Cung c ấ p dòng đ i ệ n vào h ệ th ố ng và n ạ
L
§
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.3 CÁC BỘ PHẬN CƠ BẢ
- H ệ th ố ng đ ánh l ử a:
ng t ă ng áp
Bugi
L
§
Cách kh ắ c ph ụ c hi ệ n t ượ ng kích n ổ :
- Gi ả m nhi ệ t độ dòng khí n ạ p;
- T ă ng ch ấ t l ượ ng nhiên li ệ u;
- C ả i ti ế n k ế t c ấ đườ ng n ạ p.
Di ễ n bi ế n áp su ấ t trong
đ i ề u ki ệ n có kích n ổ
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.3 CÁC BỘ PHẬN CƠ BẢ
Không cháy
do h ỗ n h ợ
quá gi ầ
Không cháy
do h ỗ n h ợ
quá nghèo
Đườ ng tâm tia phun
L
§
- Th ự c nghi ệ m quá trình cháy:
Quá trình cháy phân thành 3 giai đ ạ n:
- Cháy ch ễ : B ắ đầ u đ ánh
l ử a đế n b ắ đầ u cháy;
- Cháy h ỗ n h ợ p hòa tr ộ n tr ướ c:
Cháy h ỗ n h ợ p phun vào;
- Cháy h ỗ n h ợ p có ki ể m soát:
Cháy toàn b ộ
Ch ươ ng 9: H Ệ TH Ố NG Đ ÁNH L Ử A
9.3 CÁC BỘ PHẬN CƠ BẢ