H·y chØ ra biÖn ph¸p nghÖ thuËt tiªu biÓu trong ®o¹n th¬ trªn.. b..[r]
Trang 1Trờng TH diễn lâm 1
Bồi dỡng HS Năng khiếu môn tiếng việt
Lớp 5
Đề số 1
Bài 1 Giải nghĩa và đặt câu với các từ ( có gạch chân ) trong các dòng sau :
a Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao
b Tháng tám trời thu xanh thắm
c Một vùng cỏ mọc xanh rì
d Nhớ từ sóng Hạ Long xanh biếc
Bài 2 Phân biệt nghĩa của từ “ ngọt ” trong các câu sau :
a Khế chua , cam ngọt
b Ai ơi chua ngọt đã từng
Gừng cay , muối mặn xin đừng quên nhau
Trong các từ ngọt“ ” , nghĩa nào nghĩa đen , nghĩa nào là nghĩa bóng ? Đặt thêm một câu với nghĩa tơng tự
Bài 3 Gạch chân và chỉ các bộ phận trạng ngữ , chủ ngữ , vị ngữ trong các câu sau :
a Mỗi mùa xuân thơm lừng hoa bởi
Rắc trắng vờn nhà những cánh hoa vơng
b Lom khom dới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Bài 4 Với mỗi từ sau , em hãy đặt hai câu sao cho chúng giữ chức vụ ngữ pháp khác
nhau : “ học sinh ” , chăm chỉ“ ”
Bài 5 “ Quê hơng là cầu tre nhỏ
Mẹ về nón lá nghiêng che
Quê hơng là đêm trăng tỏ
Hoa cau rụng trắng ngoài hè ”
a Trong đoạn thơ trên hình ảnh nào tợng trng cho quê hơng yêu dấu ?
b Theo em , đoạn thơ trên bộc lộ cảm xúc và suy nghĩ gì của tác giả về quê hơng ?
Bài 6 Em hãy kể lại câu chuyện xa ( hoặc nay ) có nội dung “ Thơng ngời rồi mới thơng
ta ”
Đềsố 2
Bài 1 Chim hót líu lo Nắng bốc hơng hoa tràm thơm ngây ngất Gió đa mùi hơng
ngọt lan xa , phảng phất khắp rừng
Từ đoạn văn trên em hãy :
a Tìm các từ láy , từ ghép
b Tìm các từ thuộc danh từ , động từ
c Tìm các bộ phận chính của câu
Bài 2 Dùng các loại từ sau đây để đặt một câu theo nghĩa đen , một câu theo nghĩa
bóng cho mỗi từ sau : ăn ( ĐT ) , ngọt ( tính từ )
Bài 3 Trong bài “ Bè xuôi sông La ” của Vũ Duy Thông có đoạn viết :
Sông la ơi sông la Trong veo nh ánh mắt
Bờ tre xanh im mát Mơn mớt đôi hàng mi
Bè đi chiều thầm thì
Gỗ lợn đàn thong thả
Nh bầy trâu lim dim
Đắm mình trong êm ả Sóng long lanh vẩy cá
Chim hót trên bờ đê
a Hãy chỉ ra biện pháp nghệ thuật tiêu biểu trong đoạn thơ trên
b Bằng nghệ thuật tiêu biểu đó tác giả đã giúp em hiểu gì về nội dung đoạn thơ ?
Bài 4 Tả quang cảnh buổi lễ sơ kết học kỳ I năm học 2008 – 2009 của trờng em
Trang 2Đề số 3.
Bài 1 Tìm các từ láy cho mỗi kiểu láy ( mỗi kiểu láy 2 ví dụ )
Bài 2 Đặt 2 câu trong đó một câu sử dụng từ láy tọng hình tả hình dáng ngời hoặc
vật , một câu gợi tả màu sắc hopặc mùi vị
Bài 3
a Đặt hai câu trong đó có một câu rút gọn và một câu đặc biệt
b Hãy chỉ ra sự khác nhau giữa hai câu đó
Bài 4 Cho đoạn văn :
Cảnh vờn là vắng lặng của thiên nhiên tràn ngập hạnh phúc Vắng lặng thần tiên , vắng lặng mà dung hoà với nghìn thứ âm nhạc , có chim gù , có ong vo ve , có
gió hồi hộp dới lá
Em có nhận xét gì về cách miêu tả thiên nhiên của tác giả Qua đoạn văn gợi cho em có nhận xét gì về tình cảm của tác giả ? Bài 5 Sau dịp nghỉ tết , em có dịp trở lại ngôi trờng thân yêu của mình để tiếp tục học tập Em có cảm nhận gì trớc sự thay đổi về quang cảnh của trờng em ? Hãy tả lại Đề số 4 Bài 1 Tìm 5 từ ghép phân loại , 5 từ ghép tổng hợp nói về việc học tập và lao động Bài 2 “ Ngôi nhà của Bác thiếu thời Nghiêng nghiêng mái lợp bao đời nắng ma Chiếc võng tre quá đơn sơ Võng gai ru mát những tra nắng hè Làng Sen nh mọi làng quê Ngôi nhà lẫn với hàng tre bóng tròn” Đoạn thơ trên có những hình ảnh gần gũi thân thuộc nào ? Những hình ảnh đó giúp em cảm nhận đợc điều gì ? Bài 3.Trong các câu sau , câu nào là câu rút gọn , bộ phận nào đợc lợc bỏ ? a Cô giáo nào chủ nhiệm lớp con ? - Cô Lan a ! - Cô già hay cô trẻ ? - Tha ba , cô trẻ ạ ! b Hôm nào anh đi Hà Nội ? - Ngày mai - Bằng xe gì ? - Tàu hoả Bài 4 Em có một ngời bạn đợc nhiều ngời quí mến Hãy tả lại ngời bạn đó Đề Số 5. Bài 1 Điền các tiếng thích hợp vào chỗ trống để có : a Các từ ghép b Các từ láy buồn buồn
lạnh lạnh
đi đi
trắng trắng
Bài 2
Đứng lên cứu tự do độc lập
“
Đứng lên giành ruộng đất , áo cơm !
Đứng lên, thân cỏ , thân rơm Búa liềm không sợ súng gơm bạo tàn !”
Trang 3Những từ nào trong đoạn thơ trên tác giả dùng với nghĩa bóng ? Giải thích nghĩa của các từ đó
Bài 3 Đặt 3 câu ghép , mỗi câu có 2 vế câu với nội dung miêu tả cảnh mùa xuân và
tạo thành một đoạn văn trong đó :
- Câu thứ nhất hai vế câu gắn với nhau bằng dấu phẩy
- Câu thứ hai hai vế câu gắn với nhau bằng một từ chỉ quan hệ
- Câu thứ ba hai vế câu gắn với nhau bằng một cặp từ chỉ quan hệ
Bài 4
“ Mảnh sân trăng lúa chất đầy Vàng tuôn trong tiếng máy quay xập xình
Rơm vò từng búi rối tinh Thân rơm rách để hạt lành lúa ơi ! ”
Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của tác giả ? Câu thơ nào hay nhất trong đoạn thơ trên ?
Bài 5 Nhà văn Mác – xin Gor – ky nói “ Tấm lòng yêu mến vô t của bà tôi đối với
mọi ngời đã làm cho tâm hồn tôi thêm phong phú , đã truyền sức mạnh cho tôi để
đơng đầu với sóng gió cuộc đời ”
Dựa vào nhận xét trên và ngời bà kính yêu của em Em hãy ghi lại hình ảnh ngời bà
đáng kính của em
Đề số 6
Bài 1 Xác định từ loại trong các câu sau :
a Sầu riêng , thơm mùi thơm của mít chín , béo cái béo của trứng gà
b Nhân dân ta đang vui niềm vui xây dựng
Bài 2 Phân tích cấu tạo của câu sau :
Vào lúc này , trên các luống , những loài hoa lan với màu sắc khác nhau đã nở rộ
Bài 3 Đặt 3 câu ghép chính phụ nói về viêch học tập , vui chơi theo mẫu sau :
Vì CN – VN nên CN - VN
Nên CN – VN thì CN - VN
Tuy CN – VN nhng CN – VN
Bài 4 Nói về cái hay của việc dùng từ đặt câu trong đoạn thơ sau :
“ Dừng chân nghỉ lại Nha Trang Hiu hiu gió thổi , trời quang tuyệt vời Xanh xanh mặt biển da trời Cảnh sao quyến rủ lòng ngời khó quên ”
Bài 5 Viết cảm nghĩ của em về mái trờng tiểu học nơi em đã học năm năm qua
Đề số 7
Bài 1: Tìm 2 từ ghép có 2 tiếng có nghĩa trái ngợc nhau Đặt câu với mỗi từ đó.
Bài 2: Nêu sự khác nhau của từ "cân"trong các câu sau :
Bác bán cho tôi 5 cân gạo Cân của bác cân đúng đấy chứ ạ?
Bài 3: trong cá từ gạch chân sau từ nào là từ nhiều nghĩa? từ nào là từ đồng âm?
Mực nớc đã lên cao
Trình độ văn chơng của tôi cũng có chừng có mực
Mẹ tôi mua cá mực về ăn
Bài 4: Cho đoạn thơ :
“ Lng núi thì to mà lng mẹ thì nhỏ
Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi
Trang 4Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ con nằm trên lng ”
Em có suy nghĩ gì khi đọc xong khổ thơ ? Hình ảnh nào gây cho em nhiều ấn tợng nhất ? vì sao ?
Bài 5:
Việt Nam tổ quốc ta ơi!
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả rập rờn
Mây mờ che đỉnh Trờng Sơn sớm chiều
Dựa vào ý của đoạn thơ trên và tình cảm của em đối với con ngời , cảnh vật ở quê hơng , hãy tả quê hơng em vào một buổi chiều
Đề số 8
Bài 1: Tìm từ “:lạc” trong các nhóm từ sau và giải thích vì sao?
a Anh trai, chị gái, thầy giáo, em gái
b Quần dài, áo dài, quần áo, áo ấm
c Yêu thơng, kính trọng, cô giáo, chăm sóc
d Cao lớn, gầy guộc, lùn tịt, béo phì
Bài 2: Hãy xác định từ loại của cá từ đợc gạch chân trong các câu sau:
a Con mèo con đuổi bắt con con chuột con con
b Chị ơi ! Chị của chị Lan đã về cha?
c Cuộc đời học sinh đầy những kỉ niệm đẹp
d Bạn Hà đã kỉ niệm tôi chiếc bút này khi chia tay
Bài 3: Tìm quan hệ từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong các câu sau:
a.Đây là em….tôi và bạn… nó
b Em về nhà … không ai ra đón
c Mẹ đi …… con đi
Nó nói…… không làm
Bài 4: Trong bài “ rừng phơng Nam”, tác giả Đoàn Giỏi viết:
“ nắmg bốc hơng hoa tràm thơm ngây ngất”
Từ ngây ngất“ ” đợc tác giả sử dụng trong câu văn trên có gì đặc biệt?
Bài 5: Cho đoạn thơ:
“ Mẹ bảo em : dạo nàyngoan thế!
- Không, mẹ ơi! Con đã ngoan đâu!
áo mẹ ma bạc màu
Đầu mẹ nắng cháy tóc
Mẹ ngày đêm khó nhọc Con cha ngoan, cha ngoan!”
Khi mẹ vắng nhà- trần Đăng Khoa)
Đọc đoạn thơ, em có suy nghĩ gì về câu trả lời của tác giả với mẹ?
Bài 6: Tuổi thơ em lớn dần lên trong lời ru của mẹ, của bà, trong lời dạy của thầy cô giáo
với biết bao kỉ niệm đẹp Em hãy ghi lại một kỉ niệm đáng nhớ nhất và những điều mình cảm nhân đợc