- Giáo viên chốt lại các ý cơ bản: Chỉ có thuế mới huy động tập trung được nguồn tài chính cho ngân sách Nhà nước nên đó là chức năng cơ bản của thuế.. Hoạt động 3: Tìm hiểu về chức nă[r]
Trang 1BÀI HỌC LỚP 8
CHỨC NĂNG CỦA THUẾ
(1 tiết)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
Giúp học sinh bước đầu có những hiểu biết về chức năng của thuế, tại sao lại cần có thuế
2 Kĩ năng:
Giúp học sinh biết tự đánh giá các hành vi không đúng của mình và người khác về vấn đề thu, nộp thuế
3 Thái độ:
Hình thành ở học sinh thái độ đúng về việc thu, nộp thuế,
có ý thức tuyên truyền về công tác thuế tại gia đình và cộng đồng
II NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý:
1 Về nội dung:
- Chức năng là tác dụng, vai trò có tính chất phổ biến, tạo nên đặc trưng, thế mạnh riêng của thuế
- Thuế có 2 chức năng cơ bản, mỗi chức năng là một đơn
vị kiến thức của bài
- Các chức năng của thuế được trình bày theo lô gíc:
+ Nêu tác dụng, thế mạnh riêng của thuế trong huy động tập trung nguồn lực tài chính cho ngân sách Nhà nước và điều tiết vĩ mô nền kinh tế
+ Nhà nước đã sử dụng thuế thực hiện chức năng đó trong thực tiễn như thế nào
Trang 2- Bài có một số khái niệm trừu tượng, giáo viên cần giải thích và lấy các ví dụ làm sáng tỏ cho dễ hiểu với học sinh
2 Về phương pháp:
Bài học này có thể kết hợp nhiều phương pháp như: Phân tích, diễn giảng, đàm thoại, nêu vấn đề tạo tình huống cho học sinh trao đổi, thảo luận nhóm, liên hệ với thực tiễn địa phương Giáo viên cần chốt lại một số vấn đề cơ bản về chức năng của thuế với học sinh
3 Tài liệu và phương tiện dạy học:
- Tài liệu tham khảo về thuế dành cho giáo viên do Ban soạn thảo tài liệu thuế tỉnh Yên Bái biên soạn
- Các tài liệu khác về thuế do Tổng cục Thuế Nhà nước biên soạn
- Các tranh, ảnh để minh hoạ cho việc thu, nộp thuế, các công trình tại địa phương được xây dựng từ tiền thuế
- Giáo viên có thể sưu tầm một số câu chuyện, câu nói về thuế
- Giấy A0, bút dạ
- Máy chiếu, đầu video (nếu có)
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài (3 phút)
- Giáo viên có thể thông qua việc thu, nộp thuế tại địa phương, đặt vấn đề tại sao phải nộp thuế để vào bài
- Giáo viên có thể đặt vấn đề : “ Em hiểu gì về thuế ? ” hoặc “ Thuế và cuộc sống của chúng ta ” và cho học sinh phát biểu, để từ đó vào bài
Trang 3Hoạt động 2: Tìm hiểu về chức năng huy động tập trung nguồn lực tài chính của thuế (15 phút)
- Giáo viên và học sinh đàm thoại, trao đôi về khái niệm chức năng:
+ Nêu các ví dụ: Chức năng của bác sỹ là chữa bệnh, chức năng của thầy, cô giáo là dạy học
+ Khái quát thành khái niệm chức năng: Tác dụng, vai trò có tính phổ biến, đặc trưng, thế mạnh riêng của một tổ chức, cơ quan, ngành nghề nào đó
+ Thuế có 2 chức năng cơ bản: Huy động tập trung nguồn tài chính và điều tiết vĩ mô nền kinh tế
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu chức năng 1: + Tổ chức đàm thoại theo lớp hoặc thảo luận theo nhóm:
Câu hỏi:
1 Tại sao thuế có chức năng huy động tập trung nguồn lực tài chính cho ngân sách Nhà nước ? Tại sao đó lại là chức năng cơ bản?
2 Nhà nước đã làm gì để thực hiện chức năng đó của thuế?
- Gợi ý đáp án:
+ Đáp án câu hỏi 1 Vì: Thuế là nguồn thu có tỷ trọng lớn nhất trong tổng thu ngân sách Nhà nước Đây cũng là chức năng đầu tiên, phản ánh sự ra đời của thuế Nhà nước ngày càng mở rộng chức năng của mình, đòi hỏi tăng cường chi tiêu, nên chức năng huy động tập trung nguồn tài chính càng được nâng cao
Ví dụ: Để có nguồn tài chính tập trung Nhà nước đã quy định các chính sách thuế như: Thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tài nguyên, thuế thu nhập cá nhân
Trang 4+ Đáp án câu hỏi 2 Nhà nước đã dùng quyền lực chính trị của mình để bắt buộc công dân phải đóng thuế Nhà nước cũng định ra các loại thuế để các đối tượng có hoạt động sản xuất, kinh doanh khác nhau đều phải nộp thuế
- Giáo viên chốt lại các ý cơ bản: Chỉ có thuế mới huy động tập trung được nguồn tài chính cho ngân sách Nhà nước nên đó là chức năng cơ bản của thuế
Hoạt động 3: Tìm hiểu về chức năng điều tiết vĩ mô nền kinh tế của thuế (17 phút)
- Giáo viên hướng dẫn tìm hiểu khái niệm điều tiết vĩ mô.
- Giáo viên tổ chức đàm thoại theo lớp hoặc làm việc theo nhóm về chức năng điều tiết vĩ mô nền kinh tế
Câu hỏi:
1 Nhà nước điều tiết nền kinh tế bằng các biện pháp nào
? Công cụ nào ? Thuế được coi là một công cụ điều tiết như thế nào?
2 Nhà nước đã sử dụng thuế làm công cụ điều tiết như thế nào ?
- Gợi ý đáp án:
+ Đáp án câu hỏi 1: Các biện pháp dùng để điều tiết: Giáo dục, chính trị - tư tưởng, hành chính, luật pháp, kinh tế Các công cụ điều tiết: Tài chính, tiền tệ, tín dụng Trong đó thuế là công cụ thuộc lĩnh vực tài chính, sắc bén nhất
+ Đáp án câu hỏi 2: Nhà nước có thể quy định đánh thuế, hoặc không đánh thuế vào từng mặt hàng, từng loại đối tượng, đánh thuế với các mức thuế khác nhau, thông qua đó làm thay đổi mối quan hệ giữa sản xuất với tiêu dùng, bảo đảm cân đối cơ cấu kinh tế giữa các ngành nghề, các vùng lãnh thổ
Trang 5Ví dụ 1: Để điều tiết thu nhập của người có thu nhập cao Nhà nước đã quy định Luật thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập cá nhân để thu vào những người có thu nhập cao
Ví dụ 2: Để khuyến khích hàng hoá sản xuất trong nước xuất khẩu Nhà nước quy định áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng đối với hàng hoá xuất khẩu là 0%
- Giáo viên chốt lại các ý cơ bản: Thuế là công cụ điều tiết nền kinh tế sắc bén, có hiệu quả nhất nên thuế được coi có chức năng điều tiết vĩ mô nền kinh tế Điều này càng nói nên
ý nghĩa của thuế
Hoạt động 4: Học sinh làm việc theo nhóm liên hệ giữa nội dung bài học với thực tiễn địa phương (5 phút)
- Giáo viên gợi ý liên hệ:
+ Liên hệ với việc thu nộp thuế tại địa phương để tập trung nguồn lực tài chính cho ngân sách Nhà nước
+ Liên hệ với thực tiễn miễn,giảm thuế, điều chỉnh mức thuế phải nộp tại địa phương để góp phần điều tiết nền kinh tế
- Tổ chức hoạt động nhóm:
+ Giáo viên chia nhóm (theo tổ hoặc theo bàn), giao nhiệm vụ và hướng dẫn cách thực hiện cho các nhóm, tổ chức cho các nhóm thực hiện
+ Giáo viên yêu cầu các nhóm trưởng tổ chức trao đổi, tìm dẫn chứng, thư ký ghi ý kiến phát biểu của các thành viên trong nhóm vào giấy Có thể sử dụng kĩ thuật “ khăn trải bàn
” để mọi thành viên trong nhóm ghi ý kiến riêng của mình vào các ô giấy dành cho cá nhân, sau đó nhóm trưởng tổ chức trao đổi xây dựng ý kiến chung của nhóm, thư ký ghi ý kiến chung vào ô giấy dành cho ghi ý kiến chung
Trang 6+ Giáo viên cho các nhóm báo cáo kết quả, nhận xét và
bổ sung kết quả của nhau
+ Giáo viên nhận xét, bổ sung, tổng hợp và đưa ra kết luận
Hoạt động 5: Luyện tập, củng cố: (5 phút)
- Gợi ý: Tổ chức cho học sinh làm bài tập để củng cố bài
- Gợi ý đáp án các bài tập:
+ Đáp án bài tập 1: Học sinh có thể kể tên 1 hoặc 2 loại thuế
+ Đáp án bài tập 2: Công dân nộp thuế là đóng góp vào ngân sách Nhà nước, nên nộp thuế là nghĩa vụ của công dân
+ Đáp án bài tập 3: Mẹ Vân đã sai, vì mở cửa hàng ăn uống cũng là một hoạt động kinh doanh, đã kinh doanh thì phải nộp thuế
+ Đáp án bài tập 4: Quốc hội Vì Quốc hội là cơ quan lập pháp, có quyền lực Nhà nước cao nhất