b) Hãy lấy vài ví dụ về hàm số cho bởi công thức.... HÀM SỐ BẬC NHẤT..[r]
Trang 1Tiết 20
Giáo viên thiết kế: Tô Đình Thuận
Môn: Đại số - 9
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
a) Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x , ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng của y thì y được gọi là hàm số của x
b) Các ví dụ về hàm số:
1 3
x
y 2 x
1 3x
-
y
) 0
x (
1 x
2
………
a) Hàm số là gì
b) Hãy lấy vài ví dụ về hàm số cho bởi công thức.
Trang 3Hàm số bậc nhất là gì Hàm số bậc nhất có tính
chất như thế nào
Bài mới
Trang 4Bài toỏn : Một ụtụ chở khỏch đi từ bến xe phớa nam Hà Nội vào Huế với vận tốc trung bỡnh 50km/h Hỏi sau t giờ xe ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội bao nhiờu kilụmột ? Biết rằng bến xe phớa nam cỏch trung tõm Hà Nội 8 km.
BẾN XE
8 km
Trung tõm
50 t 8
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội là: S =
Hãy điền vào chỗ trống ( …) cho đúng ) cho đúng
Sau 1giờ, ôtô đi đ ợc :
Sau t giờ, ôtô đi đ ợc :
50 (km) 50t (km)
1 Khỏi niệm về hàm số bậc nhất
?1
Trang 5Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
1 Khái niệm về hàm số bậc nhất
?1
?2
S = 50t + 8
Qua bảng trên s = 50t + 8 có phải là hàm
số của t không, vì sao
+ s phụ thuộc vào t +øng v i ới mỗi giá trị của t, chỉ có một giá trị tương ứng của s
s là hàm số của t, vì
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ôtô cách trung tâm Hà Nội là:
Sau 1 giê, «t« ®i ® îc :
Sau t giê, «t« ®i ® îc :
50 (km) 50t (km)
§ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
Trang 61 Khái niệm về hàm số bậc nhất
?1
S = 50t + 8 58 108 158 208 …
+ s phụ thuộc vào t
+ Mỗi giá trị của t, chỉ có một giá trị
tương ứng của s
s là hàm số của t, vì
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ôtô cách trung tâm Hà Nội là:
Sau 1 giê, «t« ®i ® îc :
Sau t giê, «t« ®i ® îc :
50 (km) 50t (km)
Bậc của đa thức 50t + 8 là bao nhiêu
Bậc của đa thức 50t + 8 là bậc nhất (bậc 1)
Vì thế người ta gọi hàm số s = 50t + 8 là
hàm số bậc nhất
Trả lời
Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
s = 50t + 8
s
thay
b iởi
y
t
thay
b iởi
x
y = 50x + 8
§ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
Trang 71 Khỏi niệm về hàm số bậc nhất
?1
S = 50t + 8 58 108 158 208 …
+ s phụ thuộc vào t
+ Mỗi giỏ trị của t, chỉ cú một giỏ trị
tương ứng của s
s là hàm số của t, vỡ
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội là:
Sau 1 giờ, ôtô đi đ ợc :
Sau t giờ, ôtô đi đ ợc :
50 (km) 50t (km)
Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
ịnh nghĩa
Định nghĩa : Hàm số bậc nhất là hàm số
cho bởi công thức : y = ax + b
Trong đó: a, b là các số cho tr ớc ( a 0 )
s = 50t + 8
y = 50x + 8
s
thay
b iởi y
t
thay
b iởi x
50
thay
b iởi a
8 thay
b iởi
b
y = ax + b (a 0)
là hàm số bậc nhất
Vậy cỏc em hóy định nghĩa hàm số bậc nhất
Đ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
Trang 81 Khỏi niệm về hàm số bậc nhất
?1
S = 50t + 8 58 108 158 208 …
+ s phụ thuộc vào t
+ Mỗi giỏ trị của t, chỉ cú một giỏ trị
tương ứng của s
s là hàm số của t, vỡ
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội là:
Sau 1 giờ, ôtô đi đ ợc :
Sau t giờ, ôtô đi đ ợc :
50 (km) 50t (km)
Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
ịnh nghĩa
Định nghĩa : Hàm số bậc nhất là hàm số
cho bởi công thức : y = ax + b
Trong đó: a, b là các số cho tr ớc ( a 0 )
Hàm số y = ax ( a 0) cú phải là hàm số bậc nhất khụng? Vỡ sao?
Chú ý: Khi b = 0 thì hàm số bậc nhất có
dạng : y = ax
Đ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
Trang 91 Khỏi niệm về hàm số bậc nhất
?1
S = 50t + 8 58 108 158 208 …
+ s phụ thuộc vào t
+ Mỗi giỏ trị của t, chỉ cú một giỏ trị
tương ứng của s
s là hàm số của t, vỡ
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội là:
Sau 1 giờ, ôtô đi đ ợc :
Sau t giờ, ôtô đi đ ợc :
50 (km) 50t (km)
Bài tập: Hàm số nào dưới đõy là hàm số bậc nhất
Hóy đỏnh dấu “ “ vào ụ tương ứng rồi chỉ
rừ a và b trong cỏc hàm số bậc nhất ấy
Hàm số Hàm số
bậc nhất số a Hệ số b Hệ
3
y = 2 -
4x
y = 1 + 5.x
y = 1 + 5x
y = x 2 - 3x + 1
y = 2
y = -3x - 5
5
3 4
- 5 2 1
Chú ý: Khi b = 0 thì hàm số bậc nhất có
-3
Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
ịnh nghĩa
Định nghĩa : Hàm số bậc nhất là hàm số
cho bởi công thức : y = ax + b
Trong đó: a, b là các số cho tr ớc ( a 0 )
Đ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
Trang 10Tieỏt : 20
Tieỏt : 20
1 Khỏi niệm về hàm số bậc nhất
?1
S = 50t + 8 58 108 158 208 …
+ s phụ thuộc vào t
+ Mỗi giỏ trị của t, chỉ cú một giỏ trị
tương ứng của s
s là hàm số của t, vỡ
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội là:
Sau 1 giờ, ôtô đi đ ợc :
Sau t giờ, ôtô đi đ ợc :
50 (km) 50t (km)
Chú ý: Khi b = 0 thì hàm số bậc nhất có
dạng : y = ax
Qua bảng ở phần em thấy hàm số
s = 50t + 8 đồng biến hay nghịch biến
?2
Cỏc hàm số ĐB Cỏc hỏm số NB
y = 2x + 1 y = -2x + 1
y = 2x y = x + 3
y = 50t + 8
1 2
x R
Vậy cỏi gỡ quyết định hàm số đồng biến hay nghịch biến? Ta xột ở một
VD cụ thể sau đõy
VD: Xột hàm số: y = -3x + 1
Hàm số y = -3x + 1 x ỏc định với mọi giỏ trị của , vỡ biểu thức -3x + 1 luụn xỏc định với
Lấy x 1 < x 2 x 2 – x 1 > 0
Ta cú: f(x 2 ) - f(x 1 ) = (-3x 2 + 1) – (-3x 1 + 1)
= -3x 2 – 3x 1 = -3(x 2 – x 1 ) < 0
f(x 1 ) > f(x 2 )
?3
Cho hàm số bậc nhất y = 3x + 1.
Cho x hai giỏ trị bất kớ x1, x2, sao cho x1 < x2 Hóy chứng minh f(x1) < f(x2) rồi rỳt ra kết luận hàm số đồng biến trờn R
2 Tớch chất
ịnh nghĩa
Định nghĩa : Hàm số bậc nhất là hàm số
cho bởi công thức : y = ax + b
Trong đó: a, b là các số cho tr ớc ( a 0 )
Đ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
Trang 11Đ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
1 Khỏi niệm về hàm số bậc nhất
?1
S = 50t + 8 58 108 158 208 …
+ s phụ thuộc vào t
+ Mỗi giỏ trị của t, chỉ cú một giỏ trị
tương ứng của s
s là hàm số của t, vỡ
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội là:
Sau 1 giờ, ôtô đi đ ợc :
Sau t giờ, ôtô đi đ ợc :
50 (km) 50t (km)
Chú ý: Khi b = 0 thì hàm số bậc nhất có
x R
Hàm số y = -3x + 1 x ỏc định với mọi giỏ trị của
, vỡ biểu thức -3x + 1 luụn xỏc định với
Lấy x 1 < x 2 x 2 – x 1 > 0
Ta cú: f(x 2 ) - f(x 1 ) = (-3x 2 + 1) – (-3x 1 + 1)
= -3x 2 – 3x 1 = -3(x 2 – x 1 ) < 0
f(x 1 ) > f(x 2 )
?3
2 Tớch chất
VD: Xột hàm số: y = -3x + 1
a) Đồng biến trờn R, khi a > 0
b) Nghịch biến trờn R, khi a < 0
Tổng quỏt:
Hàm số bậc nhất y = ax + b xỏc định với mọi giỏ trị của x thuộc R và cú tớnh chất sau
Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
ịnh nghĩa
Định nghĩa : Hàm số bậc nhất là hàm số
cho bởi công thức : y = ax + b
Trong đó: a, b là các số cho tr ớc ( a 0 )
Trang 12Bài tập: Hàm số nào dưới đây là hàm số bậc nhất Hãy đánh dấu “ “ vào ô tương ứng rồi chỉ rõ a và b trong các hàm số bậc nhất ấy.
Hàm số Hàm số
bậc nhất số a Hệ số b Hệ Tính chất
-5
2
1
3
y = 2 -
4 x
y = 1 + 5.x
y = 1 + 5x
y = x 2 - 3x + 1
y = 2
y = -3x - 5
5
3 4
Tổng quát:
Hàm số bậc nhất y = ax + b
xác định với mọi giá trị của
x thuộc R và có tính chất
sau
Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
-3
§ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
2 Tích chất
Trang 131 Khỏi niệm về hàm số bậc nhất
?1
S = 50t + 8 58 108 158 208 …
+ s phụ thuộc vào t
+ Mỗi giỏ trị của t, chỉ cú một giỏ trị
tương ứng của s
s là hàm số của t, vỡ
?2
S = 50t + 8 (km)
Sau t giờ, ụtụ cỏch trung tõm Hà Nội là:
Sau 1 giờ, ôtô đi đ ợc :
Sau t giờ, ôtô đi đ ợc :
50 (km) 50t (km)
Chú ý: Khi b = 0 thì hàm số bậc nhất có
x R
Hàm số y = -3x + 1 x ỏc định với mọi giỏ trị của
, vỡ biểu thức -3x + 1 luụn xỏc định với
Lấy x 1 < x 2 x 2 – x 1 > 0
Ta cú: f(x 2 ) - f(x 1 ) = (-3x 2 + 1) – (-3x 1 + 1)
= -3x 2 – 3x 1 = -3(x 2 – x 1 ) < 0
f(x 1 ) > f(x 2 )
?3
2 Tớch chất
VD: Xột hàm số: y = -3x + 1
?4 Cho vớ dụ về hàm số bậc nhất trong cỏc trường hợp sau:
a) Hàm số đồng biến
a) Đồng biến trờn R, khi a > 0
b) Nghịch biến trờn R, khi a < 0
Tổng quỏt:
Hàm số bậc nhất y = ax + b xỏc định với mọi giỏ trị của x thuộc R và cú tớnh chất sau
Ti ết ết t t : 20
Ti ết ết t t : 20
ịnh nghĩa
Định nghĩa : Hàm số bậc nhất là hàm số
cho bởi công thức : y = ax + b
Trong đó: a, b là các số cho tr ớc ( a 0 )
Đ 2 HÀM SỐ BẬC NHẤT
Trang 14Hướng dẫn về nhà
Nắm vững định nghĩa, tính chất của hàm số bậc nhất.
Làm bài tập 8, 9,10 <trang 48- SGK > 10,13 < Tr58 – SBT >
2
1
Ôn lại tọa độ của một điểm, định nghĩa đồ thị, cách xác định 1 điểm cho trước, cách xác định tọa độ của một điểm trên đồ thị cho trước.
3