Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt ( tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội) được nhân dân vận [r]
Trang 1ĐỀ ÔN TẬP MÔN NGỮ VAN KHỐI 7
BÀI 1: TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
Câu 1: Tục ngữ là gì?
Câu2:
- Hs học thuộc các câu tục ngữ
- Nêu được giá trị nghệ thuật và nội dung câu tục ngữ
Câu 3 : Tìm thêm 4 câu tục ngữ khác có nội dung phản ánh kinh nghiệm của nhân
dân ta về các hiện tượng mưa, nắng, bão, lụt.
Câu 4: Đặc điểm hình thức của tục ngữ:
BÀI 2: TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI Câu 1: Trình bày nội dung chung của những câu tục ngữ về con người và xã hội? Câu 2: So sánh hai câu tục ngữ sau đây:
Câu 3: Tìm 1 câu tục ngữ đồng nghĩa với câu tục ngữ: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
Nêu nghệ thuật, nội dung câu tục ngữ đó.
Câu 4: Nêu và cho biết nội dung, nghệ thuật 1 câu tục ngữ về con người và xã hội
mà em thích nhất.
BÀI 3: TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
Câu 1: Nêu nội dung của văn bản: “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”?
Câu 2: Em hãy nêu trình tự lập luận của văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân
dân ta”?
Câu 3: Mở đầu văn bản tác giả HCM đã mượn hình ảnh gì để diễn tả Tinh thần yêu
nước của nhân dân ta? Nghệ thuật trong đoạn văn có gì độc đáo?
Câu 4: Tinh thần yêu nước được ví với thứ gì? Bổn phận và nhiệm cụ của chúng ta là
gì? Thế hệ hs ngày nay, làm gì để tiếp nối truyền thống ấy?
B.PHẦN TIẾNG VIỆT
BÀI 1: RÚT GỌN CÂU
Câu 1: Thế nào là rút gọn câu?
Câu 2: Cách dùng câu rút gọn?
Câu 3: trong các câu tục ngữ sau, câu nào là câu rút gọn? Những thành phần nào của
câu được rút gọn? Rút gọn như vậy để làm gì?
a Người ta là hoa đất
b Ăn quả nhớ kẻ trồng cây?
c Nuôi lợn ăn cơm nằm nuôi tằm ăn cơm đứng
d Tấc đất, tấc vàng
Câu 4: Tìm câu rút gọn trong đoạn văn cuối của văn bản Tinh thần yêu nước của
nhân dân ta? Tác dụng của việc sử dụng câu rút gọn là gì?
BÀI 2: CÂU ĐẶC BIỆT
Trang 2Câu 1: Thế nào là câu đặc biệt?
Câu 2: Tác dụng của câu đặc biệt?
Câu 3: Các định câu đặc biệt và nêu tác dụng của câu đặc biệt đó?
a Ôi, em Thủy! Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp
b Một đêm mùa xuân Trên dòng sông êm ả, cái đò cũ của bác tài Phán từ từ trôi
c Đoàn người nhốn nháo lên Tiếng reo Tiếng vỗ tay
d An gào lên:
- Sơn! Em Sơn! Sơn ơi!
- Chị An ơi!
Sơn đã nhìn thấy chị
e Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu Ba giây… Bốn giây… Năm giây… Lâu quá!
f Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió thổi lồng lộng Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hồi còi
g Chim sâu hỏi chiếc lá:
- Lá ơi! Hãy kể cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
- Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu
Câu 4: Viết một đoạn văn ngắn tả cảnh quê hương em, trong đó có một vài câu đặc
biệt
Câu 1: Đặc điểm của văn bản nghị luận.
Câu 2: Lập ý cho đề văn: Chớ nên tự phụ.
Câu 3: Lập ý cho đề văn: Sách là người bạn lớn của con người.
- Nêu vai trò, ý ngh a c a sách trong vi c m mang trí tu ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ệc mở mang trí tuệ ở mang trí tuệ ệc mở mang trí tuệ
- Trích d n câu nói.ẫn câu nói
b Thân b i:ài:
* G.thích ý ngh a câu nói:ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ
- Sách l gì: l kho t ng tri th c, l s n ph m tinh th n, l ngài: ài: ài: ức, là sản phẩm tinh thần, là ngư ài: ản phẩm tinh thần, là ngư ẩm tinh thần, là ngư ần, là ngư ài: ư i b n tâm tình g nời bạn tâm tình gần ạn tâm tình gần ần, là ngư
g i.ũi
- Trí tu : tinh hoa c a s hi u bi t Sách soi chi u con ngệc mở mang trí tuệ ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ự hiểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ười bạn tâm tình gầni m mang hi u bi t ở mang trí tuệ ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết -Sách l ng n èn b t di t c a conài: ọn đèn bất diệt của con đèn bất diệt của con ất diệt của con ệc mở mang trí tuệ ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ngư i: Sách giúp ta hi u v m i l nh v c, sách giúp ời bạn tâm tình gần ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ề mọi lĩnh vực, sách giúp ọn đèn bất diệt của con ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ ự hiểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết
ta vư t m i kho ng cách v th i gian, không gian ợt mọi khoảng cách về thời gian, không gian ọn đèn bất diệt của con ản phẩm tinh thần, là ngư ề mọi lĩnh vực, sách giúp ời bạn tâm tình gần
* Thái đèn bất diệt của conộ đối với việc đọc sách: đèn bất diệt của conối với việc đọc sách: ới việc đọc sách: i v i vi c ệc mở mang trí tuệ đèn bất diệt của conọn đèn bất diệt của con c sách:
- T o thói quen ạn tâm tình gần đèn bất diệt của conọn đèn bất diệt của con c sách.
- C n ch n sách ần, là ngư ọn đèn bất diệt của con đèn bất diệt của conểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết đèn bất diệt của conọn đèn bất diệt của con c.
- B o v v tôn vinh sách ản phẩm tinh thần, là ngư ệc mở mang trí tuệ ài:
c K t b i: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài:
Trang 3- Kh ng ẳng định lại tác dụng to lớn của sách đèn bất diệt của conịnh lại tác dụng to lớn của sách nh l i tác d ng to l n c a sách ạn tâm tình gần ụng to lớn của sách ới việc đọc sách: ủa sách trong việc mở mang trí tuệ.
- Nêu phư ng h ơng hư ư ng h nh ới việc đọc sách: ài: đèn bất diệt của conộ đối với việc đọc sách: ng c a cá nhân ủa sách trong việc mở mang trí tuệ.
“Nhiễu điều phủ lấy giá gương ễu điều phủ lấy giá gương điều phủ lấy giá gương ều phủ lấy giá gương ủ lấy giá gương ấy giá gương ương
Ng ười trong một nước phải thương nhau cùng” i trong m t n ột nước phải thương nhau cùng” ước phải thương nhau cùng” c ph i th ải thương nhau cùng” ương ng nhau cùng ”.
Em hi u ng ểu người xưa muốn nhắn nhủ điều gì qua câu ca dao ấy? ười xưa muốn nhắn nhủ điều gì qua câu ca dao ấy? ư i x a mu n nh n nh i u gì qua câu ca dao y? ốn nhắn nhủ điều gì qua câu ca dao ấy? ắn nhủ điều gì qua câu ca dao ấy? ủ điều gì qua câu ca dao ấy? điều gì qua câu ca dao ấy? ề ấy?
a M b i: ở mang trí tuệ ài:
- Gi i thi u truy n th ng t ới việc đọc sách: ệc mở mang trí tuệ ề mọi lĩnh vực, sách giúp ối với việc đọc sách: ương hư ng thân, t ương hư ng ái c a dân t c: l truy n th ng lâu ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách: ài: ề mọi lĩnh vực, sách giúp ối với việc đọc sách: đèn bất diệt của conời bạn tâm tình gần i, th ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết
hi n nh ng ệc mở mang trí tuệ ững sách có ND xấu đèn bất diệt của conạn tâm tình gần o lí t t ối với việc đọc sách: đèn bất diệt của conẹp của dân tộc p c a dân t c ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách:
- Gi i thi u, trích d n b i ca dao ới việc đọc sách: ệc mở mang trí tuệ ẫn câu nói ài:
* Gi i thích ý ngh a c a câu ca dao ản phẩm tinh thần, là ngư ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ ủa sách trong việc mở mang trí tuệ.
- Ngh a en: ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ đèn bất diệt của con Nhi u i u ễu điều điều ều : t m v i ất diệt của con ản phẩm tinh thần, là ngư đèn bất diệt của conỏ, nhi u i u ph l y giá g, ễu điều điều ều ủ lấy giá gương ấy giá gương ương t m v i ng ất diệt của con ản phẩm tinh thần, là ngư đèn bất diệt của conỏ, che ph , ủa sách trong việc mở mang trí tuệ bao b c, b o v g ọn đèn bất diệt của con ản phẩm tinh thần, là ngư ệc mở mang trí tuệ ương hư ng.
- Ngh a bóng: L i khuyên c a dân gian: M i ng ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ ời bạn tâm tình gần ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con ười bạn tâm tình gần i ph i bi t o n k t, th ản phẩm tinh thần, là ngư ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết đèn bất diệt của con ài: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ương hư ng yêu nhau Tinh th n o n k t th ần, là ngư đèn bất diệt của con ài: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ương hư ng yêu nhau l truy n th ng c a dân t c ài: ề mọi lĩnh vực, sách giúp ối với việc đọc sách: ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách:
* T i sao l i ph i s ng o n k t, th ạn tâm tình gần ạn tâm tình gần ản phẩm tinh thần, là ngư ối với việc đọc sách: đèn bất diệt của con ài: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ương hư ng yêu nhau?
- Đề mọi lĩnh vực, sách giúp cùng chia s nh ng khó kh n trong cu c s ng lao " ững sách có ND xấu ăn trong cuộc sống lao động: chống bão lũ, hạn hán ộ đối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: đèn bất diệt của conộ đối với việc đọc sách: ng: ch ng bão l , h n hán ối với việc đọc sách: ũi ạn tâm tình gần
- Đểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết cùng ch ng gi c ngo i xâm ối với việc đọc sách: ặc ngoại xâm ạn tâm tình gần
- Đểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết cùng chia s nh ng khó kh n trong cu c s ng sinh ho t: nh ng ng " ững sách có ND xấu ăn trong cuộc sống lao động: chống bão lũ, hạn hán ộ đối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: ạn tâm tình gần ững sách có ND xấu ười bạn tâm tình gần i nghèo, n n ạn tâm tình gần nhân ch t ất diệt của con đèn bất diệt của conộ đối với việc đọc sách: c m u da cam, nh ng tr em m c b nh tim b m sinh, tr em ung th ( có ài: ững sách có ND xấu " ắc bệnh tim bẩm sinh, trẻ em ung thư ( có ệc mở mang trí tuệ ẩm tinh thần, là ngư " ư
th d n m t s câu t c ng , ca dao có n i dung t ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ẫn câu nói ộ đối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: ụng to lớn của sách ững sách có ND xấu ộ đối với việc đọc sách: ương hư ng t ) ự hiểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết
* C n ph i l m gì ần, là ngư ản phẩm tinh thần, là ngư ài: đèn bất diệt của conểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ự hiểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết th c hi n l i d y c a ng ệc mở mang trí tuệ ời bạn tâm tình gần ạn tâm tình gần ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ười bạn tâm tình gần ư i x a?
- Th ương hư ng yêu ùm b c v s ng có trách nhi m v i chính nh ng ng đèn bất diệt của con ọn đèn bất diệt của con ài: ối với việc đọc sách: ệc mở mang trí tuệ ới việc đọc sách: ững sách có ND xấu ười bạn tâm tình gần i thân yêu trong gia ình, h ng xóm
đèn bất diệt của con ài:
- S ng có trách nhi m v i c ng ối với việc đọc sách: ệc mở mang trí tuệ ới việc đọc sách: ộ đối với việc đọc sách: đèn bất diệt của conồng: tham gia các phong trào ủng hộ, các hoạt động từ ng: tham gia các phong tr o ng h , các ho t ài: ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách: ạn tâm tình gần đèn bất diệt của conộ đối với việc đọc sách: ng t ừ thi n ệc mở mang trí tuệ.
* Liên h b n thân: ệc mở mang trí tuệ ản phẩm tinh thần, là ngư
- L h c sinh, em có th l m gì ài: ọn đèn bất diệt của con ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài: đèn bất diệt của conểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ự hiểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết th c hi n l i khuyên c a dân gian ( yêu th ệc mở mang trí tuệ ời bạn tâm tình gần ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ương hư ng o n đèn bất diệt của con ài:
k t v i b n bè trong l p, tham gia các ho t ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ới việc đọc sách: ạn tâm tình gần ới việc đọc sách: ạn tâm tình gần đèn bất diệt của conộ đối với việc đọc sách: ng ng h , quyên góp ) ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách:
c K t b i: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài:
- kh ng ẳng định lại tác dụng to lớn của sách đèn bất diệt của conịnh lại tác dụng to lớn của sách nh giá tr c a b i ca dao: Th hi n ịnh lại tác dụng to lớn của sách ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ài: ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ệc mở mang trí tuệ đèn bất diệt của conượt mọi khoảng cách về thời gian, không gian c truy n th ng t ề mọi lĩnh vực, sách giúp ối với việc đọc sách: ương hư ng thân t ương hư ng ái quý báu c a dân t c ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách:
- Kh ng ẳng định lại tác dụng to lớn của sách đèn bất diệt của conịnh lại tác dụng to lớn của sách nh r ng truy n th ng t t ( ề mọi lĩnh vực, sách giúp ối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: đèn bất diệt của conẹp của dân tộc ất diệt của con p y s ẽ được thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và phát đèn bất diệt của conượt mọi khoảng cách về thời gian, không gian c th h tr hôm nay ti p n i v phát ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ệc mở mang trí tuệ " ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ối với việc đọc sách: ài: huy.
Đề 4: Gi i thích l i khuyên c a Lê-nin: ải thích lời khuyên của Lê-nin: ời xưa muốn nhắn nhủ điều gì qua câu ca dao ấy? ủ điều gì qua câu ca dao ấy? “Nhiễu điều phủ lấy giá gương ọc, học nữa, học mãi” H c, h c n a, h c mãi ọc, học nữa, học mãi” ữa, học mãi” ọc, học nữa, học mãi” ”.
- Gi i thi u vai trò c a vi c h c t p ới việc đọc sách: ệc mở mang trí tuệ ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ệc mở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, đèn bất diệt của conối với việc đọc sách: ới việc đọc sách: i v i m i con ng ỗi con người: Là công việc quan trọng, ười bạn tâm tình gần i: L công vi c quan tr ng, ài: ệc mở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con không h c t p không th th nh ng ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài: ười bạn tâm tình gần i có ích.
- Đặc ngoại xâm ất diệt của con đèn bất diệt của conề mọi lĩnh vực, sách giúp t v n : V y c n h c t p nh th n o? ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ần, là ngư ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ư ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài:
- Gi i thi u v trích d n l i khuyên c a Lê-nin ới việc đọc sách: ệc mở mang trí tuệ ài: ẫn câu nói ời bạn tâm tình gần ủa sách trong việc mở mang trí tuệ.
* H c, h c n a, h c mãi ọc, học nữa, học mãi ọc, học nữa, học mãi ữa, học mãi ọc, học nữa, học mãi ngh a l nh th n o? ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ ài: ư ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài:
- L i khuyên ng n g n nh m t kh u hi u thúc gi c m i ng ời bạn tâm tình gần ắc bệnh tim bẩm sinh, trẻ em ung thư ( có ọn đèn bất diệt của con ư ộ đối với việc đọc sách: ẩm tinh thần, là ngư ệc mở mang trí tuệ ụng to lớn của sách ỗi con người: Là công việc quan trọng, ười bạn tâm tình gần ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, i h c t p.
L i khuyên chia th nh ba ý mang tính t ng c p: ời bạn tâm tình gần ài: ăn trong cuộc sống lao động: chống bão lũ, hạn hán ất diệt của con
+ H c: Thúc gi c con ng ọn đèn bất diệt của con ụng to lớn của sách ười bạn tâm tình gần ắc bệnh tim bẩm sinh, trẻ em ung thư ( có đèn bất diệt của conần, là ngư i b t u công vi c h c t p, tìm hi u v chi m l nh tri th c ệc mở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ĩa của sách trong việc mở mang trí tuệ ức, là sản phẩm tinh thần, là ngư + H c n a: V tr c ã thúc gi c ta b t ọn đèn bất diệt của con ững sách có ND xấu ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ức, là sản phẩm tinh thần, là ngư đèn bất diệt của con ụng to lớn của sách ắc bệnh tim bẩm sinh, trẻ em ung thư ( có đèn bất diệt của conần, là ngư u h c t p, v th hai thúc gi c ta ti p t c h c ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ức, là sản phẩm tinh thần, là ngư ụng to lớn của sách ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ụng to lớn của sách ọn đèn bất diệt của con
t p, ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, h c n a ọc, học nữa, học mãi ữa, học mãi mang h m ý l ã h c r i, nh ng c n ti p t c h c thêm n a.ài: ài: đèn bất diệt của con ọn đèn bất diệt của con ồng: tham gia các phong trào ủng hộ, các hoạt động từ ư ần, là ngư ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ụng to lớn của sách ọn đèn bất diệt của con ững sách có ND xấu.
+ H c mãi: V th ba kh ng ọn đèn bất diệt của con ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ức, là sản phẩm tinh thần, là ngư ẳng định lại tác dụng to lớn của sách đèn bất diệt của conịnh lại tác dụng to lớn của sách nh m t v n ộ đối với việc đọc sách: ất diệt của con đèn bất diệt của conề mọi lĩnh vực, sách giúp quan tr ng v công vi c h c t p H c t p ọn đèn bất diệt của con ề mọi lĩnh vực, sách giúp ệc mở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng,
l công vi c su t ài: ệc mở mang trí tuệ ối với việc đọc sách: đèn bất diệt của conời bạn tâm tình gần i, mãi mãi, con ng ười bạn tâm tình gần ần, là ngư i c n ph i luôn luôn h c h i ngay c khi mình ản phẩm tinh thần, là ngư ọn đèn bất diệt của con ỏ, ản phẩm tinh thần, là ngư
đèn bất diệt của con đèn bất diệt của conượt mọi khoảng cách về thời gian, không gian ộ đối với việc đọc sách: ịnh lại tác dụng to lớn của sách ất diệt của con đèn bất diệt của conịnh lại tác dụng to lớn của sách ộ đối với việc đọc sách:
* T i sao ph i ạn tâm tình gần ản phẩm tinh thần, là ngư H c, h c n a, h c mãi ọc, học nữa, học mãi ọc, học nữa, học mãi ữa, học mãi ọc, học nữa, học mãi
- B i h c t p l con ở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ài: đèn bất diệt của conười bạn tâm tình gần ng giúp chúng ta t n t i v s ng t t trong xã h i ồng: tham gia các phong trào ủng hộ, các hoạt động từ ạn tâm tình gần ài: ối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: ộ đối với việc đọc sách:
Trang 4- B i xã h i luôn luôn v n ở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách: ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, đèn bất diệt của conộ đối với việc đọc sách: ng, cái m i luôn ới việc đọc sách: đèn bất diệt của conượt mọi khoảng cách về thời gian, không gian c sinh ra, n u không ch u khó h c h i, ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ịnh lại tác dụng to lớn của sách ọn đèn bất diệt của con ỏ,
ta s nhanh chóng l c h u v ki n th c ẽ được thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và phát ạn tâm tình gần ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ề mọi lĩnh vực, sách giúp ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ức, là sản phẩm tinh thần, là ngư
- B i cu c s ng có r t nhi u ng ở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: ất diệt của con ề mọi lĩnh vực, sách giúp ười bạn tâm tình gần ài: i t i gi i, n u ta không n l c h c t p ta s thua kém ỏ, ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ỗi con người: Là công việc quan trọng, ự hiểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ẽ được thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và phát
h , t l m m t i v trí c a mình trong cu c s ng ọn đèn bất diệt của con ự hiểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài: ất diệt của con đèn bất diệt của con ịnh lại tác dụng to lớn của sách ủa sách trong việc mở mang trí tuệ ộ đối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách:
* H c âu v h c nh th n o? ọn đèn bất diệt của con ở mang trí tuệ đèn bất diệt của con ài: ọn đèn bất diệt của con ư ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài:
- H c trên l p, trong sách v , h c th y cô, b n bè, cu c s ng ọn đèn bất diệt của con ới việc đọc sách: ở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con ở mang trí tuệ ần, là ngư ạn tâm tình gần ộ đối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách:
- Khi không còn ng i trên gh nh tr ồng: tham gia các phong trào ủng hộ, các hoạt động từ ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài: ười bạn tâm tình gần ng, ta v n có th h c thêm trong sách v , trong ẫn câu nói ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ọn đèn bất diệt của con ở mang trí tuệ.
cu c s ng, trong công vi c ộ đối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: ệc mở mang trí tuệ.
- Có th h c trong lúc l m vi c, trong lúc nh n r i ểu biết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ọn đèn bất diệt của con ài: ệc mở mang trí tuệ ài: ỗi con người: Là công việc quan trọng,
* Liên h : B n thân v b n bè ã v ang v n d ng câu nói c a Lê-nin ra sao ( không ệc mở mang trí tuệ ản phẩm tinh thần, là ngư ài: ạn tâm tình gần đèn bất diệt của con ài: đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ụng to lớn của sách ủa sách trong việc mở mang trí tuệ.
ng ng h c t p, h c l n nhau, tìm sách v b tr ) ừ ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ọn đèn bất diệt của con ẫn câu nói ở mang trí tuệ ổ trợ ) ợt mọi khoảng cách về thời gian, không gian.
c K t b i: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ài:
- Kh ng ẳng định lại tác dụng to lớn của sách đèn bất diệt của conịnh lại tác dụng to lớn của sách nh tính úng đèn bất diệt của con đèn bất diệt của conắc bệnh tim bẩm sinh, trẻ em ung thư ( có n v ti n b trong l i khuyên c a Lê-nin: ó l l i khuyên ài: ết Sách soi chiếu con người mở mang hiểu biết ộ đối với việc đọc sách: ời bạn tâm tình gần ủa sách trong việc mở mang trí tuệ đèn bất diệt của con ài: ời bạn tâm tình gần
đèn bất diệt của con đèn bất diệt của conắc bệnh tim bẩm sinh, trẻ em ung thư ( có ài: đèn bất diệt của conối với việc đọc sách: ới việc đọc sách: ọn đèn bất diệt của con ười bạn tâm tình gần đèn bất diệt của conặc ngoại xâm ệc mở mang trí tuệ ài: ức, là sản phẩm tinh thần, là ngư ổ trợ ) ọn đèn bất diệt của con
- “ Đười bạn tâm tình gần ng đèn bất diệt của conời bạn tâm tình gần ài: i l cái thang không n c chót ất diệt của con Vi c h c l cu n sách không trang cu i” M i ệc mở mang trí tuệ ọn đèn bất diệt của con ài: ối với việc đọc sách: ối với việc đọc sách: ỗi con người: Là công việc quan trọng,
ng ười bạn tâm tình gần i hãy coi h c t p l ni m vui, h nh phúc c a ọn đèn bất diệt của con ập đối với mỗi con người: Là công việc quan trọng, ài: ề mọi lĩnh vực, sách giúp ạn tâm tình gần ủa sách trong việc mở mang trí tuệ đèn bất diệt của conời bạn tâm tình gần i mình.
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI:
A PHẦN VĂN BẢN
BÀI 1: TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LĐSX
Câu 1: Tục ngữ là gì?
Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt ( tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội) được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hằng ngày Đây là một thể loại văn học dân gian
Câu 2:
- Hs viết đúng câu tục ngữ
- Nêu được giá trị nghệ thuật và nội dung câu tục ngữ
1.
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
- Bằng việc sử dụng phép đối, phóng đại - thậm xưng, gieo vần lưng và câu văn lập luận chặt chẽ, giàu hình ảnh với kết cấu hai về ngắn gọn Câu tục ngữ nhắc nhở chúng
ta phải biết tranh thủ thời gian, tiết kiệm thời gian và sắp xếp công việc cho phù hợp
2: Mau sao Nêu và cho biết nội dung, nghệ thuật 1 câu tục ngữ về thiên nhiên và
lao động sản xuất mà em thích nhất.thì nắng vắng sao thì mưa.
- Bằng việc sử dụng phép đối xứng, nhấn mạnh sự khác biệt về sao sẽ dẫn đến sự khác biệt về mưa nắng (đêm sao dày báo hiệu ngày hôm sau sẽ nắng, đêm không sao báo hiệu ngày hôm sau sẽ mưa) Câu tục ngữ nhắc nhở con người có ý thức trông sao
dự báo thời tiết để sắp xếp công việc
3: “ Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ”
Trang 5- Bằng việc sử dụng vần lưng, nghĩa ẩn dụ.Câu tục ngữ nêu lên kinh nghiệm dự đoán gió bão khi trên trời xuất hiện ráng mây màu mỡ gà Từ đó nhắc nhở con người có
ý thức chủ động gìn giữ, bảo vệ nhà cửa, hoa màu và khuyên ta phải phòng vệ với hiện tượng thời tiết này
4: Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt.
- Bằng việc sử dụng vần lưng, nghĩa tường minh: Để thể hiện tháng 7 kiến bò nhiều (di chuyển lên cao) là báo hiệu sắp lụt Có nghĩa là nhắc nhở nhân dân có ý thức quan sát nhiều hiện tượng tự nhiên khác nhau để dự đoán lũ lụt nhằm chủ động phòng chống
5: Tấc đất tấc vàng
- Bằng việc sử dụng nt so sánh, phóng đại, ẩn dụ
Câu TN đề cao giá trị và vai trò của đất đối với người nông dân: đất quý như vàng, con người cần phải biết quý trọng nó
6: Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền.
- Bằng việc sử dụng từ Hán Việt, so sánh hiệu quả kinh tế công việc nuôi cá, làm vườn, làm ruộng Giúp con người biết khai thác tốt điều kiện, hoàn cảnh tự nhiên để tạo
ra của cải vật chất
7: Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
- Bằng việc sử dụng BPNT So sánh làm nổi bật tầm quan trọng của các yếu tố nước, phân, cần, giống trong sản xuất nông nghiệp
8: Nhất thì, nhì thục
Với kết cấu ngắn gọn, và phép so sánh câu TN khẳng định tầm trọng của thời vụ
và sự chuyên cần thành thạo trong sản xuất lao động Từ đó khuyên người làm ruộng không được quên thời vụ, không được sao nhãng việc đồng áng
Câu 3 : Tìm thêm 4 câu tục ngữ khác có nội dung phản ánh kinh nghiệm của
nhân dân ta về các hiện tượng mưa, nắng, bão, lụt.
- Trăng quầng thì hạn, trăng tán thì mưa
- Chuồn chuồn bay thấp thì mưa,
Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm
- Mống đông vồng tây, chẳng mưa giây cũng bão giật
- Tháng bảy heo may, chuồn chuồn bay thì bão
Câu 4: Đặc điểm hình thức của tục ngữ:
- Ngắn gọn
- Hai vế đối xứng nhau cả về hình thức lẫn nội dung
- Thường có vần, nhất là vần lưng
- Lập luận chặt chẽ giàu hình ảnh
Trang 6BÀI 2: TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI Câu 1: Trình bày nội dung chung của những câu tục ngữ về con người và xã hội?
Những câu tục ngữ về con người và lao động xã hội luôn chú ý tôn vinh giá trị con người, đưa ra lời nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần phải có
Câu 2: So sánh hai câu tục ngữ sau đây:
- Không thầy đố mày làm nên
- Học thầy không tày học bạn
Hai câu tục ngữ trên khuyên răn điều gì? Chúng có mâu thuẫn với nhau không? Vì sao?
- Hs nêu được nghĩa của hai câu tục ngữ:
+ Không thầy đố mày làm nên: Đề cao vai trò của người thầy…
+ Học thầy không tày học bạn: Qua nghệ thuật so sánh câu tục ngữ khẳng định vai trò của việc học bạn
- Hai câu tục ngữ trên không mâu thuẫn mà bổ sung cho nhau Người thầy có vai trò quyết định và có công lao to lớn đối với mỗi con người, thầy dạy ta nhiều điều GD ta nên người Bạn gần gũi, thân thiết, có nhiều điểm tương đồng ta sẽ học hỏi nhiều điều
từ bạn => Hai câu đều đề cao việc học tập
Câu 3: Tìm 1 câu tục ngữ đồng nghĩa với câu tục ngữ: “Ăn quả nhớ kẻ trồng
cây” Nêu nghệ thuật, nội dung câu tục ngữ đó.
- Hs tìm câu tục ngữ đồng nghĩa: Uống nước nhớ nguồn
- Nêu được NT, ND của câu tục ngữ: Câu tục ngữ có kết cấu ngắn gọn mà hàm ý sâu
xa Qua câu Tn ông cha ta nhắc nhở con cháu đời sau phải biết nhớ đến cội nguồn của mình Phải biết nhớ ơn và biết ơn đến những người đã tạo dựng thành quả tốt đẹp cho chúng ta hưởng thụ ngày hôm nay Câu TN còn là một lời động viên khích lệ chúng ta sống phải cho trọn 2 chữ nghĩa tình, phải biết có trước có sau, sống phải biết đạo lí nhân nghĩa ở đời
Câu 4: Nêu và cho biết nội dung, nghệ thuật 1 câu tục ngữ về con người và xã hội
mà em thích nhất.
Câu TN số 1:
Một mặt người bằng mười mặt của
- Sử dụng nghệ thuật Nhân hoá So sánh, đối lập để tạo điểm nhấn sinh động về từ ngữ và nhịp điệu Khẳng định sự quí giá của người so với của (gấp vạn lần) Khẳng định tư tưởng coi trong giá trị của con người của nhân dân ta
*Câu TN tương tự:
- Người là vàng của là ngãi
- Của đi thay người
- Người làm ra của chứ của không làm ra người
Câu TN số 2
Trang 7Cái răng cái tóc là góc con người.
- Từ và câu có nhiều nghĩa: thể hiện sức khỏe của con người Đó còn là hình thức, tính cách của con người Câu tục ngữ khuyên nhủ mọi người cần giữ gìn răng tóc của mình Bên cạnh đó câu tục ngữ còn thể hiện cách bình phẩm, nhìn nhận con người qua hình thức của người đó
Câu TN số 3
Đói cho sạch rách cho thơm
- NT: Có vần, có đối – làm cho câu tục ngữ cân đối, dễ thuộc, dễ nhớ
- Nghĩa đen: dù đói vần phải sạch sẽ, rách vẫn phải thơm tho
- Nghĩa bóng: Cần gìn giữ phẩm giá trong sạch, không vì nghèo khổ mà bán rẻ lương tâm
=> Câu TN giáo dục lòng tự trọng của con người.
* Câu TN tương tự:
- Giấy rách phải giữ lấy lề
- Chết trong còn hơn sống đục
- No nên bụt, đói nên ma
Câu TN số 4: Học ăn, học nói, học gói, học mở
- Điệp từ “học: – Vừa nêu cụ thể những điều cần thiết mà con người phải học, vừa nhấn mạnh tầm quan trong của việc học Câu TN có bốn vế đẳng lập, bổ sung cho nhau khuyên con người cần có văn hóa, có nhân cách Muốn sống cho có văn hoá, lịch sự thì cần phải học, học từ cái lớn đến cái nhỏ, học hàng ngày
Câu TN số 5: Không thầy đố mày làm nên.
Không có thầy dạy bảo sẽ không làm được việc gì thành công
=> Khẳng định vai trò và công ơn của thầy
Câu TN số 6: Học thầy không tày học bạn.
Phải tích cực chủ động học hỏi ở bạn bè
=> Đề cao vai trò và ý nghĩa của việc học bạn
Câu TN số 7: Thương người như thể thương thân
- Câu TN sử dụng nghệ thuật So sánh, nhằm nhấn mạnh đối tượng cần sự đồng
cảm, thương yêu
Câu TN khuyên chúng ta Hãy cư xử với nhau bằng lòng nhân ái và đức vị tha, lòng nhân ái
Câu TN số 8: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
- Nghĩa đen: ăn quả nhớ ơn người đã trồng cây
- Nghĩa ẩn dụ: Khi được hưởng thụ thành quả nào thì ta phải nhớ đến công ơn của người đã gây dựng nên thành quả đó
Câu TN số 9:
Một cây làm chẳng nên non
Trang 8Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
- Câu tục ngữ sử dụng nghĩa Ẩn dụ, cùng với thể thơ lục bát dễ thuộc, dễ nhớ Khẳng định chân lí về sức mạnh của sự đoàn kết
BÀI 3: TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
- Tác giả: HCM
- Thể loại: Nghị luận chứng minh
- Trích trong báo cáo chính trị tại Đại hội lần 2 của Đảng (T2.1951)
Câu 1: Nêu nội dung của văn bản: “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”?
Bài văn đã làm sáng tỏ một chân lí “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta” Truyền thống ấy cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch sử mới để bảo vệ đất nước
Câu 2: Em hãy nêu trình tự lập luận của văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân
dân ta”?
Hs nêu được những nét chính sau:
+ Tinh thần yêu nước là một truyền thống quý báu của nhân dân ta
+ Tinh thần ấy được thể hiện trong thời kì lịch sử qua nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại của: Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…
+ Truyền thống đó còn được đồng bào ta ngày nay biểu hiện rất rõ trong kháng chiến, qua những đối tượng và hành động cụ thể
+ Vì tinh thần yêu nước là một truyền thống quý báu nên chúng ta cần phải giữ gìn và phát huy mạnh mẽ vào công cuộc khánh chiến của toàn dân tộc
+ Đây là một văn bản nghị luận đặc sắc
Câu 3: Mở đầu văn bản tác giả HCM đã mượn hình ảnh gì để diễn tả Tinh thần
yêu nước của nhân dân ta? Nghệ thuật trong đoạn văn có gì độc đáo?
Mở đầu văn bản tác giả HCM đã mượn hình ảnh làn sóng để diễn tả Tinh thần yêu nước của nhân dân ta : “Mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn,
nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước” Ngoài việc dùng hình ảnh làn sóng để diễn tả lòng yêu nước nồng nàn của dân tộc, tác giả còn sử dụng nghệ thuật liệt kê tăng tiến, điệp từ để khẳng định sức mạnh to lớn của tinh thần ấy…
Câu 4: Tinh thần yêu nước được ví với thứ gì? Bổn phận và nhiệm cụ của chúng ta
là gì? Thế hệ hs ngày nay, làm gì để tiếp nối truyền thống ấy?
Tinh thần yêu nước được ví với các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê rõ rang, dễ thấy Nhưng có khi được cất kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận và nhiệm cụ của chúng ta là giải thích, tuyền truyền, …làm cho tinh thần ấy được thực hiện vào công cuộc yêu nước, công cuộc kháng chiến Là hs chúng ta cần phải….(chăm chỉ học tập để xây dựng đất nước giàu mạnh…)
B PHẦN TIẾNG VIỆT
Trang 9BÀI 1: RÚT GỌN CÂU
Câu 1: Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút
gọn Việc lược bỏ một số thành phần của câu thường nhằm những mục đích như sau:
- Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ)
Câu 2: Khi rút gọn câu cần chú ý:
- Không làm cho người nghe, người đọchiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói
- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã
Câu 3:
Câu rút gọn:b,c
Tác dụng: làm cho câu ngắn gọn; bài học và lời giáo huấn trong câu tục ngữ dùng cho mọi người
Câu 4:
Câu rút gọn:
- Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy
- Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm
- Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo…
BÀI 2: CÂU ĐẶC BIỆT Câu 1: Câu đặc biệt là loại câu không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ- vị ngữ.
Câu 2: Câu đặc biệt thường dùng để:
- Xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn
- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
- Bộc lộ cảm xúc
- Gọi đáp
Câu 3:
a Ôi, em Thủy! => Bộc lộ cảm xúc
b Một đêm mùa xuân => Xác định thời gian, nơi chốn
c Tiếng reo Tiếng vỗ tay.=> Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sựu vật, hiện tượng
d – Sơn! Em Sơn! Sơn ơi!
- Chị An ơi!
=>Gọi đáp
e – Ba giây… Bốn giây… Năm giây… => Xác định thời gian, nơi chốn
- Lâu quá! => Bộc lộ cảm xúc
f Một hồi còi.=> Thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
g Lá ơi! => Gọi đáp
C.PHẦN TẬP LÀM VĂN
Trang 10* Đặc điểm của văn bản nghị luận:
Mỗi bài văn nghị luận đều phải có luận điểm, luận cứ, lập luận trong một bài văn
có thể có một luận điểm chính và các luận điểm phụ
- Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận
- Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm
- Lập luận là cách lựa chọn, sắp xếp, trình bày luận cứ sao cho chúng làm cơ sở vững chắc cho luận điểm
PHẦN LUYỆN TẬP CỦNG CỐ:
Câu 1: Đề bài: Chớ nên tự phụ
1 Xác định luận điểm:
Cho đề bài: Chớ nên tự phụ
Em tán thành ý kiến tự phụ là một thói xấu của con người Chúng ta không nên tự phụ
mà nên khiêm tốn, thật thà, tạo nên cái đẹp cho nhân cách con người
Những luận điểm phụ tương đồng:
- Tự phụ khiến cho bản thân cá nhân không biết mình là ai
- Tự phụ luôn kèm theo thái độ khinh bỉ, thiếu tôn trọng những người khác
- Tự phụ khiến cho mọi người xa lánh, chê trách
2 Tìm luận cứ:
Tự phụ tức là tự đánh giá quá cao tài năng thành tích của mình, do đó coi thường mọi người, kể cả người trên mình
Người ta khuyên chớ nên tự phụ bởi làm như vậy:
- Mình không biết mình
- Bị mọi người khinh ghét
Tự phụ có hại:
- Cắt đứt quan hệ của mình với người khác
- Việc làm của mình không có sự hợp tác của mọi người dễ dẫn đến sai lầm và không hiệu quả
- Gây nên nỗi buồn cho chính mình
- Khi thất bại thường tự ti
Tự phụ có hại cho:
- Chính người tự phụ
- Với mọi quan hệ khác
Các dẫn chứng:
- Nên lấy từ thực tế trường lớp, hoàn cảnh quanh mình
- Tự xét những lúc mình đã tự phụ