BÀI 4 - ĐỐI ĐÁP VỚI VUA (TẬP ĐỌC)

Câu 2: Cao Bá Quát có mong muốn gì?(Cao Bá Quát có mong muốn được nhìn rõ mặt vua. Vế đối biểu lộ sự bất bình của ông - ngầm oán trách vua bắt trói người trong cảnh trời nắng chang chan[r]

Tuần 24: TẬP ĐỌC – KỂ CHUYỆN Đối đáp với vua

Các em mở SGK TV3 Tập 2 , trang 49, 50, 51

Bài đọc:

1 Một lần, vua Minh Mạng từ kinh đô Huế ngự giá ra Thăng Long (Hà Nội) Vua cho xa giá

đến Hồ Tây ngắm cảnh Xa giá đi đến đâu, quân lính cũng thét đuổi tất cả mọi người, không cho ai đến gần

2 Cao Bá Quát, khi ấy còn là một cậu bé, muốn nhìn rõ mặt vua Cậu nảy ra một ý, liền cởi hết

quần áo, nhảy xuống hồ tắm Quân lính nhìn thấy, hốt hoảng xúm vào bắt trói đứa trẻ táo tợn Cậu bé không chịu, la hét, vùng vẫy, gây nên cảnh náo động ở hồ Thấy thế, vua Minh Mạng truyền lệnh dẫn cậu tới hỏi

3 Câu bé bị dẫn tới trước mặt nhà vua Cậu tự xưng là học trò mới ở quê ra chơi nên không biết

gì Thấy nói là học trò, vua ra lệnh cho cậu phải đối được một vế đối thì mới tha Nhìn thấy trên mặt nước lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, vua tức cảnh đọc vế đối như sau :

Nước trong leo lẻo cá đớp cá

Chẳng cần nghĩ ngợi lâu la gì, Cao Bá Quát lấy cảnh mình đang bị trói, đối lại luôn:

Trời nắng chang chang người trói người

4 Vế đối vừa cứng cỏi vừa rất chỉnh, biểu lộ sự nhanh trí, thông minh Vua nguôi giận, truyền

lệnh cởi trói, tha cho cậu bé

Theo QUỐC CHẤN

- Minh Mạng (1791-1840) : vua thứ hai của triều Nguyễn

- Cao Bá Quát (1809-1855): Nhà thơ nổi tiếng văn hay chữ tốt, có tài đối đáp

- Ngự giá : (vua) ngồi xe hoặc ngồi kiệu đi các nơi

- Xa giá : xe của vua

- Đối : + Thế văn cũ gồm 2 vế câu (hai câu) có số tiếng bằng nhau, đối chọi nhau về ý và lời

+ làm vế đối lại

- Tức cảnh: thấy cảnh mà có cảm xúc, liền nảy ra thơ văn

- Chỉnh: theo đúng phép tắc chặt chẽ

I Mục đích, yêu cầu:

A Tập đọc:

1 Rèn kỹ năng đọc thành tiếng:

- Các em cần chú ý các từ, tiếng khó hoặc dễ nhầm lẫn: ngự giá, xa giá, truyền lệnh, náo động, trong leo lẻo, chang chang, hoảng hốt, vùng vẫy

2 Rèn kỹ năng đọc – hiểu :

- Hiểu nghĩa các từ ngữ mới được chú giải cuối bài

Hiểu nội dung câu chuyện : Ca ngợi Cao Bá Quát thông minh, đối đáp giỏi, có bản lĩnh từ nhỏ

B Kể chuyện:

1 Rèn kỹ năng nói: Biết sắp xếp tranh theo đúng trình tự câu chuyện Kể lại được câu chuyện với giọng kể phù hợp với nội dung câu chuyện

2 Rèn kĩ năng nghe

II Dạy bài mới:

Tập đọc

1 Luyện đọc:

a)Hướng dẫn đọc :

- Hướng dẫn đọc từng câu, từng đoạn, cả bài

- Các em hãy đọc từng câu, sau đó đọc từng đoạn:

• Đoạn 1: giọng trang nghiêm

• Đoạn 2: giọng tinh nghịch

• Đoạn 3 : giọng hồi hộp

• Đoạn 4: giọng cảm xúc ca ngợi, khâm phục

- Chú ý đọc hai vế câu đối, ngắt nhịp giống nhau: Nước trong leo lẻo/ cá đớp cá Trời nắng chang chang/ người trói người

b) Luyện đọc và giải nghĩa các từ mới:

• Luyện đọc: Thăng Long, Hà Nội, biểu lộ, nảy, la hét, náo động,leo lẻo, truyền lệnh

• Giải nghĩa từ:

Minh Mạng(1791 – 1840): Vua thứ hai của triều Nguyễn nước Đại Nam -Vương triều cuối cùng trong lịch sử các đời vua chúa của Việt Nam

Cao Bá Quát ( 1809 – 1855):Nhà thơ nổi tiếng văn hay chữ tốt, có tài đối đáp

Ngự giá

2 Hướng dẫn tìm hiểu bài:

- Để tìm hiểu được nội dung bài đọc hôm nay các em sẽ đi tìm hiểu bài bằng cách các

em hãy đọc lại các đoạn của bài văn Sau đó trả lời các câu hỏi ở cuối bài

- Sau đây chúng ta sẽ đi tìm hiểu câu hỏi số 1 Các em đọc thầm lại đoạn 1 để trả lời cho câu hỏi số 1 nhé

Câu 1: Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở đâu?

(Vua Minh Mạng ngắm cảnh ở Hồ Tây.)

Hồ Tây

Các em đọc thầm lại đoạn 2 để trả lời cho câu hỏi số 2

Các em đọc thầm lại đoạn 3,4 để trả lời cho câu hỏi số 3,4, 5:

Cao Bá Quát đã cởi quần áo nhảy xuống hồ tắm và khi bị bắt thì la hét, vùng vẫy làm náo động

cả lên khiến nhà vua phải truyền lệnh dẫn cậu tới xét hỏi)

Câu 4: Vì sao vua bắt Cao Bá Quát đối? (Vua bắt Cao Bá Quát đối vì cậu đã tự xưng là học

trò.)

chỉnh Ta còn thấy trong vế đối của cậu có các từ "người trói người" Vế đối biểu lộ sự bất

bình của ông - ngầm oán trách vua bắt trói người trong cảnh trời nắng chang chang, chẳng khác nào cảnh cá lớn đớp cá bé).

Ý nghĩa câu chuyện: Ca ngợi Cao Bá Quát thông minh, đối đáp giỏi, có bản lĩnh, ngay từ

nhỏ đã bộc lộ tài năng xuất sắc và tính khảng khái tự tin

3 Luyện đọc lại:

➢ Các em hãy luyện đọc lại đoạn 3 :

- Thấy nói là học trò, / vua ra lệnh cho cậu phải đối được một vế đối / thì mới tha // Nhìn thấy trên mặt hồ lúc đó có đàn cá đang đuổi nhau, / vua tức cảnh đọc vế đối như

sau:/

- Nước trong leo lẻo / cá đớp cá //

- Chẳng cần nghĩ ngợi lâu la gì, / Cao Bá Quát lấy cảnh mình đang bị trói, / đối lại

luôn:

- Trời nắng chang chang / người trói người //

➢ Đọc lại cả bài

Kể chuyện

1 Nêu nhiệm vụ: Sắp xếp lại các tranh theo đúng thứ tự trong câu chuyện Đối đáp với vua

rồi kể lại câu chuyện: 3-1- 2- 4

2 Hướng dẫn kể chuyện:

- Nhìn vào thứ tự đúng 4 bức tranh và kể lại toàn bộ câu chuyện:

Tranh 3: Vua Minh Mạng từ kinh đô Huế ngự giá ra Thăng Long và đến xem cảnh

Hồ Tây Quân lính rầm rầm rộ rộ đi theo xe bảo vệ nhà vua và bắt dân chúng phải tránh xa con đường của vua đi

Tranh 1: Cậu bé Cao Bá Quát chợt nảy ra một ý là phải nhìn rõ mặt nhà vua Để thực

hiện được ý muốn đó, cậu đã cởi bỏ quần áo nhảy ùm xuống hồ tắm Quân lính tới lôi cậu lên Cậu vùng vẫy, la hét làm náo động cả lên

Tranh 2: Thấy thế vua Minh Mạng bèn truyền lệnh dẫn cậu tới xét hỏi Đến trước nhà

vua, cậu tự xưng là học trò ở miền quê xa ra chơi nên chẳng hay biết điều gì Vua thấy cậu là học trò liền ra vế đối : Nước trong leo lẻo cá đớp cá và buộc cậu phải đối lại

Tranh 4: Là người có tài, có trí thông minh, cậu bé Quát đối ngay lại: Trời nắng

chang chang người trói người Vua thấy vế đối thật hay, thật hoàn chỉnh liền ra lệnh cởi trói tha cho cậu

Củng cố, dặn dò

- Em biết câu tục ngữ nào có hai vế đối nhau ? ( Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng./ Đông sao thì nắng, vắng sao thì mưa./Nhai kỹ no lâu, cày sâu tốt lúa.)

- Các em hãy kể lại câu chuyện cho người thân của mình nghe nhé

CHÚC CÁC EM HOÀN THÀNH TỐT BÀI HỌC!