Đề cương ôn tập Sử

Đất nước Chăm Pa cổ là 1 bộ phận của đất nước Việt Nam ngày nay, cư dân Chăm Pa là thành viên trong đại gia đình Việt nam, văn hoá Chăm pa làm phong phú thêm cho nền văn hoá nước ta... C[r]

NGÂN HÀNG CÂU HỎI MÔN LỊCH SỬ LỚP 6

Chủ đề 1 Sơ lược về môn lịch sử.

Câu hỏi Câu 1:

- Lịch sử là những gì diễn ra trong quá khứ

- Lịch sử còn là một khoa học có nhiệm vụ tìm hiểu và khôi phục lạiquá khứ của con người và của xã hội loài người

Câu 2:

- Để biết được cội nguồn của tổ tiên, quê hương, dân tộc mình, đểhiểu cuộc sống đấu tranh và lao động sáng tạo của dân tộc và cả loàingười trong quá khứ xây dựng nên xã hội văn minh như ngày nay

- Để hiểu được những gì chúng ta đang thừa hưởng của ông cha trongquá khứ và biết mình phải làm gì cho tương lai

Câu 3:

- Dựa vào 3 nguồn tư liệu chính:

+ Tư liệu truyền miệng (qua các câu chuyện kể )+ Tư liệu hiện vật (Qua các hiện vật ,dấu tích sót lại + Tư liệu chữ viết (các tài liệu văn bản ghi chép lại )

Chủ đề 2 Cách tính thời gian trong lịch sử.

Câu hỏi Câu 1:

- Mức độ: Thông hiểu

Chủ đề 3 Xã hội nguyên thuỷ.

Câu hỏi Câu 1:

- Người tinh khôn mặt phẳng, trán cao, không còn lớp lông trên

người, dáng đi thẳng, bàn tay nhỏ khéo léo Thể tích sọ não lớn 1450

cm3

Câu 2:

- Người tinh khôn sống theo từng nhóm nhỏ có quan hệ huyết thống,

ăn chung, ở chung gọi là thị tộc

- Biết trồng trọt chăn nuôi

+ Công cụ kim loại ra đời

+ Năng xuất lao động tăng, của cải dư thừa.Một số người chiếm hữucủa dư thừa trở nên giàu có -> XH phân hóa thành kẻ giàu ngườinghèo -> XHNT dần tan rã

Chủ đề 4 Các quốc gia cổ đại phương Đông.

Câu hỏi Câu 1:

XH cổ đại phương đông gồm 3 tầng lớp chính:

- Nông dân công xã: chiếm đa số trong xã hội họ là lực lượng sảnxuất chính, họ phải nộp thuế và lao dịch cho quý tộc

- Quý tộc là tầng lớp có nhiều của cải và quyền thế bao gồm vua,quan lại, tăng lữ

- Nô lệ: là những người hầu thân phận hèn kém, phụ thuộc vào quýtộc

Câu 3:

Là nhà nước do vua đứng đầu, có quyền hành cao nhất, từ việc đặtpháp luật, chỉ huy quân đội, xét sử người có tội.Vua được coi là ngườiđại diện của thần thánh ở dưới trần gian

=> Đó là chế độ quân chủ chuyên chế

- Giúp việc cho vua là bộ máy hành chính từ trung ương đến địaphương, gồm toàn quý tộc

Chủ đề 5 Các quốc gia cổ đại phương Tây.

Câu hỏi Câu 1:

- Mức độ: Thông hiểu

- Thời gian: 7 phút

- Câu hỏi: Kể tên các quốc gia cổ đại ở phương Tây?

Sự khác biệt về đời sông kinh tế với các quốc gia cổ đại phương Đông?

Các quốc gia cổ đại phương Tây: Hy Lạp; Rô Ma

Sự khác biệt: Ngành kinh tế chính là thủ công nghiệp(luyện kim,đồ

mỹ nghệ,làm rượu nho,dầu ô lưu ) và thương nghiệp( xuất khẩu hàngthủ công,nhập lúa mì và gia súc) Ngoài ra còn trồng trọt những cây

Chủ đề 6 Văn hoá cổ đại.

Câu hỏi Câu 1:

- Đạt được những thành tựu nhiều lĩnh vực: Toán học, Thiên văn, vật

lý, triết học, sử học, địa lý với những nhà khoa học nổi tiếng

- Văn học Phát triển rực rỡ với những bộ sử thi nổi tiếng thế giới:Ôđixê, Iliat của Hôme, kịch thơ độc đáo như Ôrexti của Etsin

- Sáng tạo những công trình kiến trúc , điêu khắc độc đáo

+ Đền Páctênông ( Aten)+ Đấu trường côlidê ( Rô Ma)+ Tượng lực sĩ ném đĩa

+ Tượng thiên vệ nữ ( Mi Lô)

- Phương Đông: Ai Cập, Ấn độ, Trung Quốc, Lưỡng Hà

- Phương Tây: Hy Lạp và Rôma

Chủ đề 7 Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta.

Câu hỏi Câu 1:

- Mức độ: Nhận biết

- Thời gian: 15 phút

- Câu hỏi: Điểm khác nhau giữa người tinh khôn & ngươi tối cổ về

con người?

- 2 tay khéo léo.

- Trán cao

- U lông màyphẳng

- Hộp sọ, não lớn

- Cơ thể gọn, linhhoạt

-Trên người khôngcòn lớp lông

Câu 2:

Những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy trên đất nước ta:

- Những chiếc răng của người tối cổ tìm thấy ở hang Thẩm KhuyênThẩm Hai (Lạng Sơn) Ở một số nơi khác như: Núi Đọ, Quan Yên(Thanh Hóa), Xuân Lộc (Đồng Nai) người ta đã phát hiện đượcnhiều công cụ đá, ghè đẽo thô sơ dùng để chặt đập, nhiều mảnh đághè mỏng ở nhiều chỗ

- Công cụ: Bằng đá, ghè đẽo thô sơ có hình thù rõ ràng hơn.

->Nguồn thức ăn kiếm được nhiều hơn, cuộc sông ổn định hơn

=>Đây là bước nhảy vọt thứ 2, con người phát tiển cao hơn 1 bước

Chủ đề 8 Đời sống của người nguyên thuỷ trên đất nước ta.

Câu hỏi Câu 1:

- Thị tộc mẫu hệ là chế độ của những người cùng huyết thống sốngchung với nhau và tôn người mẹ lớn tuổi nhất làm chủ

Câu 2:

- Người tinh khôn thường xuyên cải tiến và đạt được những bước tiến

về chế tác công cụ

- Công cụ thời Hoà Bình-Bắc Sơn chủ yếu là đá được mài thành cácloại công cụ như rìu,bôn, chày Ngoài ra còn dùng tre, gỗ, xương ,sừng làm công cụ.

+ Biết làm đồ gốm

+ Biết trồng trọt (rau, đậu, bí) và biết chăn nuôi ( chó, lợn)

Câu 3:

- Biết chế tác và sử dụng đồ trang sức bằng đá, đất nung

- Biết vẽ hình mô tả cuộc sống tinh thần của mình

- Hình thành một số phong tục tập quán: Thể hiện trong mộ táng cótrôn theo lưỡi cuốc đá

Chủ đề 9 Những chuyển biến trong đời sống kinh tế.

Câu hỏi Câu 1:

- Câu hỏi: Thuật luyện kim ra đời có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc

sống của người Việt cổ?

- Kim loại đầu tiên là đồng

- Mở ra một thời đại mới trong việc chế tạo công cụ lao động,năngsuất lao động tăng

Câu 2:

Công cụ kim lọai ra đời con người không ngừng mở rộng Sx, nângcao năng suất lao động, ngành trồng trọt được xuất hiện với nghềnông trồng lúa, cuộc sống con người ngày càng ổn định nâng cao

Câu 3:

Nhờ có công cụ sản xuất ngày càng được cải tiến, con người định cưlâu dài ở các vùng đồng bằng ,ven các con sông lớn,ven biển, họ đãphát minh ra nghề trồng lúa nước -> đời sống được nâng cao.Pháttriển cả về mặt vật chất và tinh thần

Chủ đề 10 Những chuyển biến về xã hội.

Câu hỏi Câu 1:

- Sự phát triển sản xuất dẫn đến sự phân công lao động

- Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp dẫn đến sự phân công laođộng trong xã hội

+ Phụ nữ: làm việc nhà, tham gia vào sản xuất nông nghiệp như cấy,hái, dệt vải, làm gốm

+ Nam giới: làm nông nghiệp, săn bắt, đánh cá; Một số chuyên chếtác công cụ, đồ trang sức (nghề thủ công)

- Chế độ mẫu hệ chuyển sang chế độ phụ hệ

- Xã hội đã có sự phân chia giàu nghèo (nhưng chưa lớn)

Chủ đề 11 Nước Văn Lang.

Câu hỏi Câu 1:

=> Cư dân Lạc Việt luôn phải đấu tranh với thiên nhiên để bảo vệmàu màng Họ còn đấu tranh chống ngoại xâm và giải quyết xung độtgiữa các tộc người, các bộ lạc với nhau => Nhà nước Văn Lang rađời.

Đứng đầu bộ là lạc tướng Đứng đầu chiềng chạ là bồ chính

- Nhà nước chưa có quân đội chưa có pháp luật

Chủ đề 12 Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang.

Câu hỏi Câu 1:

- Mức độ: Nhận biết

- Ở nhà sàn (làm băng tre, gỗ, nứa ), ở thành làng chạ.

- Ăn: cơm rau, cá, dùng bát, mâm, muôi Dùng mắm, muối, gừng

- Mặc:

+ Nam đóng khố, mình trần, chân đất

+ Nữ mặc váy, áo xẻ giữa có yếm che ngực, tóc để nhiều… dùng đồtrang sức trong ngày lễ hội như vòng tay,khuyên tai ,mũ cắm lôngchim…

- Đi lại bằng thuyền

Câu 2:

- Xã hội chia thành nhiều tầng lớp khác nhau: Quí tộc, dân tự do, nô

tỳ (sự phân biệt giữa các tầng lớp chưa sâu sắc)

- Tổ chức lễ hội, vui chơi nhảy múa, đua thuyền

- Có phong tục ăn trầu, nhuộm răng, làm bánh, xăm mình

- Tín ngưỡng: Thờ cúng mặt trăng, mặt trời (các lực lượng siêunhiên), thờ cúng tổ tiên Người chết được chôn trong thạp, bình và có

đồ trang sức

- Có khiếu thẩm mĩ cao

=> Đời sống vật chất và tinh thần hoà quyện vào nhau tạo nên tìnhcảm cộng đồng trong con người Văn lang (Cơ sở của TY nước – mộttruyền thống quý báu của dân tộc ta)

- Câu hỏi: Sự thất bại của An Dương để lại bài học gì về quá trình

đấu tranh giữ nước?

- Họ bầu Thục Phán làm thủ lĩnh chỉ huy cuộc K/C

- Ban ngày thì im hơi lặng tiếng trốn trong rừng, đến đêm thì bất thầnsông ra đánh địch, làm cho quân địch tiến không được thoát khôngxong

- Triệu Đà biết không đánh được bèn vờ xin hòa và dùng mưu kế chia

rẽ nội bộ nước ta

- Năm 179 TCN Triệu Đà đánh Âu Lạc, An Dương Vương mắc mưuTriệu Đà để Âu Lạc rơi vào tay nhà Triệu

Câu 3:

- Bài học xương máu, do chủ quan, quá tự tin vào lực lượng =>AnDương Vương mắc mưu kẻ thù, nội bộ không còn thống nhất để cùngnhau chống giặc…đây là bài học lớn về chống ngoại xâm của lịch sửDT.Phải luôn cảnh giác đề phòng với kẻ thù

Chủ đề 14 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng (năm 40).

Câu hỏi Câu 1:

- Câu hỏi: Hãy cho biết những chính sách cai trị của nhà Hán đối với

nhân dân ta?

- Năm 111TCN, nhà Hán thống trị Âu Lạc ,chia Âu Lạc thành 3quận:Giao Chỉ, Cửu Chân & Nhật Nam.

- Nhà Hán hợp nhất 3 quận của ta với 6 quận của TQ thành Châugiao.Đặt các chức quan Thứ sử, Thái thú, Đô uý,để cai trị ở huyệnvẫn các Lạc tướng cai quản như cũ

Câu 2:

- Nhà Hán bóc lột nhân dân ta nặng nề tàn bạo

+ Hàng năm phải nộp nhiều loại thuế nhất là thuế muối và sắt, cốngnộp các sản vật quý hiếm: sừng tê, ngà voi

+ Cho người Hán sang ở lẫn với nhân dân ta.Bắt dân ta theo phongtục,tập quán của người Hán,âm mưu đồng hóa dân tộc ta

- Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ mê linh rồi từ mê linh tiến đánh

Cổ Loa và Luy Lâu Tô Định bỏ thành cắt tóc, cạo râu trốn về NamHải Quân Hán ở các quận khác cũng bị đánh tan

- Kết quả: Cuộc khởi nghĩa thắng lợi -Y nghĩa: Thể hiện ý trí quật cường bất khuất của dân tộc ta

Chủ đề 15 Trưng Vương và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nam

- Mức độ: Thông hiểu

- Thời gian: 15 phút

- Câu hỏi: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán (42-43) đã

diễn ra như thế nào?

Đáp án Câu 1:

- Trưng Trắc được suy tôn làm vua (Trưng Vương), đóng đô ở MêLinh và phong chức tước cho những người có công, lập lại chínhquyền

- Các lạc tướng giữ quyền cai quản các huyện

- Trưng Vương xá thuế hai năm liền cho dân Luật pháp hà khắc cùngcác thứ lao dịch nặng nề của chính quyền đô hộ bị bãi bỏ

- Nhân dân Hợp Phố đã anh dũng chống lại

- Sau khi chiếm Hợp Phố, Mã Viện đã chia quân thành 2 đạo thuỷ &

bộ tiến vào Giao chỉ

- Hai bà Trưng kéo quân từ Mê Linh về Lãng Bạc nghênh chiến rấtquyết liệt, thế của giặc mạnh ta phải lùi về giữ ở Cổ Loa & Mê Linh

- Mã Viện đuổi theo, ta phải lùi về Cấm Khê (Ba Vì -Hà Tây) n/qkiên quyết chống trả

b Kết quả:

- Tháng 3 năm 43 ( 6/2 âm lịch) Hai Bà Trưng đã hy sinh ở Cấm Khê

- Cuộc k/c vẫn tiếp diễn đến 11/43.Mùa thu năm 44 Mã Viện thu quân

về nước,quân đi mười phần khi về chỉ còn bốn, năm phần

c Ý nghĩa:

- Tiêu biểu cho ý chí quật cường chống quân xâm lược của nhân dânta

Chủ đề 16 Từ sau Trưng Vương đến trước Lí Nam Đế.

Câu hỏi Câu 1:

- Mức độ: Thông hiểu

- Thời gian: 102 phút

- Câu hỏi: Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI có gì

thay đổi ?

Câu 2:

- Mức độ: Thông hiểu

- Thời gian: 10 phút

- Câu hỏi: Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc

đối với nước ta từ thế kỷ I đến thế kỷ VI như thế nào?

- Câu hỏi: Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục, tập quán &

tiếng nói của tổ tiên?

Đáp án Câu 1:

- Mặc dù còn nhiều hạn chế về kỹ thuật nhưng nghề sắt vẫn pháttriển: các công cụ sản xuất như rìu, mai, cuốc, dao vũ khi như giáo,mắc, kiếm làm bằng sắt được sử dụng phổ biến

- Biết đắp đê phòng lụt, biết trồng hai vụ lúa một năm, biết chăn nuôi

- Nghề gôm, nghề dệt cũng phát triển

- Các sản phẩm nông nghiệp thủ công nghiệp không bị cống nạp đượcđem trao đổi ở các chợ làng Chính quyền đô hộ nắm độc quyền vềngoại thương

- Nhà Hán trực tiếp nắm tới các huỵện, Huyện lệnh là người Hán.

- Nhân dân ta phả đóng nhều thứ thuế , nhất là thuế muối & sắt

- Nhân dân ta phải đi lao dịch ( bắt thợ khéo tay) & cống nộp củangon vật lạ

- Chúng đưa người Hán sang Giao Châu sinh sống Đồng hoá dân tabằng cách: Bắt dân ta học chỡ Hán , theo phong tục Hán

Câu 3:

- Thuế muối chúng sẽ bóc lột nhiều hơn

- Sắt là kim loại có giá trị cao, vừa sx công cụ sx, vừa sx ra vũkhí chiến đấu

* Kết quả: Khởi nghĩa thất bại Bà Triệu hi sinh trên núi Tùng

* Y nghĩa: Khẳng định ý chí đấu tranh bất khuất của dân tộc ta trongcuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc

Câu 5:

- Từ thế kỷI – thế kỷ VI người Hán thâu tóm quyền lực vào tay mình,trực tiếp nắm đến các huyện=> Xã hội bị đô hộ

- Chính quyền đô hộ mở 1số trường học dạy chữ Hán ở các quận

- Đồng thời chúng đưa Nho giáo Đạo giáo, phật giáo & những luật lệ,phong tục của người Hán vào nước ta

- Nhân dân ta đã kiên trì đấu tranh bảo vệ nền văn hóa của dân tộcđồng thời cũng tiếp thu những tinh hoa văn hóa của Trung Quốc đểlàm phong phú thêm cho nền văn hóa của dân tộc mình

Câu 6:

- Chỉ có1 số ít tầng lớp trên mới có tiền cho con ăn học, còn nhândân lao động nghèo khổ không có điều kiện

- Do các phong tục tập quán & tiếng nói của tổ tiên được hình thànhlâu đời, vững chắc , nó trở thành bản sắc riêng của dân tộc Việt, cósức sống bất diệt.

Chủ đề 17 Khởi nghĩa Lí Bí Nước Vạn Xuân (542 – 602).

Câu hỏi Câu 1:

+ Chúng chia lại các quận & đặt tên mới.

+ Chúng tổ chức sắp đặt quan lại cai trị theo chủ trương tôn thất nhàLương mới được giữ chức vụ quan trọng

+ Chúng đặt ra hằng trăm thứ thuế, trong đó có nhiều thứ thuế rất vôlí

- Tháng 4 - 542 và đầu 543 nhà Lương hai lần đưa quân sang đàn áp,quân ta chủ động tiến đánh và giành thắng lợi

* Kết quả: Khởi nghĩa giành thắng lợi

- Mùa xuân năm 544 Lý Bí lên ngôi hoàng đế ( Lý Nam Đế) xâydựng kinh đô ở vùng cửa sông Tô Lịch, lập triều đình với hai ban văn

Câu 4:

Sau khi đánh bại được quân Lương

- Mùa xuân 544 Lí Bí lên ngôi hoàng đế , lấy hiệu Lí Nam Đế

- Đặt tên nước là Vạn Xuân lấy nên hiệu Thiên Đức Đóng đô ở cửasông Tô Lịch (Hà Nội)

- Lí Nam Đế thành lập triều đình với 2 ban: văn - võ Triệu Túc giúpvua cai quản mọi việc

Câu 5:

- Sau 2 lần thất bại, tháng 5/545 nhà Lương cử Dương Phiêu làm thứ

sử Giao châu, cùng tướng Trần bá Tiên chỉ huy 1 đạo quân tấn côngvạn Xuân

- LNĐ kéo quân đến vùng Lục Đầu(Hải Dương) đón đánh địch

- Lực lượng ta yếu hơn không cản được địch LNĐ phải lui về giữsông Tô Lịch.Thành bị vỡ,LNĐ đem quân về giữ thành Gia Ninh(Phú Thọ)

- Đầu 546 quân Lương chiếm thành Gia Ninh,LNĐ phải đem quân lui

về vùng rừng núi Phú Thọ, đóng quân ở hồ Điễn Triệt

-Vào 1 đêm trời mưa to, gió lớn quân Lương đánh úp hồ ĐiễnTriệt,LNĐ chạy về động Khuất Lão(Phú Thọ)

- Nam 548 LNĐ mất

C âu 6:

- Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Lương doTriệu Quang Phục lãnh đạo:

- Cuộc kháng chiến được nhân dân hết lòng ủng hộ

- Biết tận dụng ưu thế của căn cứ Dạ Trạch để tiến hành chiến tranh

du kích và xây dựng lực lượng

- Quân Lương gặp nhiều khó khăn, tổn thất và chán nản luôn bị độngtrong chiến đấu

Chủ đề 18 Những cuộc khởi nghĩa lớn trong các thế kỉ VII – IX.

Câu hỏi Câu 1:

- Năm 618 nhà Đường thống trị nước ta

- Năm 679 nhà Đường đổi Giao châu thành An Nam đô hộ phủ &chia thành 12 châu, nắm quyền cai trị đến cấp huyện

- Trụ sở đặt tại Tống Bình( Hà Nội)

- Chúng cho sữa các đường giao thông thuỷ, bộ từ TQ đếnTốngBình, từ Tống Bình đến các quận huyện ,xây thành, đắp luỹ, tăngthêm quân

- Ngoài thuế ruộng, chúng đặt ra nhiều loại thuế:muối, sắt, đay, gai

- Hàng năm nhân dân ta phải cống nộp những sản vật quý hiếm Đặc

biệt quả vải.

- Mai Hắc Đé liên kết được với nhân dân khắp Giao Châu & Cham

- Phùng Hưng mất con là Phùng An lên nối nghiệp

- Năm 791 nhà Đường đem quân sang đàn áp Phùng An ra hàng

- Nền tự chủ tồn tại được 9 năm

- Nước lâm ấp có quân đội mạnh.(4-5 vạn người).

- Vua Lâm ấp hợp nhất 2 bộ lạc Dừa & Cau ( Phía Nam) rồi tấn côngcác nước láng giềng ở phía bắc mở rộng lảnh thổ đến Hoành Sơn(Q/Bình), phía nam đến Phan Rang ( Bình Thuận),đổi tên nước thànhChăm Pa, đóng đô ở Sin-Ha-Pu-Ra (Trà Kiệu-Quảng Nam)

Câu 2:

- Người Chăm biết sử dụng công cụ bằng sắt dùng trâu bò kéo cầy,nguồn sống chủ yếu là trồng lúa nước mỗi năm hai vụ Ngoài ra cònlàm ruộng bậc thang ở sườn đồi núi ( 1 điểm)

- Họ biết trồng các loại cây ăn quả ( Cau, dừa, mít ) và các loại câykhác ( bông, gai )( 1 điểm)

- Biết khai thác lâm thổ sản ( Trầm hương, ngà voi, sừng tê ) làm đồgốm, đánh cá ( 1 điểm)

- Người Chăm buôn bán với nhân dân các quận ở Giao Châu, TrungQuốc và Ân Độ( 1 điểm)

Câu 3:

Nền văn hoá của người Chăm có những nét đặc sắc :

- Chữ viết:Chữ Phạn (ấn độ)

- Tôn giáo:Theo đạo Bà la môn& đạo phật

- Tín ngưỡng:có tục hoả táng người chết

- Kiến trúc, điêu khắc độc đáo ( Tháp Chàm )

- Người Chăm có quan hệ gần gũi với người Việt

->Văn hoá Cham pa làm phong phú thêm cho nền văn hoá nước ta

- Họ ở nhà sàn và có thói quen ăn trầu cau

- Người Chăm sáng tạo ra một nền nghệ thuật đặc sắc, tiêu biểu làtháp Chàm, đền, tượng …

Câu 4:

Đất nước Chăm Pa cổ là 1 bộ phận của đất nước Việt Nam ngày nay,

cư dân Chăm Pa là thành viên trong đại gia đình Việt nam, văn hoáChăm pa làm phong phú thêm cho nền văn hoá nước ta