Nếu chiếu một chùm sáng tia tới song song thì chùm tia ló sẽ hội tụ tại một tiêu điểm trên thấu kính. Bài 42 - Tiết 47[r]
Trang 1Bạn Kiên: Cậu dùng loại kính gì mà hứng ánh sáng mặt trời mà lại đốt cháy được miếng giấy trên sân như vậy?
Bạn Long: Anh tớ bảo đó là thấu kính hội tụ
Bạn Kiên: Thấu kính hội tụ là gì nhỉ?
Trang 2I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Thí nghiệm
a Chuẩn bị
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Hình 42.2
b Tiến hành thí nghiệm
Bước 1: Mắc mạch điện như hình 42.2
Bước 2: Chiếu một chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt thấu kính hội tụ
+ Thấu kính hội tụ.
+ Đèn laze.
+ Nguồn điện (6V)
+ Giá quang học.
+ Hộp kín.
Trang 3I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Thí nghiệm
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 4I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
Tia sáng đi tới thấu kính gọi là
1 Thí nghiệm
C2 Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm ở hình 42.2.
Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là
tia tới
tia ló
C1 Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm C1 Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta gọi nó là thấu kính hội tụ?
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 5I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính hội tụ tại một điểm.
Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới.
Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló.
1 Thí nghiệm
2 Hình dạng của thấu kính hội tụ
Thấu kính hội tụ làm bằng vật liệu trong suốt (thủy tinh hoặc nhựa)
?: Tiết diện mặt cắt ngang của một
thấu kính hội tụ được mô tả trên hình
42.3a, b, c
Kí hiệu của TKHT:
C3 Tìm hiểu, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội tụ dùng trong thí nghiệm.
TKHT có phần rìa mỏng hơn phần giữa
Thấu kính hội tụ thường được làm bằng vật liệu như thế nào?
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 6I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Trục chính:
C4 Trong thí nghiệm hình 42.2, cho biết ba tia sáng tới thấu kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng mà không bị đổi hướng?
Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính hội tụ, có một tia cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng, tia này trùng với một đường thẳng gọi là trục chính ()
r
() gọi là trục chính của thấu kính.
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 7I ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Trục chính:
2 Quang tâm:
Mọi tia tới qua quang tâm đều truyền thẳng không đổi hướng.
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 8II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Trục chính:
2 Quang tâm:
3 Tiêu điểm:
C5 Quan sát lại thí nghiệm và cho biết điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên chứa tia tới nào? Hãy biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló trong thí nghiệm này.
C6 Vẫn thí nghiệm trên, nếu chiếu chùm tia tới vào mặt kia của thấu kính thì chùm tia ló có đặc điểm gì? Vẽ hình biểu diễn?
Thảo luận nhóm
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 9II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Trục chính:
2 Quang tâm:
3 Tiêu điểm:
O
F
Mỗi thấu kính có mấy tiêu điểm? Các tiêu điểm này có đặc điểm như thế nào?
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 10II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Trục chính:
2 Quang tâm:
3 Tiêu điểm:
Một thấu kính có hai tiêu điểm F và F’ nằm về hai phía của
thấu kính, cách đều quang tâm O
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 114 Tiêu cự:
Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm OF = OF’ = f,
gọi là tiêu cự của thấu kính
II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
1 Trục chính:
2 Quang tâm:
3 Tiêu điểm:
O
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 12II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
Ba đường truyền đặc biệt của tia sáng qua TKHT:
- Tia tới đến quang tâm O thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương tia tới.
- Tia tới song song với trục chính thì tia ló đi qua tiêu điểm.
- Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 13II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
III VẬN DỤNG
C7 Trên hình 42.6 có vẽ một thấu kính hội tụ, quang tâm O, trục chính , hai tiêu điểm F và F’ các tia tới 1, 2, 3 Hãy vẽ tia ló của các tia này?
S
S’
O
(1) (2)
(3)
(1’)
(2’) (3’)
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
r
Trang 14II TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU
CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ
III VẬN DỤNG
C8 Hãy trả lời câu hỏi của bạn Kiên nêu ở đầu bài ?
Thấu kính hội tụ là thấu kính có phần rìa mỏng hơn phần gữa Nếu chiếu một chùm sáng tia tới song song thì chùm tia ló
sẽ hội tụ tại một tiêu điểm trên thấu kính.
Bài 42 - Tiết 47 THẤU KÍNH HỘI TỤ
Trang 15-Xem lại nội dung bài học
- Học phần ghi nhớ.
- Làm bài tập: 42-43.3/SBT/trang 50
- Ôn lại kiến thức Toán học về các trường hợp đồng
dạng của tam giác đã học ở lớp 8.
- Tìm hiểu bài:
“ Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ”
+ Ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ có đặc điểm gì?
+ Cách dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ
như thế nào?
- Đọc phần “Có thể em chưa biết”
HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ