Ôn tập Ngữ văn 9 (TV)

Thành phần tình thái: thể hiện cách đánh giá, độ tin cậy, cách nhìn của người nói đối với sự việc nói trong câu.. *lưu ý:.[r]

TRƯỜNG THCS TT TRI TƠN GV: LIÊU HỒNG GIÁNG HƯƠNG

Vì

lợi

ích

mười

năm

trồng

cây

Vì lợi ích trăm năm trồng người

KHỞI NGỮ

Tình thái

GỌI - ĐÁP

Cảm thán

Phụ chú

Các

thành

phần

phụ

của câu

Khởi ngữ

Các thành phần biệt lập

Thành phần tình thái Thành phần cảm thán Thành phần gọi đáp

Thành phần phụ chú

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Thế nào là thành phần phụ của câu?

Định nghĩa về thành phân phụ của câu:

Định nghĩa về thành phân phụ của câu: ngoài thành

phần chính là chủ ngữ và vị ngữ, câu còn có thành

phần phụ là những bộ phận không tham gia vào diễn đạt nghĩa sự việc của câu Thành thành phụ của câu

cũng là thành phần biệt lập

Định nghĩa về thành phân phụ của câu:

Định nghĩa về thành phân phụ của câu: ngoài thành

phần chính là chủ ngữ và vị ngữ, câu còn có thành

phần phụ là những bộ phận không tham gia vào diễn

đạt nghĩa sự việc của câu Thành thành phụ của câu Thành thành phụ của câu

cũng là thành phần biệt lập

VD Không thích, nó /vẫn phải nghe theo vì đó/ là quy định.

khởi ngữ CN - VN CN - VN

VD Không thích, nó /vẫn phải nghe theo vì đó/ là quy định.

khởi ngữ CN - VN CN - VN

Vậy không có khởi ngữ câu vẫn không thay đổi

nghĩa sự việc Khởi ngữ là thành phần phụ của câu

Vậy không có khởi ngữ câu vẫn không thay đổi

nghĩa sự việc Khởi ngữ là thành phần phụ của câu

II Khởi ngữ và các thành phần biệt lập?

1 Khởi ngữ và dấu hiệu nhận biết : Là

thành phần đứng trước chủ ngữ để nêu lên

đề tài được nói đến trong câu Trước khởi ngữ, thuờng có thêm các quan hệ từ về, đối với

VD Đối với tôi, việc ấy/ quá dễ dàng.

khởi ngữ CN - VN

1 Khởi ngữ và dấu hiệu nhận biết : Là

thành phần đứng trước chủ ngữ để nêu lên

đề tài được nói đến trong câu Trước khởi ngữ, thuờng có thêm các quan hệ từ về, đối với

VD Đối với tôi, việc ấy/ quá dễ dàng.

khởi ngữ CN - VN

2 Thành phần biệt lập

a.

a Thành phần cảm thán: dùng để bộc lộ tâm lí người nói Thành phần cảm thán:

(vui, buồn, mừng, giận,…)

* Thường có các từ: ơi, hỡi, chao ôi, a, ồ, trời ơi,…

a.

a Thành phần cảm thán: dùng để bộc lộ tâm lí người nói Thành phần cảm thán:

(vui, buồn, mừng, giận,…)

* Thường có các từ: ơi, hỡi, chao ôi, a, ồ, trời ơi,…

VD Trời ơi, chỉ còn có năm phút!

cảm thán (anh thanh niên tiếc thời gian trôi nhanh)

VD Trời ơi, chỉ còn có năm phút!

cảm thán (anh thanh niên tiếc thời gian trôi nhanh)

b Thành phần tình thái:

b Thành phần tình thái: thể hiện cách đánh giá, độ tin

cậy, cách nhìn của người nói đối với sự việc nói trong câu

*lưu ý:

*lưu ý: thường dùng các từ như có lẽ Hình như, dường

như, chắc hẳn, chắc chắn, có vẻ như,…

b Thành phần tình thái:

b Thành phần tình thái: thể hiện cách đánh giá, độ tin

cậy, cách nhìn của người nói đối với sự việc nói trong câu

*lưu ý:

*lưu ý: thường dùng các từ như có lẽ Hình như, dường

như, chắc hẳn, chắc chắn, có vẻ như,…

VD Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười

Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được, nên anh đành

phải cười vậy thôi  có lẽ : thành phần tình thái

VD Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười

Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được, nên anh đành phải cười vậy thôi  có lẽ : thành phần tình thái

c Thành phần gọi – đáp:

c Thành phần gọi – đáp: dùng tạo lập và duy trì quan hệ

giao tiếp

•Lưu ý: gọi thường dùng này, nè, ê, ơi, hay gọi tên … Lưu ý: gọi

• đáp đáp thường dùng dạ, vâng, được, ừ,…

c Thành phần gọi – đáp:

c Thành phần gọi – đáp: dùng tạo lập và duy trì quan hệ

giao tiếp

•Lưu ý: gọi thường dùng này, nè, ê, ơi, hay gọi tên … Lưu ý: gọi

• đáp đáp thường dùng dạ, vâng, được, ừ,…

VD - Khoa ơi, cho Nam mượn quyển bài tập hình học với!

- Ừ, đây nè, cầm đi!  ơi : gọi và ừ : đáp

VD - Khoa ơi, cho Nam mượn quyển bài tập hình học với!

- Ừ, đây nè, cầm đi!  ơi : gọi và ừ : đáp

d Thành phần phụ chú:

d Thành phần phụ chú: bổ sung chi tiết cho nội dung

chính của câu.

Lưu ý:

Lưu ý: đặt giữa các như 2 dấu gạch ngang, 2 dấu phẩy, 2

dấu ngoặc đơn Hoặc đặt giữa các như 1dấu gạch Hoặc

ngang 1 dấu phẩy.

d Thành phần phụ chú:

d Thành phần phụ chú: bổ sung chi tiết cho nội dung

chính của câu.

Lưu ý:

Lưu ý: đặt giữa các như 2 dấu gạch ngang, 2 dấu phẩy, 2

dấu ngoặc đơn Hoặc đặt giữa các như 1dấu gạch Hoặc

ngang 1 dấu phẩy.

VD: Động Phong Nha (Quảng Bình) là điểm du lịch hấp

dẫn nhất Việt Nam hiện nay phụ chú: Quảng Bình

VD: Động Phong Nha (Quảng Bình) là điểm du lịch hấp

dẫn nhất Việt Nam hiện nay phụ chú: Quảng Bình

BT 1 Xác định khởi ngữ và thành phần biệt lập trong đoạn văn sau:

Về môi trường, có lẽ bà mẹ thiên nhiên

đang rất giận dữ Chính con người chúng ta đang dần hủy hoại những gì thiên nhiên ban tặng Môi trường đang đáp trả bằng thiên tai, dịch bệnh Một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường chính là rác thải -

rác sinh hoạt và rác công nghiệp Nguyên

nhân là do ý thức của con người Chao ôi,

không biết đến bao giờ hành tinh xanh mới

thật sự “xanh”! Nhân loại ơi, hãy cùng

chung tay vì hành tinh này mãi mãi xanh đẹp

mà dừng ngay các tác nhân gây ô nhiễm nhé!

Về môi trường, có lẽ bà mẹ thiên nhiên

đang rất giận dữ Chính con người chúng ta đang dần hủy hoại những gì thiên nhiên ban tặng Môi trường đang đáp trả bằng thiên tai, dịch bệnh Một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường chính là rác thải -

rác sinh hoạt và rác công nghiệp Nguyên

nhân là do ý thức của con người Chao ôi,

không biết đến bao giờ hành tinh xanh mới

thật sự “xanh”! Nhân loại ơi, hãy cùng

chung tay vì hành tinh này mãi mãi xanh đẹp

mà dừng ngay các tác nhân gây ô nhiễm nhé!

BT2 Hãy đặt 2 câu có chứa khởi ngữ.

BT3 Hãy viết lại 2 câu sau đây cho có khởi ngữ

a.Nó kiên trì lắm, làm xong bài tập rồi mới chơi game.

b.Tôi xem bộ phim này rồi, hay lắm!

BT3 Hãy viết lại 2 câu sau đây cho có khởi ngữ

a.Nó kiên trì lắm, làm xong bài tập rồi mới chơi game.

b.Tôi xem bộ phim này rồi, hay lắm!

BT4 Tìm thành phần tình thái, thành phần

cảm thán, thành phần gọi – đáp, thành phần phụ chú trong các VD sau

BT4 Tìm thành phần tình thái, thành phần cảm thán, thành phần gọi – đáp, thành phần phụ chú trong các VD sau

 a Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về

(Hữu Thỉnh)

 a Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về

(Hữu Thỉnh)

BT4 b Chết nỗi, hai ông bị chúng nó đuổi phải không?

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

Ai ơi bưng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần

hoảnh – Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng nó ngồi cách xa nhau (Khánh Hoài)

BT5 Viết một đoạn văn ngắn thuyết minh về một 

cảnh đẹp ở quê em, trong đó có sử dụng câu chứa  thành phần tình thái và thành phần cảm thán

CẢM ƠN EM

ĐÃ HỌC

THẬT

NGHIÊM TÚC CHÚC HOÀN THÀNH TỐT BÀI TẬP NHÉ