- Dặn dò học sinh học thuộc phần ghi nhớ trong SGK Moân : Taäp laøm vaên TẢ NGOẠI HÌNH CỦA NHÂN VẬT TRONG BAØI VĂN KỂ CHUYỆN.. Muïc tieâu : HS hiểu: trong bài văn kể chuyện, việc tả ngoạ[r]
Trang 1THẾ NÀO LÀ KỂ CHUYỆN
I Mục tiêu :
Hiểu được đặc điểm cơ bản của văn kể chuyện Phân biệt được văn kể chuyện với những loại văn khác
Bước đầu biết xây dựng một bài văn kể chuyện
II Đồ dùng dạy học :
SGK, phấn
Bảng phụ ghi sẳn các sự việc chính trong truyện: Sự tích hồ Ba Bể
III Hoạt động trên lớp :
H
1
2
1 Bài cũ:
2 Bài mới:
Giới thiệu bài: Đây là tiết tập làm văn đầu
tiên trong chương trình lớp 4, cô giúp các
em hiểu được đặc diểm của văn kể chuyện
với các loại văn khác Đồng thời, các em sẽ
bước đầu biết xây dựng một bài văn kề kể
chuyện
Nhận xét:
Bài 1:
- Cho học sinh đọc yêu cầu của bài 1
- Nêu yêu cầu của bài tập?
- Yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm
- Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thảo
luận
- GV nhận xét chốt lại ý đúng
* Tên các nhân vật trong truyện Sự tích hồ
Ba Bể?
* Các sự việc xảy ra và kết quả?
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Kể lại câu chuyện: Sự tích hồ Ba Bể và cho biết: tên các nhân vật, các sự việc xảy ra và kết quả của các sự việc ấy, ý nghĩa của câu truyện
- Các nhóm thảo luận giải quyết các yêu cầu của bài tập
- Đại diện nhóm lên trình bày, các nhóm còn lại nhận xét bổ sung ý kiến
- Bà lão ăn xin, mẹ con bà goá
- Bà già xin ăn trong ngày hội cúng Phật nhưng không ai cho
- Hai mẹ con bà goá cho bà cụ ăn xin ăn và ngủ trong nhà
- Đêm khuya, bà già hiện hình một con giao long lớn
- Sáng sớm, bà già cho hai mẹ con gói cho và hai mảnh trấu, rồi ra đi
- Nước lụt dâng cao, mẹ con bà goá chèo thuyền cứu người
- Ca ngợi những con người có lòng nhân
Trang 22.
3
* Ý nghĩa của câu truyện?
Bài 2, 3:
- Cho học sinh đọc yêu cầu của bài 2, 3
- Bài văn có nhân vật không?
- Hồ Ba Bể được giới thiệu như thế nào?
GV chốt: so với bài Sự tích hồ Ba Bể ta
thấy bài hồ Ba Bể không phải là bài văn
kể chuyện
- Vậy theo em, thế nào là văn kể chuyện?
Ghi nhớ:
- Cho học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ
trong SGK
- GV chốt lại để khắc sâu kiến thức cho
học sinh
Luyện tập
Bài 1:
- Cho học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Nêu yêu cầu bài tập?
- Cho học sinh làm bài
- Cho học sinh trình bày
- GV nhận xét, tuyên dương những bài làm
hay
Bài 2:
- Cho học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Nêu yêu cầu bài tập?
- Cho học sinh làm bài
- Cho học sinh trình bày
- GV nhận xét, tuyên dương những bài làm
đúng
- GV chốt: Trong câu chuyện ít nhất có 3
nhân vật: người phụ nữ, đứa con nhỏ, em
(người giúp 2 mẹ con)
- Ý nghĩa câu chuyện: Phải biết quan tâm,
giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn
ái, sẵn sàng cứu giúp đồng loại Truyện khẳng định người có lòng nhân ái sẽ được đền đáp xứng đáng Truyện còn nhằm giải thích sự hình thành hồ Ba Bể
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Bài văn không có nhân vật?
- Hồ Ba Bể được giới thiệu về vị trí, độ cao, chiều dài, đặc điểm, địa hình, khung cảnh thi vị gợi cảm xúc thơ ca
- Nhiều học sinh phát biểu tự do
- Một số học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ trong SGK
- HS lắng nghe
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Kể lại câu chuyện theo tình huống sau:
Em gặp một phụ nữ vừa bế con, vừa mang nhiều đồ đạc Em đã giúp đỡ người phụ nữ đó Em hãy kể lại câu chuyện
- HS làm bài cá nhân
- Một số học sinh trình bày
- Theo dõi
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Em hãy kể những nhân vật có trong câu chuyện mình vừa kể và nêu ý nghĩa của câu chuyện
- HS làm bài vào nháp
- Một số học sinh trình bày
- Theo dõi
- Lắng nghe
- Nhắc lại
Trang 3Đ Giáo viên Học sinh
4 Củng cố, dặên dò :
- GV nhận xét tiết học
- Dặn dò học sinh học thuộc phần ghi nhớ trong SGK
Môn : Tập làm văn
NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN
I Mục tiêu :
HS biết: văn kể chuyện phải có nhân vật Nhân vật là người, con vật hay đồ vật được nhân hoá
Tính cách của nhân vật bôc lộ qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật
Bước đầu biết xây dựng nhân vật trong bài văn kể chuyện đơn giản
II Đồ dùng dạy học :
SGK, phấn
Bảng phụ vẽ sẵn bảng phân loại các nhân vật trong truyện
III Hoạt động trên lớp :
1
2
1 Bài cũ:
Bài văn kể chuyện khác các bài văn không
phải là văn kể chuyện ở những điểm nào?
Nhận xét bài cũ
2 Bài mới:
Giới thiệu bài: Ở tiết TLV trước, các em đã
biết thế nào là kể chuyện Trong tiết TLV
hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu về văn
kể chuyện từ đó biết xây dựng nhân vật
trong bài kể chuyện đơn giản
Nhận xét:
Bài 1:
- Cho học sinh đọc yêu cầu của bài 1
- Nêu yêu cầu của bài tập?
- Yêu cầu học sinh làm bài
- GV nhận xét sửa bài
* Nhân vật là người: Mẹ con bà goá(nhân
vật chính), bà lão ăn xin và những người
khác (nhân vật phụ)
* Nhân vật là vật: Dế Mèn (nhân vật
chính), Nhà Trò, Giao Long (nhân vật phụ)
Bài 2: Nêu nhận xét về tính cách nhân vật
- Cho học sinh đọc yêu cầu của bài 1
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Ghi tên các nhân vật trong những truyện em mới học theo nhóm nhân vật là người và nhân vật là vật
- HS làm bài cá nhân vào nháp
- 1 em lên bảng làm bài vào bảng phụ
- Theo dõi, nhắc lại
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
Trang 4HĐ Giáo viên Học sinh
3
- Nêu yêu cầu của bài tập?
- Cho học sinh làm bài theo nhóm
- Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thảo
luận
- GV nhận xét chốt lại ý đúng
* Dế Mèn khẳng khái có lòng thương
người, ghét áp bức bất công, sẵn sàng làm
việc nghĩa để bênh vực kẻ yếu
+Vì Dế Mèn đã nói, đã hành động để giúp
đỡ Nhà Trò
* Mẹ con bà nông dân: thương người nghèo
khó, sẵn sàng cứu kẻ bị hoạn nạn, luôn
nghĩ dến người khác
+ Cụ thể: cho bà lão ăn xin ngủ và ăn trong
nhà, chèo thuyền cứu gúp người bị nạn
Ghi nhớ:
- Cho học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ
trong SGK
- GV chốt lại để khắc sâu kiến thức cho
học sinh
Luyện tập
Bài 1:
- Cho học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Nêu yêu cầu bài tập?
- Cho học sinh làm bài
- Cho học sinh trình bày
- GV nhận xét, tuyên dương những bài làm
hay
- Giáo viên chốt lại lời giài đúng
+ Có ba nhân vật chính: Ni-ki-ta, Gô-sa,
Chi-ôn-kavà bà(nhân vât phụ)
+ Bà nhận xét đúng vì:
- Ni-ki-ta thì chỉ nghĩ đến ham thích riêng của mình, ăn xong là chạy đi chơi
- Gô-sa láu lỉnh lém hất những mẩu bánh vụn xuống đất
- Chi-ôn-ka thương bà giúp bà…
+ Bà dựa vào hành động của từng cháu để
- Nêu nhận xét về tính cách của các nhân vật: Dế Mèn trong truyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu, Mẹ con bà nông dân trong truyện Sự tích hồ Ba Bể Căn cứ vào đâu mà em có nhận có xét như vậy?
- Các nhóm thảo luận giải quyết các yêu cầu của bài tập
- Đại diện nhóm lên trình bày, các nhóm còn lại nhận xét bổ sung ý kiến
- Một số học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ trong SGK
- HS lắng nghe
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Tìm nhân vật trong câu chuyện Ba anh em? em có đồng ý với nhận xét của bà về tính cách của từng cháu không? Vì sao bà có nhận xét như vậy
- HS làm bài cá nhân
- Một số học sinh trình bày
- Theo dõi
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
Trang 5nhận xét
Bài 2:
- Cho học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Nêu yêu cầu bài tập?
- Cho học sinh làm bài theo nhóm
- Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả thảo
luận
- GV nhận xét chốt lại ý đúng
a) Bạn sẽ chạy lại nâng em bé dậy, phủi
bụi, vết bẩn trên quần áo em bé, xin lỗi dỗ
em bé( nếu bạn nhỏ biết quan tâm đến
người khác)
b) Bạn sẽ bỏ chạy mặc em bé khóc(nếu
bạn nhỏ không biết quan tâm đến người
khác
- Cho tình huống: một bạn nhỏ mãi vui đùi chạy nhảy, lỡ làm ngã một em bé
Em bé khóc Em hãy hình dung sự vịec và kể tiếp câu chuyện theo một trong hai hướng sau đây
a) Bạn nhỏ nói trên biết quan tâm đến người khác
b) Bạn nhỏ nói trên không biết quan tâm đến người khác
- Các nhóm thảo luận giải quyết các yêu cầu của bài tập
- Đại diện nhóm lên trình bày, các nhóm còn lại nhận xét bổ sung ý kiến
4 Củng cố, dặên dò :
- GV nhận xét tiết học
- Dặn dò học sinh học thuộc phần ghi nhớ trong SGK
Trang 6Môn : Tập làm văn
KỂ LẠI HÀNH ĐỘNG CỦA NHÂN VẬT
I Mục tiêu :
Giúp HS biết kể lại hành động của nhân vật để khắc hoạ tính cách nhân vật
Dưới sự hướng dẫn của GV, SH tự rút ra được các kết luận cần thiết
Chọn kể những hành động tiêu biểu của nhân vật
Hành động xảy ra trước thì kể trước xảy ra sau thì kể sau
II Đồ dùng dạy học :
SGK, phấn
Bảng phụ ghi sẵn phần nội dung cần ghi nhớ
Một số tờ giấy khổ to để ghi ba câu hỏi của phần nhận xét ( sau mỗi câu có phần để trống đẻ viết câu trả lời), chín băng giấy ghi chín câu văn ở bài luyện tập
III Hoạt động trên lớp :
1
2.
1 Bài cũ:
Thế nào là kể chuyện?
Em hiểu những gì về nhân vật trong
chuyện?
Nhận xét bài cũ
2 Bài mới:
Giới thiệu bài: Hôm nay ta tiếp tục học văn
kể chuyện Bài học hôm nay giúp các em
hiểu khi kể về nhân vật ta phải cần chú ý
những gì?
Nhận xét:
Bài 1:
- Cho học sinh đọc truyện Bài văn bị điểm
không
- Nêu yêu cầu của bài tập: Nhiệm vụ của
các em phải đọc hiểu được câu chuyện đó
Có đọc, hiểu được các em mới có thể làm
được câu 2
- Cho học sinh làm bài
GV theo dõi nhắc nhở
Bài 2:
- Cho học sinh đọc yêu cầu của bài 1
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Học sinh theo dõi
- Cả lớp đọc truyện
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
Trang 73
- Nêu yêu cầu của bài tập?
- GV yêu cầu HS đọc kĩ truyện Bài văn bị
điểm không và làm bài theo nhóm vào giấy
to GV phát cho các nhóm
- Cho HS lên trình bày
- GV nhận xét chốt lại lời giải đúng
* Ý1: Ghi vắn tắt hành động của cậu bé
- Giờ làm bài: Không tả, không viết,
nộp giấy trắng cho cô( nếu HS ghi: nộp
giấy trắng cũng đúng)
Giờ trả bài : Im lặng mãi mới nói
Lúc ra về: Khóc khi bạn hỏi
* Ý2: HS có thể ghi: thể hiện tính trung
thực
GV nói thêm: mỗi hành động của cậu bé
đều thể hiện tình yêu với cha mẹ, thể hiện
tính trung thực của một học sinh ngoan
- GV nhận xét chốt lại ý đúng
Bài 3: Cho HS đọc yêu cầu bài 3
- Nêu yêu cầu bài tập?
- Cho HS làm bài
- Cho HS trình bày
- GV nhận xét chốt lại: thông thường nếu
hành động xảy ra trước thì kể trước, hành
động xảy ra sau thì kể sau
Ghi nhớ:
- Cho học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ
trong SGK
- GV chốt lại để khắc sâu kiến thức cho
học sinh
Luyện tập
- Cho HS đọc toàn bộ phần luyện tập
- Nêu yêu cầu bài tập
- Cho HS làm bài GV phát giấy to đã ghi
các câu hỏi
- Cho HS trình bày kết quả
- GV nhận xét chốt lại hai ý chính
+ Điền vào chỗ trống câu 1: chim Sẻ, câu 2
chim Sẻ, câu 3 chim Chích, câu 4: chim Sẻ,
- Ghi lại vắn tắt những hành động của cậu bé bị điểm không trong truyện Bài văn bị điểm không Theo em mỗi hành động của cậu bé nói lên điều gì?
- Các nhóm thảo luận giải quyết các yêu cầu của bài tập
- Đại diện nhóm lên trình bày, các nhóm còn lại nhận xét bổ sung ý kiến
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Nhận xét về thứ tự kể các hành động nói trên
-HS làm bài ở vở bài tập
- HS trình bày miệng
- Một số học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ trong SGK
- HS lắng nghe
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Chọn tên nhân vật Chích hoặc Sẻ để điền vào chỗ trống trong chín câu đã cho
- Sau khi điền xong các em phải xắp xếp lại thứ tự các câu theo trình tự các hoạt động để được câu chuyện
-HS làm việc theo nhóm + Điền vào chỗ trống
- Sắp xếp lại thứ tự các câu không cần ghi lại đầy đủ tất cả các câu mà chỉ ghi trình tự theo chữ số ở đầu câu
- Đại diện nhóm lên trình bày, các nhóm khác nhận xét bổ sung
Trang 8HĐ Giáo viên Học sinh
câu 5: chim Sẻ, câu 6: chim Chích, câu 8:
chim Chích, câu 9: chim Sẻ
+ Sắp xếp lại các câu theo thứ tự của hành
động:1.5.2.4.7.3.6.8.9
4 Củng cố, dặên dò :
- GV nhận xét tiết học
- Dặn dò học sinh học thuộc phần ghi nhớ trong SGK
Môn : Tập làm văn TẢ NGOẠI HÌNH CỦA NHÂN VẬT TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN
I Mục tiêu :
HS hiểu: trong bài văn kể chuyện, việc tả ngoại hình của nhân vật, nhật là các nhân vật chính, là cần thiết để thể hiện tính cách nhân vật
Bước đầu bước lựa chọn chi tiết tiêu biểu để tả ngoại hình nhân vật trong truyện vừa đọc Đồng thời biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật và ý nghĩa của truyện khi đọc truyện, tìm hiểu truyện
II Đồ dùng dạy học :
SGK, phấn
III Hoạt động trên lớp :
1
2
1 Bài cũ:
Tính cách của nhân vật thường biểu hiện
qua những phương diện nào?
Khi kể chuyện ta cần chú ý những gì?
Nhận xét bài cũ
2 Bài mới:
Giới thiệu bài: Bài học hôm nay sẽ giúp
các em tìm hiểu và làm quen với việc tả
ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể
chuyện
Nhận xét:
Câu 1:
- Cho học sinh đọc đoạn văn + yêu cầu của
câu 1
- Nêu yêu cầu của câu1: Bài tập cho đoạn
văn trích trong truyện Dế Mèn phiêu lưu kí
của nhà văn Tô Hoài Các em phải đọc
đoạn văn và phải ghi vắn tắt vào vở những
đặc điểm của chị Nhà Trò về mặt ngoại
hình
- Cho học sinh làm bài
- 1 HS đọc to, cả lớp lắng nghe
- Học sinh theo dõi
- HS làm bài cá nhân ghi ra giấy
- Một số HS trình bày bài trước lớp -Lớp nhận xét
Trang 93
- Cho học sinh trình bày
- GV nhận xét + Chốt lại lời giải đúng Chị
Nhà Trò có những đặc điểm về ngoại hình:
* Sức vóc: gầy yếu như mới lột
* Thân hình: bé nhỏ
* Cánh: mỏng như cánh bướm non, ngắn
chùn chùn, rất yếu, chưa quen mở
*Trang phục: người bự phấn, mặt áo thâm
dài, đôi cánh chấm điểm vàng
Câu 2:
- Cho học sinh đọc yêu cầu của câu 2
- Nêu yêu cầu của câu2 ?
- GV giao việc qua ngoại hìnnh của nhà
Trò, các em phải chỉ ra được ngoại hình đó
nói lên điều gì về tính cách của Nhà Trò
- HS làm bài
- Cho học sinh trình bày
- GV nhận xét + Chốt lại lời giải đúng:
ngoại hình của Nhà Trò thể hiện tính cách
yếu đuối, thân phận tội nghiệp, đáng
thương, dễ bị bắt nạt…
Ghi nhớ:
- Cho học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ
trong SGK
- GV chốt lại để khắc sâu kiến thức cho
học sinh
Luyện tập
Bài1:
- Cho HS đọc yêu cầu của bài tập1+ đọc
đoạn văn
- GV giao việc: các em đọc đoạn văn và chỉ
rõ những từ ngữ hình ảnh nào miêu tả
ngoại hình của chú bé liên lạc
- Cho HS làm bài
- Cho HS trình bày bài
- GV nhận xét và chốt lại lời giải đúng:
những từ cần gạch chân là: gầy, tóc húi
ngắn, hai túi áo trễ xuống tận đùi, quần
ngắn tới gần dầu gối, đôi bắp chân nhỏ
luôn luôn động dậy, đôi mắt sáng và xếch
- Những chi tiết miêu tả đó nói lên điều gì
về chú bé
- 1 HS đọc to, cả lớp đọc thầm
- Ngoại hình của chị Nhà Trò nói lên điều
gì về tính cách và thân phận của nhân vật này?
-HS theo dõi
- HS làm bài cá nhân
- Một số em trình bày bài miệng
- Một số học sinh đọc nội dung cần ghi nhớ trong SGK
- HS lắng nghe
- Một HS đọc to cả lớp đọc thầm
- HS theo dõi
- HS dùng bút chì gạch dưới những từ ngữ miêu tả ngoại hình của chú bé liên lạc
- Một vài em trình bày bài làm, cả lớp theo dõi
- Cho thấy chú bé là con một nông dân nghèo quen chịu đựng vất vả Chú rất nhanh nhẹn, hiếu động, thông minh, thật thà
Trang 10HĐ Giáo viên Học sinh
Bài 2:
- Cho HS đọc yêu cầu bài tập2 + đọc bài
thơ Nàng tiên Ốc
- GV giao việc: khi kể lại chuyện Nàng tiên
Ốc bằng văn xuôi, các em nhớ kết hợp tả
ngoại hình nàng tiên ốc, ngoại hình của bà
lão
- Cho HS làm việc
- Cho HS trình bày bài
- GV nhận xét khen những nhóm biết kết
hợp kể chuyện với tả ngoại hình của các
nhân vật
- Một em đọc, cả lớp đọc thầm
- Theo dõi
- HS làm việc theo nhóm
- Đại diện các nhóm lên kể chuyện
4 Củng cố, dặên dò :
- Muốn tả ngoại hình nhân vật ta cần tả những gì?( cần tả hình dáng, vóc người, khuôn mặt, đầu tóc, quần áo…)
- GV nhận xét tiết học
- Dặn dò học sinh học thuộc phần ghi nhớ trong SGK