tranh cuoc song quanh em

Hai đoạn văn ấy có giúp em hình dung được đặc điểm nổi bật của hai chú dế không Những chi tiết nào giúp em hình dung được điều đó?. Theo em mục đích giao tiếp của hai đoạn văn trên là g[r]

Trang 1

Tuần: 19 Ngày soạn: 25/12/2009 Tiết: 73 Ngày dạy:

( Trích: “ Dế Mèn phiêu lưu ký”)

Tô Hoài -I.Mục tiêu:Giúp HS

1.Kiến thức: Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài, nắm những đặc sắc trong kể chuyện và miêu tả

2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ những nét đặc sắc trong văn kể chuyện và miêu tả

3.Thái độ: HS ý thức được bài học về cách ứng xử, lối sống, đạo đức

II.Chuẩn bị:

1.Giáo viên : Soạn bài Tìm đọc tài liệu liên quan Tích hợp với Tiếng Việt bài

2 Học sinh : Soạn và chuẩn bị bài ở nhà Soạn bài theo câu hỏi SGK

III.Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở bài soạn của HS

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: “Dế Mèn phiêu lưu ký” là tác phẩm hay, đặc sắc, hấp dẫn của Tô Hoài dành cho

thiếu nhi Mèn là 1 hình ảnh đẹp của tuổi trẻ ham hiểu biết, trọng lẽ phải khao khát lý tưởng và quyết tâm hành động cho mục đích cao đẹp nhưng với tính xốc nổi, kiêu căng của ngày đầu mới lớn Mèn đã phải trả giá đắt bằng một bài học đường đời đáng nhớ Đó là nội dung của bài học hôm nay

I.Hoạt động I: Giới thiệu chung

Đọc chú thích SGK GV giảng giải và

chốt ý chính về tác giả (Tô Hoài) – tác

phẩm (Dế Mèn phiêu lưu ký)

GV đọc mẫu đoạn đầu rồi gọi HS đọc 

Nhận xét, uốn nắn

Hãy kể tóm tắt chương truyện?

HS nhận xét, bổ sung

Đoạn trích chia làm mấy phần

Nêu nội dung của mỗi phần?

II.Hoạt động II: Đọc – Hiểu văn bản

Gọi HS đọc lại đoạn 1 và nhắc lại đoạn 1

đề cập đến vấn đề gì? Hình dáng của Dế

Mèn được miêu tả qua chi tiết nào?

Dế Mèn được miêu tả từ góc độ nào?

Tại sao khi giới thiệu Mèn, tác giả lại

chú ý đến đôi càng mẫm bóng trước

tiên?

Miêu tả hình dáng của Dế Mèn tác giả

dùng nghệ thuật gì? Qua nghệ thuật ấy

giúp em hình dung ra hình dáng của Dế

Mèn như thế nào?

I.Giới thiệu chung:

1 Tác giả, tác phẩm (SGK)

2 Nội dung khái quát: Hình dáng, tính cách và bài học đường đời đầu tiên

II Đọc – Hiểu văn bản:

1.Đọc – Chú thích:

2.Bố cục: 2 đoạn

- Đoạn 1: Từ đầu đến thiên hạ rồi: Miêu tả vẻ đẹp hình dáng của dế mèn

- Đoạn 2: Còn lại 1 câu chuyện về đường đời đầu tiên của dế Mèn

3 Phân tích:

a Hình dáng, tính cách của dế Mèn

 Hình dáng:

Đôi càng mẫm bóng, vuốt cứng nhọn hoắt Cánh dài tận chấm đuôi, cả người rung rinh … ưa nhìn Đầu to nổi tảng, rất bướng

Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạm, râu dài, rất đỗi hùng dũng

=> Tính từ miêu tả, từ ngữ độc đáo => Vẻ đẹp khoẻ mạnh, cường tráng, pha chút bướng bỉnh

4 Củng cố : Theo em, dế Mèn là chàng dế như thế nào qua hình dáng?

5.Dặn dò: Học và chuẩn bị tiết 2: tính cách của dế Mèn và Bài học đường đời đầu tiên của Mèn là gì?

Trang 2

IV.Rút kinh nghiệm:

………

***********************************************

( Trích: “ Dế Mèn phiêu lưu ký”)

Tô Hoài -III.Tiến trình bài dạy:

2.Kiểm tra bài cũ: Hình dáng của dế Mèn hiện lên như thế nào?

3 Bài mới:

Quan sát phần kể tiếp SGK và cho biết phần

truyện giới thiệu Dế Mèn ở mặt nào? (Tính

cách) Tìm chi tiết thể hiện tính cách của Dế

Mèn? Khi viết về tính cách Dế Mèn tác giả đã

sử dụng nghệ thuật gì? Qua cử chỉ (Gây sự,

quát, đá ghẹo) thể hiện tính cách gì của dế

Mèn ?

Gọi HS đọc lại đoạn cuối truyện? Nội dung

đoạn này là gì?

Dế Choắt là một chàng dế nhỏ? Thái độ của dế

Mèn đối với dế Choắt như thế nào? Thái độ đó

thể hiện điều gì của Mèn?

Thái độ của Choắt đối với Mèn như thế nào?

Thái độ của Mèn như thế nào khi Choắt nói loèi

trăn chối?

Câu chuyện về bài học đường đời đều tiên của

dế mèn được bắt đầu bằng việc gì? Hãy phân

tích thái độ của dế Mèn đối với chị Cốc qua đó

dế Mèn nhận được bài học bổ ích gì?

Trong phần “Câu chuyện ân hận” này, tính nết

của Mèn có điều gì tốt, điều gì xấu?

III.Hoạt động III: Tổng kết

Hãy khái quát nội dung và nghệ thuật của đoạn

trích?

(Đọc ghi nhớ SGK)

HS đọc bài tập 1 SGK HS làm bài, HS khác

3 Phân tích:

a Hình dáng, tính cách của dế Mèn

 Tính cách

Dám khà khịa với mọi người trong xóm Quát mấy chị cào cào, đá ghẹo mấy anh gọng vó…

 Động từ => Sự kiêu căng, ngạo mạn, tự cao tự đại

b Bài học đường đời đầu tiên

- Thái độ của mèn đối với choắt Mèn đặt tên cho Choắt

Mèn trịnh thượng kể cả gọi “Chú mày”

Không cho thông hang, mắng Choắt  Trịnh thượng, ích kỷ

- Bài học đường đời

Rủ Choắt trêu chị Cốc, khi Choắt can ngăn thì quắc mắt, mắng

Hát trêu Cốc  Tự cao tự đại

=> Kết quả: Choắt chết oan

- Thái độ của mèn “Tôi hối lắm , tôi hối hận lắm” Tôi đứng lặng giờ lâu nghĩ về bài học đường đời đầu tiên

 Hối hận, ăn năn, tự rút ra bài học không nên kiêu căng, ngạo mạn

III Tổng kết: * Ghi nhớ SGK

IV Luyện tập :

Bài 1: Viết đoạn văn ngắn diễn tả tâm trạng của Dế Mèn khi chôn cất Dế Choắt (GV gợi ý – HS viết nháp)

Trang 3

nhận xét, bổ sung?

IV.Hoạt động IV: Luyện tập

4 Củng cố : - Theo em, dế Mèn là chàng dế như thế nào?

- Bài học đường đời đầu tiên của dế Mèn là bài học gì?

- Qua bài học đường đời của Mèn em rút ra bài học gì cho bản thân em?

5.Dặn dò: Học vở ghi và tóm tắt truyện Soạn bài “Sông nước cà mau”

………

***********************************************

Tiếng Việt: PHÓ TỪ

I.Mục tiêu:Giúp HS

1.Kiến thức: Nắm khái niệm phó từ, hiểu và nhớ các ý nghĩa chính của phó từ, biết đặt câu có phó từ

chứa các ý nghĩa khác nhau

2.Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng vận dụng thành thạo các kiến thức về phó từ

3.Thái độ: Ý thức giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

1.Giáo viên : Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan Tích hợp phần Văn ở bài “Sông nước Cà Mau” Bảng nhóm

2 Học sinh : Soạn và chuẩn bị bài ở nhà

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trong chương trình TV học kỳ I, ta đã tìm hiểu về một vài loại từ chính như danh từ,

động từ, tính từ Hôm nay chúng ta tìm hiểu về phó từ

I.Hoạt động I: Phó từ

Gọi HS đọc bài tập (SGK/12)

Hãy chỉ ra các từ in đậm SGK

Các từ đó bổ sung ý nghĩa cho những từ

nào?

Những từ được bổ nghĩa thuộc loại từ gì?

Nếu quy ước các từ đã cũng vẫn chưa là X

và những từ bổ nghĩa là Y hãy vẽ mô hình

từng trường hợp

GV chốt

Những từ in đậm trong SGK chuyên đi kèm

với động tư, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho

I Phó từ là gì?

1 Ví dụ: (SGK)

đã đi cũng ra vẫn chưa thấy thật lỗi lạc soi (gương) được rất ưa nhìn

rất bướng

* Nhận xét Những từ in đậm trong SGK chuyên đi kèm với ĐT,

TT để bổ nghĩa cho ĐT, TT

Trang 4

động từ, tính từ đó Đó là các phó từ Vậy

phó từ là gì ? (Đọc to ghi nhớ SGK / 12)

II.Hoạt động II : Các loại phó từ

HS đọc bài tập 1 /13

Tìm các phó từ bỏ nghĩa cho các động từ,

tính từ in đậm?

Hãy thống kê các động từ, tính từ tìm được

ở các mục I, II vào bảng bên?

Dựa vào bảng thống kê bên, kể các loại phó

từ?

Đặt câu có với từng loại phó từ tương ứng

Phó từ nào thường đứng trước ĐT, TT?

Phó từ nào thường đứng sau động từ, tính

từ?

HS đọc ghi nhớ SGK/ 14

III.Hoạt động III: Luyện tập

HS nêu yêu cầu BT 1 và 2

GV hướng dẫn HS làm bài

=> Phó từ

2 Ghi nhớ (SGK/12)

II Các loại phó từ

Phó từ chỉ Quan hệ thời gian đứng trướcPhó từ đứng sauPhó từ

… mức độ

… chỉ sự tiếp diễn tương tự

… sự phủ định

… sự cầu khiến

… kết quả và hướng

… khả năng

Rất … Cũng, vẫn chưa, không đừng

Lắm

Ra Được

*Ghi nhớ SGK/14 III Luyện tập:

Bài 1(SGK/14) : Tìm Phó Từ và nêu ý nghĩa của phó từ

- đã (thời gian), không còn (không: phủ định); còn: tiếp diễn tương tự; đã (thời gian)

- đều (tiếp diễn tương tự); đương, sắp (thời gian); lại (tiếp diễn tương tự); ra (kết quả, hướng)

- cũng (tương tự); sắp (thời gian); đã (thời gian); cũng (tiếp diễn tương tự); sắp (thời gian); đã (thời gian); được (kết quả)

Bài 2/SGK/15 Viết đoạn văn thuật lại việc Mèn trêu Cốc dẫn đến cái chết thảm thương của Choắt

từ 3 – 5 câu

Vào một buổi chiều, thấy chị Cốc đang kiếm mồi, Mèn liền đọc một câu thơ trêu trọc chị Cốc rồi chui tọt vào hang Chị Cốc rất tức giận đi tìm kẻ dám trêu mình Thấy Choắt đang đứng trước cửa hang, Cốc bèn trút cơn giận dữ lên đầu Choắt

4 Củng cố : Nhắc lại phó từ là gì? Kể tên các loại phó từ đã học

5.Dặn dò: Học thuộc 2 ghi nhớ Làm BT 4 + 5/SBT/5 Xem trước bài So sánh

………

***********************************************

Trang 5

1.Kiến thức: HS nắm những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trước khi đi sau vào một số thao tác

chính nhằm tạo lập loại văn bản này

2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận diện được những đoạn văn, bài văn miêu tả

3.Thái độ: Ý thức học tập, rèn luyện thể loại văn miêu tả

1.Giáo viên : Soạn bài,dự kiến ôn tập, củng cố và nâng cao kiến thức đã học về văn miêu tả ở cấp I

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trong phân môn Tập Làm Văn học kì I các em đã tìm hiểu văn tự sự Hôm nay, ta

được tìm hiểu về văn miêu tả là thể loại ta được học ở cấp I Để tìm hiểu về thể loại này, chúng ta tìm hiểu tiết học hôm nay

I.Hoạt động I

Gọi HS đọc 3 tình huống ở bài tập Cho biết

với các tình huống ấy em phải làm gì để giải

quyết

Vì sao?

Dựa vào ba tình huống trên hãy nêu lên một

số tình huống khác cần dùng văn miêu tả để

thể hiện mục đích giao tiếp của mình

Đọc yêu cầu BT 2(SGK) trong văn bản “Bài

học … “ Em hãy chỉ ra 2 đoạn văn miêu tả

Dế Mèn và Dế Choắt rất sinh động

Hai đoạn văn ấy có giúp em hình dung được

đặc điểm nổi bật của hai chú dế không

Những chi tiết nào giúp em hình dung được

điều đó

Theo em mục đích giao tiếp của hai đoạn

văn trên là gì?

Vậy theo em thế nào là văn miêu tả?

HS đọc to phần ghi nhớ SGK /16

II.Hoạt động II : Luyện tập

HS đọc bài tập 1/16

Mỗi đoạn văn miêu tả ở trên tái hiện lại điều

gì? Hãy chỉ ra đặc điểm nổi bật của chú Dế

Mèn

Hãy chỉ ra những chi tiết thể hiện ở các đặc

điểm ấy

Hãy chỉ ra các đặc điểm của Lượm ?

Đặc điểm ấy được thể hiện qua chi tiết nào

Đặc điểm nổi bật của ba đoạn văn là gì?

Những đặc điểm ấy được thê hiện qua

I Thế nào là văn miêu tả ?

1 Ví dụ 1,2 SGK /15

- Nhận xét Bài tập 1:

Tình huống 1: Tả con đường và ngôi nhà để người khách nhận ra, không bị lạc

Tình huống 2: Tả cái áo cụ thể để người bán hàng không bị lẫn, mất thời gian

Tình huống 3: Tả chân dung người lực sĩ

=> với các tình huống trên, để giải quyết, người ta phải dùng văn miêu tả

Bài tập 2: Văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” tả dế Mèn: Càng, chân, khoeo, vuốt, vuốt, đầu, cánh, răng, râu => Động tác ra oai

Ở dế Choắt: Dáng người gầy, dài lêu nghêu như gã nghiện thuốc phiện … gilê => Những động từ, tính từ chỉ sự xấu xí, yếu đuối

=> Giúp người đọc hình dung được những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người phong cảnh giúp người đọc những dữ liệu hiện ra trước mặt người đọc

=> Văn miêu tả

2.Ghi nhớ SGK /16

II Luyện tập Bài 1/SGK/16

Đoạn1: tả chú Dế Mèn vào độ tuổi “thanh niên cương tráng “ Đặc điểm nổi bật to khoẻ và mạnh mẽ

Đoạn 2 : Tái hiện lại hình ảnh chú bé liên lạc lượm Đặc điểm nổi bật nhanh nhẹn , vui vẻ hồn nhiên Đoạn 3 : Miêu tả một vùng bãi ven hồ ngập nước sau

Trang 6

những chi tiết nào

Bài tập 2: Đề luyện tập SGK 17

Miêu tả khuôn mặt mẹ với đặc điểm nổi bật

- Sáng và đẹp

- Hiền hậu và nghiêm nghị

GV hướng dẫn, HS làm vào vở BT- GV

chỉnh sửa

mưa Đặc điểm nổi bật một thế giới động vật sinh động , ồn áo , uyên náo

Bài 2/ SGK /17

a) Miêu tả cảnh mùa đông : Đặc điểm : lạnh lẽo , ẩm ướt , gió bấc và mưa phùn + Đêm dài , ngày ngắn

+ Bầu trời như âm u thấp xuống , ít thấy trăng sao , nhiều mây và sương mù

+ Cây cối trơ trọi , khẳng khiu lá vàng rụng nhiều + Mùa của hoa đào, mai, hoa hồng và nhiều loại hoa , chuẩn bị cho mùa xuân

a) Miêu tả khuôn mặt mẹ:

- Khuôn mặt mẹ tôi có khuôn mặt hình trái soan, nước

da bánh mật, cái miệng cười tươi rói, hàm răng trắng

và đều đặn

4 Củng cố : Thế nào là văn miêu tả? Trong văn miêu tả, người viết thường sử dụng năng lực gì để

cảnh vật hiện lên sóng động trước mắt người đọc, người nghe?

5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ

Xem trước bài : “Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả”

………

***********************************************

( Trích: “Đất rừng phương Nam”)

Đoàn Giỏi

Trang 7

-I.Mục tiêu:Giúp HS

1.Kiến thức: Hiểu đoạn văn miêu tả làm hiện lên cảnh sông nước Cà Mau với vẻ đẹp rộng lớn hùng

vĩ , đầy sức sống hoang dã Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập trù phú, độc đáo ở vùng đất tận cùng phía Nam Tổ Quốc

2.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích cảm thụ những nét đặc sắc của một đoạn văn miêu tả với

ngôn ngữ bình dị và phong phú đậm màu sắc Nam Bộ

3.Thái độ: Giáo dục lòng yêu mến những con người lao động ở mọi miền của tổ quốc , tình yêu đối

với thiên nhiên hùng vĩ , yêu tiếng mẹ đẻ giàu có trong sáng

1.Giáo viên : Soạn bài Tìm đọc tài liệu liên quan Sưu tầm tranh ảnh của tác giả Soạn giáo án điện tử

2 Học sinh : Soạn và chuẩn bị bài ở nhà Soạn bài theo câu hỏi SGK

2.Kiểm tra bài cũ: Hãy kể tóm tắt đoạn trích “ Bài học đường đời đầu tiên “ hãy nêu nội dung và

nghệ thuật của truyện ?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Tác phẩm “Đất rừng phương Nam “ là truyện dài nổi tiếng của Đoàn Giỏi Đây là

câu chuyện kể về cuộc đời lưu lạc của bé An tại vùng đất rừng U minh Tác giả đưa người đọc đến với cảnh thiên nhiên hoang dã phong phú , độc đáo và cuộc sống của con người ở đất rừng cực Nam tổ Quốc

I.Hoạt động I: Giới thiệu chung

Gọi HS đọc chú thích SGK/20

GV giảng giải thêm về tác giả, tác phẩm

rồi chốt?

Nêu nội dung khái quát?

GV đọc mẫu đoạn đầu  GV gọi HS đọc

tiếp?

Giải thích một số từ khó SGK

Đoạn trích có thể chia làm mấy đoạn

Nêu rõ nội dung mỗi đoạn

* Gọi HS đọc lại đoạn đầu của truyện?

Nhắc lại nội dung chính của đoạn này?

An tượng ban đầu bao trùm cảnh song

nước Cà Mau được thể hiện qua chi tiết

nào?

- Ấn tượng ấy được cảm nhận qua giác

qua nào của tác giả? (thị giác, thính giác,

vị giác)

- Ấn tượng ấy được tác giả sử dụng nghệ

thuật gì?

- Từ ngữ ấy em có nhận xét gì về các ấn

tượng này của tác giả?

I.Giới thiệu chung:

1 Tác giả :Đoàn Giỏi (1925- 1989), quê ở Tiền Giang, viết văn từ kháng chiến chống Pháp

- Đề tài : viết về cuộc sống, thiên nhiên và con người Nam Bộ

2 Tác phẩm: “Sông nước Cà Mau” trích ở chương 15 truyện “ Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi

* Nội dung khái quát : Cảnh sông nước Cà Mau với vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ và cuộc sống con người ở vùng đất cực Nam Tổ quốc

1.Đọc – Chú thích:

2.Bố cục: 3 phần

+ Phần 1: Từ đầu đến màu xanh đơn điệu

 Những ấn tượng ban đầu về thiên nhiên vùng Cà Mau + Phần 2: Tiếp đến “ban mai”  Kênh rạch và chợ Năm Căn

+ Phần 3: Còn lại  chợ Năm Căn đông vui, trù phú

3 Phân tích:

a) Ấn tượng chung về thiên nhiên Cà Mau

Sông ngòi kênh rạch bủa giăng chi tiết như màng nhện Trời xanh, nước xanh, cây lá xanh

Tiếng rì rào bất tận của khu rừng, tiếng sóng biển và cả hơi gió muối

 So sánh, điệp ngữ, phối hợp tả xen lẫn kể liệt kê =>không gian mênh mông rộng lớn một màu xanh

Trang 8

4 Củng cố : Vài nét về tác giả? Ấn tượng chung về thiên nhiên Cà Mau?

5.Dặn dò: Đọc lại toàn văn bản, tìm hiểu cụ thể về thiên nhiên Cà Mau như thế nào?

………

***********************************************

( Trích: “Đất rừng phương Nam”)

Đoàn Giỏi -III.Tiến trình bài dạy:

2.Kiểm tra bài cũ: Ấn tượng chung của bản thân em về thiên nhiên Cà Mau?

3 Bài mới:

* HS quan sát đoạn 2 và nhắc lại nội dung chính

toàn đoạn?

- Kênh rạch Cà Mau được thể hiện qua chi tiết

nào? Em có nhận xét gì về cách gọi tên một số địa

danh? Những địa danh này gợi em suy nghĩ gì về

thiên nhiên vùng Cà Mau? Con người Cà Mau?

- Tìm chi tiết nước ta sự rộng lớn của con sông

Năm Căn? Cảnh rừng đước được thể hiện qua từ

ngữ hình ảnh nào? Trong câu “thuyền chúng tôi …

về Năm Căn” có những Động từ nào chỉ cũng 1

hoạt động của con thuyền? Nhận xét về nghệ thuật

mà tác giả sử dụng ở đoạn văn này? Nghệ thuật so

sánh và cách dùng từ ngữ em hình dung về con

sông Năm Căn như thế nào?

Quan sát đoạn cuối truyện Nội dung đoạn này là

gì? Tìm chi tiết miêu tả về chợ Năm Căn? Tác giả

sử dụng nghệ thuật gì khi miêu tả chợ Năm Căn?

Em hiểu gì về chợ Năm Căn vùng đất mũi?

III Hoạt động III: Tổng kết

Bài học hôm nay em cần ghi nhớ những gì về nội

dung và nghệ thuật? (HS đọc to ghi nhớ SGK/23)

Em cảm nhận gì về thiên nhiên và con người vùng

cực Nam tổ quốc?

IV.Hoạt động IV: Luyện tập

Viết 1 đoạn văn trình bày sự cảm nhận của em về

vùng Cà Mau qua bài học

b) Kênh rạch Cà Mau và sông Cà Mau

Kênh rạch: Mái Giầm, kênh Bọ Mắt, kênh Ba Khía  tên gọi một số địa danh căn cứ vào đặc điểm riêng biệt => Thiên nhiên hoang dã, phong phú, con người giản dị, chất phác Sông Năm Căn

Con song rộng hơn ngàn thước Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác

Cá nước bơi hàng ngàn đen trũi … người bơi ếch

Rừng đước dựng lên cao ngút như tường thành vô tận

 So sánh, từ ngữ chính xác tinh tế => Sông Năm Căn rộng lớn hùng vĩ, đầy sức sống c) Chợ Năm Căn

Ồn ào, đông vui, tấp nập Những bến phà nhộn nhịp dọc dài theo sông Những lò than …

Những ngôi nhà bè … Người dân thuộc nhiều dân tộc khác nhau

 So sánh, quan sát tỉ mỉ => Sự trù phú những nét độc đáo của chợ Năm Căn

III Tổng kết Ghi nhớ SGK/23

IV Luyện tập

Viết 1 đoạn văn trình bày sự cảm nhận của em

về vùng Cà Mau qua bài học

Trang 9

GV: gợi ý – HS viết từ 5  7 câu theo yêu cầu bài

tập

Gọi HS đọc bài viết, cả lớp nhận xét, bổ sung

4 Củng cố : Em cảm nhận gì về thiên nhiên và con người vùng cực Nam tổ quốc?

5.Dặn dò: Học bài theo nội dung phân tích

Soạn “Bức tranh của em gái tôi”

………

***********************************************

Tiếng Việt: SO SÁNH

1.Kiến thức: Nắm khái niệm, cấu tạo của so sánh

2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận biết và phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép so sánh trong văn bản Có ý

thức vận dụng phép so sánh trong văn nói và văn viết của bản thân

3.Thái độ: Giáo dục tình cảm quý tiếng mẹ đẻ

1.Giáo viên : Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan Tích hợp phần Văn ở bài “Sông nước Cà Mau” Bảng nhóm

2.Kiểm tra bài cũ: Phó từ là gì? Nêu các loại phó từ đã học, cho VD và chỉ ra phó từ ấy có ý nghĩa

gì?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài: Trong khi nói, viết người ta hay dùng những hình ảnh bóng bẩy, gợi cảm, sinh động

để diễn đạt ý mình muốn thể hiện Đó là biện pháp tu từ Bài học đầu tiên chúng ta học là phép so sánh

I.Hoạt động I: Thế nào là so sánh?

Gọi HS đọc VD a + b

Ở VD a, b, những trường hợp nào chứa hình

ảnh so sánh?

Những sự vật, sự việc nào được so sánh với

nhau

(Trẻ em so sánh với búp trên cành, rừng

đước so sánh với hai dãy … )

Dựa vào cơ sở nào để có thể so sánh như

vậy? (Dựa vào sự tương đồng nhau về hình

thức, tính chất, vị trí, chức năng giữa sự vật

này với sự vật khác

I.Thế nào là so sánh ?

1 VD SGK

2 Nhận xét

VDa Trẻ em như búp trên cành VDb Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

 Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác

có nét tương đồng để làm sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn dạt

=> So sánh

=> Ghi nhớ SGK

II Cấu tạo phép so sánh

Trang 10

So sánh như thế nhằm mục đích gì? (Tạo ra

hình ảnh mới mẻ, gợi cảm giác cụ thể hấp

dẫn khi nghe, nói, đọc, viết

So sánh các sự vật, sự việc như vậy với

nhau gọi là so sánh? Vậy so sánh là gì?

(HS đọc to ghi nhớ SGK /24)

II.Hoạt động II : Cấu tạo phép so sánh

Điền những tập hợp từ có chứa hình ảnh so

sánh ở VD tìm hiểu vào bảng trên

Xác định từ so sánh ở các VD trên

GV gợi ý: Quy ước vế A sự vật, sự việc

được so sánh T Từ so sánh, PD phương

diện so sánh

GV ghi VD trên bảng, HS xác định các vế

A, B, T, PD trong VD sau

* Tìm thêm những từ so sánh mà em biết

(Như, như là, bằng, tựa, tựa như, hơn…)

So với VD ở trang 24 thì cấu tạo phép so

sánh ở a, b có gì đặc biệt ?

Vế B được tạo lên trước vế A

Chí lớn ông cha như Trường Sơn

Lòng mẹ bao la như Cửu Long

Con người không chịu khuất phục như tre

mọc thẳng

Phần cấu tạo của phép so sánh cần ghi nhớ

những gì?

III.Hoạt động III: Luyện tập

HS đọc bài tập 1 : Dựa vào mẫu so sánh

hãy tìm thêm 1 VD?

GV hướng dẫn HS làm bài

HS nêu yêu cầu BT 2

GV hướng dẫn HS làm bài HS chia 4 nhóm

thảo luận(3phút) vào phiếu học tập các từ

còn thiếu

Các nhóm nhận xét GV chốt ý

HS đọc bài tập 3 :Tìm những câu có phép so

sánh?

HS đọc lại văn bản và tìm hiểu GV nhận

xét, chốt ý

Trẻ em

Rừng đước

Dựng lên

Như Như

Búp trên cành Dãy trường thành

VD

Áo chàng đỏ tựa ráng pha Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in Thân em như ớt trên cây

Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng

- Có khi mô hình đầy đủ như trên có thay đổi -Lược bớt phương diện so sánh VD a

-Đảo vế B cùng với từ so sánh ra trước VDb

* Tác dụng

-Gợi hình, gợi cảm, giàu hình ảnh

* Ghi nhớ SGK /25 III Luyện tập:

Bài 1: Dựa vào mẫu so sánh hãy tìm thêm 1 VD

- Thầy thuốc như mẹ hiền ->(So sánh đồng loại, người với người )

- Kênh rạch, sông ngòi như màng nhện -> ( So sánh vật với vật)

- Cá nước từng đàn đen trũi … như người bơi ếch -> (So sánh vật với người )

- Công cha như núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ngời ngời biển đông -> (So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng)

Bài 2: Điền vào chỗ trống tạo thành ngữ

- Khoẻ như voi (Trương Phi)

- Đen như (Bồ hóng, cột nhà cháy, củ tam thất )

- Trắng như (bông, ngà, trứng gà bóc, ngó cần)

- Cao như (Núi, sếu, cây sào)

Bài 3: Tìm những câu có phép so sánh

 Bài học đường đời đầu tiên Những ngọn cỏ gãy rạp y như có nhát dao

Hai cái răng đen nhánh … như lưỡi liềm máy Cái chàng dế choắt … gilê

 Sông nước Cà Mau Càng đổ dần về hướng … màng nhện Dòng sông Năm Căn sóng trắng

Thuyền xuôi ngược giữa dòng, vô tận…

4 Củng cố : Thế nào là so sánh?Cấu tạo và tác dụng? VD?

5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ Làm lại vào vở Xem trước bài So sánh (t2)

………

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	38,02 KB