MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1.Kiến thức : -HS nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng,sinh sản của giun đất đại diện cho ngành giun đốt.. Mở bài :Giun đất là đại diện của ngành giun đốt t
Trang 1TUẦN:8 Ngày soạn :25/09/2010
NGÀNH GIUN ĐỐT Bài 15: GIUN ĐẤT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Kiến thức :
-HS nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng,sinh sản của giun đất đại diện cho ngành giun đốt
-Chỉ rõ đặc điểm tiến hóa hơn của giun đất so với giun tròn
2.Kĩ năng
-Rèn kĩ năng quan sát so sánh phân tích ,kĩ năng họat động nhóm
3.Thái độ :Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích
II CHUẨN BỊ :
1.Chuẩn bị của giáo viên :Tranh cấu tạo trong, sơ đồ di chuyển của giun đất
2.Chuẩn bị của học sinh :Xem trước bài
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm chung của ngành giun tròn
2 Bài mới Mở bài :Giun đất là đại diện của ngành giun đốt thông qua cấu tạo và họat động sống
chúng ta có thể hiểu được đặc điểm của ngành giun đốt -Giun đất sống ở đâu ?Em thấy giun đất vào thời gian nào trong ngày ?
3 Phát triển bài :
Hoạt động 1:Hình dạng ngoài và cấu tạo trong của giun đất
Mục tiêu :
◊ Giới thiệu hình dạng và cấu tạo trong của giun đất
Tiến hành :
∗ Gv yêu cầu HS đọc SGK quan sát hình:
15.1,15.2,15.3,15.4 SGK và trả lời câu hỏi
+ Giun đất có cấu tạo ngoài phù hợp với lối
sống chui rúc trong đất như thế nào ?
+ So sánh với giun tròn tìm ra cơ quan và hệ
cơ quan mới xuất hiện ở giun đất ?
∗ GV ghi ý kiến và phần bổ sung của các
nhóm lên bảng
∗ GV giảng giải một số vấn đề :
+ Khoang cơ thể chính thức dcó chứa dịch
làm cho cơ thể luôn căng
+ Thành cơ thể có lớp mô bì tiết chất nhầy
làm da trơn
∗ GV yêu cầu HS rút ra kết luận về cấu tạo
ngoài và cấu tạo trong của giun đất
∗ GV bổ sung hoàn chỉnh kết luận
∗ Cá nhân đọc thông tin và quan sát hình vẽ SGK ghi nhớ kiến thức
∗ Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến trả lời các câu hỏi :
+ Hình dạng cơ thể
+ Vòng tơ ở mỗi đốt
+ Hệ cơ quan mới xuất hiện :Hệ tuần hoàn (Có mạch lưng mạch bụng ,mao quản
da, tim đơn giản )
+ Hệ tiêu hóa :Phân hóa rõ có Enzim tiêu hóa thức ăn
+ Hệ thần kinh :Tiến hóa hơn :Tập trung thành chuỗi, có hạch
∗ Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác theo dõi nhận xét và bổ sung
Tiểu kết 1: I/ Hình dạng ngoài và cấu tạo trong
Trang 2◊ Cấu tạo ngoài :Cơ thể dài thuôn 2 đầu, phân đốt mỗi đốt có vòng tơ (chi bên )Da có chất nhầy bao phủ Có đai sinh dục và lỗ sinh dục
◊ Cấu tạo trong :
Có khoang cơ thể chính thức chứa dịch
Hệ tiêu hóa :Phân hoá rõ :Lỗ miệng, hầu, thực quản, diều, dạ dày cơ,ruột tịt, hậu môn Hệ tuần hoàn :Mạch lưng mạch bụng vòng hầu (tim đơn giản )tuần hoàn kín
Hệ thần kinh :Chuỗi hạch thần kinh , dây thần kinh
Hoạt động 2: Di chuyển của giun đất
Mục tiêu :
◊ Chỉ rõ cách di chuyển của giun đất liên quan đến cấu tạo cơ thể
∗ GV cho HS quan sát hình 15.3 trong SGK
trang 53 hoàn thành bài tập trang 54:Đánh
số vaào ô trống cho đúng thứ tự các động
tác di chuyển của giun đất GV ghi phần
trả lời của nhóm lên bảng
∗ Gv hoàn chỉnh kiến thức nếu cần thiết
∗ GV giảng giải:Nhờ sự điều chỉnh sức ép
của dịch khoang trong các phần khác nhau
của cơ thể mà giun đất có thể chun giãn
được cơ thể
∗ Cá hân tự đọc thông tin ,quan sát hình ghi nhận kiến thức
∗ Trao đổi nhóm hoàn thành bài tập
+ Xác định được hướng di chuyển
+ Phân biệt hai lần thu mình phồng đoạn đầu thu đoạn đuôi
+ Vai trò của vòng tơ ở mỗi đốt
∗ Đại diện các nhóm trình bày đáp án nhóm khác bổ sung
Tiểu kết 2: II di chuyển
◊ Giun đất di chuyển bằng cách :Cơ thể phình và duỗi xen kẽ ,dùng vòng tơ làm chỗ dựa kéo
cơ thể về một phía
Hoạt động 3:Tìm hiểu dinh dưỡng của giun đất
Mục tiêu:
◊ Tìm hiểu quá trình trao đổi chất của giun đất
∗ GV yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK
traođổi nhóm trả lời câu hỏi :
+ Quá trình tiêu hóa của giun đất diễn ra
như thế nào ?
+ Vì sao khi mưa nhiều nước ngập úng giun
đất chui lên mặt đất ?
+ Cuốc phải giun đất thấy có chất lỏng màu
đỏ chảy ra đó là chất gì ?Tại sao có màu
đỏ ?
∗ GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận
∗ Cá nhân đọc thông tin trang 54 ghi nhớ kiến thức
∗ Trao đổi nhóm hoàn thành câu trả lời
∗ Yêu cầu :
+ Quá trình tiêu hóa :Sự hoạ động của dạ dày và vai trò của Enzim
+ Nước ngập ,giun đấrt không hô hấp được
+ Chất lỏng màu đỏ là máu có O2
∗ Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác bổ sung
Tiểu kết 3: III/ dinh dưỡng
◊ Hô hấp qua da
+ Thức ăn giun đấtà lỗ miệng à hầu à diều(chứa thức ăn)à dạ dày (nghiền nhỏ)
â Bã đưa ra ngoài ßruột tịtß Enzim biến đổi
+Dinh dưỡng qua thành ruột vào máu
Hoạt động 4:Sinh sản
Trang 3Mục tiêu:
◊ Nêu được đặc điểm sinh sản ghép đôi tạo kén chứa trứng của giun đất
∗ GV yêu cầu :nghiên cứu SGKquan sát
hình 15.6 trả lời câu hỏi :Giun đất sinh sản
như thế nào ?
∗ GV yêu cầu HS rút ra kết luận
∗ GV hỏi:Tai sao giun đất lưỡng tính khi
sinh sản lại ghép đôi?
∗ HS tự thu nhận thông tin qua nghiên cứu SGK
∗ Yêu cầu
+ Miêu tả hiện tượng ghép đôi
+ Tạo kén
∗ Đại diện HS trình bày đáp án
Tiểu kết 4: IV/ Sinh sản
◊ Giun đất lưỡng tính ghép đôi trao đổi tinh dịch tại đai sinh dục Đai sinh dục tuột khỏi cơ thể tạo kén chứa trứng
4 Kiểm tra đánh giá :
◊ Trình bày cấu tạo giun đất phù hợp với đời sống chui rúc trong đất?
◊ Cơ thể giun đất có đặc điểm nào tiến hóa so với ngành động vật trước ?
5 Dặn dò :
◊ Học bài trả lời câu hỏi trong SGK, Đọc mục ‘’Em có biết ‘’
◊ Chuẩn bị mỗi nhóm một con giun đất to ,kính lúp cầm tay
* RÚT KINH NGHIỆM: