Bài giảng môn Lịch sử 8

Tại kinh thành Huế vào cuối thế kỉ XIX đã diễn ra cuộc phản công của phái chủ chiến chống Pháp , cuộc chiến diễn ra quyết liệt tại.. Tòa Khâm sứ Và Đồn Mang Cá..[r]

MÔN LỊCH SỬ 8

BÀI 26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM

CUỐI THẾ KỶ XIX

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1:Tìm điểm khác nhau cơ bản giữa nội dung hiệp ước Hác-măng (1883) và hiệp ước Pa-tơ-nốt (1884)

Hiệp ước Hác-măng (1883) Hiệp ước Pa-tơ-nốt (1884)

Triều đình Huế cắt tỉnh Bình

Thuận ra khỏi Trung Kì,

nhập vào đất Nam Kỳ thuộc

Câu 2: Hai hiệp ước trên có tác động thế nào đến xã

hội phong kiến đương thời ?

Chấm dứt sự tồn tại của quốc gia phong kiến, thay vào đó là xã hội thuộc địa nửa phong kiến.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Kinh đô Huế là thủ đô của quốc gia Việt Nam thống nhất từ năm 1802, sau khi Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi hoàng đế mở đầu cho nhà Nguyễn, vương triều phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam Huế kết thúc sứ mệnh

là thủ đô Việt Nam vào năm 1945 khi vị hoàng đế cuối cùng của nhà

Nguyễn là Bảo Đại thoái vị.

Năm 1805, công trình xây dựng kinh thành bắt đầu được khởi công xây dựng với địa bàn nằm trên khu vực hai chi lưu của sông Hương là Kim

Long và Bạch Yến Quá trình xây dựng kéo dài không liên tục cho đến tận năm 1823 mới cơ bản hoàn thành dưới triều vua Minh Mạng Vòng tường thành với chu vi 10571 m được xây bó bằng gạch được xây dựng kiến

trúc Vauban hay "thành lũy hình ngôi sao với 24 pháo đài và 10 cửa chính cùng 1 cửa phụ với 3 vòng khép kín : Kinh thành , hoàng thành và tử cấm thành Hoàng thành giới hạn bởi một vòng tường thành gần vuông với

mỗi chiều xấp xỉ 600m với 4 cổng ra vào mà độc đáo nhất thường được lấy làm biểu tượng của Cố đô : Ngọ Môn , chính là khu vực hành chính tối cao của triều đình Nguyễn Bên trong Hoàng thành, hơi dịch về phía sau, là Tử cấm thành - nơi ăn ở sinh hoạt của Hoàng gia.

Unesco công nhận: Cố đô Huế là Di sản văn hóa Thế giới năm 1994 và nhã nhạc cung đình Huế năm 2003.

Tại kinh thành Huế vào cuối thế kỉ XIX đã diễn ra cuộc phản công của phái chủ chiến chống Pháp , cuộc chiến diễn ra quyết liệt tại

LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN TẠI KINH THÀNH HUẾ VUA HÀM NGHI RA “CHIẾU CẦN VƯƠNG”

1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế

tháng 7-1885

Nguyên nhân cuộc phản công quân Pháp

tại kinh thành Huế là gì ?

?

Vua Hàm Nghi có tên húy

là Nguyễn Phúc Ưng Lịch, sinh ngày 3/8/1871 Năm

13 tuổi, ông được chọn làm vị vua thứ bảy của triều

Nguyễn Ông trong trang phục rất giản dị, đầu quấn khăn đen, mặc áo the như dân thường, nhưng nét mặt lộ rõ vẻ kiên nghị, tính khẳng khái, thông minh và quả cảm.

Vua Hàm Nghi

? Phái chủ chiến đã chuẩn bị

những gì để giành lại quyền chủ động?

- Pháp lo sợ, tìm cách bắt cóc những người cầm đầu.

Trước tình hình đó thực dân Pháp đã làm

gì?

?

1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7/1885

Lược đồ kinh thành Huế 1885

?Quan sát lược đồ kinh thành Huế năm 1885 trình bày diễn biến

cuộc phản công tại kinh thành Huế?

HOÀNG THÀNH

Sôn g H

ươ ng

Tòa Khâm Sứ

Lược đồ kinh thành Huế 1885

?Quan sát lược đồ kinh thành Huế năm 1885 trình bày diễn biến

cuộc phản công tại kinh thành Huế?

1 Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7/1885

-Phái chủ chiến, Tôn Thất Thuyết muốn

giành lại chủ quyền.

- Pháp quyết tâm tiêu diệt phe chủ chiến.

Mặc dù thất bại nhưng cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7.1885

đã lại nhiều ý nghĩa đó là gì?

Khi ra tới Tân Sở vua Hàm Nghi và Tôn

Thất Thuyết có hành động gì?

Khi ra tới Tân Sở vua Hàm Nghi và Tôn

Thất Thuyết có hành động gì?

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN TẠI KINH THÀNH HUẾ VUA HÀM NGHI RA “CHIẾU CẦN

Mục đích của việc ra “Chiếu cần vương” là gì? Văn thân là ai?

Chiếu cần vương lời kêu gọi văn thân và nhân dân cả đứng lên giúp vua cứu nước

Văn thân là những nhà nho tri thức có tiếng

Vua Hàm Nghi

(1870-1943 )

“Từ xưa kế sách chống giặc không ngoài ba điều: đánh, giữ, hòa Đánh thì chưa có cơ hội; giữ thì khó định hẹn được sức; hoà thì họ đòi hỏi không biết chán.

Nước ta gần đây ngẫu nhiên gặp nhiều việc Trẫm tuổi trẻ nối ngôi, không lúc nào không nghĩ đến tự cường tự trị Kẻ phái của Tây ngang bức, hiện tình mỗi ngày một quá thêm Hôm trước chúng tăng thêm binh quyền đến, buộc theo những điều mình không thể nào làm được ; trong triều đình đắn đo về hai điều: cúi đầu tuân mạng, ngồi để mất cơ hội, sao bằng nhìn thấy chỗ âm mưu biến động của địch mà đối phó trước? Vì bằng việc xảy ra không thể tránh, thì cũng còn có cái việc ngày nay để mưu tốt cái lợi sau này, ấy là do thời thế xui nên vậy Phàm những người cùng dự chia mối lo này cũng đã dư biết Biết thì phải tham gia công việc, nghiến răng dựng tóc, thề giết hết giặc, nào ai là không có cái lòng như thế?”

(Trích “Chiếu Cần vương”)

2 Phong trào Cần vương

- Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân

Sở ( Quảng Trị) Ngày 13-7-1885 ông nhân

danh vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương.

2 Phong trào Cần vương

- Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở ( Quảng Trị) Ngày

13-7-1885 ông nhân danh vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương.

- Phong trào yêu nước chống Pháp diễn ra sôi nổi từ năm 1885 đến cuối thế kỉ XIX.

- Diễn biến chia thành 2 giai đoạn:

Nguyễn Duy Hiệu, Trần Văn Dự

Lê Trung Đình, Nguyễn Tự Tân

Mai Xuân Thưởng

Trương Đình Hội Phan Đình Phùng

Phạm Bành Nguyên Thiện Thuật

Lê Trực, Nguyễn Phạm Tuân

Nguyễn Xuân Ôn

Lược đồ phong trào Cần Vương cuối

TKXIX

Khởi nghĩa Hương Khê

Khởi nghĩa Bãi Sậy

+ Giai đoạn 2: (1888- 1896)

phong trào quy tụ trong

những cuộc khởi nghĩa lớn.

II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương

KHỞI NGHĨA BA ĐÌNH KHỞI NGHĨA BÃI SẬY KHỞI NGHĨA HƯƠNG KHÊ

3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1896)

- Lãnh đạo:

Phan Đình Phùng

Phan Đình Phùng (1847-1895)

Các em hãy cho cô biết ai là

người lãnh đạo cao nhất của

cuộc khởi nghĩa Hương Khê?

Ông là người như thế nào?

Trợ thủ đắc lực của Phan Đình Phùng là Cao Thắng.

Cao Thắng sinh năm 1864,

quê ở Hàm Lại (Hương

Sơn-Hà Tĩnh) Năm 20 tuổi

ông từng tham gia khởi

nghĩa của Đội Lựu, từng bị

bắt giam tại nhà lao Hà

Tĩnh Thoát tù, ông tự

nguyện đứng dưới cờ của

Phan Đình Phùng khởi

nghĩa.

II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương

3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1896 )

HƯƠNG KHÊ

VỤ QUANG - NGÀN

TRƯƠI

Quảng Bình Nghệ An

Thanh Hóa

Hà Tĩnh

II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương

3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1896 )

Thanh Hóa, Nghệ An, Hà

Tĩnh, Quảng Bình.

Hướng tiến đánh của nghĩa quân

Đồn và thành quân Pháp chiếm đóng 23-8-1892 Nơi và thời gian nghĩa quân dành chiến thắng trong các trận đánh

Vụ Quang căn cứ của nghĩa quân

Nơi thành lập và tên các quân thứ

Các cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân

23-8-1892

10-1893

17-10-1894

1892 12-1899

1892

Sau trận đánh Đồn Nu, Cao Thắng

đã hi sinh năm 29 tuổi

Ông Cao Thắng chỉ huy các nghĩa quân rèn đúc được 350 khẩu súng theo mẫu súng 1874 của Pháp

(tranh minh họa)

Khen thay Cao Thắng tài to

Lấy ngay súng giặc về cho thợ rèn

Đêm ngày tỉ mỉ mở xen

Lại thêm có cả đội Quyên cúng tài

Xưởng trong cho chí xưởng ngoài

Thợ rèn cao tỉnh đều mời hội công

Súng ta chế tạo vừa xong

Đem ra mà bắn nức lòng thắng thay

Bắn cho tiệt giống quân Tây

Cậy nhiều súng ống phen này hết khoe.” (Vè Quan Đình)

Dựa vào địa thế hiểm trở với hệ thống công sự chằng

chịt để tiến hành chiến tranh du kích

PHƯƠNG THỨC TÁC CHIẾN

II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương

3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1896 )

-Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng.

-Địa bàn hoạt động: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà

Tĩnh, Quảng Bình.

-Diễn biến: gồm 2 giai đoạn

+ Từ năm 1885 -1888: nghĩa quân xây dựng lực

lượng.

Hướng tiến đánh của nghĩa quân

Đồn và thành quân Pháp chiếm đóng 23-8-1892 Nơi và thời gian nghĩa quân dành chiến thắng trong các trận đánh

Vụ Quang căn cứ của nghĩa quân Nơi thành lập và tên các quân thứ

Các cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân

23-8-1892

10-1893

17-10-1894

1892 12-1899

1892

Sau trận đánh Đồn Nu, Cao Thắng

đã hi sinh năm 29 tuổi

Giải phóng hơn 700

tù chính trị

Để đối phó với lực lượng nghĩa quân, thực dân Pháp đã

làm những gì?

Tượng đài Cao Thắng.

Cao Thắng (1864 – 1893)

PHAN ĐÌNH PHÙNG

- Sau trận đánh ở Núi Vụ

Quang ông cho nghĩa

quân lên nguồn sông chặt

II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương

3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1896 )

- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng.

-Địa bàn hoạt động: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà

Tĩnh, Quảng Bình

-Diễn biến: gồm 2 giai đoạn

+ Từ năm 1885 -1888: nghĩa quân xây dựng lực

lượng.

+ Từ năm 1888 đến năm 1896, khởi nghĩa đẩy

lùi nhiều cuộc càn quét của địch Sau khi Phan

Đình Phùng hi sinh, cuộc khởi nghĩa dần tan rã.

Tượng đài Phan Đình Phùng tại vòng xoay trước Bưu điện Chợ Lớn, quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh

Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê là tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?

Về thời gian Tồn tại dài nhất trong các cuộc khởi nghĩa

trong phong trào Cần Vương: 10 năm

Về phương

thức tác chiến

Dựa vào địa hình hiểm trở, đánh du kích,

sử dụng phương thức tác chiến linh hoạt….

+ Ý nghĩa: Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu,

có qui mô lớn nhất, trình độ tổ chức cao và chiến đấu bền bỉ.

Thất bại (do ý thức hệ phong ki n ế , lãnh đạo, so sánh lực lượng )

Thể hiện truyền thống yêu nước của dân tộc ta.

Có vị trí lớn trong sự nghiệp đấu tranh chống quân xâm lược.

Để lại nhiều tấm gương, bài học kinh nghiệm quý báu.

Câu 1: Phe có tư tưởng chống Pháp?

Câu 2: Tên vị vua trẻ tuổi yêu nước, có tinh thần chống Pháp? Câu 3: Người đứng đầu phe chủ chiến? Câu 4: Thành phần lãnh đạo phong trào Cần Vương?

Câu 5: Tên thật của Vua Hàm Nghi ? Câu 6: Tên dãy núi mà Tôn Thất Thuyết đưa Vua Hàm Nghi từ Tân Sở vượt qua để Câu 7: Nơi Vua Hàm Nghi ban chiếu Cần Vương? Câu 8: Nơi vua Hàm Nghi bị Pháp lưu đày? Tên gọi phong trào kháng Pháp từ 1885-1896? đến Phú Gia?

1: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài tập cuối bài Phân tích

nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương.

3 Các giai đoạn chiến đấu của nghĩa quân Yên Thế.

4 Những nét chung về phong trào kháng chiến chống Pháp của đồng

bào miền núi.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Tiết học kết thúc Xin chân thành cảm ơn các em

Cô chúc các em học tốt !!!