thực hiện đúng chức năng định hướng phát triển, tạo lập khung pháp lý và kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực thi pháp luật, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trong. GD&ĐT; ch[r]
Trang 1Quản lí nhà n ớc
về giáo dục và đào tạo
ThS Nguyễn Thị Minh Email: minhnt.@niem.edu.vn Tel: 01683.585.935
Trang 2Néi dung
1 Kh¸i niÖm QLNN vÒ GD&§T
2 TÝnh chÊt cña QLNN vÒ GD&§T
3 §Æc ®iÓm cña QLNN vÒ GD&§T
Trang 31 Kh¸i niÖm QLNN vÒ GD&§T
Môc tiªu QLNN vÒ GD&§T
hiÖnMTph¸t
triÓnHTGD,MT
ph¸ttriÓnnh©n
Trang 41.2 Các định nghĩa
• QLNN về GD&ĐT là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà n ớc đối với HTGDQD và các hoạt
động GD-ĐT của XH, do các cơ quan QLNN về GD&ĐT từ
TW đến cơ sở tiến hành để thực hiện chức năng, nhiệm
vụ theo quy định của Nhà n ớc nhằm bảo đảm duy trì trật
tự, kỉ c ơng trong các hoạt động GD-ĐT, thực hiện mục
Trang 63 Đặc điểm của QLNN về GD&ĐT
3.1 Đặc điểm về tính quyền lực nhà n ớc trong hoạt động QLGD
3.2 Đặc điểm kết hợp quản lí hành chính
và quản lí chuyên môn trong hoạt
động QLGD 3.3 Đặc điểm kết hợp Nhà n ớc và x hội ã
trong hoạt động QLGD
Trang 73.1 Đặc điểm về tính quyền lực nhà n ớc trong
ưưưưưưưưưư-ưQuyềnưhànhưchínhưlàưquyềnưtổưchứcưbộưmáyưquảnưlí,ư
điềuưhànhưcácưhoạtưđộngưKT-XH,ưsửưdụngưnguồnưtàiưchínhư vàưtàiưsảnưcôngưđểưthựcưhiệnưnhữngưchínhưsáchưcủaưquốcư giaư
Trang 8sựưtácưđộngưbằngưquyềnưlựcưnhàưnướcưlàưphảiưcóưtưưcáchư phápưnhân
•Hànhưlangưphápưlýưchoưviệcưtriểnưkhaiưhoạtưđộngư
QLNNưvềưGD,ưbảoưđảmưtínhưquyềnưlựcưnhàưnướcưtrongư QLưlàưhệưthốngưvănưbảnưQPPL
•Biểuưhiệnưrõưnétưnhấtưcủaưtínhưquyềnưlựcưnhàưnướcư
trongưQLNN,ưQLNNưvềưGDưlàưphảiưtuânưthủưthứưbậcư chặtưchẽ,ưthựcưhiệnưsựưphânưcông,ưphânưcấpưQLGDư màưNhàưnướcưđãưquyưđịnh
Trang 9Vấn đề hiệu lực, hiệu quả QLNN về GD&ĐT
Hiệu quả
QLNN Kết quả
Chi phí
Trang 10BiÖn ph¸p n©ng cao hiÖu lùc QLNN vÒ GD&§T
Trang 113.2 Đặc điểm kết hợp quản lí hành chính và quản lí chuyên môn trong hoạt động QLGD
•QLNNưcủaưcácưcơưquanưQLGDưđốiưvớiưnhàưtrư
ờng,ưcơưsởưGDưthựcưchấtưlàưviệcưtriểnưkhaiưcácưhoạtưđộngưHCư-ưGDư
•HCư-ưGDưđóưlàưviệcưthựcưthiưchứcưnăng,ưnhiệmư
vụ,ưquyềnưhạn,ưthẩmưquyềnưdoưNhàưnướcưquyư
địnhưtheoưphânưcông,ưphânưcấpưQL
Trang 12Trong chỉ đạo các hoạt động GD ở cơ sở GD
đối với Phòng GD&ĐT
• QLCM là việc chỉ đạo, h ớng dẫn, kiểm tra các cơ sở GD thực hiện MT, ND, PP, hình thức tổ chức hoạt động GD,
đánh giá kết quả GD và công tác QL chất l ợng GD
• QLHC là việc triển khai các hoạt động QLHCNN trong quá trình chỉ đạo các hoạt động GD ở cơ sở Đó là việc:
- ThamưmưuưgiúpưUBNDưhuyện,ưquậnưxâyưdựngưcácưvănưbảnư phápưquyưvềưGD,ưbảoưđảmưcácưđ/kưvềưđộiưngũưgiáoưviên,ưtàiư chính, ưởưcácưtrườngưcôngưlậpưthuộcưphạmưviưQL
- ĐiềuưhànhưcácưhoạtưđộngưGDưởưcơưsởưtuânưthủưtheoưđúngưchư
ơngưtrìnhưGD,ưkếưhoạchưdạyưhọc,ưbiênưchếưnămưhọc,ưQLưchấtư lượngưGDưtheoưtiêuưchuẩnưđánhưgiáưchấtưlượngưGDưcácưtrườngư họcưdoưBộưGD&ĐTưbanưhànhưvàưtheoưhướngưdẫnưQLCMưcủaư SởưGD&ĐT
Trang 133.3 Đặc điểm kết hợp Nhà n ớc và x hội ã
trong hoạt động QLGD
• Trách nhiệm của các cơ quan QLNN về GD&ĐT là việc
thực hiện các nội dung QLNN về GD&ĐT
• Trách nhiệm của x hội là tham gia vào các hoạt động ã
GD và QLGD
• Kết hợp Nhà n ớc và x hội trong quá trình triển khai ã
QLNN về GD&ĐT các cấp QL, nhà QL cần phải:
+ Thực hiện chức năng dự báo, đảm bảo cho GD luôn
thích ứng với nền KT - XH
+ Tạo môi tr ờng cho mối quan hệ giữa GD và XH phát huy vai trò của mình, giúp nâng cao hơn trách nhiệm của Nhà
n ớc và XH đối với sự nghiệp phát triển GD
+ Đẩy mạnh việc thực hiện XHHGD
Trang 15ưư+ưMọiưngườiưđượcưhọcưtậpưnângưcaoưtrìnhưđộưvềưmọiưmặtưđểưthựcư hiệnưtốtưviệcư ưDânưbiết,ưbàn,ưlàm,ưkiểmưtra“ ”
* Tập trung dân chủ là hai mặt của một thể thống nhất, không đối lập nhau và không hạn chế nhau
Trang 16Nhà n ớc phải giữ quyền thống nhất QL
những vấn đề cơ bản trọng yếu ở cấp TW,
đồng thời giao nhiệm vụ, quyền hạn, trách
nhiệm cho các cấp QL ở ĐP, cho các ngành, cơ sở của ngành, tức là thực hiện phân cấp QL
ưưưưư
* Trong QLNN nguyên tắc tập trung dân chủ thể hiện:
Trang 18- Đối với hệ thống bộ máy QLGD đòi hỏi cán bộ
QLGD các cấp phải kết hợp đúng đắn sự chỉ đạo
tập trung thống nhất của cấp trên với quyền chủ
động, sáng tạo của cấp d ới
ưưưưư
Yêu cầu đối với việc thực hiện nguyên tắc TTDC trong
hệ thống bộ máy QLGD, trong QL cơ quan, nhà tr ờng:
- Trong QL cơ quan, nhà tr ờng ng ời Thủ tr ởng cần giải quyết tốt (kết hợp đúng đắn) mối quan hệ giữa chế độ thủ tr ởng và chế độ dân chủ tập thể
Trang 19Mối quan hệ giữa chế độ thủ tr ởng và chế độ DC tập thể
trong quản lý cơ quan, nhà tr ờng
Chế độ thủ tr ởng Chế độ DC tập thể
- Cá nhân phụ trách - quyền QĐ - Tập thể lãnh đạo - quyền làm chủ
- Đề cao trách nhiệm cá nhân đối
với quyết định, kết quả công việc
tr ờng.
Trang 204.2 Nguyên tắc pháp chế
- Phápưchếư?ưĐểưthiếtưlậpưđượcưnềnưphápưchếư trongưXHưcầnưđiềuưkiệnưgìư?
- Phápưchếưcóưvaiưtròưquanưtrọngưlàưđảmưbảoư vàưbảoưvệưquyềnưtựưdo,ưlợiưíchưhợpưphápưcủaư côngưdân
- Tăngưcườngưphápưchếưlàưđòiưhỏiưcấpưthiếtư
trongưsựưnghiệpưđổiưmớiưKT-XH,ưđổiưmớiưGD
Trang 21- ĐểưQLưcácưhoạtưđộngưGD-ĐTưcủaưXHưbằngưphápư
luật,ưcácưcơưquanưQLNNưvềưGDưphảiưcóưđủưthẩmư
quyềnưthựcưthiưquyềnưhànhưphápưvàưlàưhệưthốngưcóưtổưchức,ưchứcưnăng,ưnhiệmưvụ,ưquyềnưhạn,ưthẩmư
quyềnưphảiưđượcưthểưchếưhoáưbằngưVBưphápưquy
- ĐảmưbảoưnguyênưtắcưphápưchếưtrongưQLNNưvềưGDư
đòiưhỏiưcôngưtácưtổưchứcưvàưhoạtưđộngưcủaưcácưcơư
quanưQLGD,ưcủaưmọiưchủưthểưQLGDưphảiưtiếnưhànhưtheoưđúngưquyưđịnhưcủaưphápưluật
- Mọiưcánưbộ,ưgiáoưviênưtrongưcơưsởưGDưphảiưtônưtrọngưvàưthựcưhiệnưnghiêmưchỉnhưcácưquyưđịnhưcủaưphápưluậtưvàưcácưquyưphạmưcủaưngànhưtrongưhoạtưđộngư
Trang 22Yêu cầu thực hiện nguyên tắc pháp chế
đối với cán bộ QLGD
-ưTrướcưhếtưphảiưlàưngườiưnắmưvữngưvàưthựcưhiệnư nghiêmưchỉnhưphápưluật,ưcácưquyưphạmưcủaư ngành
- Coiưtrọngưcôngưtácưtuyênưtruyền,ưgiáoưdụcư
phápưluậtưchoưđốiưtượngưQLư
- Thườngưxuyênưkiểmưtra,ưgiámưsátưđốiưtượngưQLư trongưviệcưthựcưhiệnưphápưluậtưvàưcácưquyư
phạmưcủaưngànhưưưưưư
Trang 234.3 Nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành với
quản lý theo địa ph ơng, vùng l nh thổã
- NguyênưtắcưnàyưđòiưhỏiưphảiưđồngưthờiưthựcưhiệnưQLNNưvềưGD&ĐTưtheoưngànhưvàưtheoưĐP
- SựưQLNNưđốiưvớiưhoạtưđộngưGDưthốngưnhấtưtừưTWư
đếnưcơưsở,ưkếtưhợpưvớiưsựưphânưcấpưQLư
- PhânưcấpưQLưquyưđịnhưrõ:ư
ưưư+ưTráchưnhiệmưcủaưngành,ưĐP,ưcủaưThủưtrưởngưcácưcơưsởưGDưởưnhữngưvấnưđềưcụưthểưvềưkếưhoạch,ưtổưchức,ưbiênưchế,ưtàiưchính,ưCSVC,ưthiếtưbịưtrườngư
học,ưcôngưtácưchuyênưmôn,ưnghiệpưvụư
ưưư+ưMốiưquanưhệưphụưthuộcưvàưphốiưhợpưgiữaưcácưcơưquanưQLưtheoưngànhưvàưcơưquanưQLưtheoưĐP
ư
Trang 24-Së GD&§T:giópUBNDtØnh
XDquyho¹ch, vµtæchøc thùchiÖnsaukhi®îccÊpcã thÈmquyÒnphªduyÖt
-Phßng GD&§T:giópUBND
huyÖnXDquyho¹ch, vµtæ chøcthùchiÖnsaukhi®îc cÊpcãthÈmquyÒnphªduyÖt
NhiÖm vô QLNN vÒ c«ng t¸c quy ho¹ch, kÕ ho¹ch
Trang 25hoànưcảnhưĐP,ưkhaiưthácưkhảư năng,ưthếưmạnhưcủaưĐPưđảmư bảoưcácưnguồnưlực,ưmôiưtrườngư KT-XHưthuậnưlợiưchoưcácư
hoạtưđộngưGDưdiễnưraưđạtưđư ợcưMTGDưcủaưNhàưnước
Trang 26Yêu cầu thực hiện nguyên tắc kết hợp QL theo ngành - l nh thổ đối với cơ quan QLGD, CBQLGDã
theoưngànhưcơưquanưQLGD,ưCBQLGDưphảiưxácư
định,ưhiểuưrõ:ư
ưư-ưVịưtrí,ưchứcưnăng,ưnhiệmưvụ,ưtráchưnhiệmưcủaưtổưchứcưmìnhưtrongưhệưthốngưbộưmáyưQLưGD&ĐTư
ưư-ưCácưmốiưquanưhệưtrongưbộưmáyưvàưgiữaưbộưmáyưcủaưtổưchứcưmìnhưvớiưcácưcơưquan,ưđơnưvịưchứcưnăngưkhác
Trang 275 Nội dung QLNN về GD&ĐT 5.1 Nội dung QLNN về GD&ĐT (Điều 99, Luật GD)
1) Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến l ợc, quy
hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển GD;
2) Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản QPPL về
GD ; ban hành điều lệ nhà tr ờng, quy định về tổ chức và hoạt động của cơ sở GD;
3) Quy định mục tiêu, ch ơng trình, nội dung GD;
tiêu chuẩn nhà giáo; tiêu chuẩn CSVC và TBTH; việc biên soạn, xuất bản, in và phát hành SGK, giáo trình; qui chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ;
4) Tổ chức, quản lí việc bảo đảm chất l ợng GD và
Trang 2811) Qui định việc tặng danh hiệu vinh dự cho ng ời có
nhiều công lao đối với sự nghiệp GD
12) Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về GD;
giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lí các hành vi vi phạm pháp luật về GD
3
4
5
Trang 29Các nhóm nội dung chủ yếu của
QLNN về GD&ĐT
•Hoạch định chiến l ợc, chính sách, lập pháp, lập qui cho các hoạt động GD-ĐT Thực hiện quyền hành pháp trong QLGD
•Tổ chức, QL việc bảo đảm chất l ợng GD và
kiểm định chất l ợng GD; thực hiện công tác
thống kê, thông tin về tổ chức và hoạt động GD
•Tổ chức bộ máy QLGD
•Huy động, QL và sử dụng các nguồn lực để
phát triển sự nghiệp GD
•Thanh tra, kiểm tra nhằm thiết lập trật tự, kỉ c
ơng pháp luật trong hoạt động QLGD
Trang 30•Chính phủư thốngưnhấtưQLNNưvềưGD,ưchịuưtráchưnhiệmư trướcưQHưvàưbáoưcáoưviệcưthựcưhiệnưnhiệmưvụưtrongưlĩnhư vựcưGDưvớiưQH,ưUBTVQH,ưChủưtịchưnướcư
ưưưư-ư CPưtrìnhưQHưtrướcưkhiưquyếtưđịnhưnhữngưchủưtrươngưlớnưcóư
ảnhưhưởngưđếnưquyền,ưnghĩaưvụưhọcưtậpưcủaưcôngưdânư
trongưphạmưviưcảưnước,ưnhữngưchủưtrươngưvềưcảiưcáchưnộiư dungưchươngưtrìnhưcủaưmộtưcấpưhọc,ưhàngưnămưbáoưcáoư QHưvềưhoạtưđộngưGDưvàưviệcưthựcưhiệnưngânưsáchưGD
ưưưư-ưCPưquiưđịnhưcụưthểưtráchưnhiệmưcủaưcácưBộưvàưcơưquanư ngangưbộưtrongưviệcưphốiưhợpưvớiưBộưGD&ĐTưđểưthốngư nhấtưQLNNưvềưGD
5.2 Trách nhiệm QLNN về GDư
ưưưưưưưư(Điều 100, Luật GD và NĐ 166/2004/NĐ-CP 16/9/2004)
Trang 31•Bộ GD&ĐTưchịuưtráchưnhiệmưtrướcưCPưthựcưhiệnưQLNNưvềưGDưtheoưquyưđịnhưtại:ư
Trang 32•Các Bộ, cơ quan ngang bộưcóưtráchưnhiệmưthựcưhiệnưnhiệmưvụ,ưquyềnưhạnưQLNNưquyưđịnhưtạiưNĐưcủaưCPưvềưchứcưnăng,ưnhiệmưvụ,ưquyềnưhạn,ư
Trang 33•UBND các cấpưchịuưtráchưnhiệmưthựcưhiệnưchứcư
năngưQLNNưvềưGD&ĐTưtrênưđịaưbànưtheoưsựưphânưcấpưcủaưCP,ưcóưtráchưnhiệmưbảoưđảmưcácưđiềuưkiệnưvềưđộiưngũưnhàưgiáo,ưtàiưchính,ưCSVC,ưTBDHưcủaưcácưtrườngưcôngưlậpưthuộcưphạmưviưQL,ưđápưứngưyêuưcầuưmởưrộngưquyưmô,ưnângưcaoưchấtưlượngưGDưtạiư
địaưphương
UBNDưcấpưtỉnh,ưhuyệnưthựcưhiệnưchứcưnăngưQLNNưvềưGD&ĐTưtrênưđịaưbànưtỉnh,ưhuyệnư
Trang 35Chế độ chính trị Thể chế nhà n ớc
Truyền thống văn hoá - giáo dục Hội nhập quốc tế
Trang 36- ở mức độ thấp hơn, cơ quan QLNN về GD ở cấp TW đ ã
chuyển giao bớt thẩm quyền cho cơ quan QLNN về GD
Trang 376.2 Mô hình quản lý phi tập trung và
+ Cơ sở GD, đặc biệt các tr ờng ĐH có quyền tự chủ rất
cao về mọi mặt trong khuôn khổ pháp luật của QG và ĐP
- Cơ quan QLNN về GD cấp TW có chức năng hoạch định,
tổ chức thực hiện chiến l ợc phát triển GD, QL các ch ơng trình hỗ trợ tài chính của QG cho GD, ban hành các
chuẩn mực GD của QG
Trang 38•Đặc tr ng cơ bản:
- Chính phủ thống nhất QLNN về GD, quyết định những
vấn đề cơ bản trọng yếu về GD ở cấp TW,ưthống nhất
QL HTGDQD về mục tiêu, ch ơng trình, nội dung, kế
hoạch GD; tiêu chuẩn nhà giáo, CBQLGD; quy chế thi
cử, hệ thống văn bằng, chứng chỉ; tập trung QL chất l ợng GD; thực hiện phân công, phân cấp QLGD, tăng c ờng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở GD
6.3 Mô hình quản lý theo cơ chế thị tr ờng
định h ớng XHCN ở n ớc ta hiện nay
- Cơ chế QLGD đ ợc đổi mới theo h ớng thực hiện
Trang 39- Bộ GD&ĐT phối hợp với các Bộ, ngành giúp
Chính phủ đảm bảo thực hiện chức năng QLNN về GD; tập trung vào việc XD, chỉ đạo thực hiện chiến
l ợc, chính sách, quy hoạch, KH phát triển GD,
Trang 417 Ph ơng h ớng đổi mới QLNN về GD&ĐT
7.1 Thực trạng QLNN về GD:ư
• ViệcưXDưChiếnưlượcưphátưtriểnưGDư2011ư-ư2020,ưĐềưánưđổiưmớiư
cơưchếưtàiưchínhưcủaưGD&ĐTưgiaiưđoạnư2009ư-ư2014ưđãưhoànư thành;ưtiếpưtụcưbanưhànhưcácưquiưđinhưvềưthựcưhiệnưphânưcấpư trongưQLGD;ưchínhưsáchưnhàưgiáo,ưCBQLưởưvùngưđặcưbiệtưKK; TuyưnhiênưcôngưtácưsoạnưthảoưVBQPPLưcònưthiếuưđồngưbộ,ư
…
chậmưtiếnưđộ
• HệưthốngưQLưchấtưlượngưGDưmớiưđượcưhìnhưthành,ưchưaưphátưhuyư
vaiưtròưtrongưthựcưtế;ưđổiưmớiưcôngưtácưthi,ưkiểmưtra,ưđánhưgiáư kếtưquảưhọcưtậpưcủaưHSưcácưcấpưhọcưtiếpưtụcưđượcưtriểnưkhai.ư Côngưtácưthốngưkêưsốưliệu,ưthôngưtinưtrongưGDưtuyưđãưcóư
nhữngưcảIưthiệnưnhưngưkhôngưkịpưthời,ưthiếuưchínhưxácư
Trang 42đượcưsứcưmạnhưtổngưhợpưcủaưcácưlựcưlượngưtrongưXHưđểưxâyưdựngư môiưtrườngưGDưanưtoàn,ưthânưthiện,ưhiệuưquảưvàưGDưtoànưdiệnưhọcư sinh
• ThanhưtraưGDưcácưcấpưđượcưtăngưcường,ưbổưsungưlựcưlượng,ưnângưcaoư
trìnhưđộ,ưtráchưnhiệmưtrongưthựcưhiệnưnhiệmưvụ;ưtìnhưtrạngưtiêuưcựcư trongưGDưcònưchậmưđượcưkhắcưphụcư
ư (Báoưcáoưtổngưkếtưnămưhọcư2007-2008,ư2008-2009ưBộưGD&ĐT)
Trang 437.2 Ph ơng h ớng đổi mới QLNN về GD&ĐT
* T t ởng chỉ đạo:
“Đổi mới và nõng cao năng lực QLNN về GD; Nhà nước
thực hiện đỳng chức năng định hướng phỏt triển, tạo lập khung phỏp lý và kiểm tra, thanh tra, giỏm sỏt việc thực thi phỏp luật, tạo mụi trường cạnh tranh lành mạnh trong
GD& Đ T; chống bệnh thành tớch Đổi mới tổ chức và hoạt động, đề cao và bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trỏch nhiệm của nhà trường, nhất là trường đại học, cao đẳng, TCCN Tập trung khắc phục những tiờu cực trong dạy thờm, học thờm, thi cử, tuyển sinh, đỏnh giỏ kết quả học tập và cấp chứng chỉ, văn bằng”
(Báo cáo chính trị tại Đại hội Đả ng X, 4/2006 )
Trang 45vàưcôngưtácưdựưbáoưGDưtrongưtoànưngành,ư khuưvực,ưđịaưphương,ưtrongưnướcưvàưquốcưtếư
•ĐẩyưmạnhưCCHC,ưđổiưmớiưQLưtàiưchínhưvàư
đẩyưmạnhưứngưdụngưCNTTưtrongưQLGDư
•TăngưcườngưhợpưtácưquốcưtếưvềưGD&ĐT.ư
TiếpưcậnưchuẩnưmựcưGDưtiếnưtiếnưcủaưTG;ư thamưgiaưĐTưnhânưlựcưkhuưvựcưvàưTG