- GV ph¸t phiÕu häc tËp, yªu cÇu HS - HS dùa vµo vèn hiÓu biÕt vÒ cÊu t¹o, trao đổi nhóm, hoàn thành bài tập so chức năng trụ não và tuỷ sống, trao đổi s¸nh cÊu t¹o, chøc n¨ng trô n·o vµ[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 48: Trụ não, tiểu não, não trung gian
i mục tiêu.
Khi học xong bài này, HS:
- Xác định vị trí và các thành phần của trụ não
- Trình bày chức năng chủ yếu của trụ não
- Xác định vị trí, chức năng của tiểu não
- Xác định vị trí, chức năng chủ yếu của não trung gian
ii chuẩn bị.
- Tranh phóng to H 46.1; 46.2; 46.3
- Mô hình bộ não tháo lắp
iii hoạt động dạy - học.
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
- Trình bày cấu tạo và chức năng của dây thần kinh tuỷ? Vì sao nói dây thần kinh tuỷ là dây pha?
- Kiểm tra câu 2 (SGK – Tr 143) (kích thích mạnh lần : vào các chi):
+ Nếu chi nào co, rễ cảm giác (rễ sau) chi đó bị đứt
+ Nếu chi nào không co, rễ vận động (rẽ LF vẫn còn
+ Nếu chi đó không co, các chi khác co thì rễ L chi đó bị đứt
3 Bài mới
I- Vị trí và các thành phần của bộ não
- Cho HS quan sát mô hình bộ não, đối
chiếu với H 46.1 và trả lời câu hỏi:
- Bộ não gồm những thành phần nào?
- GV nhận xét
- Yêu cầu HS hoàn thành bài tập điền
từ (SGK) mục I
- GV kiểm tra bài tập của HS, chính
xác hoá lại thông tin
- GV gọi 1 HS chỉ trên tranh hoặc mô
hình các thành phần trên
- HS quan sát kĩ tranh và mô hình, ghi nhớ chú thích
- 1 HS trả lời, HS khác nhận xét
- HS dựa vào chú thích hình vẽ, tìm hiểu vị trí, thành phần não, hoàn thành bài tập điền từ
- 1 vài HS đọc kết quả, lớp nhận xét, bổ sung
Đáp án:
1 – Não trung gian; 2 – Não giữa
3 – Cầu não; 4 – Não giữa;
5 – Cuống não; 6 – Củ não sinh 4
7 – Tiểu não
Kết luận:
Trang 2- Bộ não gồm: Trụ não, tiểu não, não trung gian và đại não.
- Bài tập điền từ SGK
II- Cấu tạo và chức năng của trụ não
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin
Tr 144 và trả lời câu hỏi:
- Nêu cấu tạo trụ não?
- Chất trắng và chất xám ở trụ não có
chức năng gì?
- GV hoàn thiện kiến thức, giới thiệu
12 đôi dây thần kinh não (dây cảm
giác, dây vận động, dây pha)
- GV phát phiếu học tập, yêu cầu HS
trao đổi nhóm, hoàn thành bài tập so
sánh cấu tạo, chức năng trụ não và tuỷ
sống (Bảng 46)
- GV kiểm tra kết quả các nhóm
- GV chính xác hoá kiến thức bằng
bảng so sánh
- HS đọc kĩ và xử lí thông tin, trả lời câu hỏi:
- 1 vài HS nhận xét, bổ sung, rút ra kết luận
- HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức
- HS dựa vào vốn hiểu biết về cấu tạo, chức năng trụ não và tuỷ sống, trao đổi nhóm và hoàn thành bảng
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác
bổ sung
Bảng 46- Bảng so sánh vị trí, cấu tạo, chức năng của tuỷ sống và trụ não
Chất
xám
- ở giữa, thành dải liên tục
- Là căn cứ thần kinh
- ở trong, phân thành các nhân xám
- Là căn cứ thần kinh
Bộ
phận
trung
trắng
- ở ngoài bao quanh chất xám
- Dẫn truyền - Bao ngoài các
nhân xám
- Dẫn truyền dọc và nối 2 bán cầu tiểu não
Bộ phận
ngoại biên
- 31 đôi dây thần kinh pha - 12 đôi dây gồm 3 loại: cảm
giác, vận động, dây pha
Kết luận:
với tuỷ sống và các phần khác của não
- Chất xám ở trong, tập trung thành các nhân xám, là nơi xuất phát 12 đôi dây thần kinh não
+ Chất xám là trung khu điều khiển, điều hoà hoạt động của các cơ quan: tuần
Trang 3III- Não trung gian
- Yêu cầu HS chỉ vị trí của não trung
gian trên tranh (mô hình)
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin và
trả lời:
- Nêu cấu tạo và chức năng của não
trung gian?
- 1 HS lên bảng chỉ
- HS đọc thông tin SGK và trả lời câu hỏi, HS khác nhận xét bổ sung
Kết luận:
- Não trung gian gồm đồi thị và vùng L đồi thị:
+ Chất xám (trong): là các nhân xám điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hoà thân nhiệt
IV- Tiểu não
- Yêu cầu HS đọc thông tin mục IV,
quan sát H 46.3 và trả lời câu hỏi:
- Vị trí của tiểu não?
- Tiểu não có cấu tạo như thế nào?
- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm SGK ()
và trả lời:
- Tiểu não có chức năng gì?
- HS nghiên cứu thông tin, hình vẽ và trả lời câu hỏi
- 1 HS trình bày, các HS khác nhận xét,
bổ sung
- Rút ra kết luận
- HS đọc thí nghiệm, rút ra chức năng của tiễu não
Kết luận:
- Tiểu não nằm sau trụ não, L bán cầu não
- Cấu tạo:
+ Chất xám ở ngoài làm thành vỏ tiểu não
phần khác của hệ thần kinh
- Chức năng: điều hoà, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể
4 Kiểm tra, đánh giá
- GV nhắc lại nội dung bài, cho HS đọc “Ghi nhớ” SGK
- GV đánh giá giờ học
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc phần “Em có biết”
Rút kinh nghiệm:
... lời câu hỏi
- HS trình bày, HS khác nhận xét,
bổ sung
- Rút kết luận
- HS đọc thí nghiệm, rút chức tiễu não
Kết luận:
- Tiểu não nằm sau... trí tiểu não?
- Tiểu não có cấu tạo nào?
- Yêu cầu HS đọc thí nghiệm SGK ()
và trả lời:
- Tiểu não có chức gì?
- HS nghiên cứu thơng tin,... xám điều khiển trình trao đổi chất điều hoà thân nhiệt
IV- Tiểu não
- Yêu cầu HS đọc thông tin mục IV,
quan sát H 46.3 trả lời câu hỏi:
- Vị trí tiểu não?