TiÕt 8 : Bè côc cña v¨n b¶n A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh - Kiến thức : Biết cách sắp xếp các nội dung trong văn bản đặc biệt trong phần thân bài sao cho mạch lạc, phù hợp với đối t[r]
Trang 1Soạn : 4/9/2009
Giảng :
Tiết 7: Trường từ vựng
A/ Mục tiêu cần đạt : Giúp HS
-Kiến thức : Nắm ! khái niệm % & từ vựng , mối quan hệ giữa ngữ nghĩa % & từ vựng với các hiện ! đồng nghĩa , trái nghĩa và các thủ pháp nghệ thuật ẩn dụ , hoán
dụ , nhân hoá
-Rèn luyện kĩ năng lập % & từ vựng và sử dụng % & từ vựng trong khi nói , viết
B/ Chuẩn bị :
-GV : Soạn bài + chuẩn bị 1 số VD mẫu
-HS : Đọc kĩ bài ở nhà
C/ Tiến trình hoạt động dạy và học :
* Hoạt động 1: Khởi động
1/ Tổ chức :
2/ Kiểm tra bài cũ : Thế nào là từ nghĩa rộng ? Từ nghĩa hẹp ? Cho VD ?
Chữa BT 5 ?
3/ Giới thiệu bài :
* Hoạt động 2 : I Bài học:
-Đọc đoạn văn sgk T.21 và nêu nhận xét
các từ in đậm có nét chung nào về nghĩa
?
Mặt, da, mắt, gò má, đùi, đầu … Chỉ
bộ phận cơ thể & Em hiểu % & từ
vựng là gì ?
-HS làm bài tập nhanh ?
(HS đọc ghi nhớ )
-HS đọc kĩ mục 2 sgk T 21 và trả lời các
câu hỏi ?
EL% & TV “mắt” bao gồm % & TV
nhỏ nào ?
Bộ phận của mắt : lòng đen, con
^ , lông mày
Hoạt động của mắt : nhìn , ngó, liếc
+Trong 1 % & TV có thể tập hợp
những từ có từ loại khác nhau không?
Tại sao? Có khác nhau
Vì : - DT chỉ SV: con ^ , lông mày
- ĐT chỉ hoạt động : nhìn, ngó ,
1/ Thế nào là trường từ vựng ?
-Nếu tập trung các từ in đậm thành nhóm
từ Ta có 1 % & từ vựng -Khái niệm : L% & từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất 1 nét chung về nghĩa
VD : Cho nhóm từ : cao , thấp , gầy ,béo Hãy tìm % & từ vựng ?
Chỉ hình dáng con & Ghi nhớ 1 : SGK 21
2/ Các bậc của trường từ vựng và tác dụng của cách chuyển trường từ vựng:
a, Tính hệ thống : Một % & từ vựng & có 2 bậc % & TV là + lớn
+ nhỏ
b, Các từ trong 1 % & từ vựng có thể khác nhau về từ loại
+DT +ĐT +TT
Trang 2- TT chỉ tính chất : lờ đờ, tinh anh
+ Do hiện ! nhiều nghĩa của từ ,
1 từ có thể thuộc nhiều % & TV khác
nhau không ?
Ngọt - L% & mùi vị : ngọt, cay, đắng
- L% & A.T : êm dịu , the thé
- L% & thời tiết : ấm , hanh
+Cách chuyển % & TV có tác dụng gì
trong thơ văn? ( Đọc VD T.22 chú ý các
từ in đậm ? )
Nhân hoá : chuyển từ chỉ &
chỉ động vật
Suy nghĩ : L K* ngỡ, nghĩ …
Hành động : Mừng, vui, buồn ….
Cách U hô : cậu, tớ …
-Hãy so sánh % & TV và cấp độ khái
quát của nghĩa từ ngữ Sự khác nhau ?
- Bộ phận : thân , rễ, lá
+ Cây - Hình dáng ; cao, thấp
- Thân và cao : khác từ loại
+ Bàn - bàn gỗ
- bàn sắt
HS đọc ghi nhớ
* Hoạt động 3: Luyện tập
-Đọc VB “ Trong lòng mẹ” tìm các từ
% & TV e & ruột thịt”
-Đặt tên % & TV cho mỗi dãy từ ?
c, Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều
% & TV khác nhau
d, Cách chuyển % & TV có tác dụng làm tăng sức gợi cảm
3/ Phân biệt trường từ vựng và cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ :
+ L% & từ vựng : Là tập hợp những từ
có ít nhất 1 nét chung về nghĩa ( Các từ có thể khác nhau về từ loại ) + Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ : Là tập hợp các từ có quan hệ so sánh về phạm vi nghĩa rộng hay nghĩa hẹp
* Ghi nhớ: sgk
Bài1 T.23 sgk:
Thầy, mẹ, em, cô, mợ, anh em , tôI, bà con họ nội
Bài 2 T 23 sgk:
a, Dụng cụ đánh bắt hải sản
b, Dụng cụ để đựng
c, Hành động của chân
d, Trạng thái tâm lý con &
e, Tính cách của &
g, Đồ dùng học tập ( Dùng để viết )
* Hoạt động 4 : Củng cố, HDVN :
4 Củng cố : - Thế nào là % & từ vựng ? Cấp độ khái quát của % & từ vựng ?
5 Hướng dẫn học tập :
- Học thuộc ghi nhớ – Nắm vững khái niệm
-Bài tập về nhà : 3,4,5,6,7 sgk T 23
- Tìm hiểu bài “ Bố cục của văn bản”
Trang 3Soạn : 4/9/2009.
Giảng :…………
Tiết 8 : Bố cục của văn bản
A/ Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Kiến thức : Biết cách sắp xếp các nội dung trong văn bản đặc biệt trong phần thân bài sao cho mạch lạc, phù hợp với đối ! và nhận thức của & đọc
- Rèn luyện kỹ năng XD bố cục văn bản trong nói, viết
B/ Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài + một số VB mẫu ! sắp xếp đủ bố cục 3 phần
- HS : Đọc kỹ bài ở nhà
C/ Tiến trình hoạt động dạy và học :
* Hoạt động 1: Khởi động
1/ Tổ chức :
2/ Kiểm tra bài cũ :- Thế nào là % & từ vựng ? Cho ví dụ ?
Trả lời : Ghi nhớ sgk ( )
3/ Bài mới:
* Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức mới.
- HS đọc VB: & thầy đạo cao
đức trọng
- VB trên ! chia làm mấy phần?
ghi rõ ranh giới từng phần? nhiệm
vụ từng phần?
Thân bài : ( 2đ )
Khái quát chủ đề
Kết bài : ( 1đ )
Tổng kết chủ đề VB
-Hãy phân tích mối quan hệ giữa các
phần trong VB trên ?
-Từ sự phân tích trên , em hãy rút ra
KL chung về bố cục của VB ?
I/ Bố cục của VB : 1/ VB chia làm 3 phần :
-Phần 1 : Từ đầu không màng danh lợi
Mở bàI : Giới thiệu ông Chu Văn An
Nêu chủ đề của VB -Phần 2 : Tiếp không cho vào thăm Công lao, uy tín, tính cách của C.V.A -Phần 3 : Còn lại
Tình cảm của mọi & đối với ông C.V.A
2/ Mối quan hệ :
-Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau -Các phần đều tập chung làm rõ chủ đề VB
3/ Kết luận : Ghi nhớ 1 _ sgk T.25
-Bố cục của VB là sự tổ chức các đoạn văn thể hiện chủ đề
-VB & có bố cục 3 phần :
MB ,TB , KB
II/ Cách bố trí , sắp xếp nội dung phần thân bài của VB :
1/Văn bản : Tôi đi học +Hồi K những kỉ niệm % 1 khi đi học
Trang 4-HS đọc kĩ phần 2 và trả lời các câu
hỏi sgk T 25
-VB “Tôi đi học” phần TB kể về
những sự kiên nào ? Sắp xếp theo thứ
tự nào ?
-Phân tích diễn biến tâm lý chú bé
Hồng trong VB “Trong lòng mẹ” ?
-Khi miêu tả &* vật, con vật,
phong cảnh & theo trình tự
nào ?
HS đọc ghi nhớ
* Hoạt động 3 :Luyện tập
-Hãy chỉ ra 2 nhóm SV về C.V.A
trong phần thân bài ?
-Em hãy cho biết trình tự sắp xếp ND
ở phần TB ? Phụ thuộc vào yếu tố
nào ?
* Hoạt động4 : Củng cố, HDVN:
4 Củng cố:
5 HDVN:
+Đồng hiện : Quá khứ_Hiện tại đan xen +Liên K : So sánh , đối chiếu U suy nghĩ , cảm xúc trong hồi ức và hiện tại
2/Văn bản : Trong lòng mẹ +Tình cảm ^ mẹ sâu sắc +Thái độ : căm ghétt những kẻ nói xấu mẹ +Niềm vui hồn nhiên khi ! ở trong lòng mẹ 3/ Trình tự miêu tả :
-Tả &* vật, con vật : +Không gian : xa_gần và ! lại +Thời gian : quá khứ_hiện tại_đồng hiện +Từ ngoại hình quan hệ , cảm xúc hoặc
! lại -Tả phong cảnh : +Không gian :rộng hẹp, gần xa… +Ngoại cảnh cảm xúc hoặc ! lại 4/ Hai nhóm S.V về thầy giáo Chu Văn An : +Các sự việc nói về C.V.A là & tài cao +Các sự việc nói về C.V.A là &
đạo đức, ! học trò kính trọng
Kết luận : Nội dung phần TB ^ ! sắp xếp mạch lạc theo kiểu bài và ý đồ giao tiếp của & viết
Ghi nhớ : SGK T.25
( HS đọc và học thuộc )
Luyện tập SGK T.26 Bài1 :
a, Theo thứ tự không gian : nhìn xa _đến gần _đến tận nơi_đi xa dần
b, Theo thứ tự thời gian : về chiều, lúc hoàng hôn
c,-Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và các truyền thuyết
-Luận chứng về lời bàn trên -Phát triển lời bàn và luận chứng
-Gv khái quát bài
- Nắm vững khái niệm về bố cục VB và cách sắp xếp phần TB
-Học thuộc ghi nhớ SGK T.25 -Bài tập về nhà :bài2, 3 T.27
- Soạn bài: Tức 1 vỡ bờ