- Nêu được cơ sở của lòng yêu nước, sức mạnh của người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ; những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, sâu nặng nghĩa tình.. Kĩ năng3[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO LẠNG GIANG
Tr
GIÁO ÁN SINH HOẠT CHUYÊN MÔN
THEO HƯỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC
Tiết 54
TIẾNG GÀ TRƯA
(NGỮ VĂN 7)
Tổ: KHXH
Tiết 54
TIẾNG GÀ TRƯA (Tiết 1)
N¨m häc 2018 - 2019
Trang 2- Xuân Quỳnh -
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Phát hiện và chỉ ra được biện pháp nghệ thuật và tình yêu làng xóm, quê hương của người chiến sĩ ở khổ thơ 1
- Nêu được cơ sở của lòng yêu nước, sức mạnh của người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ; những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, sâu nặng nghĩa tình
- Phát hiện và chỉ ra nghệ thuật sử dụng điệp ngữ - điệp câu để nối mạch cảm xúc, biểu hiện cảm xúc qua những chi tiết, hình ảnh thân quen, bình dị
- Học sinh liên hệ được tới tình cảm và kỉ niệm của mình dành cho người bà kính yêu
- HS khá - giỏi: Nhớ và kể lại được một kỉ niệm sâu sắc nhất với bà của mình bằng một đoạn văn ngắn
2 Kĩ năng
- Củng cố cách đọc sáng tạo thể thơ 5 tiếng
- Phân tích hiệu quả nghệ thuật các điệp ngữ, điệp câu trong thơ
3 Thái độ
- Yêu quý nữ nhà văn Xuân Quỳnh và hiểu thêm về cuộc kháng chiến chống Mỹ ở
Việt Nam
- Bồi đắp cho học sinh tình yêu gia đình, quê hương đất nước
II CHUẨN BỊ
- Giáo viên: Soạn giáo án, CNTT
- Học sinh : Học bài, soạn bài, trả lời câu hỏi phần tìm hiểu bài
III KẾ HOẠCH DẠY HỌC
Định hướng của giáo
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Trang 3Thời gian: 4 phút GV: Bài hát sau nói về
tình cảm của ai với ai?
- Hoạt động chung
- Cả lớp cùng hát theo lời bài hát
“Cháu yêu bà”
H: Tình cảm của em với
bà của mình như thế nào?
- HS trả lời cá nhân
GV dẫn dắt vào bài - Lắng nghe
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Thời gian: 28 phút
Hoạt động 1 Đọc, tìm hiểu chú thích
Thời gian: 10 phút
I Đọc – tìm hiểu chú thích
- GV yêu cầu học sinh
phát hiện cách đọc của
bài thơ
- GV chốt cách đọc
- Phát hiện giọng đọc của bài thơ:
Giọng tha thiết, nhịp 3/2 hoặc 2/3
Phân biệt lời mắng yêu của bà với lời kể, tả của nhân vật trữ tình
Những câu thơ 3 tiếng nghỉ lâu hơn Khổ cuối đọc giọng nhẹ nhàng như lời trò chuyện tâm tình của cháu với bà
1 Đọc
- Gọi học sinh đọc - 1- 2 học sinh đọc bài
- GV nhận xét, kết luận - Hoạt động chung
- Yêu cầu học sinh đọc
chú thích
- Hoạt động cá nhân 2 Chú thích
GV chiếu 1 video giới
thiệu về tác gải Xuân
Quỳnh
- HS quan sát, lắng nghe a Tác giả: Xuân Quỳnh
H: Dựa vào phần chú - Trả lời cá nhân (90% HS trả lời
Trang 4thích, hãy nêu những
nét cơ bản về tác giả
Xuân Quỳnh?
được)
- HS khác nhận xét, bổ sung
- GV chốt kiến thức - Hoạt động chung cả lớp
- Nguyễn Thị Xuân Quỳnh (1942 – 1988), quê ở Hà Tây (nay là Hà Nội)
- Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca Việt Nam
- Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những điều gần gũi,bình dị trong cuộc sốngvới một hồn thơ trẻ trung, sôi nổi, tha thiết và giàu nữ tính
- Một số tác phẩm tiêu biểu: Tơ tằm
- chồi biếc; Hoa dọc chiến hào; Gió Lào, cát trắng
- Tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh (1942 – 1988), quê ở Hà Tây (nay là Hà Nội)
- Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca Việt Nam
- Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những điều gần gũi,bình dị trong cuộc sốngvới một hồn thơ trẻ trung, sôi nổi, tha thiết và giàu nữ tính
- Một số tác phẩm tiêu biểu:
Tơ tằm - chồi biếc; Hoa dọc chiến hào; Gió Lào, cát trắng
GV giới thiệu thêm về
tác gải Xuân Quỳnh
- Lắng nghe
b Tác phẩm
H: Qua việc tìm hiểu ở
nhà, em hãy cho biết bài
thơ ra đời trong hoàn
cảnh nào?
- Trả lời cá nhân (100% HS trả lời được)
- HS khác nhận xét, bổ sung
GV: Chốt kiến thức
GV: Giới thiệu thêm
Lắng nghe, ghi chép:
- Xuất xứ
- Xuất xứ
+ “Tiếng gà trưa” được
Trang 5+ “Tiếng gà trưa” được viết thời kì
đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ
+ In trong tập “Hoa dọc chiến
hào”(1968).
viết thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ
+ In trong tập “Hoa dọc
chiến hào”(1968).
H: Quan sát vào bài thơ,
em hãy cho biết, bài thơ
được viết theo thể thơ
nào? Tác dụng của thể
thơ ấy trong việc thể hiện
cảm xúc của tác giả?
- Quan sát, trả lời cá nhân (85%HS trả lời được)
- Nhận xét, bổ sung
- Thể loại: + Ngũ ngôn (5
chữ) có biến đổi linh hoạt
GV: Chốt kiến thức - Lắng nghe, ghi chép, nắm được:
Thể loại thơ: Ngũ ngôn (5 chữ) có
biến đổi linh hoạt
H: Ở chương trình lớp 6,
các em đã được học bài
thơ nào cũng viết theo
thể thơ 5 chữ?
- Trả lời cá nhân (90% HS trả lời được): bài thơ Đêm nay Bác không ngủ ( Minh Huệ)
H: Hãy xác định phương
thức biểu đạt của bài thơ?
- Xác định đúng PTBĐ (90% HS trả lời được): Biểu cảm kết hợp với
tự sự và miêu tả
- Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm kết hợp với tự sự
và miêu tả
H: Mạch cảm xúc của bài
thơ được trình bày theo
trình tự nào?
- Hoạt động cá nhân (90%HS trả lời được): Mạch cảm xúc của bài thơ được trình bày theo trình tự: Từ hiện tại hồi tưởng về quá khứ rồi quay trở về hiện tại
H: Dựa vào mạch cảm
xúc ấy, em hãy cho biết
- Trả lời cá nhân (80% HS trả lời được
Trang 6bài thơ chia làm mấy
phần? Nội dung của mỗi
phần là gì?
GV chốt kiến thức - Lắng nghe, ghi chép: Bố cục: 3
phần + Phần 1 (Khổ 1): Tiếng gà trưa khơi nguồn cảm xúc
+ Phần 2 (Khổ 2,3,4,5):Tiếng gà trưa khơi dậy những kỉ niệm tuổi thơ
+ Phần 3(Khổ 6,7): Những suy tư gợi lên từ tiếng gà trưa
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1 (Khổ 1): Tiếng gà trưa khơi nguồn cảm xúc +Phần2 (Khổ 2,3,4,5):Tiếng
gà trưa khơi dậy những kỉ niệm tuổi thơ
+ Phần 3 (Khổ 6,7): Những suy tư gợi lên từ tiếng gà trưa
GV chuyển ý sang phần
II
Hoạt động 2: Đọc – hiểu chi tiết văn bản
- Thời gian: 18 phút
II Đọc – hiểu chi tiết văn bản
Gọi HS đọc lại khổ thơ 1 - Đọc lại khổ thơ 1 1 Tiếng gà trưa khơi
nguồn cảm xúc.
GV: Như các em đã
biết,tiếng gà trưa là âm
thanh khơi gợi cảm xúc
trong tâm hồn người
chiến sĩ trên đường hành
quân.Vậy, tiếng gà trưa
vọng vào tâm trí người
chiến sĩ trong không gian
- Trả lời cá nhân (100% HS phát hiện được không gian, thời gian người chiến sĩ cảm nhận tiếng gà trưa)
- HS nhận xét, bổ sung ý kiến
Trang 7và thời gian nào?.
GV: Chốt kiến thức - HS quan sát, lắng nghe, nắm được
hoàn cảnh người chiến sĩ cảm nhận được tiếng gà trưa
* Hoàn cảnh + Không gian: trên đường hành quân,bên xóm nhỏ + Thời gian: nắng trưa H: Không gian, thời gian
ấy gợi cho em cảm nhận
gi?
- Cá nhân cảm nhận (80% HS nêu được cảm nhận của mình)
- HS bổ sung
- Lắng nghe H: Tìm những chi tiết
miêu tả âm thanh của
tiếng gà ấy?
- Trả lời cá nhân (100% HS trả lời được): âm thanh tiếng gà vang lên
qua câu thơ: “ Tiếng gà ai nhảy ổ
Cục…cục tác cục ta”
- Đọc câu thơ gợi lên tiếng gà trưa
* ¢m thanh: “Cục…cục tác cục ta”
H: Trong muôn vàn âm
thanh chốn làng quê, tại
sao âm thanh tiếng gà lại
tác động sâu sắc đến tâm
hồn người chiến sĩ như
vậy? Hãy chọn Đ (Đúng)
hoặc S (Sai) vào trước
đáp án
A: Tiềng gà là âm thanh
quen thuộc của làng quê
B Tiếng gà đem đến
niềm vui, dự báo điều tốt
lành cho con người
C Tiếng gà thường gắn
- Trả lời cá nhân
- HS khác nhận xét, trao đổi
Trang 8bó thân thiết trong kí ức
tuổi thơ của mỗi con
người
D Tiến gà gọi ngày mới
lên
GV chốt kiến thức
Đáp án: Chọn Đ: A,B,C
Chọn S: D
- Quan sát
GV: Yêu cầu HS thảo
luận nhóm (8 phút)
Theo câu hỏi trong
phiếu bài tập:
1 Tìm những chi tiết cho
thấy sự tác động của
tiếng gà trưa đến người
chiến sĩ
2 Những biện pháp nghệ
thuật nào được tác giả sử
dụng trong khổ thơ đầu?
3 Tác dụng của các biện
pháp nghệ thuật đó?
- Thảo luận nhóm
- HS làm việc cá nhân (100% HS hoàn thành được phiếu học tập)
- HS làm việc theo nhóm (100%
HS tham gia thảo luận nhóm)
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
- HS các nhóm nhận xét, nêu ý kiến, bổ sung
GV: Chốt kiến thức Quan sát, ghi chép - Nghe
+ Xao động nắng trưa
+ Bàn chân đỡ mỏi + Gọi về tuổi thơ
- Nghệ thuật: điệp ngữ, ẩn
dụ (chuyển đổi cảm giác)
=> Diễn tả niềm xúc cảm
Trang 9trào dâng, khơi gợi những kí
ức tuổi thơ của người chiến
sĩ
H :Qua đây, em cảm
nhận được tình cảm gì
của người chiến sĩ với
quê hương, đất nước ?
- Trả lời cá nhân (90% HS trả lời được)
- Thể hiện tình yêu quê hương, đất nước của người chiến sĩ bắt đầu từ những điều giản dị, thân quen gắn với tuổi thơ bên bà
=> Tình yêu quê hương, đất nước của người chiến sĩ
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Thời gian: 5 phút Giáo viên cho học sinh
luyện tập qua 1 trò chơi ô
chữ trả lời câu hỏi
- HĐ chung cả lớp
- HS mở ô trả lời câu hỏi
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Thời gian: 4 phút
H : Từ dòng cảm xúc của
người chiến sĩ về bà, hãy
nhớ và kể lại một kỉ niệm
sâu sắc nhất của em với
bà của mình bằng một
đoạn văn?
- Làm việc cá nhân (85% HS làm được bài tập)
- 1 đến 2 HS nêu cảm nhận
- HS khác lắng nghe, bổ sung
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
Thời gian: 1 phút H: Em hãy sưu tầm
những bài thơ, câu thơ
viết về tiếng gà mà em
biết? Tiếng gà gắn với
tuổi thơ của em như thế
Về nhà
Trang 10* Củng cố ( 2phút)
- HS đọc lại khổ thơ 1
Câu hỏi:
- Nguồn cảm xúc của nhà thơ bắt nguồn từ đâu ?
- Nghệ thuật được sử dụng trong khổ thơ này là gì? Tác dụng ?
* Hướng dẫn học tập (1phút):
- Học thuộc lòng khổ thơ đã phân tích
- Nắm vững nội dung + nghệ thuật
- Soạn phần còn lại, các câu hỏi của bài
5 Rút kinh nghiệm
Trang 11PHIẾU HỌC TẬP
Họ và tên học sinh: ………
Nhóm:………
CHI TI T, BI N PHÁP NGH THU T VÀ TÁC D NG C A BI N PHÁP NGHẾ Ệ Ệ Ậ Ụ Ủ Ệ Ệ
THU T Ậ ĐƯỢC S D NG TRONG KH THỬ Ụ Ổ Ơ Ố S 1