Bài 12. Nước Văn Lang

- Trình bày được tổ chức nhà nước Văn Lang, đời sống vật chất, tinh thần của cư dân Văn Lang; Nét chính diễn biến cuộc KC chống quân xâm lược Tần, qua đó rút ra bài học cho công cuộc bảo[r]

Trang 1

Bài 6: Nớc văn lang ( 5 tiết)

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Biết được:

- Hoàn cảnh và sự ra ra đời của nhà nớc Văn Lang, Âu Lạc;

- Trỡnh bày được tổ chức nhà nước Văn Lang, đời sống vật chất, tinh thần của cư dõn Văn Lang; Nột chớnh diễn biến cuộc KC chống quõn xõm lược Tần, qua đú rỳt ra bài học cho cụng cuộc bảo vệ tổ quốc

- Vẽ được sơ đồ chức bộ mỏy nhà nước Văn Lang, Âu Lạc., mụ tả thành

Cổ Loa

2 T tởng: GD lũng biết ơn cụng lao dựng nước của cỏc Vua Hựng, rốn luyện ý

thức bảo tồn khu di tớch Đền Hựng, khu di tớch thành Cổ Loa, bồi dỡng lòng tự hào dân tộc và tình cảm cộng đồng

3 Kỹ năng: Trỡnh bày, vẽ, phõn tớch, nhận xột;

II THIẾT BỊ: - Tranh ảnh nhà nước Văn Lang, Âu Lạc, Sơ đồ tổ chức nhà

nước Văn Lang, Âu Lạc;

- Phim tài liệu về lễ giỗ tổ;

- Lược đồ vựng Bắc Bộ Bắc trung bộ;

III TIEÁN TRèNH

TIẾT 1: MỤC 1: SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VĂN LANG

1, Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

………

3 Bài mới: A KHỞI ĐỘNG: Trước khi vào bài mới GV hướng sự chỳ ý của HS bằng cỏch giới thiệu cõu ca dao: “Dự ai đi ngược về xuụi Nhớ ngày ……….”

Hỏi: - Cỏc em cú biết hai cõu thơ đú khụng? - Em nào cú thể điền tiếp những từ cũn thiếu trong cõu ca dao trờn? HS điền… trả lời được là Lễ hội giỗ Tổ Hựng Vương - GV đưa ra cõu hỏi: Hàng năm giỗ Tổ Hựng Vương diễn ra vào ngày thỏng năm nào? Ở đõu? Tại sao cả nước ta lại cú ngày giỗ Tổ? - HS trao đổi - GV gọi HS trả lời: ……ngày 10-3, ở Phỳ Thọ Đõy là dịp nhõn dõn cả nước thể hiện lũng tụn kớnh đối với vị vua đầu tiờn đó cú cụng dựng nước…

- GV chiếu một đoạn phim tư liệu về ngày giỗ tổ 3 phỳt

- GV dẫn dắt học sinh ………vào bài mới.

GV yờu cầu HS đọc mục tiờu của phần 1

Trang 2

B HOẠT ĐỘNG HèNH THÀNH KIẾN THỨC

1 Tỡm hiểu về sự thành lập nước Văn Lang.

* Mục tiờu: Hoàn cảnh và sự ra ra đời của nhà nớc Văn Lang;

* Đồ dựng dạy học: - Lược đồ vựng Bắc Bộ Bắc trung bộ;

- Phiếu học tập số 01;

* Cỏch tiến hành: Hoạt động nhúm

GV giao nhiệm vụ: Phiếu học tập số 01

GV yờu cầu HS đọc thụng tin kết hợp quan sỏt hỡnh 1,2,3 trong mục 1 của tài liệu Hướng dẫn học (trang 52,53) thảo luận để thực hiện cỏc yờu cầu và trả lời cõu hỏi sau?

1 Xỏc định trờn lược đồ vựng Bắc Bộ và Bắc trung bộ nơi hỡnh thành cỏc bộ lạc lớn,

tiền thõn của nhà nước Văn Lang?

2: Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào?

3: Tờn đầu tiờn của nước ta là gỡ, đúng đụ ở đõu, do ai đứng đầu?

- HS thảo luận, giải quyết vấn đề, ghi kết quả của nhúm vào phiếu học tập;

- GV theo dừi quan sỏt cỏc nhúm, yờu cầu cỏc nhúm cú gỡ khú khăn cần sự hỗ trợ thỡ giơ tay, GV cử nhúm đó xong hoặc GV trực tiếp trao đổi thảo luận ……

Tỡnh huống xử lớ khi HS vướng mắc

Đối với cõu hỏi: Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào? Tờn đầu tiờn của

nước ta là gỡ, đúng đụ ở đõu, do ai đứng đầu?

GV sử dụng PPDH nờu vấn đề:

+ Tạo tỡnh huống: Vào khoảng cỏc TK VIII-VII TCN cỏc bộ lạc ở vựng đồng bằng ven cỏc con sụng lớn thuộc Bắc bộ và Bắc trung bộ ngày nay xuất hiện sự phõn hoỏ giàu nghốo, xung đột….Tỡnh hỡnh đú đặt ra yờu cầu gỡ? Ai là người đứng ra giải quyết tỡnh hỡnh đú?

- GV gọi đại diện 1 nhúm bỏo cỏo kết quả( trong quỏ trỡnh bỏo cỏo kết hợp

sử dụng lược đồ vựng Bắc bộ và Bắc trung bộ để xỏc định nơi hỡnh thành NNVL), lấy

ý kiến trao đổi thảo luận nhận xột và bổ sung của cỏc nhúm khỏc, ….:

- GV nhận xột bổ sung ( nếu HS cũn thiếu) và kết luận nội dung:

* HC: + XH đã có sự phân hóa giàu nghèo

+ Nhu cầu trị thuỷ chống lại lũ lụt, bảo vệ mựa màng

+ Giải quyết cỏc xung đột giữa người Lạc Việt với cỏc tộc người khỏc

và giữa cỏc bộ lạc Lạc Việt với nhau

 KT: Vào khoảng TK VII TCN nhà nước Văn Lang được thành lập, đúng đụ ở Bạch Hạc – Phỳ Thọ do vua Hựng đứng đầu

Mở rộng thờm: ? Em có biết câu chuyện cổ tích nào kể về sự hình thành

nhà nớc Văn Lang không? Liờn hệ cõu chuyện Âu Cơ- Lạc Long Quõn……khụng cú thực nhưng qua đú cú thể thấy DT VN dự nhiề dõn tộc khỏc nhau nhưng cú cựng cội

rễ, cựng một tổ tiờn…

Trang 3

* Nếu có thể GV bổ sung thêm câu hỏi: Sự ra đời của nhà nước Văn Lang có

điểm nào giống các quốc gia cổ đại phương Đông? Tại sao các quốc gia cổ đại ở phương Đông chủ yếu hình thành ở lưu vực các con sông lớn?

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Th o lu n v ho n th nh b ng th ng kê sau:ả ậ à à à ả ố

Hoàn cảnh ra đời

Thời gian

Kinh đô

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Em hiểu thế nào về câu nói của Bác Hồ:

“Các vua Hùng đã có công dựng nước Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

Trang 4

TIẾT 2:

A: KHỞI ĐỘNG:

* Mục tiêu: Ôn lại kiến thức phần 1;

* Phương tiện: GV chuẩn bị 1 phong thư có những câu hỏi;

1 Hàng năm Lễ giỗ tổ Hùng Vương ở nước ta diễn ra vào ngày nào? ở đâu?

2 Vì sao nhân dân ta lại có ngày giỗ tổ?

3 Nhà nước đầu tiên của ta có tên là gì? Do ai đứng đầu?

4 Nhà nước Văn Lang được hình thành vào thời gian nào?

5 Nhà nước Văn Lang đóng đô ở đâu?

* Cách tiến hành: - GV mời trưởng ban văn nghệ lên điều khiển lớp hát, trong

khi hát cho HS truyền tay nhau phong thư Khi kết thúc bài hát, phong thư dừng ở tay

ai thì người đó sẽ làm chủ trò cho lớp trả lời lần lượt từng câu hỏi Ai biết thì giơ tay, trả lời chưa đúng thì người khác giành quyền trả lời

- GV nhận xét, đánh giá ….chuyển vào bài mới.

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Mục 2: Trình bày tổ chức của nhà nước Văn Lang -

* Mục tiêu: Vẽ sơ đồ và trình bày được tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang;

* Đồ dùng dạy học: - Sơ đồ trống nhà nước Văn Lang (Phiếu học tập số 01)

* Cách tiến hành: - KTDH: Hoạt động cặp đôi;

- PPDH: Trao đổi, đàm thoại;

1 GV giao nhiệm vụ: Phiếu học tập số 01

a Đọc thông tin sách TLHD trang 53,54 hãy điền nội dung thích hợp vào ô trống trong sơ đồ tổ chức của nhà nước Văn Lang và trình bày sơ đồ đó?

b Em có nhận xét gì về tổ chức của nhà nước Văn Lang?

HS thảo luận, GV theo dõi quan sát các nhóm, yêu cầu các nhóm có gì khó

khăn cần sự hỗ trợ thì giơ tay, GV cử nhóm đã xong hoặc GV trực tiếp trao đổi thảo luận ……

Tình huống xử lí khi HS vướng mắc không điền được sơ đồ thì GV sử dụng hệ thống câu hỏi:

- Đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai?

- Ai là người giúp việc cho vua?

- Nước ta thời Văn Lang được chia như thế nào  Đứng đầu các Bộ, Chiềng chạ

là ai?

GV gọi đại diện các nhóm lên trưng bày sản phẩm sơ đồ NNVL,

GV quan sát, Lấy ý kiến trao đổi thảo luận, NX của các nhóm khác xem nhóm nào vẽ đúng nhất thì gọi đại diện nhóm đó trình bày

- GV nhận xét bổ sung ( nếu HS còn thiếu):

Trang 5

- GV kết luận kiến thức: Nhà nước được chia thành 3 cấp:

- Trung ương do vua đứng đầu, giỳp việc cú Lạc Hầu, Lạc Tướng

- Cả nước được chia làm 15 bộ do Lạc Tướng đứng đầu

- Dưới Bộ là cỏc chiềng chạ ( làng, bản) do Bồ chớnh đứng đầu

* NX:  Là nhà nớc đơn giản, chưa cú luật phỏp và quõn đội …

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG:

1 Nước ta thời Văn Lang được tổ chức như thế nào?

2 Lạc Hầu, Lạc tướng là những tướng gỡ?

3 Con trai, con gỏi của vua được gọi là gỡ?

TIẾT 3

Hùng v ơng Lạc Hầu – Lạc t ớng (Trung ơng)

Lạc t ớng

Bồ chính (Chiềng chạ)

Trang 6

Kiểm tra bài cũ:

1 Nước ta thời Văn Lang được tổ chức như thế nào?

Mục 3: Tìm hiểu về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang

* Mục tiêu: Nắm được đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang;

* Đồ dùng dạy học: - Tranh ảnh về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân

Văn Lang; Phiếu học tập;

* Cách tiến hành: - KTDH: Hoạt động nhóm;

1 GV giao nhiệm vụ: Phiếu học tập số 01

Đọc thông tin sách TLHD trang 55 kết hợp quan sát hình 6,7,8 để trả lời câu hỏi và thực hiện yêu cầu sau:

a Đời sống vật chất, tinh thần của cư dân Văn Lang có gì nổi bật?

b Hãy mô tả về nhà ở của cư dân Văn Lang?

c Nêu những hiểu biết của em về tín ngưỡng của cư dân Văn Lang?

HS thảo luận, GV theo dõi quan sát các nhóm, yêu cầu các nhóm có gì khó

khăn cần sự hỗ trợ thì giơ tay, GV cử nhóm đã xong hoặc GV trực tiếp trao đổi thảo luận ……

Tình huống xử lí khi HS vướng mắc không trả lời được câu hỏi: GV sử dụng hệ thống câu hỏi:

- Cư dân Văn Lang đã biết làm gì để ở? Họ sinh sống như thế nào?

- Thức ăn chính của cư dân Văn Lang là gì? Trong bữa ăn họ đã biết làm gia vị gì?

- Cách ăn mặc của cư dân VL như thế nào?

GV gọi đại diện các nhóm lên trình bày, Lấy ý kiến trao đổi thảo luận, NX

của các nhóm khác;

- GV nhận xét bổ sung ( nếu HS còn thiếu):

- GV kết luận kiến thức: ĐSVC – TT của cư dân Văn Lang:

* ĐSVC: - Ăn, ở, mặc, đi lại

* ĐSTT: - Lễ hội, vui chơi ( Trống đồng, nhảy múa, ca hát…);

- Tín ngưỡng: Bước đầu thờ cúng các lực lượng tự nhiên, chôn người chết kèm theo những công cụ và đồ trang sức quý giá

* Liên hệ: - Kể câu chuyện bánh chưng, bánh dày, …

- Liên hệ, so sánh với cách ăn, mặc, ở hiện nay…

 Nhận xét đời sống vật chất, tinh thần của cư dân Văn Lang?

- GV giới thiệu một số tư liệu LS nói về Lễ hội thời Hùng Vương( Sách hướng dẫn dạy trang 99,100);

( ……Tình cảm gắn bó ……

TIẾT 4:

Trang 7

Hướng HS dần hình thành về sự ra đời một nhà nước mới thay thế cho nhà nước

Văn Lang

* Cách tiến hành: GV cho HS kể câu chuyện chiếc nỏ thần

 Em biết được điều gì qua câu chuyện chiếc nỏ thần

- GV – HS trao đổi

Mục 4: Tìm hiểu sự ra đời của nhà nước Âu Lạc -

* Mục tiêu: Hoàn cảnh ra đời của nhà nước Âu Lạc; Nêu được tổ chức nhà

nước Âu Lạc;

* Đồ dùng dạy học: Phiếu học tập;

* Cách tiến hành: - KTDH: Các mảnh ghép;

1 GV giao nhiệm vụ cho các nhóm:

- Nhóm 1,2, 3;

a Trao đổi thảo luận về tình hình nước Văn lang cuối thế kỷ III TCN?

b Cuộc chiến đấu chống quân Tần của nhân dân Tây Âu – Lạc Việt diễn ra như thế nào? Em có NX gì về tinh thần chiến đấu của nhân dân Tây Âu – Lạc Việt?

- Nhóm 4, 5;

a Nêu tổ chức bộ máy nhà nước Âu Lạc dưới thời An Dương Vương

b So sánh tổ chức bộ máy nhà nước Âu Lạc với nhà nước Văn Lang?

Mỗi nhóm thảo luận theo nhiệm vụ đã được phân công: 15 phút

Sau khi các nhóm hoàn thành, GV yêu cầu một nửa học sinh nhóm 1,2,3 hợp với một nửa nhóm 4,5 để thành nhóm mới trao đổi lại các nội dung câu hỏi để tất cả học sinh cùng biết

* KQ thảo luận:

Nhóm 1,2,3:

- Về tình hình nước Văn lang cuối thế kỷ III TCN: Vua vui chơi, ăn uống, lụt lội xảy ra liên tiếp, đời sống nhân dân khó khăn

- Về Cuộc chiến đấu chống quân Tần của nhân dân Tây Âu – Lạc Việt:

- NX về tinh thần chiến đấu của nhân dân Tây Âu – Lạc Việt:

Nhóm 4, 5;

- Nêu tổ chức bộ máy nhà nước Âu Lạc dưới thời An Dương Vương: Như VL

- So sánh tổ chức bộ máy nhà nước Âu Lạc với nhà nước Văn Lang: Về cơ bản giống Văn Lang, nhưng quyền lực của nhà vua đã cao hơn, đặc biệt là Âu Lạc đã có quân đội

 GV nêu câu hỏi: Nguyên nhân ra đời nhà nước Âu Lạc?

Trang 8

- GV gọi đại diện các nhóm trả lời câu hỏi

- HS trao đổi thảo luận, lấy ý kiến nhận xét của các nhóm khác

- GV nhận xét bổ sung ( nếu HS còn thiếu);

- GV kết luận: + Vào cuối thế kỷ III TCN, Vua không lo sửa sang võ bị, chỉ

ham ăn uống vui chơi  lụt lội xảy ra liên tiếp, ĐS nhân dân gặp nhiều khó khăn

+ Năm 248 TCN Quân Tần XL nước ta, ND Tây Âu – Lạc Việt tổ chức kháng

chiến thắng lợi, Thục Phán lên ngôi vua lập ra nước Âu Lạc

C HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP

Làm bài tập vào vở theo nội dung sau:

HC ra đời

Tổ chức NN

TIẾT 5

Trang 9

* Cách tiến hành: GV cho HS kể câu chuyện sự tích thành Cổ Loa

 Em biết được điều gì qua câu chuyện trên

- GV – HS trao đổi

Mục 5: Khám phá thành Cổ Loa và cuộc chiến đấu chống quân XL Triệu Đà.

Triệu Đà

- Rút ra bài học cho công cuộc bảo vệ tổ quốc

* Cách tiến hành: - KTDH: Thảo luận nhóm;

* Hoạt động 1: a) Thành Cổ Loa:

GV giao nhiệm vụ cho các nhóm: Phiếu học tập 01

Đọc đoạn thông tin sách tài liệu hướng dẫn học trang 57,58 kết hợp quan sát các hình 9,10 thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:

1 Thành Cổ Loa được xây dựng như thế nào? Tại sao gọi Cổ Loa là loa thành?

2 Em có nhận xét gì việc xây dựng thành Cổ Loa vào thế kỷ III – II TCN ở nước

Âu Lạc?

3 Hãy cho biết lực lượng và vũ khí được trang bị cho quân đội ở thành Cổ Loa?

* Kết quả thảo luận:

1 Sách tài liệu………

2 Thể hiện tài năng sáng tạo của nhân dân, đồng thời Thành vừa là kinh đô vừa

là nơi bảo vệ đất nước

3 Lực lượng quân đội lớn gồm bộ binh và thuỷ binh được trang bị các vũ khí bằng đồng như giáo, rìu chiến, dao găm đặc biệt là nỏ

* Hoạt động 2: b): Cuộc chiến đấu chống quân XL Triệu Đà

của nhà Tần được giao cai quản các quận giáp phía Bắc Âu Lạc (Quảng Đông, Quảng Tây TQ ngày nay) đã cắt đất 3 quận lập thành nước Nam Việt, đem quân đánh các vùng xung quanh, và đánh vào Âu Lạc……

+ GV giao nhiệm vụ cho các nhóm: Phiếu học tập 02

1 Cuộc kháng chiến chống quân XL Triệu Đà của quân dân Âu Lạc diễn ra như thế nào? Tại sao quân dân Âu Lạc đánh bại được cuộc xâm lược của quân Triệu?

2 Vì sao An Dương Vương lại thất bại nhanh chóng?

3 Có ý kiến cho rằng: Nước Âu Lạc sụp đổ là do An Dương Vương mất cảnh giác,

em có đồng ý với ý kiến đó không? Qua đó em rút ra bài học gì đối với công cuộc bảo vệ chủ quyền đất nước trong tình hình mới hiện nay?

Trang 10

Sau khi các nhóm hoàn thành, GV gọi đại diện một nhóm lên trình bày, kết hợp trao đổi ý kiến nhận xét bổ sung của các nhóm khác

- GV nhận xét bổ sung ( nếu HS còn thiếu);

 GV kết luận:

- Nguyên nhân thắng lợi: - Nhân dân Âu Việt với vũ khí tốt, tinh thần dũng

cảm đã đánh bại được quân Triệu Đà giữ vững nền độc lập đất nước

- Nguyên nhân thất bại: An Dương Vương mắc mưu Triệu Đà, không cảnh

giác bị thất bại nhanh chóng

- Bài học: Phải cảnh giác tuyệt đối với kẻ thù Vua phải tin tưởng ở trung

thần, dựa vào dân để đáng giặc, bảo vệ đất nước

Trong hoàn cảnh đất nước ngày nay đã được ĐL, ND ra sức PTKT,,,,nhưng thế giới vẫn diễn biến hết sức phức tạp, các thế lực thù địch vẫn tìm mọi cách chống phá Đảng và nhà nước ta, đặc biệt là Trung Quốc một quốc gia láng giềng …vẫn tìm mọi cách xam chiếm biển đông và quần dảo HS, TS…

C HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	17,44 KB