+ Hình thức tổ chức dạy học: Học tập theo lớp, cả lớp cùng nghiên cứu Sự nhiễm điện do cọ sát Chia nhóm tiến hành thí nghiệm, quan sát, rút ra nhận xét: Các vật sau khi cọ sát chúng bị [r]
Trang 1CHƯƠNG III: ĐIỆN HỌC TIẾT 19: BÀI 17-SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT A.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức: Mô tả một hiện tượng hoặc một thí nghiệm chứng tỏ vật bị nhiễm điện do cọ
xát Giải thích được một số hiện tượng nhiễm điện do cọ xát trong thực tế (Chỉ ra các vật nào cọ xát với nhau và biểu hiện của sự nhiễm điện)
2.Kỹ năng: Rèn kỹ năng thao tác thí nghiệm nhiễm điện cho vật bằng cách cọ sát, phát
hiện các hiện tượng
3.Thái độ: Hứng thú học tập môn Vật lí; Tác phong làm việc khoa học, cẩn thận, tỉ mỉ;
Tính trung thực trong khoa học; Tinh thần nổ lực cá nhân, hợp tác trong học tập
4.Năng lực hướng tới: Sử dụng kiến thức; Phương pháp; Trao đổi thông tin; Cá thể.
B TÀI LIỆU-PHƯƠNG TIỆN:
1 Phương pháp-Kỹ thuật dạy học:
-PPDH: Nêu và giải quyết vấn đề; DH Nhóm
-KTDH: Động não ; Thảo luận viết ; XYZ ; Giao nhiệm vụ ; Đặt câu hỏi…
2 Phương tiện-Hình thức tổ chức dạy học :
+ Phương tiện: Sgk-SBT; Bảng phụ ; Phiếu học tập ; Thiết bị thí nghiệm
+ Hình thức tổ chức dạy học: Học tập theo lớp, cả lớp cùng nghiên cứu Sự nhiễm điện do cọ sát Chia nhóm tiến hành thí nghiệm, quan sát, rút ra nhận xét: Các vật sau khi cọ sát chúng bị nhiễm điện
3 Chuẩn bị của GV- HS: Mỗi nhóm: 1 thước nhựa, 1 thanh thuỷ tinh hữu cơ, 1 mảnh ni lông, 1
quả cầu nhựa, 1 giá treo, 1 mảnh len, 1 mảnh dạ, 1 mảnh lụa, 1 số mẩu giấy vụn, bút thử điện, 1 mảnh tôn, 1 mảnh phim nhựa
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
* TỔ CHỨC: Kiểm tra sĩ số ; Ổn định lớp
7A 7B 7C
* KIỂM TRA: Ngoài các hiện tượng điện mô tả trong hình ảnh đầu chương, em còn biết
các hiện tượng điện nào khác?
* BÀI MỚI:
1 GIỚI THIỆU BÀI HỌC: Một trong các cách nhiễm điện các vật là nhiễm điện do cọ sát.
Hiện tượng gì xảy ra khi cởi áo ngoài bằng len vào những ngày thời tiết hanh khô ráo
2 DẠY HỌC BÀI MỚI:
1.HĐ1: Làm thí nghiệm 1.
Phát hiện nhiều vật bị cọ
xát có tính chất mới
-Làm thí nghiệm theo
nhóm, quan sát và ghi kết
quả quan sát vào bảng phụ
- Thảo luận cả lớp để thống
nhất kết luận 1: Nhiều vật
sau khi bị cọ xát có khả
năng hút các vật khác
- Hướng dẫn và yêu cầu HS làm thí nghiệm theo từng bước trong thí nghiệm 1(SGK)
-Cho các nhóm thảo luận, ghi kết quả quan sát được vào bảng:
Vụn giấy viết Vụn nilông Quả cầuxốp Thước nhựa
Thanh thủy tinh Mảnh ni lông Mảnh phim nhựa
-Cho các nhóm thảo luận, lựa chọ cụm từ thích hợp điền vào chỗ chỗ trống trong kết luận 1 (SGK)
I.VẬT NHIỄM ĐIỆN 1- Thí nghiệm 1 a.Dụng cụ: 1 thước nhựa; các
mảnh giấy vụn; mảnh ni lông; quả cầu bấc; mảnh vải khô
b.Tiến hành:
-Đưa thước nhựa lại gần các vụn giấy, mảnh nilong, quả cầu bấc khi chưa cọ xát và khi đã cọ xát thước vào mảnh vải khô
c.Hiện tượng:
-Khi chưa cọ xát thước không hút các vật nhẹ
-Khi đã cọ xát thước nhựa hút các vật nhẹ
d.Kết luận:
-Nhiều vật sau khi bị cọ xát có
Trang 2khả năng hút các vật khác.
2.HĐ2: Thí nghiệm 2:
Phát hiện vật bị cọ xát bị
nhiễm điện hay vật mang
điện tích (15ph)
-Trả lời các câu hỏi GV yêu
cầu
-Làm thí nghiệm, quan sát
hiện tượng hiện tượng khi
chạm bút thử điện thông
mạch vào mảnh tôn
-Hoàn thành kết luận 2:
Nhiều vật sau khi bị cọ xát
có khả năng làm sáng bóng
đèn bút thử điện
- Nhiều vật sau khi bị cọ xát có đặc điểm gì mà có khả năng hút các vật khác?
- Tất cả các vật nóng lên có thể hút các vật khác?
- Áp các vật đó vào đèn cồn, thì
có hút được các mẩu giấy vụn không?
- Yêu cầu HS làm thí nghiệm kiểm tra (SGK): Mảnh tôn áp sát vào mảnh phim nhựa đã được cọ xát
- Yêu cầu HS hoàn thành kết luận 2 (SGK) và lưu ý với HS : “vật nhiễm điện” là “vật mang điện tích”
2- Thí nghiệm 2:
a Dụng cụ:
- Bóng đèn của bút thử điện; Mảnh phim nhựa; Mảnh tôn
b Cách tiến hành:
- Đặt mảnh tôn lên mảnh phim nhựa; Chạm bút thử điện vào mảnh tôn
c Hiện tượng:
- Khi chưa cọ xát mạnh phim nhựa => Đèn không sáng
-Khi đã cọ xát mạnh phim nhựa
=> Đèn sáng
d Kết luận:
+ Nhiều vật sau khi bị cọ xát có
khả năng làm sáng bóng đèn bút thử điện
+Những vật sau khi cọ xát có khả năng hút các vật khác, hoặc làm sáng bóng đèn của bút thử
điện được gọi là vật nhiễm điện hay vật mang điện tích
3 LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ : (10ph)
-Thảo luận theo nhóm các
câu C1, C2, C3 và thảo luận
cả lớp để thống nhất câu trả
lời
C1: Khi chải tóc bằng lược
nhựa, lược nhựa và tóc cọ
xát vào nhau Cả lược nhựa
và tóc bị nhiễm điện Do
đó tóc bị lược nhựa hút kéo
thẳng ra
C2: Cánh quạt điện khi
quay cọ xát với mạnh với
không khí và bị nhiễm điện
Mép cánh quạt cọ xát nhiều
nhất nên nhiễm điện nhiều
nhất Do đó mép cánh quạt
hút bụi nhiều nhất
C3: Khi lau gương bằng
khăn bông khô, chúng bị cọ
xát và bị nhiễm điện, vì thế
hút các bụi vải
- Tổ chức cho các nhóm HS thảo luận từng câu hỏi C1, C2, C3
- Chỉ định đại diện nhóm trình bày
Nhận xét và đánh giá
Khi chải tóc bằng lược nhựa, lược nhựa và tóc cọ xát vào nhau Cả lược nhựa và tóc bị nhiễm điện Do đó tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra
Cánh quạt điện khi quay cọ xát với mạnh với không khí và bị nhiễm điện Mép cánh quạt cọ xát nhiều nhất nên nhiễm điện nhiều nhất Do đó mép cánh quạt hút bụi nhiều nhất
Khi lau gương bằng khăn bông khô, chúng bị cọ xát và bị nhiễm điện, vì thế hút các bụi vải
II VẬN DỤNG:
▼C1: Khi chải tóc bằng lược nhựa, lược nhựa và tóc cọ xát vào nhau Cả lược nhựa và tóc
bị nhiễm điện Do đó tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra
▼C2: Cánh quạt điện khi quay
cọ xát với mạnh với không khí
và bị nhiễm điện Mép cánh quạt cọ xát nhiều nhất nên nhiễm điện nhiều nhất Do đó mép cánh quạt hút bụi nhiều nhất
▼C3: Khi lau gương bằng khăn bông khô, chúng bị cọ xát và bị nhiễm điện, vì thế hút các bụi vải
Trang 34 HOẠT ĐỘNG TIẾP NỐI :
+Củng cố:
- Qua bài học hôm nay các em cần ghi nhớ những điều gì?
- Hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung phần: Có thể em chưa biết Và yêu cầu HS tả lời câu hỏi đặt ra ở phần mở bài
+Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và trả lời lại các câu C1 đến C3(SGK)
- Làm bài tập 17.1 đến 17.4 (SBT)
Với bài 17.1 và 17.3: Khi làm thí nghiệm,
các vật nhiễm điện phải sạch và khô
- Đọc trước bài 18: Hai loại điện tích
5 DỰ KIẾN KIỂM TRA-ĐÁNH GIÁ :
Câu 1: Chọn câu sai:
A: Tất cả các vật đều có khả năng nhiễm điện
B: Bàn ghế lau chùi mạnh dễ bị bám bụi
C: Vật bị nhiễm điện có khả năng hút các vật khác
D: Vật bị nhiễm điện có khả năng hút,đẩy vật khôngnhiễm điện
Câu 2: Hiện tượng nhiễm điện do cọ xát dễ xảy ra vào mùa nào?
Câu 3: Căn cứ vào đâu ta có thể kết luận một thước nhựa có bị nhiễm điện không?
A: Nếu thước nhựa hút giấy vụn B: nếu thước nhựa đẩy giấy vụn
Câu 4: Trong các cách sau đây cách nào làm lược nhựa nhiễm điện?
A: Nhúng lược nhựa vào nước ấm B: phơi lược ngoài nắng
C: Cọ xát lược nhựa vào vải len D: Cả ba cách trên
Câu 5:Nhiều vật sau khi cọ xát có khả năng .các vật khác
Câu 6: Hiện tượng nhiễm điện do cọ xát có thể xảy ra ở nhiệt độ nào ?
C: Bất kỳ nhiệt độ nào D: Nhiệt độ trung bình
Câu 7: Lược nhựa bị nhiễm điện tác dụng lực hút vào vật nào trong các vật sau ?
C: Dòng nước nhỏ chảy từ vòi D: Cả ba vật trên
Câu 8: Vào mùa đông khi chải tóc bằng lược nhựa, thường xảy ra hiện tượng nào trong các hiện tượng sau:
A: lược nhựa bị nhiễm điện B: Tóc bị nhiễm điện
Câu 9: Các chất ở trạng thái nào có thể bị nhiễm điện?
C: Trạng thái khí D: Cả ba trạng thái trên
Câu 10: Vật (hoặc ) chất nào sau đây có thể bị nhiễm điện do cọ xát?
C: không khí khô D: Tất cả nội dung A,B,C đúng
Vân Cơ, ngày tháng năm 2017
XÉT DUYỆT CỦA TTCM
Đặng Thị Xuân Cảnh