- Nghệ thuật tương phản, đối lập => Hiện lên một cô bé nhỏ nhoi, đơn độc, đói rét, bị đày ải, không nhận được bất kì sự quan tâm nào, gợi niềm thương cảm cho người đọc... GV: Liên [r]
Trang 1Tuần 6 Tiết 21
NS:30/9/2018 ND 2/10/2018
Văn bản: CÔ BÉ BÁN DIÊM (Trích)
Anđécxen
-1 MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 1 Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về “người kể chuyện cổ tích” An-đéc -xen
- Nghệ thuật kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực và mộng tưởng trong tác phẩm
- Lòng thương cảm của tác giả đối với em bé bất hạnh
1 2 Kĩ năng:
- Đọc diến cảm và tóm tắt được tác phẩm
- Phân tích được một số hình ảnh tương phản (đối lập, đặt gần nhau, làm nổi bật lẫn nhau)
- Phát biểu cảm nghĩ về một đoạn truyện
1.3 Thái độ:
- Qua câu chuyện giúp cho học sinh biết đồng cảm, chia sẽ nỗi bất hạnh với em bé bán diêm
- Kĩ năng sống: + Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, phản hồi / lắng nghe tích cực về tình cảnh đáng thương của cô bé bất hạnh
+ Suy nghĩ sáng tạo: Phân tích, bình luận về các tình tiết trong câu truyện
2 CHUẨN BỊ:
2.1 GV: Sưu tầm tập truyện của An-đéc-xen , SGK, SGV, tài liệu tham khảo, soạn giáo án
2.2 HS: Soạn bài kĩ trước khi đến lớp, sưu tầm thêm một số truyện của An-đéc-xen.
3 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DAY-HỌC
3.1 Ổn định tổ chức:
3.2 Kiểm tra bài cũ:
- Tóm tắt truyện ngắn “Lão Hạc” của nhà văn Nam Cao?
- Nêu ngắn gọn nguyên nhân cái chết của lão Hạc?
3.3 Bài mới: Dẫn vào bài
GV: Yêu cầu học sinh theo dõi chú thích sgk.
GV: Em hãy nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp
văn chương của tác giả?
HS: - An-đéc-xen (1805 – 1875) là nhà văn nổi tiếng của Đan
Mạch
- Ông có nhiều truyện kể cho trẻ em
- Truyện của ông nhẹ nhàng, toát lên lòng thương yêu con
người, nhất là những người nghèo khổ
- Trong số các sáng tác của An-đéc-xen, có truyện bắt
nguồn từ văn học dân gian, nhưng nhiều truyện hoàn toàn do
ông sáng tạo Rất nhiều truyện của An-đéc-xen đã nổi tiếng
khắp thế giới, làm say mê không chỉ trẻ em mà cả người lớn
nữa (Nàng công chúa và hạt đậu, Cô bé bán diêm, Bầy chim
thiên nga","Bộ quần áo mới của hoàng đế, …)
GV: Trình bày những hiểu biết của em về văn bản “Cô bé bán
diêm” và đoạn trích mà chúng ta tìm hiểu?
HS: - “Cô bé bán diêm” là một trong những truyện cổ tích
I Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:
(SGK)
Trang 2xuất sắc nhất của An-đec-xen.
- Đoạn trích (SGK) thuộc phần cuối của câu chuyện.
GV: Yêu cầu HS đọc chính xác, giọng chậm cảm thông, phân
biệt cảnh thực, ảo
GV: Đọc mẫu một đoạn
HS: Đọc tiếp đoạn trích
GV: Nhận xét
GV: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu từ khó sgk.
HS: giải thích từ khó dựa vào sgk.
GV: Em hãy kể tóm tắt văn bản?
HS: Em bé mồ côi mẹ phải đi bán diêm trong đêm giao thừa
rét buốt Em chẳng dám về nhà vì sợ bố đánh đành ngồi nép
vào góc tường, liên tục quẹt diêm để sưởi Hết 1 bao diêm thì
em cũng chết cóng trong giấc mơ cùng bà bay lên trời Sáng
hôm sau – mồng 1 tết, mọi người qua đường vẫn bình thản
trước cảnh tượng thương tâm.
GV: Hãy cho biết bố cục của văn bản gồm mấy phần? Ý của
từng phần?
HS: Chia làm 3 phần:
P1: Từ đầu hai tay em cứng đờ ra: Hoàn cảnh của cô bé
bán diêm.
P2: Tiếp họ về chầu thượng đế: Những mộng tưởng của cô
bé.
P3: Còn lại: Cái chết thương tâm của cô bé.
GV: Phần 2 (Phần trọng tâm) có thể chia thành những đoạn
nhỏ hơn Theo em, ta có thể căn cứ vào đâu để chia phần thứ 2
thành những đoạn nhỏ hơn?
HS: Phần trọng tâm có thể chia thành 5 đoạn nhỏ căn cứ vào
các lần quẹt diêm Bốn lần đầu, mỗi lần quẹt một que diêm
Lần thứ năm quẹt tất cả những que diêm còn lại trong bao.
GV: Tìm trong đoạn trích những chi tiết cho thấy gia cảnh
của cô bé bán diêm có gì đặc biệt?
HS: - Mẹ chết, bà nội cũng đã qua đời, sống với bố
- Nhà nghèo, sống chui rúc trong một xó tối tăm, trên gác
sát mái nhà.
- Bố cay nghiệt, em luôn luôn nghe những lời mắng nhiếc,
chửi rủa.
- Phải đi bán diêm kiếm sống.
GV: Trong các chi tiết vừa kể, chi tiết nào về gia cảnh của cô
bé gợi cho em nhiều suy nghĩ nhất?
HS: Chi tiết gợi cho em nhiều suy nghĩ nhất là chi tiết người
cha cay nghiệt; bởi vì người cha là người thân duy nhất lại
không phải là chỗ dựa của cô bé
GV: Em có hiểu vì sao cô bé nghĩ: "ở nhà thì cũng rét thế
thôi"?
II Đọc và tìm hiểu chung:
1 Đọc, chú thích
2 Tóm tắt:
3 Bố cục:
III Tìm hiểu nội dung văn bản:
1 Hoàn cảnh của cô bé bán diêm:
- Bà và mẹ đều mất, nhà nghèo, em
sống với người cha cay nghệt, ở một
xó tối tăm
- Phải tự mình bán diêm kiếm sống
Trang 3HS: Cô bé nghĩ "ở nhà thì cũng rét thế thôi" vì nhà cũng "là một
xó tối tăm", không có hơi ấm tình người, không có sự bao dung
che chở.
GV: Chính vì sự ích kỉ, nhẫn tâm của người cha, vì không
được yêu thương, chăm sóc, chở che mà cô bé phải từ mình
bươn chải, kiếm sống bất kể hoàn cảnh
GV: Trong truyện, cô bé xuất hiện vào thời điểm nào?
HS: Vào đêm giao thừa.
GV: Thời điểm ấy ở các nước Bắc Âu thời tiết như thế nào?
HS: Ở các nước Bắc Âu như Đan Mạch, vào dịp này thời tiết
rất lạnh, nhiệt độ có khi xuống tới âm vài chục độ, tuyết rơi
dày đặc.
GV: Thời điểm đêm giao thừa thường khiến con người nghĩ
đến điều gì?
HS: Đêm giao thừa, thường nghĩ đến gia đình, sự sum họp,
với niềm vui và hạnh phúc.
GV: Còn với em bé thì sao?
HS: Em phải đi bán diêm để kiếm sống trong gió lạnh và đói
khát.
GV: Hướng dẫn HS liệt kê những hình ảnh tương phản (đối
lập, đặt gần nhau, làm nổi bật lẫn nhau) được nhà văn sử dụng
trong phần này nhằm khắc họa nỗi khổ cực của cô bé
HS: Tìm được các hình ảnh đối lập sau:
- Cô bé đầu trần, chân đi đất
- Ngồi nép trong 1 góc
tường, không dám về nhà
- Bụng đói, rét
- Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn
- Trong phố sực nức mùi ngỗng quay
Nghệ thuật tương phản đối lập giữa cuộc sống no đủ,
ấm áp, vui vẻ của những người xung quanh với sự
thiếu thốn, đói rét, nỗi sợ hãi của cô bé.
- Một xó tối tăm - Ngôi nhà xinh xắn có dây
trường xuân bao quanh
Tương phản giữa hiện thực đau thương và quá khứ
hạnh phúc
- Trời đông giá rét, tuyết
rơi
- Cô bé đầu trần, chân đất
Tương phản giữa thiên nhiên lạnh giá và cô bé phong
phanh, rách rưới
GV: Hàng loạt những hình ảnh tương phản, đối lập trên được
tác giả sử dụng trong văn bản có tác dụng gì?
HS: Nghệ thuật tương phản, đối lập làm hiện lên một cô bé
nhỏ nhoi, đơn độc, đói rét, bị đày ải, không nhận được bất kì
sự quan tâm nào, gợi niềm thương cảm cho người đọc
- Nghệ thuật tương phản, đối lập
=> Hiện lên một cô bé nhỏ nhoi, đơn
độc, đói rét, bị đày ải, không nhận được bất kì sự quan tâm nào, gợi niềm thương cảm cho người đọc
Trang 4GV: Liên hệ giáo dục kĩ năng sống cho HS
GV: Cô bé trong truyện dường như rơi vào tình cảnh bế tắc: -
Cô bé thật cô đơn; Cô bé thật đáng thương.Vậy trước tình
cảnh bế tắc trên cô bé làm gì? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu
trong tiết học sau
4 CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN HỌC BÀI:
4.1 Củng cố
- GV củng cố lại nội dung bài học
4.2 Hướng dẫn học bài:
-Học bài, soạn tiếp bài “Cô bé bán diêm”(Phần 2,3) trong văn bản
-Kể lại tóm tắt văn bản 1cách ngắn gọn
*****************************************