- Phát biểu được hiện tượng phản xạ toàn phần. - Nêu được điều kiện để có hiện tượng phản xạ toàn phần. - Viết và giải thích được ý nghĩa các đại lượng trong biểu thức tính góc giới hạn[r]
Trang 1Bài 27: PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
I Mục đích – Yêu cầu
1) Kiến thức
- Phát biểu được hiện tượng phản xạ toàn phần
- Nêu được điều kiện để có hiện tượng phản xạ toàn phần
- Viết và giải thích được ý nghĩa các đại lượng trong biểu thức tính góc giới hạn phản xạ toàn phần
- Nêu được một số ứng dụng của hiện tượng phản xạ toàn phần
2) Kỹ năng
Giải các bài tập về hiện tượng phản xạ toàn phần
3) Thái độ
Biết được vai trò của cáp quang trong đời sống, khoa học và kỹ thuật, có ý thức bảo vệ an toàn cho hệ thống cáp quang quốc gia, cũng như hệ thống cáp quang quốc
tế đi qua Việt Nam
II Phương pháp giảng dạy
Sử dụng phương pháp đàm thoại và giảng giải
III Thiết bị dụng cụ dạy học
- Hình vẽ hiện tượng phản xạ toàn phần
IV Kiểm tra bài cũ
- Định nghĩa hiện tượng khúc xạ ánh sáng
- Phát biểu và viết công thức định luật khúc xạ ánh sáng
- Khi nào góc tới lớn hơn góc khúc xạ và ngược lại
V Nội dung bài mới
Trang 2I Đặt vấn đề
Vào những ngày nắng
nóng ít gió, mặt đường
nhựa khô ráo, nhưng
nhìn từ xa ta thấy mặt
đường loang loáng
như có nước Hiện
tượng này là do phản
xạ toàn phần tạo ra
Vậy hiện tượng phản
xạ toàn phần là gì?
Xảy ra khi nào? Và có
ứng dụng trong thực
tế? bài học hôm nay sẽ
giúp chúng ta trả lời
câu hỏi này Trước hết
ta xét sự truyền ánh
sáng vào môi trường
chiết quang kém
II.
Vẽ hình
Khi tăng dần góc tới
thì chùm tia khúc xạ
và chùm tia phản xạ
như thế nào
Khi chiếu tia sáng vào mặt phân cách giữa 2 môi trường trong suốt thì có 1 tia sáng hắt ngược trở lại (theo định luật phản xạ ánh sáng) và một tia truyên sang môi trường bên kia (yheo định luật khúc
xạ ánh sáng)
Khi tăng dần góc tới thì thấy góc khúc xạ cũng tăng dần đến 1 giá trị nhất định thì tia khúc xạ đột ngột đổi hướng hắt ngược trở lại môi trường chứa tia tới (khôn còn tia khúc xạ) Theo định luật khúc
I Sự truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn
( n1 > n2)
1 Thí nghiệm
Góc tới
Chùm tia khúc xạ
Chùm tia phản xạ
i nhỏ r>i rất
sáng Rất mờ
i=igh r ~ 90o
rất mờ Rất sáng
i>igh Không
còn
Rất sáng
Trang 3xạ ánh sáng:
n1sini = n2sinr Khi i=igh thì r=900
⇒sin igh=n2
n1
2 Góc giới hạn phản xạ toàn phần
⇒sin igh=n2
n1
III.
Giới thiệu hiện tượng
phản xạ toàn phần
Phân biệt phản xạ toàn
phần với phản xạ một
phần
Điều kiện để xảy ra
phản xạ toàn phần
Nêu định nghĩa hiện tượng phản
xạ toàn phần
Phản xạ toàn phân là hiện tượng phản xạ toàn bộ tia sáng tới, xảy
ra ở mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt
+ Phản xạ toàn phần: toàn bộ tia sáng bị hắt ngược trở lại môi trường chứa tia tới
+ Phản xạ một phần: một phần tia sáng bị phản xạ trở lại môi trường chứa tia tới còn một phần
bị khúc xạ vào môi trường kia
- Ánh sáng truyền từ một môi trường tới môi trường chiết quang kém hơn
n2 < n1
- Góc tới lớn hơn hoặc bằng góc giới hạn:
i≥ igh
III Hiện tượng phản xạ toàn phần
1 Định nghĩa
Phản xạ toàn phần
là hiện tượng phản
xạ toàn bộ tia sáng tới, xảy ra ở mặt phân cách giữa 2 môi trường trong suốt
2 Điều kiện để có phản xạ toàn phần
- Ánh sáng truyền
từ một môi trường tới môi trường chiết quang kém hơn
n2 < n1
- Góc tới lớn hơn hoặc bằng góc giới hạn:
i≥ igh
Trang 4- Cáp quang là bó sợi
quang Mỗi sợi quang
là một sợi dây trong
suốt có tính dẫn sáng
nhờ phản xạ toàn
phần
- Yêu cầu HS đọc
SGK để tìm hiểu cấu
tạo của cáp quang
- Yêu cầu HS đọc
SGK để tìm hiểu công
dụng của cáp quang
- Cấu tạo:
+ Phần lõi trong suốt có chiết
suất n1 lớn + Phần vỏ cũng trong suốt, có chiết suất n2 nhỏ hơn phần lõi
- Ứng dụng vào việc truyền thông tin, nội soi trong y học, làm đèn trang trí (caa6y thông Noel),…
III Ứng dụng của hiện tượng phản
xạ toàn phần: cáp quang
1 Cấu tạo
+ Phần lõi trong
suốt có chiết suất n1
lớn + Phần vỏ cũng trong suốt, có chiết suất n2 nhỏ hơn phần lõi
2 Công dụng
Ứng dụng vào việc truyền thông tin, nội soi trong y học,…
V.
Củng cố, hướng dẫn
học sinh giải bài tập
vận dụng
IV.Bài tập vận dụng
VI Củng cố công việc ở nhà của học sinh
- Nêu định nghĩa hiện tượng phản xạ toàn phần
- Điều kiện để có phản xạ toàn phần
- Nêu cấu tạo và công dụng của cáp quang
- Làm bài tập trang 29