II.. 3) Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng: - Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến của gương tại điểm tới.. - Góc phản xạ bằng góc tới.[r]
Trang 1Tuần dạy: 04- Tiết: 04
Ngày dạy: 20/9/2016
BÀI 4: ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
1 MỤC TIÊU.
1.1 Kiến thức:
HS biết được:
- Hoạt động 2,3: Nêu được ví dụ về hiện tượng phản xạ ánh sáng
- Hoạt động 4: Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng
HS hiểu được:
- Hoạt động 5: Tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến đối với sự phản xạ ánh sáng bởi gương phẳng
1.2 Kỹ năng:
- HS thực hiện được:
+ Biểu diễn được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến trong sự phản xạ ánh sáng bởi gương phẳng
+ Vẽ được tia phản xạ khi biết tia tới đối với gương phẳng và ngược lại
1.3 Thái độ:
- Thói quen: học tập yêu thích bộ môn, tìm hiểu hiện tượng phản xạ ánh sáng trong thực tế
- Tính cách: hợp tác trong hoạt động nhóm, cẩn thận khi thực hiện thực hiện các thí nghiệm
2 NỘI DUNG HỌC TẬP.
- Biểu diễn được tia tới, tia phản xạ, góc tới, góc phản xạ, pháp tuyến trong sự phản xạ ánh sáng bởi gương phẳng
3 CHUẨN BỊ
3.1 Giáo viên: Cho mỗi nhóm
- Một gương phẳng có giá đỡ, một đèn pin có màn chắn đục lỗ tạo tia sáng, thước đo góc mỏng, bảng phụ
3.2.Học sinh: Xem trước nội dung bài
- Bài cũ: + Học ghi nhớ SGK Tr11
+ Đọc phần “Có thể em chưa biết”,
+ Làm bài 3.3, 3.4 SBT/ 6
- Bài mới: chuẩn bị: “Định luật phản xạ ánh sáng”
+ Đọc trước nội dung bài
+ Mang theo eke, mỗi nhóm 2 bộ pin
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
4.1 Ổn định tổ chức lớp và kiểm diện:
7A1: 7A2 7A3: 7A4 7A5: 7A6
4.2 Kiểm tra miệng: (5’)
Câu 1 Thế nào là bóng tối, bóng nửa tối? (5đ)
Trả lời:
- Bóng tối nằm ở phía sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới
- Bóng nửa tối nằm phía sau vật cản, nhận được ánh sáng từ một phần của nguồn sáng truyền tới
Trang 2Câu 2 Giải thích hiện tượng nhật thực? Nguyệt thực? (5 đ )
Trả lời:
- Hiện tượng mặt trời bị che khuất bởi mặt trăng………
- Hiện tượng mặt trăng bị che khuất bởi trái đất …………
4.3 Tiến trình bài học:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1: Đặt vấn đề:
Dùng đèn pin chiếu một tia sáng lên một
gương phẳng đặt trên bàn, ta thu được một vệt
sáng trên đường phải để đèn pin như thế nào để
vệt sáng đến đúng điểm ta mong muốn.Ví dụ:
điểm A hình 4.1.Muốn làm được điều đó phải
dựa vào định luật phản xạ ánh sáng Nội dung
ĐL ta sẽ tìm hiểu trong bài hôm nay
Hoạt động 2: Khái niệm gương phẳng
ª GV thông báo : Thường ngày ta hay soi gương
thấy ảnh của mình trong gương ảnh ta quan sát
được trong gương gọi là ảnh của một vật tạo bởi
gương phẳng
( HS: lắng nghe )
ª GV: Yêu cầu HS lấy gương phẳng ra soi
Nhận xét mặt gương như thế nào?
( HS:gương soi có mặt gương là một mặt
phẳng và nhẵn bóng nên gọi là gương phẳng.)
ª GV yêu cầu HS trả lời C1
( HS: trả lời câu C1 Mặt nước, kính trong…)
Hoạt động 3: Hình thành biểu tượng về sự
phản xạ ánh sáng
ª GV: Yêu cầu HS tiến hành thí nghiệm như
hình 4.2 Quan sát sau khi tia sáng gặp gương
phẳng thì thấy hiện tượng gì? Anh sáng bị hắt lại
theo mấy hướng?
(HS: Anh sáng bị hắt lại theo một hướng xác
định gọi là sự phản xạ ánh sáng, tia sáng bị hắt
lại gọi là tia phản xạ.)
Hoạt động 4: Tìm quy luật về sự đổi hướng
của ánh sáng khi gặp gương phẳng
ª GV giới thiệu thí nghiệm
( HS tiến hành thí nghiệm, đặt thước đo góc
mỏng phía dưới.)
ª GV: Yêu cầu HS xác định tia tới.
( HS: gọi đó là tia SI.)
ª GV phối hợp vẽ hình trên bảng để hướng dẫn
tia tới, tia phản xạ, điểm tới, pháp tuyến
BÀI 4 ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
I GƯƠNG PHẲNG:
C1 :Mặt kính của sổ, mặt nước, màn hình ti vi…
- Hình của một vật quan được trong gương gọi là ảnh của vật tạo bởi gương
II ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG:
1) Xác định mặt phẳng chứa tia phản xạ:
Trang 3+ Tia SI, IN nằm trong mặt phẳng tờ giấy
còn tia phản xạ IR có nằm trong mặt phẳng này
không?
( HS làm thí nghiệm theo nhóm xem có hứng
được tia phản xạ ở những mặt phẳng ngoài tờ
giấy không từ đó rút ra kết luận.)
Để xác định vị trí của tia tới, ta dùng góc
ª GV: Để xác định vị trí của tia phản xạ, ta dùng
góc NIR iˆ : góc phản xạ
ª GV treo bảng phụ: yêu cầu HS tìm mối liên hệ
góc tới và góc phản xạ
(HS dự đoán sau đó kiểm tra và ghi kết qủa vào
bảng, từ đó rút ra kết luận
60o
45o
30o
60 o
45 o
30 o
Hoạt động 5: Phát biểu định luật
ª GV: Làm thí nghiệm với các môi trường trong
suốt, đồng tính khác cũng đưa tới kết luận như
trong không khí
( HS phát biểu định luật.)
Hoạt động 6: Hướng dẫn cách vẽ gương phẳng,
pháp tuyến IN
ª GV: Yêu cầu HS vẽ tia phản xạ C3
( HS: Vẽ tia phản xạ)
Hoạt động 7: Vận dụng
ª GV: Yêu cầu HS vẽ hình câu C4 a
( HS: hoàn thành câu C4 )
ª GV: hướng dẫn câu b:
- vẽ pháp tuyến => xác định i
- vẽ gương vuông góc với pháp tuyến
=> vẽ tia phản xạ
KL: Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng với tia tới và đường pháp tuyến tại điểm tới
2) Phương của tia phản xạ quan hệ thế nào với phương của tia tới:
KL: Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới
3) Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng:
- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến của gương tại điểm tới
- Góc phản xạ bằng góc tới
4) Biểu diễn gương phẳng và các tia sáng trên hình vẽ:
C3
III Vận dụng:
C 4 :
Trang 4( HS: hoàn thành )
a
b 4.4.Tổng kết: ª GV nêu câu hỏi: ? Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng? ( HS :- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến của gương tại điểm tới - Góc phản xạ bằng góc tới) ? Chiếu 1 tia sáng lên 1 gương phẳng ta thu được 1 tia phản xạ tạo với tia tới 1góc 40o, tìm giá trị góc tới? A 20o B 40o C 80o D 60o ( HS: chọn câu b 40 0 )
4.5 Hướng dẫn học tập: *Đối với bài học ở tiết này: + Học ghi nhớ + Làm các bài tập SBT/ 6 + Xem phần có thể em chưa biết *Đối với bài học ở tiết tiếp theo: - Chuẩn bị bài: “Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng” + Mỗi nhóm vẽ tia phản xạ của 2 tia tới SI, SK ở hình 5.4 vào bảng phụ + Xem các thí nghiệm trong bài 5 PHỤ LỤC.