Việc đưa phương pháp kỉ luật tích cực vào trường học là phù hợp với công ước quốc tế về quyền trẻ em; phù hợp với mục tiêu giáo dục của Việt Nam : “Đào tạo con người toàn diện ...”; mang[r]
Trang 1Họ và tên: Lê Dõng
Đơn vị: Trường Tiểu học Hải An huyện Hải Lăng tỉnh Quảng Trị
BÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN HÈ 2012
Câu 1: Anh(Chị) hãy phân tích lý do khiến chúng ta cần phải đưa phương pháp kỷ
luật tích cực vào trường phổ thông?
Trả lời:
Tại vì: Kỷ luật tích cực là “Liều thuốc đề kháng” chống bạo lực học đường.
Lâu nay, nói đến chuyện 'kỷ luật' thường dễ khiến người ta liên tưởng đến 'hình phạt', những lời quở trách nặng nề, thậm chí là những trận đòn roi - vì các cụ xưa đã chẳng dạy 'thương cho roi cho vọt', hay 'người roi, voi búa' Sở dĩ có liên tưởng như vậy là do lâu nay chúng ta vẫn quan
niệm, khi học sinh mắc lỗi thì chỉ có cách giáo dục duy nhất, hiệu quả nhất
là 'kỷ luật trừng phạt'
Trong những năm gần đây, khi nạn bạo lực học đường có xu hướng gia tăng, các trường hợp vi phạm đạo đức của học sinh liên tục được nhắc đến thì một trong những biện pháp được quan tâm để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh là tăng cường biện pháp 'kỷ luật tích cực' trong nhà trường Vậy, cần hiểu về 'kỷ luật tích cực' và vận dụng nó như thế nào cho phù hợp với thực tế giáo dục hiện nay ?
Các biện pháp kỷ luật đang áp dụng trong trường học hiện nay là nhắc nhở, phê bình, thông báo với gia đình, cảnh cáo ghi học bạ, buộc thôi học có thời hạn… được các trường thực hiện nghiêm túc và công khai, đảm bảo công bằng cho học sinh trong việc khen thưởng và kỷ luật
Tuy nhiên, các biện pháp kỷ luật này còn khá 'khô cứng' đối với một số học sinh có biểu hiện đạo đức không tốt Không ít giáo viên hiện nay vẫn quan niệm, khi học sinh mắc lỗi thì chỉ có cách giáo dục duy nhất, hiệu quả nhất là trừng phạt Điều này do hai nguyên nhân: (i) giáo viên chưa hiểu được tâm lý lứa tuổi học sinh 'trong xã hội mở' hiện nay và (ii) coi nhẹ kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ
Việc trừng phạt thân thể (đánh, véo, kéo tai, giật tóc, quì, úp mặt vào tường ) và trừng phạt về tinh thần (la mắng, nhiếc móc, hạ nhục, bỏ rơi, làm cho xấu hổ, chửi rủa ) - đó là những biện pháp đã, đang diễn ra khá phổ biến Điều đó gây ra những hệ quả nghiêm trọng, làm các em mất đi sự tự tin, giảm ý thức kỷ luật, căm ghét trường học, để lại những 'vết sẹo' trong tâm hồn, khiến các em luôn có thái độ thù địch
Cách xử phạt hiện nay của người lớn đa phần chưa thuyết phục được học sinh Bởi nó xuất phát từ cách suy nghĩ áp đặt, đôi khi hơi bảo thủ, không đặt mình vào hoàn cảnh của người phạm lỗi, đó chưa kể những biện pháp xử lý quá nặng, có tính chất xúc phạm, khiến
Trang 2người bị phạt bị tổn thương, không tâm phục, tạo ra tâm lý chống đối, càng phạt thì càng vi phạm cho 'bõ ghét'
Nhìn khách quan, có thể coi cách kỷ luật trừng phạt (ở cả 3 môi trường gia đình - nhà trường - xã hội) như một nguyên nhân quan trọng gây nên tình trạng bạo lực học đường, hoặc tạo ra những cú sốc tâm lý, những phản ứng không lành mạnh của học sinh Khi cần xây dựng nhà trường thân thiện, rất cần có kỷ luật, nhưng kỷ luật học sinh là kỷ luật mang tính giáo dục
là chủ đạo, do vậy áp dụng hình thức trừng phạt rõ ràng là biện pháp cần chấm dứt
Trong khi đó:
Kỉ luật tích cực là một biện pháp giáo dục hoàn toàn khác với lối giáo dục truyền thống theo kiểu 'đòn roi' Kỷ luật tích cực là động viên, khuyến khích, hỗ trợ, nuôi dưỡng lòng ham học dẫn đến ý thức kỷ luật một cách tự giác, nâng cao năng lực và lòng tin của học sinh vào giáo viên
Kỷ luật tích cực là phi bạo lực về cả thể xác lẫn tinh thần, là một quá trình thường xuyên, liên tục và nhất quán, thông qua đó khuyến khích khả năng tư duy, lựa chọn của học sinh So với phương pháp cũ, học sinh 'chưa tốt' cảm thấy được tôn trọng hơn, ít có những phản ứng tiêu cực đối với bản thân, gia đình, bạn bè và xã hội Tâm lý của các em cũng có biểu hiện tốt hơn, không còn mặc cảm, tự ti, chủ động trong việc tự thay đổi bản thân, phát huy các giá trị tích cực của mình
Theo các chuyên gia giáo dục, việc mắc lỗi của học sinh được coi như lỗi tự nhiên của quá trình học tập và phát triển Do vậy, nhiệm vụ quan trọng của nhà giáo dục là làm thế nào để học sinh nhận thức được bản thân, tự kiểm soát hành vi, thái độ
Giáo dục kỷ luật tích cực là: Dạy và rèn luyện cho các em tính tự giác, tuân theo các quy định và quy tắc đạo đức ở thời điểm trước mắt cũng như lâu dài Những giải pháp mang tính dài hạn giúp phát huy tính kỷ luật tự giác của học sinh Thể hiện rõ ràng những mong đợi, quy tắc và giới hạn mà học sinh phải tuân thủ Xây dựng mối quan hệ tôn trọng giữa giáo viên và học sinh Dạy cho học sinh những kỹ năng sống mà các em cần trong suốt cuộc đời Làm tăng
sự tự tin và khả năng xử lý các tình huống khó khăn trong học tập và cuộc sống Làm tăng sự
tự tin và khả năng xử lý các tình huống khó khăn trong học tập và cuộc sống Dạy cho học sinh cách cư xử lịch sự, nhã nhặn, không bạo lực, biết cảm thông và tôn trọng quyền của người khác
Để đạt được mục tiêu đề ra, kỉ luật là chìa khóa vạn năng giúp cho con người trở nên hoàn tất và thành công trong cuộc sống
Việc đưa phương pháp kỉ luật tích cực vào trường học là một yêu cầu bức thiết nhằm điểu chỉnh những nhận thức sai lầm từ cách hiểu về kĩ luật trong giáo dục học sinh lâu nay Đồng
Trang 3thời sẽ hạn chế được các hoạt động giáo dục kỉ luật không tích cực như: hành động buông thả, muốn làm gì thì làm; không có qui tắc, giới hạn, sự mong đợi; những phản ứng mang tính ngắn hạn hay những hình phạt thay cho việc đánh, tát, sỉ nhục
Việc đưa phương pháp kỉ luật tích cực vào trường học là phù hợp với công ước quốc tế về quyền trẻ em; phù hợp với mục tiêu giáo dục của Việt Nam : “Đào tạo con người toàn diện ”; mang lại lợi ích cho học sinh: Có nhiều cơ hội tham gia, chia sẻ; HS được tôn trọng, quan tâm, được lắng nghe; nhận ra được lỗi lầm, hạn chế, tự giác khắc phục, sửa chữa hoàn thiện bản thân; tích cực chủ động và tự tin; phát huy được tiềm năng, những mặt tích cực của mình; mang lại lợi ích cho giáo viên: Giảm được áp lực trong quản lý, theo giỏi giám sát học sinh; xây dựng được mối quan hệ thân thiện giữa thầy – trò; nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục; mang lại lợi ích cho gia đình, nhà trường và xã hội: Nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục của nhà trường, tạo ra môi trường học tập an toàn thân thiện; tạo ra niềm tin cho gia đình và xã hội; cha mẹ yên tâm, gia đình hòa thuận và hạnh phúc; giảm thiểu được các tệ nạn
xã hội, các hành vi bạo lực, xây dựng một xã hội lành mạnh, an toàn, phồn vinh
Câu 2: Kế hoạch Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng trong năm học 2012 –
2013
Tên đề tài: Phát huy vai trò của ban cán sự lớp trong việc thực hiện tự quản nề nếp của lớp 5A trường Tiểu học số I Hải ba nhằm tạo sự ổn định nề nếp và phong trào học tập của lớp.
1.
Hiện
trạng
1 Mô tả vấn đề trong hoạt động hiện tại của nhà trường:
Nề nếp lớp học hay trường học có ý nghĩa rất quan trọng hỗ trợ tích cực cho quá trình dạy học và giáo dục hình thành nhân cách của con người Việc tổ chức tốt nề nếp tự quản của học sinh chính là hình thành khả năng tự giác trong quản lý
nề nếp của lớp cũng như tự giác thực hiện các nội quy, hành vi tích cực trong lớp học
Tuy nhiên, hiện tại trong nhà trường, nhiều lớp tự quản nề nếp chưa tốt, học sinh khi có thầy cô giáo vào lớp mới chịu trật tự, giáo viên nào cá tính quá học sinh mới chịu nghe và giữ trật tự trong giờ học, các hoạt động khác ngoài giờ không có giáo viên nhúng tay vào là không làm được như tổ chức ca múa hát tập thể, ảnh hưởng đến hình thành nhân cách và quá trình học tập của các
em trong lớp
2 Liệt kê các nguyên nhân gây ra vấn đề:
Vai trò của GVCN chưa phát huy tốt, chưa chọn đúng học sinh có khả năng điều hành tự quản tốt, ban cán sự lớp chưa được gương mẫu, chưa thể hiện được
Trang 4vai trò của mình; đa số học sinh còn rụt rè,
3 Lựa chọn một hoặc hai nguyên nhân muốn thay đổi
Vai trò của ban cán sự lớp
2.
Giải pháp
thay thế
1 Tìm hiểu lịch sử vấn đề: (xem vấn đề NC đã được giải quyết ở một nơi khác
hoặc đã có giải pháp tương tự liên quan đến vấn đề chưa):
Vai trò của Ban cán sự lớp đã được nhiều lớp ở các khóa trước thực hiện và phát huy tích cực như lớp 4A, 5A năm học 2009 - 2010;
Các lớp học ở các trường vùng lân cận đang phát huy tốt vai trò của ban cán sự lớp để tạo sự tự quản tích cực của lớp như lớp 5A năm học 2011-2012 trường Tiểu học Hải Vĩnh, lớp 4A năm học 2011-2012 Trường Tiểu học Hải Xuân
2 Thiết kế giải pháp thay thế để giải quyết vấn đề:
Giúp ban cán sự nắm chắc nội quy lớp học, nhiệm vụ của từng thành viên và nhiệm vụ chung của Ban cán sự để mạnh dạn, chủ động thực hiện tốt vai trò, nhiệm vụ của mình
3 Mô tả quy trình và khung thời gian thực hiện giải pháp thay thế
Quá trình trên sẽ được tiến hành bắt đầu từ khi Giáo viên nhận lớp, tiếp xúc với lớp đầu năm học Sau hai tuần đầu ổn định lớp theo ban cán sự cũ năm học trước, Giáo viên tiến hành cho học sinh theo dõi, lựa chọn và bầu ban cán sự năm học mới Tuy nhiên giáo viên cũng phân tích, đánh giá kỉ càng các thành viên trong ban cán sự cũ về khả năng và có nhiều đóng góp, lớp nên bầu chọn lại các bạn trong ban cán sự cũ Phân công nhiệm vụ và theo dõi quá trình hoạt động của ban cán sự đó hàng ngày trong vòng bốn tuần Cuối mỗi tuần có nhận xét, đánh giá vai trò và đưa ra yêu cầu vào tiết sinh hoạt lớp cuối tuần
3.
Vấn đề
NC
* Vấn đề nghiên cứu:
1 Vai trò của ban cán sự lớp được phát huy có làm cải thiện tính tự quản của lớp không?
2 Vai trò của ban cán sự lớp được phát huy, lớp học có nề nếp không?
3 Vai trò của ban cán sự lớp được phát huy, phong trào trong lớp có tích cực không?
* Giả thuyết nghiên cứu tương ứng:
1 Có, vai trò của ban cán sự lớp được phát huy sẽ làm cải thiện tính tự quản của lớp không
2 Có, vai trò của ban cán sự lớp được phát huy, lớp học sẽ nề nếp hơn
3 Có, vai trò của ban cán sự lớp được phát huy, phong trào trong lớp sẽ tích cực
4.Thi
ết kế
1 Lựa chọn 1 trong các thiết kế sau:
- Thiết kế cơ sở AB:
Quan sát ghi chép việc phát huy vai trò của các thành viên trong ban cán sự
và các biểu hiện về nề nếp và phong trào của lớp hai tuần đầu
Quan sát ghi chép việc phát huy vai trò của các thành viên trong ban cán sự sau khi được bầu và giao nhiệm vụ cụ thể trong bốn tuần tiếp theo và các biểu hiện nề nếp và phong trào của lớp
Nề nếp của lớp G.Đoạn bát đầu
tác động
Trang 52 Mô tả số HS trước tác động/ sau tác động:
*Trước tác động - Ban cán sự cũ:
Gồm lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó lao động và lớp phó văn thể mỹ, toàn bộ học sinh còn lại (23 em) của lớp 5A
* Sau tác động – Ban cán sự mới:
Gồm lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó lao động và lớp phó văn thể mỹ, là những thành viên của ban cán sự cũ được bầu lại và toàn bộ học sinh còn lại (23 em) của lớp 5A
5 Đo
lường
1 Thu thập dữ liệu:
Thái độ của ban cán sự lớp:
Thái độ của học sinh trong lớp (chọn 10 học sinh ngẫu nhiên)
2 Sử dụng công cụ đo bình thường trên lớp:
Sử dụng thang đo thái độ, hỏi về mức độ đồng ý:
Rất không đồng
ý
Không đồng ý
Bình thường Đồngý đồng ýRất
1 Phát huy vai trò của ban cán sự trong tự quản giúp nề nếp lớp tốt hơn
tuần qua lớp học có nề nếp
có nhiều tiến bộ
tuần qua các phong trào lớp học hoạt động
có nhiều tiến
bộ
4 Ban cán sự lớp hoạt động tích cực trong 4 tuần qua
5 Lớp học tự quản tốt không
Phong trào của lớp G.Đoạn cơ sở
Trang 6phải do vai trò của ban cán sự
6 Nề nếp tốt
và phong trào lớp tốt không quan trọng
Độ tin cậy sẽ dựa vào mẫu sau:
- Giả sử: quá trình thu thập như sau:
Học sinh
Câu hỏi và điểm số Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6
1 3 4 6 3 4 5
Kết quả trả lời các câu hỏi được biểu thị bằng các số từ 1 đến 6 (ví dụ: Hoàn toàn không đồng ý = 1 Hoàn toàn đồng ý = 6)
So sánh kết quả với bảng dưới đây:
rSB ≥ 0,7 Dữ liệu đáng tin cậy rSB < 0,7 Dữ liệu không đáng tin cậy
Ta thấy rSB = 0,934 > 0,7 suy ra dữ liệu trên là đáng tin cậy
6.
Phân tích
dữ
liệu
Đối chiếu, so sánh kết quả sau tác động theo tỉ lệ đồng ý thông qua 10 phiếu thăm dò sau tác động Mỗi phiếu gồm 6 câu hỏi dạng thang đô thái độ hỏi về mức
độ đồng ý Qua kết quả thăm dò tổng hợp được ta tính toán hệ số tương quan chẵn
lẻ (rhh)và chỉ số độ tin cậy Spearman-Brown (rSB)
Trang 7so sánh với công thức rSB ≥ 0,7 - Dữ liệu đáng tin cậy; rSB < 0,7 - Dữ liệu
không đáng tin cậy
Quan sát – so sánh đường đồ thị ở giai đoạn cơ sở với đường đồ thị ở giai đoạn có tác động
7 Kết
quả
Trả lời cho các câu hỏi:
- Kết quả đối với từng vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa không?
- Nếu có ý nghĩa, mức độ ảnh hưởng như thế nào?
- Tương quan giữa các bài KT như thế nào?
Lưu ý: Trong bước lập kế hoạch, GV - người nghiên cứu có thể chưa điền nội dung của mục này vì chưa thu thập được dữ liệu
CÂU HỎI VIẾT BÀI THU HOẠCH
BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN HÈ 2012
Câu 1: Anh(Chị) hãy phân tích lý do khiến chúng ta cần phải đưa phương pháp kỷ luật
tích cực vào trường phổ thông?
Câu 2: Mỗi đồng chí lựa chọn và lập kế hoạch Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng
trong năm học 2012 – 2013 theo mẫu sau:
Tên đề tài:………
1 Hiện trạng 1 Mô tả vấn đề trong việc dạy học, quản lý hoặc hoạt động hiện tại
của nhà trường
2 Liệt kê các nguyên nhân gây ra vấn đề
3 Lựa chọn một hoặc hai nguyên nhân muốn thay đổi
2 Giải pháp
thay thế
1 Tìm hiểu lịch sử vấn đề (xem vấn đề NC đã được giải quyết ở một nơi khác hoặc đã có giải pháp tương tự liên quan đến vấn đề chưa)
2 Thiết kế giải pháp thay thế để giải quyết vấn đề
3 Mô tả quy trình và khung thời gian thực hiện giải pháp thay thế
3 Vấn đề
NC
Xây dựng các vấn đề NC và giả thuyết NC tương ứng
- KT trước và sau tác động với nhóm duy nhất
- KT trước và sau tác động với các nhóm tương đương
- KT trước và sau tác động với các nhóm ngẫu nhiên
- KT sau tác động với các nhóm ngẫu nhiên
- Thiết kế cơ sở AB/đa cơ sở AB
2 Mô tả số HS trong nhóm thực nghiệm/đối chứng
Trang 82 Sử dụng công cụ đo/bài KT (bình thường trên lớp hay thiết kế đặc biệt?
6.Phân tích
dữ liệu
Đối chiếu, so sánh kết quả trước và sau tác động hoặc nhóm thực nghệm và nhóm đối chứng.
- Kết quả đối với từng vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa không?
- Nếu có ý nghĩa, mức độ ảnh hưởng như thế nào?
- Tương quan giữa các bài KT như thế nào?
Lưu ý: Trong bước lập kế hoạch, GV - người nghiên cứu có thể chưa
điền nội dung của mục này vì chưa thu thập được dữ liệu.
(* Lưu ý: Hạn chót nộp về PGD ngày 20/8/2012, theo đơn vị trường.)