bai lam lão Hac,Trong lòng mẹ

Ấy vậy lại gặp trận ốm nặng sức khỏe già yếu đi ,việc làm nhẹ lúc trước cũng bị cướp hết không biết ăn vào đâu.Bây giờ lão Hạc phải sống thui thủi 1 mình, mặc cho dòng thời gian cứ nhuộm

BÀI LÀM SỐ 1:

“Nhà văn phải là người gắng đi tìm những hạt ngọc ẩn dấu trong bề sâu tâm hồn của con người.”(Nguyễn Minh Châu) Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ qua 1 tác phẩm văn học trong chương trình Ngữ Văn 8 tập 1

Bài làm :

Ai đó đã từng nói rằng :“Văn học như 1 thiên thần mang sứ mệnh tôn

vinh và bảo vệ con người ”.Thật vậy ,từ trước tới nay, các thi nhân đều lấy xúc cảm từ con người mà viết nên trang,có thể nói con người là nguồn cảm hứng bất tận, không bao giờ vơi cạn của văn học dân tộc Và chính văn học với sứ mệnh thiêng liêng của mình Nó đã khắc họa một cách vĩnh viễn vào lòng đọc giả hình ảnh những con người với tâm hồn cao thượng, đẹp đẽ, giàu tình yêu thương, đức hi sinh nhưng lại có số phận éo le, bất hạnh Vì thế,b khi đánh giá về điều này có ý kiến cho rằng :“Nhà văn phải là người gắng đi tìm những hạt ngọc ẩn dấu trong bề sâu của tâm hồn con người ” Và một lần nữa ,nhà văn Nam Cao đã để tác phẩm Lão Hạc của mình là nốt ngân đầy sáng tạo trong bản hòa tấu của văn học

Vậy nhà văn là ai? Nhà văn chính là người sáng tác ra các tác phẩm văn học Còn hạt ngọc ẩn dấu trong bề sâu tâm hồn con người nghĩa là gì?Là chỉ những phẩm chất,vẻ đẹp tâm hồn cao quý, trong sáng của con người nhưng không dễ phát hiện,không dễ thấy ,bị ẩn khuất sau vẻ bề ngoài hoặc hoàn cảnh nhân vật Ý kiến trên đề cập đến thiên chức của nhà văn là phải tìm ra những vẻ đẹp về phẩm chất, tâm hồn trong con người Và qua tác phẩm Lão Hạc nhà văn Nam Cao đã tìm được những hạt ngọc quý báu trong con người Lão Hạc

Trước hết,đọc tác phẩm Lão Hạc ta tìm thấy ở 1 số phận bất hạnh, nghèo khổ trong con người Lão Hạc Vợ mất sớm, Lão Hạc phải một mình

gà trống nuôi con,nhắc đến đây ta mới biết được cuộc đời lão khổ thế nào?

Vợ mất đi thì trong gia đình chỉ còn lão ,lão vừa phải chèo chống nơi “dông bão”để kiếm sống cho 2 cha con,vừa phải làm 1 người nội trợ đảm đang Chuyện đã thế,nhà lão Hạc ngày một khó khăn, nghèo khổ hơn đến mức không đủ tiền cưới vợ cho con khiến đứa con trai “độc đinh”phải phẫn chí

bỏ đi làm ở đồn điền cao su_nơi một đi không trở lại Con trai đi rồi,lão đau khổ lắm! Cô đơn lắm! Ấy vậy lại gặp trận ốm nặng sức khỏe già yếu đi ,việc làm nhẹ lúc trước cũng bị cướp hết không biết ăn vào đâu.Bây giờ lão Hạc phải sống thui thủi 1 mình, mặc cho dòng thời gian cứ nhuộm bạc mái tóc,lão chỉ có 2 người bạn là ông Giáo và cậu Vàng để tâm sự ,chia sẻ nỗi đau đớn Đây quả là 1 số phận bất hạnh, tội nghiệp và chính lão Hạc cũng đã từng thốt lên :“cuộc đời như thế chỉ nhỉnh hơn kiếp con chó”.Có lẽ khi viết

về cuộc sống bần cùng của lão Hạc nhà văn Nam Cao như ứa từng giọt lệ, ông nghẹn ngào, đau đớn trước kiếp lầm than của người nông dân

Chính từ cuộc sống nghèo khổ ấy của lão Hạc mà Nam Cao mới

tìm ra hạt ngọc về tình thương trong con người lão.Trước hết, đó là tình

yêu thương con sâu sắc đến quên mình Một gia đình đầy đủ không thể thiếu

bóng dáng của người phụ nữ, ấy vậy mà lão Hạc lại chấp nhận vừa làm cha vừa làm mẹ vì con trai.Chắc có lẽ vì tình yêu thương con quá lớn nên lão mới ở vậy nuôi con mặc cho cái đói ,cái nghèo bủa vây Vì lão Hạc hiểu việc mình đi thêm bước nữa sẽ không đúng với đạo làm cha ,không xứng đáng với người vợ quá cố.Lão Hạc thương con như thế nên khi nhắc đến đứa con trai lão lại rân rấn nước mắt, đau đớn :“ nó là người của người ta chứ đâu còn là con tôi nữa ”Còn gì đau đớn hơn, bất hạnh hơn khi một người cha mất

đi đứa con thân yêu duy nhất của mình Lão coi đứa con trai như một nửa còn lại của cuộc đời mình, mất đi nó nghĩa là lão mất đi niềm vui tuổi già,động lực sống, mất cả chỗ dựa lúc trái gió trở trời và kể từ đó lão sống

trong nói nhớ thương, mong mỏi Người ta nói lúc khỏe mạnh thì dè xẻn,chắt chiu để đến lúc ốm đau, bệnh tật có cớ mà sinh nhai nhưng lão Hạc lại khác, tuy có tiền để dành nhưng lão lại ăn củ sung ,củ ráy mặc cho bệnh tật tàn phá để giữ lại tiền cho con Chính bà Giáo cũng đã từng thốt lên :“ lão làm lão khổ chứ ai làm lão khổ ”.Và cuối cùng lão tìm đến cái chết trong đau đớn với 30 đồng bạc và 3 sào vườn gửi lại nhờ ông Giáo giữ với lời trăng trối “để lại cho đứa con trai”.Lão chuẩn bị thật chu đáo, lão mong cái chết của mình có thể đổi lại cho con niềm vui và 1 cuộc sống đầy

đủ hơn Người cha ấy đã sẵn sàng hi sinh cả tính mạng,thậm chí là cả niềm vui duy nhất của mình _cậu Vàng để tìm lại cho con trai “nguồn sống ”.Lão

đã sống 1 cuộc đời khổ cực đầy đắng cay nhưng cho tới lúc chết cũng là vì con Ôi! Sao lão vĩ đại thế !cao cả thế!

Đó không chỉ là tình yêu thương con mà còn là tình yêu đối với cậu Vàng Con trai đi rồi,lão Hạc chỉ biết sống cùng cậu Vàng, hằng ngày lão

yêu thương, quan tâm,chăm sóc nó 1 cách chu đáo như con cháu trong nhà Lão Hạc đặt cho nó 1 cái tên rất sang trọng“ cậu Vàng”,lão còn cho cậu Vàng ăn vào “một cái bát sứ như nhà giàu ”.Điều đó có thể thấy lão coi nó như 1 đứa con tinh thần ,1 kỉ vật thiêng liêng duy nhất mà đứa con trai để lại trước khi bỏ đi.Ở tuổi xế chiều gần đất xa trời, lão Hạc phải sống một cuộc đời cô đơn, buồn tẻ ,lão chỉ còn Vàng là người thân duy nhất để làm nơi giãi bày tâm sự, tình cảm, lão Hạc tìm thấy ở cậu Vàng 1 niềm vui, sự động viên ,chia sẻ Khi nói chuyện về con trai lão Hạc chỉ mang tâm trạng buồn

bã, vẻ mặt u sầu nhưng khi nhắc đến cậu Vàng tâm hồn lão ta trở nên trong trẻo, hồn nhiên đến lạ thường Lão chắc hẳn cảm thấy hạnh phúc, sung sướng, biết ơn khi được thượng đế ban cho 1 ân huệ là “cậu Vàng ” Đó không phải là tình cảm giữa con người bình thường mà là giữa 1 người nông dân nghèo khổ với 1 con chó Chắc trong kí ức của lão Hạc cậu Vàng chính

là hình ảnh của đứa con trai cho nên lão dành cho Vàng 1 tình yêu rất đặc biệt Và vì vậy mà giây phút bán cậu Vàng vì con lão đau đớn lắm! Đó như cắt từng miếng thịt Sự ra đi của Vàng cũng là lần cuối lão Hạc nhìn thấy cõi đời này, thiếu nó thì cuộc sống của lão cũng sẽ không còn tồn tại nữa

Đọc tác phẩm Lão Hạc nhà văn Nam Cao không chỉ tìm thấy hạt ngọc về tình yêu thương mà còn tìm thấy hạt ngọc về lòng tự trọng trong con người lão Hạc Trong truyện ngắn của Nam Cao cái đói và miếng

ăn thường trở thành 1 nỗi ám ảnh đối với nhân vật, có khi làm tha hóa, biến chất nhân cách của nhân vật (Chí Phèo, bà cụ Tứ ,Binh Tư ) nhưng cái đói

và miếng ăn không vùi dập được lão Hạc.Trước hết,lão Hạc thể hiện lòng tự trọng với con trai, dù còn tiền, còn đất,còn tài sản nhưng lão Hạc buộc mình phải ăn củ ráy, củ khoai, bữa rau, bữa ốc để dành dụm tiền cho con Có lẽ lão cảm thấy có lỗi với con, không muốn trở thành người cha vô trách nhiệm, chỉ biết ăn dần sống mòn, đây chắc hẳn là việc cuối cùng lão làm được cho con trai trước khi ra đi và tất cả cũng là vì đứa con Còn với ông Giáo lão từ chối mọi sự giúp đỡ một cách “hách dịch”, lão Hạc không muốn vì ba miếng

ăn mà trở thành con người ăn bám,bị bà Giáo ghét bỏ, vì bởi lẽ đối với lão Hạc “miếng ăn là miếng nhục ” Dân gian có câu:“chết là hết ”nhưng lão chết đi mà vẫn không muốn làm khổ hàng xóm nên lão đã gửi lại 30 đồng bạc nhờ họ lo hậu sự khi lỡ ra đi đột ngột Tự trọng với con trai với ông Giáo

là bình thường nhưng tự trọng với cậu Vàng đã làm lão trở nên sáng ngời giữa đêm đen tối của xhpk Lão rất đau khổ và tự trách mình vì già đến tuổi này còn trót lừa một con chó Ôi chao! Chỉ vì lừa bán 1 con chó mà lão Hạc quyết định tự tử để đền tội và đồng cảm với nó Cậu Vàng tuy chỉ là nhân vật phụ nhưng lại là hình ảnh không thể thiếu, làm toát lên số phận và nhân cách cao đẹp của lão Hạc Đó là một vẻ đẹp đáng trân trọng,gìn giữ

Ta không chỉ thấy được hạt ngọc của lão Hạc qua hoàn cảnh,tấm lòng mà ta còn thấy rõ qua phong cách nghệ thuật của tác giả Bằng

cách kể chuyện hấp dẫn,độc đáo,lôi cuốn nhà văn đã gọi dậy cái hồn buồn của Đông Á đã khơi lại cái mạch sầu mấy nghìn năm vẫn ngấm ngầm trong cõi đất này và có lẽ bởi vậy mà người ta nói Nam Cao là 1 bậc thầy kể chuyện Cùng nghệ thuật miêu tả khắc họa tâm lý,tính cách nhân vật và ngôn ngữ giàu tính gợi hình gợi cảm giúp đọc giả hình dung trước mắt mình

là một lão Hạc đang sống Nhà văn đã dùng lão Hạc để làm cái đòn bẫy nâng con người lên trong tình nhân ái Câu chuyện Lão Hạc đầy bóng tối nhưng

từ trong đó đã lóe lên những tia sáng ấm lòng

Nhận định của Nguyễn Minh Châu là hoàn toàn đúng đắn Qua tác phẩm Lão Hạc ta đã tìm được hạt ngọc về tình yêu thương sâu sắc,rộng lớn

và lòng tự trọng cao cả ẩn giấu bấy lâu nay trong con người lão Hạc Dường như ở đây nhà văn đã toát ra một mảnh hương sắc sâu xa,cao đẹp nhất của tâm hồn mình Bởi vậy Nam Cao được ví như 1 loại đồ cổ quý hiếm cất giữ trong đó là những hạt bụi vàng văn hóa thẳm sâu của nền văn minh dân tộc.

Dù gần một thế kỷ trôi qua nhưng cho tới nay câu chuyện về lão nông dân nghèo khổ này vẫn được nhắc mãi,đó là một câu chuyện nhân cách và tình thương.

BÀI LÀM SỐ 2 Nhận định về Lão Hạc, Hoàng Thị Hương trong vẻ đẹp con người có viết: "Tinh thần Lão Hạc mới kiên định làm sao! Như thành trì kiên cố xây bằng tình thương và lòng tự trọng Đói khổ, đau đớn không phục nổi Nhà văn Kim Lân tặng lão từ "bất khuất" Bất khuất trước kẻ thù còn dễ hiểu nhưng trước mình mới thật khó" Bằng hiểu biết

về truyện ngắn Lão Hạc của nhà văn Nam Cao, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên

Nguyễn Văn Siêu đã từng nói: “Văn chương có hai loại, loại đáng

thờ và loại không đáng thờ Loại không đáng thờ là chuyên chú ở văn chương, loại đáng thờ là loại chuyên chú ở con người” Văn chương muôn đời phải phục vụ con người, hướng con người đến những giá trị cao cả của cuộc sống “Lão Hạc” của Nam Cao là một trong những tác phẩm xuất sắc của nền văn học nước nhà Truyện ngắn đã hướng con người, đặc biệt là những con người nghèo khổ, bất hạnh nhưng trái tim vẫn dạt dào tình yêu, tâm hồn vẫn ngời ngợi cao đẹp.

Thử hỏi “thành trì kiên cố” là gì? Đó là một tòa thành được

xây dựng rất đỗi vững chắc, không dễ bị sụp đổ hẳn với một số va chạm có sức công phá lớn Còn nếu xét với nghĩa là câu nói của Hoàng Thị Thương thì chắc nói phải mang một ý nghĩa khác nhỉ? Phải chăng điều mà nhận định đưa ra có phải là một thành trì do vẻ đẹp người nông dân xây nên? Chắc hẳn

là vậy! Điều mà Hoàng Thị Thương nói đến ở đây chính là khẳng định phẩm chất cao đẹp của một con người mà điển hình ở đây là lão Hạc: một con người giàu tình yêu thương và lòng tự trọng.

Trước hết, tâm hồn lão Hạc như một thành trì kiên cố được xây nên bởi trái tim đầy ắp tình yêu thương Lão Hạc là một người nông

dân thuộc tầng lớp nghèo nàn nhất nhì xã hội ngày xưa Khi con còn nhỏ thì

người vợ đã qua đời, lão phải một thân một mình “gà trống nuôi con” Cả gia tài của lão chỉ vỏn vẹn một túp lều Mới nói đến đây thôi mà người đọc như chúng ta đã thấy hoàn cảnh lão thật đáng thương rồi! Ấy vậy mà người con trai chỉ vì cha không đủ tiền lo đám cho mà vội phẫn chí bỏ đi làm đồn điền cao su, để người cha già yếu sống một mình trong sự éo le, hiu quạnh Thật sự mà nói thì trong lòng lão luôn có một nỗi khổ tâm rất lớn: gia đình không có được giây phút đoàn tụ, không được sống bình yên, êm ấm Nhìn vậy thôi chứ lúc nào lão cũng thương nhớ đến con, mọi câu chuyện thường ngày của lão đều ngấm ngầm xoay quanh đứa con ấy Lão mòn mỏi trông mong lá thư con gửi về, đong đếm từng ngày con đi để được gặp con nữa Nhưng có vẻ như điều ấy quá đỗi xa vời đối với lão Lão luôn cho rằng mình mắc lỗi với con, không lo cho con được một cuộc sống tốt như bao người khác Lão tìm đủ mọi cách để giữ mảnh vườn cho người con sau này về lấy

vợ có chỗ mà ở Lão ta thà chết chứ chẳng chịu bán lấy một sào Tình cảm của lão quả là thiêng liêng và cảm động, lão tình nguyện chọn chết chỉ để trọn đạo làm cha.

Thương nhớ con trai nhưng không gặp được nên có bao nhiều tình cảm lão dành hết cho cậu Vàng Đối với lão Hạc, cậu Vàng như

sợi dây liên lạc giữa lão với người con trai vắng nhà Lão thương cậu ta lắm, lão cho nó ăn cơm trong bát sứ, chia sẽ thức ăn, chăm sóc, trò chuyện cùng

nó như một người bạn thâm giao, tưởng chừng như chẳng thể nào xa rời nó Bởi thế, lúc bán cậu ta có lẽ là giây phút lựa chọn khó khăn nhất đời lão Năm đồng bạc kể ra cũng là “món tiền to”, nhất là giữa thời buổi “đói deo đói dắt” này Thế nhưng lão ta bán cậu Vàng chẳng phải vì tiền đâu! Lão làm như vậy chẳng qua là vì hoàn cảnh đói nghèo, cùng quẫn đã buộc lão phải nói lời từ biệt với nó “Thóc cao, gạo kém”, sức cùng, lực kiệt nên lão đành phải vậy Sau khi bán chó, lão “cố làm ra vui vẻ” nhưng cũng chẵng giấu

được bộ mặt “cười như mếu và đôi mắt lúc nào cũng ầng ậng nước” ấy Lão

tự trách bản thân là một kẻ bất nhân, là tên lừa đảo không có tính người, nhẫn tâm lừa cả một con chó vốn “tin yêu của mình” Có lẽ đó cũng chính là giây phút lão đau đớn khi mất đi “một nữa trái tim” của mình khiến: “mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc…!” Cuộc đời lão cứ như dòng nước mắt chảy dài trên những nỗi đau bất lực Nhìn lão lúc này cứ như bị chìm xuống như

bị ai “vùi dập” Chung quy lại hai sự việc lớn của cuộc đời lão Hạc: việc bán cậu Vàng và việc tìm đến cái chết Hai sự việc ấy tuy chẳng dính dáng gì nhau nhưng đều toát lên một ý nghĩa chung về tấm lòng người cha thương con mênh mông, sâu nặng.

Thành trì kiên cố của lão Hạc không chỉ đơn thuần xây bằng tình yêu thương mà để nó được vững chắc thì lão đã phải dâng hiến vào

đó cả tấm lòng tự trọng sáng chói như ánh dương Trong truyện ngắn của

Nam Cao, cái đói và miếng ăn hầu như trở thành nỗi ám ảnh đối với nhân vật, nó buộc nhân vật phải trở nên tha hóa, biến chất như: Binh Tư trong “lão Hạc”, bà cụ Tứ trong “một bữa no”, Chí Phèo” trong chính câu chuyện của cuộc đời hắn… Nhưng cái đói và miếng ăn lại không vùi dập được vẽ đẹp tâm hồn của lão Hạc mà ngược lại nó là cho nhân cách lão sáng ngời ngời hơn bao giờ hết Trước hết, lão tự trọng với người con của mình, dù còn tiền, còn đất, còn có cái để sinh nhai nhưng lão vẫn chọn ăn ráy, củ khoai, bữa trai, bữa ốc để dành dụm từng đồng cho con Lão không muốn biến mình thành một người cha vô trách nhiệm, chỉ biết ăn dần, sống mòn bằng tiền của con Và rồi cuối cùng lão chọn cái chết không ngoài mục đích là vì đứa con của mình Đối với ông giáo, lão ta từ chối mọi sự giúp đỡ như một

kẻ hách dịch Lão không muốn vì dăm ba miếng ăn mà trở thành một lão già

tội nghiệp được bố thí, cũng không muốn vì miếng ăn mà mất đi thiện cảm trong mắt à giáo Dân gian vốn có câu: “miếng ăn là miếng nhục”, có lẽ nó đúng, rất đúng với hoàn cảnh lão Hạc lúc này Người đời thường nói: “chết

là hết” nhưng lão Hạc thì lại không, ông muốn sau khi “ra đi” vẫn để lại thiện cảm trong lòng xóm làng nên ông đã gửi ba mươi đồng bạc nhờ hàng xóm lo giúp việc hậu sự Trong khi cái đói và miếng ăn luôn đe dọa, trở thành nỗi ám ảnh của biết bao nhiêu người dân trong xã hội cũ thì lão Hạc như một điểm sáng giữa không gian đen tăm tối, mịt mù ấy Nếu lão chỉ tự trọng với con, với ông giáo, với xóm làng thì có lẽ đây là điều bình thường đối với người đọc nhưng việc giữ lòng tự trọng trước một con chó đã bán đi mới thực sự là điều làm cho nhân cách lão chói lòa, rực rỡ Trong lòng lão luôn đau đáu một điều: con chó nhìn lão cứ như là đang trách móc, giận hờn

vì đã lừa nó Phải chăng cái chết bằng bã chó đầy đau đớn và dữ dội của lão một phần là vì muốn chuộc lỗi với con chó? Chắc hẳn là như vậy! Bởi vì bản thân lão vẫn luôn cho rằng lão lừa cậu Vàng tức là lão đã từ bỏ tư cách làm người lương thiện Đứng trước sự sống và cái chết, lão đã không mảy may suy nghĩ mà hướng về cái chết vì biết nếu tiếp tục sống thì sẽ hoen ố nhân cách, vậy nên chỉ còn cách chết đi để giữ lấy phần nguyên sơ, thánh thiện trong tâm hồn

Thành trì kiên cố của lão Hạc còn được xây bằng tiếng nói tâm hồn của lão cũng như người dân lúc bấy giờ gửi đến xã hội phong kiến bất công, tàn bạo Ngòi bút hiện thực của Nam Cao như lời nói đanh

thép vạch rõ từng chân tơ, kẽ tóc cái xấu xa tàn bạo của xã hội phong kiến đương thời đã đẩy những người dân hiền lành, lương thiện như lão Hạc phải tìm đến cái chết để giải thoát cho bản thân Họ không có quyền được lựa chọn đời sống giàu sang hay đói khổ, xin hãy để họ sống đúng nghĩa “sống”

ở cuộc đời này!

Nhận xét của Hoàng Thị Thương đưa ra khi đánh giá về “lão Hạc” là hoàn toàn hợp lí và thuyết phục Bằng cách kể chuyện hấp dẫn, lôi

cuốn,…nghệ thuật xây dưng, miêu tả tâm lí nhân vật,… Nhà văn Nam Cao

đã tái hiện lại cuộc sống đầy đau khổ của người dân nghèo trong xã hội phong kiến bất công nhưng họ vẫn giữ được tâm hồn lương thiện Đồng thời tác giả cũng bày tỏ lòng cảm thông, chia sẽ đến họ, qua đó lên án và phê phán xã hội phong kiến tàn bạo ấy Câu chuyện khép lại với một cái chết đầy đau đớn, dữ dội, gây ám ảnh cho bao thế hệ bạn đọc gần một thế kỉ qua!

BÀI LÀM SỐ 4 Đề bài : Một kết thúc bất ngờ bao giờ cũng chứa đựng

sự kịch tính và sự thú vị, đặc biệt sẽ gây ấn tượng mạnh và sự liên tưởng sâu xa, tạo cho tác phẩm có tiếng vang lớn chứng minh nhận định trên bằng tác phẩm Lão Hạc

Bài Làm

Cuộc sống còn tuyệt vời biết bao điều lí thú trong thưc tế và trang sách Nhưng cuộc sống cũng bi thảm biết bao, cái đẹp còn trộn lẫn niềm sầu buồn, cái nên thờ còn lóng lánh giọt nước mắt ở đời ( Nguyễn Văn Thạc ) Có thể nói, khi viết về nhân dân, Nam Cao như “ứa từng giọt lệ” Ông đã tái hiện về một cuộc đời cay đắng bất công bởi truyện ngắn cùng tên “Lão Hạc”, để rồi, kết thúc truyện thật dữ dội, bất ngờ nhưng cũng thật êm đềm sâu sắc, để lại nỗi ám ảnh với người đọc suốt hơn 80 năm qua với cái chết bi thảm, đau thương! Bởi thế, có nhận định cho rằng : “ Một kết thúc bất ngờ bao giờ cũ chứa đựng sự kịch tính và sự thú vị, đặc biệt sẽ gây ấn tượng mạnh và sự liên tưởng sâu xa, tạo cho tác phẩm có tiếng vang lớn.”

Trước hết , kết thúc bất ngờ là kết thúc người đọc không ngờ đến, tạo ra một sự hấp dẫn Ý nghĩa của nhận định : Một kết thúc bất ngờ bao giờ cũ

chứa đựng sự kịch tính và sự thú vị, đặc biệt sẽ gây ấn tượng mạnh và sự liên tưởng sâu xa, tạo cho tác phẩm có tiếng vang lớn là muốn nói rằng , kết

thúc của một câu truyện thường thể hiện sự thành công của tác phẩm và tài năng của tác giả

Kết truyện bắt đầu từ lúc ông giáo sang nhà binh tư xin bã chó về và nói rằng để đánh bã chó nhà nào đó để giết thịt , từ đó mọi ánh mắt với lời dị

nghị đều hướng về phía lão Hạc ngay cả ông giáo cũng hiểu lầm lão Nhưng

ai biết rằng sau đó , ông Giáo đã dùng chính bã chó đó để kết liễu cuộc đời của ông Cái chết vật vã , đau đớn giữ dội của Lão Hạc đã làm cho ông Giáo

và Binh Tư vỡ lẽ rằng lão không hề tha hóa và chỉ có Binh Tư và ông Giáo mới hiểu rõ cái chết của lão.

Kết truyện của tác phẩm Lão Hạc rất bất ngờ , có thể nói kết truyện

đã gây bất ngờ lớn với người đọc, với ông giáo Sự bất ngờ của cái chết

càng làm cho câu chuyện thêm căng thẳng, thêm xúc động Mâu thuẫn bế tắc được đẩy lên đến đỉnh điểm và kết thúc một cách bi đát và tất yếu Khi Lão sang nhà Binh Tư để xin Bã chó có lẽ đó là lúc lão đã xác định được cái chết đau đớn của mình Lão đã nói xin bã chó về để đánh bã chó , ngay cả người đọc cũng rất bất ngờ , trời ơi , lão Hạc đó ư? , một người đã từng từ chối lời mời gọi đường đi xấu xa của binh Tư , một người đã từng từ chối sự giúp đỡ của ông giáo một cách hách dịch Hành động và lời nói của lão không chỉ khiến người đọc , Binh Tư bất ngờ mà đến cả ông Giáo , người bạn thân chí cốt của lão cũng rất chi là ngạc nhiên ! Nhưng đâu ai biết rằng lời nói và thái

độ của lão Hạc chỉ là sự che đậy ý dịnh bên trong của Lão Giữa lời nói bên ngoài nó đối lập với ý định bên trong của lão , và điều đó được thể hiện bằng

cái chết dữ dội của lão Đâu ai biết rằng , lão xin bã chó để tự tử , để kết

liễu những chuỗi ngày đau khổ Với hành động và lời nói của lão Hạc , người ngoài họ nghĩ rằng lão Hạc đã hoàn toàn tha , hóa biến chất thật rồi , nhưng bất ngờ thay , sự thật lại không phải là như thế mà thực ra , nói đúng hơn , Lão làm thế là để lão được giải thoát sau bao tháng ngày cùng cực, đau

khổ Đồng thời đoạn kết của Truyện ngắn cùng tên còn thể hiện một triết

lí sâu sắc của nhà văn Nam Cao : Đừng nhìn người bằng vẻ bên ngoài để

đánh giá , quy kết mà hãy nhìn họ bằng con mắt bằng tấm lòng sâu thẳm bên trong thì mới thấy hết được vẻ đẹp, nhân cách sáng ngời của họ

Kết thúc truyện Lão Hạc gây ấn tượng và sự liên tưởng sâu xa , tạo cho tác phẩm có sức vang lớn Lão đã kết liễu cuộc đời mình bằng bã chó,

có thể nói đó là một cái chết dữ dội và đau đớn nhất , “ Lão vật vã trên giường , đầu tóc rũ rượi … chốc chốc lại giật nảy lên,Lão tru tréo, bọt mép sùi ra” , bấy nhiêu cụm từ đó đã khiến cho ta ấn tượng cái chết cuả lão Hạc Tác giả đã liên tiếp sử dụng các từ láy gợi hình , gợi cảm , nó khiến cho ta hình dung được một lão Hac sắp chết Đó là cái chết của người do bị trúng độc bả chó Bất giác, em có cảm tưởng như không phải cách chết của một con người bình thường mà là cách chết như của một con chó.Có lẽ , cái chết đau đớn mà dữ dội như muốn liên tưởng sâu sắc đến lời thanh minh , chuộc tội với Cậu Vàng Lão không chọn cách chết nào khác mà chết như cách chết của một con chó ăn phải bả, bởi với lão đến tận lúc chết, ám ảnh về cậu Vàng, về việc mình đã trót lừa một con chó vẫn day dứt lương tâm lão Lão

đã chọn một cách giải thoát đáng sợ nhưng lại như một cách để tạ lỗi cùng cậu Vàng Lão Hạc yêu thương con chó như con trai nhưng lại nỡ lừa bán nó

đổ cho thằng Mục giết thịt, thì lão cũng phải tự trừng phạt mình, tự chịu hình phạt như một con chó chết vì ăn phải bả Lão Hạc chết trong đau đớn, vật vã ghê gớm về thể xác nhưng chắc chắn lão lại thanh thản về tâm hồn vì đã hoàn thành nốt công việc cuối cùng với đứa con trai vẫn “bặt vô âm tín” với hàng xóm láng giềng về tang ma của mình Lão chết để giữ phần ấm cho con, để giữ lại hi vọng cho người con duy nhất đang ở nơi xa của mình Cái chết của lão là biểu hiện cao nhất của tình phụ tử thiêng liêng, của đức hi sinh cao cả.

Cái chết của Lão Hạc đã gây một âm vang lớn cho nền văn học Việt

Nam Văn học về những con người bị áo cơm ghì sát đất, phải sống tha hoá,

sống kiếp sống mòn, của những cảnh đời bị đẩy vào bước đường cùng không lối thoát,… Nước mắt và cái chết có thể coi là những hình ảnh quen thuộc của văn học hiện thực phê phán 1930 – 1945 Mô típ ấy ám ảnh nhiều trong sáng tác của nhà văn Nam Cao : Chí Phèo chết trên vũng máu của chính mình ngay trong khi khát vọng trở về với cuộc đời bị dập tắt; Lang Rận, Mụ Lợi tự tử trong sự ghẻ lạnh, đàm tiếu của người làng ; và bà cụ Tứ chết vì một bữa no duy nhất của cuộc đời,… nhưng đối với cái chết của Lão Hạc , Nam Cao đã hoàn toàn đặt một niềm tin lớn , mãnh liệt vào vẻ đẹp phẩm chất của con người , dù chết chứ không chịu tha hóa biến chất , thà chết nhưng trọn đạo , thà hi sinh để giữ lấy lòng yêu thương , giữ lấy trọn nhân phẩm của mình Ấy thế , ông Giáo đã từng nói “ Cuộc đời chưa hẳn đáng buồn ” là vì thế Có lẽ , tác giả còn thể hiện một nỗi đau đớn, xót xa trước tấm bi kịch của con người : người dân bị chèn ép, bị bần cùng hóa , buộc họ phải tìm đến cái chết bi thương và bế tắc Nguyễn Bỉnh Khiêm có nói rằng : “ Khi viết về người nông dân , Nam Cao như ứa từng giọt lệ ” là

vì thế

Cái chết của Lão Hạc một mặt góp phần bộc lộ tính cách và số phận của Lão Hạc, cũng là một điển hình sắc nét của số phận và tính cách của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám : nghèo khổ, bế

tắc, nhưng giàu lòng tự trọng , không tha hóa và có mọt lòng yêu thương cao

cả, mặt khác, cái chết của Lão Hạc cũng có ý nghĩa tố cáo hiện thực xã hội

thực dân nửa phong kiến đã đẩy những con người lương thiện vào bước đường cùng, phải chấp nhận cái chết như cách duy nhất kết thúc cuộc đời nhiều đau khổ Cái chết của lão cũng giúp những người xung quanh lão hiểu con người lão hơn

Kết thúc truyện còn thể hiện một tài năng Nghệ Thuật của Nam Cao Trước hết, ta thấy Nghệ thuật xây dựng nhân vật chủ yếu là qua nhân vật Lão Hạc : Bằng phương pháp đối lập, nhà văn tạo vẻ bề ngoài cho Lão Hạc dường như lẩm cẩm , Hách Dịch , đôi lúc bị nghi ngờ là “phương heo thuốc chó” nhưng bên trong lại là một người có vẻ đẹp tâm hồn đáng quý , sâu sắc , đáng kính trọng Không những thế ,cách xây dựng cốt truyện của nhà văn Nam Cao quả thật là tài năng , chân thực và sinh động Ông dẫn người đọc vào mạch truyện đầy khéo léo, bất ngờ , gay cấn, gây cảm xúc căng thẳng cho người đọc và tâm lý nhân vật qua từng tự kiện trong truyện Ngôn ngữ của truyện cũng góp phần không thể thiếu của tác phẩm Truyện được viết với nghệ thuật ngôn ngữ cô đọng , nét nỏi bật là ngôn ngữ đối thoại và độc thoại đầy chất trứ tình mang đầy tâm tư tình cảm , suy nghĩ tâm trạng của nhân vật Nghệ thuật đóng vai trò quan trọng nhất đó là Nghệ thuật kể truyện thể hiện được tài năng của tác giả Câu truyện được kể theo lời dẫn của nhân vật

“tôi” ( Ông Giáo)- người tham gia câu truyện và chứng kiến sự việc diễn ra Điều này lam cho câu truyện thêm chân thật , gần gũi với người đọc Đồng Thời việc chọn vai kể này việc dẫn dắt câu chuyện sẽ tự nhiên và linh hoạt hơn Cũng vì thế , câu chuyện được kể với nhiều giọng điệu hơn Người kể

có thể vừa kể , vừa bộc lộ được hết tình cảm , suy nghĩ của mình việc miêu

tả diễn biến tâm lí của nhân vật rất tự nhiên , hợp lí việc tạo tình huống truyện bất ngờ nhằm lôi cuốn người đọc và dễ dàng trình bày triết lí sâu sắc

về cuộc sống của tác giả

Ta có thể khẳng định rằng , nhận định : “Một kết thúc bất ngờ bao giờ cũng chứa đựng sự kịch tính và sự thú vị, đặc biệt sẽ gây ấn tượng mạnh và

sự liên tưởng sâu xa, tạo cho tác phẩm có tiếng vang lớn” là đúng Đồng thời , còn khẳng định được một tài năng , thiên chức của người làm nghệ thuật là cảm thông , đồng cảm về hoàn cảnh người nông dân , và hướng

người nông dân về một thế giới yên bình , tự do , ấm no Qua những tác phẩm của Nam Cao , có lẽ đây là tác phẩm truyện ngắn thành công nhất về

cả giá trị nghệ thuật đặc sắc , lẫn giá trị nhân đạo sâu sắc Dù thế , nhưng cái chết của Lão Hạc vẫn là nỗi ám ảnh hơn bao giờ hết cho bao thế hệ bạn đọc.

Và em tin rằng , Truyện ngắn cùng tên của Nam Cao sẽ vẫn mãi đồng hành với bao bạn đọc , với thời gian

Đề bài: thầy Chu Văn An đã từng nhận định” nhân tố quyết định sự sống

còn Tác phẩm là chiều sâu và sức sống của hình tượng nhân vật” em hãy làm sáng tỏ nhận định trên

Nguyễn Bính đã từng Than Thở: ai hào dính vào duyên bút mực suốt đời mang lấy số long đong Tác phẩm văn học là một bức tranh tái hiện lại một cuộc sống khó khăn của người dân, chị còn người không phải gánh chịu

sự bạt bẽo của văn chương Nhưng cũng có đôi lúc tác phẩm văn học là nơi

để con người có thể thư giãn, bàytỏ hết cảm xúc của mình Cuộc đời hiện tại cho dù khó khăn ,khổ cực khi trong tác phẩm Người dân đốt sống lại , được có một cuộc sống vui tươi Vì thế Có ý kiến cho rằng:” nhân tố quyết định sự sống còn tác phẩm là chiều sâu và sức sống của hình tượng nhân vật

“ điều đó được cho thấy rõ qua tác phẩm Lão Hạc của nhà văn Nam Cao Vậy nhân tố quyết định sự sống là gì ? Nhân tố là một trong những điều kiện kết hợp với nhau để tạo ra một kết quả , sự sống dựa vào những điều kiện sống , cuộc sống hiện tại Còn trong tác phẩm thì nhân vật cho dù phải chịu nhiều đau đớn của cuộc sống hiện tại thì họ vẫn cảm thấy có sức sống hơn tác phẩm như là một thiên đường khác của những con người khó khăn lúc Cho thấy được vai trò của văn học nói chung và tác phẩm văn học nói riêng , khẳng định thiên chức của văn học

Trước hết, tác phẩm lão hạc cho chúng ta thấy được chiều sâu- cuộc sống vô cùng khốn của lão Hạc Vợ lão mất sớm, lão phải một mình Gà

Trống Nuôi Con, vợ là một người rất quan trọng trong gia đình nhưng nhưng lào đã mất đi Đi Một Người quan trọng Ông phải vừa làm cha vừa làm mẹ

để nuôi được con của mình Vì không có tiền cưới vợ cho con nên con của lão bỏ thì làm đồn điền cao su , bỏ lão phải sống một mình, cô đơn , quạnh hiu Nhưng trước khi đi con của lão đã để lại cậu vàng cho lão hạc , lão chỉ

có cầu vàng làm bạn Ông và một người gần đất xa trời nhưng phải xa con mất vợ chỉ còn cậu làm bạn , ông phải một mình bơ vơ kiếm sống cho bản thân mình Đặng Lê ở độ tuổi của ông thì ông phải được hưởng sự hạnh phúc của con cháu nhưng vì hoàn cảnh khó khăn, éo le nên ông phải chịu đựng nhiều sự bất hạnh Nhà văn Nam Cao không hề nhắc đến tài sản nào của lão Hạc như một cách gián tiếp nói lên cái nghèo đói của lão Chính lão Hạc Tổ đã từng thốt lên” Cuộc đời như thế cùng nhỉnh hơn cái kiếp của con chó” Có lẽ vì cái nghèo khó ngắn Lão Hạc đã khuất phục trước hạnh phúc riêng của đứa con trai, khiến nó phẩn chí phải đi đồn điền cao su Có lẽ khi viết về cuộc sống bận không của lão Hạc nhà văn Nam Cao cũng như ứa từng giọt lệ, ông đau đớn, nghẹn ngào trước kiếp lầm than của người nông dân Chúng ta có thể thấy được cuộc sống hiện tại khó khăn của lão Hạc, nhân tố mà họ phải chịu Họ không thể tâm sự với ai được

Nếu như cuộc sống hiện tai của họ không có ai để tâm sự , giải bày thì tác phẩm văn học sẽ giúp họ có sức sống hơn Chúng ta có thể thấy được sức sống của hình tượng Lão Hạc đó chính là tình yêu thương con Khi nhắc đến con trai lão lại rân rân Nước Mắt , không kiềm chế được Lão nói về con một cách đau đớn và tội nghiệp : thẻ của nó người ta giữ hình của nó người

ta giữ … Nó là người của người ta rồi chứ đâu còn là con của tôi Còn gì đau đớn hơn khi một người cha mất đi rồi còn duy nhất của mình, một người cha không lo nổi đám cưới cho con Mất đi đuổi con có nghĩa là làm mất đi một niềm vui tuổi già, mất đi động lực sống và mất đi chỗ dựa hàng ngày lão

chị ăn củ sung, củ rày, bữa trai , bữa ốc… để giữ tiền lại cho con Chính bà giáo đã thốt lên: “cho lão chết là làm làm ở chứ ai làm lau khổ “ và cuối cùng nào đã tìm đến cái chết trong đau đớn với 30 đồng, ba sàm vừa gửi ông giáo dự với lời trăn trối:” để lại cho đứa con trai” Những điều ông thu xếp, nhờ cậy ông giáo thật là chu đáo Nghĩ đến con thì cũng luôn mong ước cho con được một cuộc sống yên bình, hạnh phúc Lão sẵn sàng bán đi cầu vàng bán đến niềm vui để hi sinh cho đứa con trai Lão đã phải sống một cuộc sống vì con , có lúc nào nghĩ kiểu mình chỉ nhỉnh hơn kiếp con chó , lão đã phải sống trong sự bất hạnh, khổ sở , ông phải chịu nhiều cay đắng của cuộc sống Một người ta hệ sinh cả tính mạng cuộc sống cho con thật là cao cả,

cho dù phải chịu nhiều cay đắng nhưng lão vẫn yêu thương con Nhờ tác phẩm văn học không chỉ tình yêu thương với con của lão được sống lại

mà tình yêu thương với cậu cần cũng được sâu sắc hơn Tình yêu có thể

gọi là đẹp nhất là tình yêu thương cậu vàng Những ngày tháng tuyệt vời, vui vẻ nhất của lão là những giây phút mà lão được ở bên cậu vàng Ông và cậu vàng sống với nhau Trong căn nhà nhỏ , trong mắt của lão thì cậu vàng

là kỉ vật thiêng liêng của đứa con trai để lại, nó là niềm vui duy nhất, niềm hạnh phúc của ông , giúp lão sống tốt hơn trong cuộc sống khó khăn như địa ngục Lúc nào ông cũng chăm sóc chu đáo và cầu vàng, ông luôn quan tâm nói như con người cháu trong nhà Có lẽ cậu vàng như nào hình bóng của con trai bởi vậy lão rất tận tình với cậu, một lúc được ở bên cầu dương như những cái bất hạnh mà xã hội phong kiến đã ra chắc là ông đã biến mất và chỉ còn lại những điều vui tươi, hạnh phúc vô bờ bến Và những lúc Danh ông luôn trò chuyện với cậu Vàng, Bởi lẽ vì cái xã hội này đầy rẫy những cái xấu xa , độc ác nên lúc nào ông cũng cảm thấy đau khổ buồn bã , trong những lúc này thì người có thể làm bớt đi phần nào nỗi buồn cho lão Hạc chính là cậu Vàng Ông có lời tâm sự, giải bài những suy tư, những nỗi đau

ẩn giấu trong lòng của mình Ông chồng thấy niềm vui, động lực, sự ủi ở nơi cầu vàng Cầu vang Là nơi chỗ dựa tinh thần, là nơi để ông bộc lộ hết nỗi đau của mình Ông luôn mơ ước được ở bên Cầu Vàng , đó là niềm Ước Mơ Nhỏ Nhoi , vô cùng đơn giản nhưng rồi niềm khát khao đó cùng biến mất đi trong giây phút ông bạn đi cầu vàng Những năm tháng bình yên giờ đã biến mất đi và còn lại những nỗi u ám, đen tôi trong lòng Lão Hạc Không đơn thuần là Lão Hạc bản chế cầu vàng mà lão bán luôn cả niềm vui ,hạnh phúc của bản thân mình Trước kia sống trong vui vẻ nhưng bây giờ ông phải sống trong ân hận dây dứt, tội lỗi vì đã trở lừa cậu vàng Cầu vàng chỉ là một nhân vật phụ trong tác phẩm Những qua cho ta thấy được những vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, đẹp đẽ của lão hạc

Qua văn bản ta không chỉ thấy tình yêu thương của lão Hạc được sống dậy mà lòng tự trọng của lão cũng được có thêm sức sống hơn Trong truyện ngắn của nam cao cái đói và miệng Ăn thường trở thành một nỗi ám ảnh đối với nhân vật, có khi làm tha hóa, biến chất nhân cách của nhân vật, cũng giống như nhân vật Chí Phèo, bà cụ Tứ, Binh tư Nhưng cái đói và miệng Ăn không vùi dập được vẻ đẹp tâm hồn của lão Hạc ngược lại nó làm cho nhân cách của lão sáng ngời hơn bao giờ hết Trước hết là thể hiện lòng

tự trọng đối với đứa con trai của mình, dù còn tiền , còn đất , còn tài sản nhưng lão phải ăn quả sung của giấy củ khoai bưởi rau Vợ ngốc để dành dụm tiền cho con, lão không muốn trở thành một người cha vô trách nhiệm chỉ biết ăn dần và Sống Mòn và cuối cùng lại chọn cái chết không ngoài mục đích cũng là vì đứa con của mình Với ông giáo lão từ chối mọi sự giúp đỡ như một cách hách dịch Lào không muốn vì ba miếng ăn mà trở thành một lão già tội nghiệp, được bố thí , cũng không muốn vì miếng ăn mà mất đi thiện cảm trong con mắt và giáo, dân gian đã có câu miếng ăn là miếng nhục

có lẽ đúng với Lão Hạc trong hoàn cảnh này Dân gian có câu chết thì hết

Nhưng với lão Hạc vẫn muốn để lại một chút thiện cảm trong lòng của xóm làng cho nên ông gửi lại 30 đồng bạc như hàng xóm lo hậu sự khi nhỡ chết

đi Trong khi cái đói và miệng Ăn luôn đe dọa, trở thành một nỗi ám ảnh của biết bao người dân trong xã hội cũ thì lão Hạc như một điểm sáng giữa đêm tối ấy Từ trọng với con, với ông giáo , với hàng xóm là điều bình thường với người đọc Nhưng giữ lòng tự trọng trước một con chó Đã bán làm cho Nhân cách lại trở nên sáng ngời hơn Lão luôn luôn đau đớn với một điều” con chó nhìn Lào như tỏ vẻ trách móc , giận hờn “ vì trót lừa một con chó Phải chăng Lão Hạc chọn cái chết đau đớn , giữ đội như một phần tạ lỗi

Để giúp tạo phẩm đi vào trong lòng người đọc, làm sâu sắc, góp phần sức sống cho hình tượng nhân vật thì nhà văn NAM CAO đã sử dụng thành công các biện pháp nghệ thuật Cách kể chuyện hấp dẫn độc đáo lôi cuốn khiến người đọc thích thú , nghệ thuật miêu tả khắc họa tâm lý tính cách nhân vật, ngôn ngữ giàu tính gợi hình gợi cảm

Nhận định trên là hoàn toàn đúng Chúng ta có thể thấy được cho dù cuộc sống hiện tại vô cùng khốn khổ, bất hạnh thì văn chương sẽ giúp cho mọi người xóa tan đi những cái kho khăn đó Trong văn chương thì con người được sống với chính bản thân mình , không bị ép buộc, trong những tp thì chúng ta cũng thấy được những vẻ đẹp tâm hồn của họ sống dậy , họ được tiếp thêm sức sống

Bàn về truyện ngắn, có ý kiến cho rằng: “Qua một nỗi lòng, một cảnh ngộ, một sự việc của nhân vật, nhà văn muốn đối thoại với bạn đọc về một vấn đề nhân sinh” Từ truyện ngắn lão Hạc, hãy bầy tỏ quan niệm của mình về ý kiến trên.

Truyện ngắn luôn là một trong những thể loại, hình thức lý tưởng văn học đặc sắc để nhà văn bộc bạch, phản ánh những câu chuyện về đời

sống con người Vì thế, khi bàn về truyện ngắn, đã có ý kiến cho rằng: “Qua

một nỗi lòng, một cảnh ngộ, một sự việc của nhân vật, nhà văn muốn đối thoại với người đọc một vấn đề nhân sinh” Ta có thể tìm hiểu rõ hơn ở lão Hạc của nhà văn Nam Cao

“Qua một nỗi lòng, một cảnh ngộ, một sự việc của nhân vật, nhà văn muốn đối thoại với người đọc một vấn đề nhân sinh” được đề cập ở đây: là những câu chuyện ngắn, ít nhân vật, ít sự kiện nhưng hướng về những vấn đề, những lát cắt mỏng xoáy quanh đời sống con người Tác

giả của truyện ngắn thường tập trung khắc họa một hiện tượng, một nét bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn của con người Nhân vật trong truyện không phải là một cá tính điển hình hay phức tạp Nhiều khi đó chỉ là một mảnh đời, một khía cạnh của một mảnh đời con người trong xã hội Hành văn của truyện ngắn do đó mang nhiều ẩn ý, cô đọng và hàm súc, tạo ra chiều sâu không đáy cho tác phẩm Chính những điều đó làm cho người đọc đi mãi không vơi, ngẫm mãi chẳng hết những điều tác giả gửi vào

“người con tinh thần”

Trước hết, vấn đề nhân sinh mà Nam Cao muốn gửi đến bạn đọc là trái tim yêu thương, hơi ấm cảm thông và sự ngợi ca, trân trọng của chúng ta đối với những mãnh đời bất hạnh Những cảnh đời bất hạnh của

con người nói riêng và lão Hạc nói chung: gia cảnh lão nghèo, người vợ mất khi đứa con còn nhỏ, một thân lão tối ngày “gà trống nuôi con” Nghèo là vậy! Khổ là vậy! Nhưng lão bất hạnh hơn là vì không lo nổi đám cho con trai, làm anh ta phẫn uất mà bỏ đi làm đồn điền cao su Người vợ mất sớm, con thì bỏ nhà đi,…chỉ còn một mình lão cô đơn lẽ bóng cùng với một con chó người con để lại trước lúc đi Lão cùng cậu Vàng chui lũi nơi góc hẹp của xã hội, bòn rút những gì ăn được để sống tạm bợ qua ngày Trông đến cũng tội vì lão giờ đây đã sắp tuổi gần đất xa trời nhưng lại không người

thân thích, không một điểm tựa mỗi khi trời trái nắng, trở trời Niềm vui còn lại của lão chỉ còn gói gọn lại là cậu Vàng nên lão nâng niu, quý trọng nó như là vật báu Lão Hạc quả thật là một người cha ấm áp, một người chủ giàu tình yêu thương Cuộc đời lão càng bất hạnh bao nhiêu thì tâm hồn lão càng được mài dũa, càng sáng rực bấy nhiêu Chính từ hình ảnh ấy, Nam Cao muốn nói với người đọc rằng: dù trong hoàn cảnh nào đi chăng nữa thì con người chúng ta vẫn phải giữ cho mình một trái tim giàu tình yêu thương Hãy là một người sống có lương tâm và trách nhiệm Đừng vì đói nghèo, đừng vì miếng ăn mà tha hóa nhân cách, cằn cỗi về tâm hồn Sống trong xã hội phong kiến mục nát, miếng ăn đã trở thành nỗi ám ảnh cực độ với người dân nghèo Có thể nói lão Hạc của Nam Cao như một ngôi sao sáng đang tỏa mình trước màu đen u ám của bầu trời đêm.

Ngoài trái tim giàu tình yêu thương thì có một vấn đề về nhân sinh nữa mà Nam Cao muốn đối thoại với bạn đọc: lòng tự trọng Tại sao ví lão

Hạc như ngôi sao sáng giữa màn đêm? Vì lão Hạc không vì nghèo mà tha hóa nhân cách: không rạch mặt ăn vạ như Chí Phèo, không biến chất như Binh Tư, không vì miếng ăn mà chết vì bội thực như bà cụ Tứ,…lão vẫn giữ tấm lòng tự trọng của mình ngay cả sau khi chết Lão Hạc chết là để không tha hóa nhân cách! Chết là để giữ trọn trọng trách làm cha! Phải chăng là do lão áy náy, day dứt khi trót lừa một con chó? Sau khi dàn xếp mọi việc ổn thỏa, lão tạm bợ qua ngày bằng củ sung, củ ráy,…mặc dù lão còn tiền để ăn Đối với lão, ăn một đồng cũng là vào tiền của con, tiêu một đồng cũng là vào tiền của con Lão không muốn vì sự sống của mình mà làm ảnh hưởng đến trách nhiệm làm cha Đến cả khi chuẩn bị chết, lão còn gửi 30 đồng bạc nhờ xóm làng lo hậu sự, sợ vì mình mà phiền lụy xóm làng Đứng trước sự sống và cái chết, lão chỉ còn cách là chết để nhân cách không hoen ố, chết để sau khi nhắm mắt thì không còn áy náy với người con! Cái chết ấy tuy rùng