Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa dân số, sản lượng lương thực và bình quân lương thực theo đầu người của vùng Đồng bằng sông Hồng. (Tổng sản lượng và bình quân lương thực đầu người [r]
Trang 1Tuần: 12 - Tiết: 23
Ngày dạy: 14.11.2016 Bài 21
VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG (tiếp theo)
1 MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
*HS biết:
Hoạt động 1:
- Công nghiệp:
+ Hình thành sớm và phát triển mạnh trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa
+ Giá trị sản xuất công nghiệp tăng mạnh
+ Phần lớn giá trị sản xuất công nghiệp tập trung ở Hà Nội, Hải Phòng
+ Tên các ngành công nghiệp trọng điểm và sản phẩm công nghiệp quan trọng của vùng
Hoạt động 2:
- Nông nghiệp:
+ Trồng trọt: đứng thứ hai cả nước về diện tích và tổng sản lượng lương thực, đứng đầu cả nước
về năng suất lúa Phát triển một số cây ưa lạnh mang lại hiệu quả cao
+ Chăn nuôi: đàn lợn chiếm tỉ trọng lớn nhất cả nước Chăn nuôi bò, gia cầm và nuôi trồng thủy sản đang phát triển
Hoạt động 3:
- Dịch vụ:
+ Giao thông vận tải, bưu chính viễn thông và du lịch phát triển
+ Tên các đầu mối giao thông vận tải, du lịch lớn nhất, các địa danh du lịch nổi tiếng của vùng Hoạt động 4:
- Hai thành phố, hai trung tâm kinh tế lớn: Hà Nội và Hải Phòng
- Tam giác kinh tế: Hà Nội, Hải Phòng – Quảng Ninh
- Nhận biết vị trí, giới hạn và vai trò của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
+ Tên các tỉnh, thành phố thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ
+ Vai trò: Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ tạo cơ hội cho sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên, nguồn lao động của hai vùng ĐBSH, TD và MNBB
*HS hiểu:
Hoạt động 2: Sản xuất lương thực ở ĐBSH có tầm quan trọng như thế nào? ĐBSH có những thuận lợi và khó khăn gì để sản xuất lương thực?
Hoạt động 3: Ý nghĩa của một số ngành dịch vụ của vùng
1.2 Kĩ năng:
*HS thực hiện được: Sử dụng lược đồ kinh tế để thấy rõ sự phân bố tài nguyên và các ngành kinh
tế của vùng
*HS thực hiện thành thạo: Xác định các ngành kinh tế, các trung tâm kinh tế và các tỉnh TP thuộc vùng kinh tế trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ
1.3 Thái độ:
*Thói quen: Ý thức bảo vệ môi trường
*Tính cách: Cẩn thận
2 NỘI DUNG BÀI HỌC:
Trang 2Tình hình phát triển kinh tế, các trung tâm kinh tế và vùng kinh tế trọng điểm.
3 CHUẨN BỊ:
3.1 Giáo viên : Bản đồ kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng.
3.2 Học sinh : Tập bản đồ.
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1 Ổn định tổ chức và kiệm diện:
9A1:………
9A2:………
9A3:………
9A4:………
9A5:………
4.2 Kiểm tra miệng :
Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên
nhiên của ĐBSH có thuận lợi và khó
khăn gì cho phát triển kinh tế? (9đ)
Bài học hôm nay có nội dung gì? (1đ)
- Thuận lợi:
+ Đất phù sa màu mỡ, điều kiện khí hậu, thủy văn thuận lợi cho thâm canh lúa nước
+ Thời tiết mùa đông thuận lợi cho trồng một số cây
ưa lạnh
+ Một số khoáng sản có giá trị đáng kể
+ Vùng ven biển và biển thuận lợi cho nuôi trồng, đánh bắt thủy sản,du lịch
- Khó khăn : thiên tai, ít tài nguyên khoáng sản
- Tình hình phát triển kinh tế của vùng đồng bằng sông Hồng…
4.3 Tiến trình bài học:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
*Khởi động: Trong cơ cấu GDP, công nghiệp – xây
dựng và dịch vụ đang chuyển biến tích cực, nông,
lâm ngư nghiệp tuy chiếm tỉ trọng thấp nhưng giữ
vai trò quan trọng Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ
đang tác động mạnh đến sản xuất và đời sống Các
thành phố Hà Nội, Hải Phòng là hai trung tâm kinh
tế lớn nhất của vùng
*Hoạt động 1: Cá nhân (giáo dục môi trường,
giáo dục năng lượng) (9p)
Căn cứ hình 21.1, nhận xét sự chuyển biến về tỉ
trọng khu vực công nghiệp – xây dựng ở đồng bằng
sông Hồng?
So với dịch vụ và nông – lâm – ngư nghiệp?
Giá trị sản xuất công nghiệp thay đổi như thế nào?
Nêu đặc điểm phân bố? (Hà Nội, Hải Phòng)
Kết luận
Kể tên các ngành công nghiệp trọng điểm và sản
phẩm công nghiệp quan trọng của vùng?
- Song song với phát triển công nghiệp trong vùng
thì sẽ nảy sinh vấn đề gì? (ô nhiễm môi trường)
IV Tình hình phát triển kinh tế:
1 Công nghiệp :
- Hình thành sớm và phát triển mạnh trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Giá trị sản xuất công nghiệp tăng mạnh
- Phần lớn giá trị sản xuất công nghiệp tập trung ở Hà Nội, Hải Phòng
- Các ngành công nghiệp trọng điểm (Sản xuất lương thực thực phẩm, vật liệu xây dựng, cơ khí ) và sản phẩm công nghiệp quan trọng của vùng
Trang 3Vậy chúng ta phải làm gì? (các khu công nghiệp sử
dụng công nghệ không gây ô nhiễm, xử lí triệt để
hành vi vi phạm)
*Giáo dục môi trường, giáo dục năng lượng:
Để phát triển công nghiệp chúng ta phải sử dụng
khoáng sản, nhưng khoáng sản không phải là vô tận,
vậy chúng ta phải làm gì? (hợp lí, tiết kiệm)
Dựa vào hình 21.2, kết hợp sách giáo khoa, cho biết:
- Các ngành công nghiệp trọng điểm? (chế biến
lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng, vật liệu xây
dựng, cơ khí)
- Sự phân bố của chúng? (tam giác công nghiệp: Hà
Nội - Hải Phòng – Nam Định)
- Các sản phẩm quan trọng? (động cơ điện, máy
công cụ, thiết bị điện tử, phương tiện giao thông,
hàng tiêu dùng)
Liên hệ hình 21.3
Bài tập trắc nghiệm:
Phần lớn giá trị sản xuất công nghiệp tập trung ở
đâu?
A Hải Dương,Bắc Ninh
B Hà Nội, Hải Phòng
C Hà Nội, Thái Bình
D Nam Định, Ninh Bình
(Đáp án: B)
*Hoạt động 2: Cặp (14p)
- Dựa vào bảng 21.2, so sánh năng suất lúa của Đồng
bằng sông Hồng với Đồng bằng sông Cửu Long và
cả nước? Nguyên nhân tăng năng suất lúa luôn ở
mức cao nhất?
- Đồng bằng sông Hồng đã biết khai thác đặc điểm
của khí hậu để đem lại hiệu quả kinh tế như thế nào?
(có mùa đông lạnh trồng vụ đông Khác với Đồng
bằng sông Cửu Long, ở đây có những vùng thâm
canh chuyên canh rau quả làm thực phẩm xuất khẩu,
nhiều nhất là vụ đông xuân, phân bố chủ yếu ở Hà
Nội, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Nam Định)
Nêu lợi ích kinh tế của việc đưa vụ đông thành vụ
sản xuất chính? (thời tiết lạnh khô, giải quyết đất,
nước tưới rất thích hợp cây ôn đới, cận nhiệt, cây
lương thực, ngô, khoai tây ) Cơ cấu cây trồng đa
dạng, giá trị kinh tế cao
- Qua kiến thức đã học và thực tế bản thân, cho biết
gắn liền với vùng lương thực thì ngành chăn nuôi
phát triển như thế nào?
Chăn nuôi gia súc, gia cầm Năm 2002, có 6,3 triệu
2 Nông nghiệp :
- Trồng trọt: đứng thứ hai cả nước về diện tích và tổng sản lượng lương thực, đứng đầu cả nước về năng suất lúa Phát triển một số cây ưa lạnh mang lại hiệu quả cao
- Chăn nuôi: đàn lợn chiếm tỉ trọng lớn nhất cả nước Chăn nuôi bò, gia cầm và nuôi trồng thủy sản đang phát triển
Trang 4con lợn, gia cầm hơn 30 triệu, 502 nghìn con bò.
Phát triển bò sữa ở ngoại thành Hà Nội
Còn phát triển cây công nghiệp, chủ yếu là đay
(55,1% diện tích đay cả nước), cói chiếm 41,28%
diện tích cả nước
Khó khăn: Mật độ dân số quá cao, vấn đề việc làm
và lương thực là bức xúc, chuyển dịch cơ cấu kinh tế
còn chậm
Bài tập trắc nghiệm:
Năng suất lúa ở ĐBSH năm 2002 là:
A 40,2tạ/ha
B 44,4 tạ /ha
C 56,4tạ/ha
D 60,3 tạ /ha
(Đáp án :C)
Hoạt động 3: Cá nhân (7p)
- Là trung tâm thương mại, dịch vụ lớn của cả nước,
vùng có đặc điểm nổi trội như thế nào về các loại
hình dịch vụ? Dựa vào hình 21.2 và hiểu biết, xác
định vị trí và nêu ý nghĩa kinh tế - xã hội của cảng
Hải Phòng và sân bay quốc tế Nội Bài?
- Đồng bằng sông Hồng có điều kiện thuận lợi gì để
phát triển du lịch ?
Nổi trội hơn hẳn các vùng khác về dịch vụ bưu điện,
kinh doanh tiền tệ
Chuyển giao công nghệ của vùng mở rộng phạm vi
cả nước
Hoạt động 4: Cá nhân (5p)
- Xác định trên hình 21.2 vị trí của các tỉnh thành
thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ?
Xác định các ngành kinh tế chủ yếu của Hà Nội, Hải
Phòng?
Đọc tên các tỉnh và thành phố trong địa bàn vùng
kinh tế trọng điểm Bắc Bộ?
Vai trò của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ trong
việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động
của 2 vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền
núi Bắc Bộ?
3 Dịch vụ :
- Giao thông vận tải phát triển: Đường sắt, biển, sông, bộ Có 2 đầu mối giao thông chính quan trọng là Hà Nội và Hải Phòng
- Du lịch có tiềm năng lớn về du lịch sinh thái, văn hoá, lịch sử
- Hà Nội, Hải Phòng là 2 trung tâm du lịch
V Các trung tâm kinh tế và vùng kinh
tế trọng điểm Bắc Bộ:
- Hà Nội, Hải Phòng là 2 trung tâm kinh
tế lớn nhất
- Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ gồm 8 tỉnh thành, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi Bắc Bộ
4.4 Tổng kết: Hướng dẫn HS vẽ sơ đồ tư duy bài học.
4.5 Hướng dẫn học tập:
*Đối với bài học ở tiết học này:
- Học bài: Tình hình phát triển kinh tế, các trung tâm kinh tế và vùng kinh tế trọng điểm
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 trang 79 sách giáo khoa
- Làm bài tập 1, 2 trang 28, 29 - Tập bản đồ Địa lí 9
*Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Trang 5Chuẩn bị bài 22: “Thực hành: Vẽ và phân tích biểu đồ về mối quan hệ giữa dân số, sản lượng lương thực và bình quân lương thực theo đầu người”:
- Ôn lại cách vẽ biểu đồ đường và vẽ thử ở nhà biểu đồ bài 22
- Nêu các biện pháp tăng canh thâm vụ trong sản xuất lương thực - thực phẩm ở ĐBSH?
- Những điều kiện thuận lợi và khó khăn trong sản xuất lương thực - thực phẩm ở vùng?
- Vai trò của vụ đông trong sản xuất lương thực ở Đồng bằng sông Hồng?
- Đem theo ĐDHT: Thước, màu, bút chì…
5 PHỤ LỤC:
………
………
………
Tuần 12 - Tiết 24
Ngày dạy: 16.11.2016
Bài 22
Thực hành: VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIÊU ĐỒ VỀ MỐI QUAN HỆ
GIỮA DÂN SỐ, SẢN LƯỢNG LƯƠNG THỰC VÀ BÌNH QUÂN LƯƠNG THỰC THEO ĐẦU NGƯỜI
1 MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
*HS biết:
Hoạt động 2:
- Những thuận lợi và khó khăn trong sản xuất LT ở ĐBSH
- Mối quan hệ giữa dân số, sản lượng lương thực và bình quân lương thực theo đầu người
*HS hiểu:
Hoạt động 2:
- Vai trò của vụ đông trong việc sản xuất LTTP ở ĐBSH
- Ảnh hưởng của việc giảm tỉ lệ gia tăng dân số tới đảm bảo lương thực của vùng
1.2 Kỹ năng:
*HS thực hiện được:
- Rèn kĩ năng về biểu đồ trên cơ sở xử lí bảng số liệu
- Phân tích được mối quan hệ giữa dân số, sản lượng lương thực và bình quân lương thực theo đầu người
HS thực hiện thành thạo: Vẽ biểu đồ
1.3 Thái độ:
*Thói quen: Bước đầu biết suy nghĩ về các giải pháp phát triển bền vững
*Tính cách: Cẩn thận, tỉ mĩ
2 NỘI DUNG BÀI HỌC: Vẽ biểu đồ, nhận xét.
3 CHUẨN BỊ:
3.1 Giáo viên : bản đồ kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng.
3.2 Học sinh : tập bản đồ Địa lí 9, thước tỉ lệ, máy tính, bút chì
Trang 64 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1 Ổn định tổ chức và kiệm diện:
9A1:………
9A2:………
9A3:………
9A4:………
9A5:………
4.2 Kiểm tra miệng : Lấy điểm từ bài thực hành
4.3 Tiến trình bài học:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Hoạt động 1: cá nhân (17p)
Yêu cầu học sinh đọc đề bài
Giáo viên gọi học sinh khá, giỏi lên bảng, sau đó
hướng dẫn học sinh đó cùng lớp vẽ biểu đồ đường
- Kẻ trục tung (%) mỗi khoảng cách 5%, bắt đầu tại
gốc toạ độ là 100%, kẻ cho đến 135%
- Trục hoành (năm), khoảng cách giữa các năm phải
đúng theo tỉ lệ tuỳ chọn
- Tính tỉ lệ, dùng thước đo từ trục hoành để vẽ 3
đường tương ứng
1 Bài tập 1:
Hoạt động 2: nhóm (17p)
Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa dân số, sản
lượng lương thực và bình quân lương thực theo đầu
người của vùng Đồng bằng sông Hồng?
(Tổng sản lượng và bình quân lương thực đầu người
phát triển nhanh hơn dân số)
2 Bài tập 2:
a Đầu tư thuỷ lợi, cơ khí hoá khâu làm đất, giống cây trồng vật nuôi, thuốc bảo vệ thực vật, công nghiệp chế biến
b Ngô đồng có năng suất cao, ổn
Trang 7Thảo luận nhóm: dựa vào biểu đồ đã vẽ và các bài 20,
21; cho biết:
- Những điều kiện thuận lợi và khó khăn trong sản
xuất lương thực ở Đồng bằng sông Hồng?
*Thuận lợi: Đất phù sa có diện tích lớn, khí hậu phù
hợp với thâm canh tăng vụ, lao động dồi dào, thâm
canh giỏi
*Khó khăn: Thời tiết thất thường, đất canh tác ngày
càng giảm
- Vai trò của vụ đông trong sản xuất lương thực - thực
phẩm ở Đồng bằng sông Hồng?
- Ảnh hưởng của việc giảm tỉ lệ gia tăng dân số tới
đảm bảo lương thực của vùng?
(Nông nghiệp phát triển, bình quân lương thực tăng:
400kg/người)
định, diện tích đang mở rộng chính là nguồn lương thực, nguồn thức ăn gia súc quan trọng
c Tỉ lệ tăng dân số giảm nhanh đảm bảo lương thực cho vùng, đồng thời một phần dành cho xuất khẩu
4 4 Tổng kết: Nhận xét – đánh giá, cho điểm
4.5 Hướng dẫn học tập:
*Đối với bài học ở tiết học này: Học bài, làm bài tập 1, 2 trang 30, 31 - Tập bản đồ Địa lí 9
*Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Chuẩn bị bài 23: “Vùng Bắc Trung Bộ”:
+ Kể tên các tỉnh của vùng Bắc Trung Bộ theo thứ tự từ Bắc vào Nam?
+ Đặc điểm chung về địa hình các địa phương vùng Bắc Trung Bộ?
+ Tiềm năng rừng của Bắc Trung Bộ?
+ Các khoáng sản nào đã khai thác ở Bắc Trung Bộ?
+ Vùng Bắc Trung Bộ cá bao nhiêu dân tộc cư trú? Phân bố?
+ Hoạt động kinh tế ở miền núi và gò đồi phía tây vùng Bắc Trung Bộ như thế nào?
5 PHỤ LỤC:
………
………
………