Phân tích và nhận xét được cácchi tiết tiêu biểu bát bánh đúc, nồi chè khoán, giọt nước mắt bà cụ Tứ, lá cờ đỏ,…,đề tài, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác ph
Trang 1Kế hoạch bài dạy môn Ngữ Văn THPT
VỢ NHẶT
Văn bản văn học, thể loại truyện ngắn, chương trình lớp 11
(Thời gian: 3 tiết)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học HS có thể:
1 Phẩm chất
- Phát triển những phẩm chất chủ yếu với các biểu hiện cụ thể sau:
1.1 Nhân ái, thấu hiểu con người, có quan niệm sống và ứng xử nhân văn 1.2 Lạc quan, tin tưởng vào tương lai
2 Năng lực chung
2.1 Giao tiếp và hợp tác
2.2 Giải quyết vấn đề, sáng tạo
3 Năng lực đặc thù
3.1 Đọc hiểu nội dung
3.1.1 Phân tích và nhận xét được cácchi tiết tiêu biểu (bát bánh đúc, nồi
chè khoán, giọt nước mắt bà cụ Tứ, lá cờ đỏ,…),đề tài, nhân vật và mối
quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm
Trang 23.1.2 Phân tích và đánh giá đượcchủ đề (nạn đói, thân phận con người,
vẻ đẹp tình người),thông điệp (tình người, khát vọng sống) mà văn bản
muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản
3.1.3 Phân tích và đánh giá đượctình cảm, cảm xúc, của người viết thể
hiện qua văn bản; phát hiện đượctriết lí nhân sinh từ văn bản.
3.2 Đọc hiểu hình thức
Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện ngắn hiện đại như: không gian, thời gian, nhân vật, tình huống
3.3 Liên hệ, so sánh, kết nối
- Phân tích được ý nghĩa, tác động của truyện trong việc làm thay đổi suy nghĩ, tình cảm, cách đánh giá của cá nhân đối với văn học và cuộc sống
- So sánh được hai văn bản văn học viết cùng đề tài ở các giai đoạn khác
nhau (truyện ngắn Một bữa no - Nam Cao).
II PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN
1 Phương pháp
1.1 Phương pháp chính: Đối thoại, gợi mở, dạy học giải quyết vấn đề,
hợp tác (làm việc nhóm),…
1.2 Phương pháp phụ: Trực quan, trò chơi, thuyết minh,…
2 Phương tiện
SGK, SGV, phiếu học tập, máy chiếu, máy vi tính, giấy A0, keo dán, nam châm, tranh ảnh,…
Trang 3III CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1 Chuẩn bị của GV
- Thiết kế phiếu KWL
- Thiết kế phiếu học tập, sơ đồ tư duy,…
- Phiếu thu thập thông tin
2 Chuẩn bị của HS
- Đọc văn bản “Vợ nhặt”
- Hoàn thành cột K và cột W trong phiếu KWL (K: kiến thức/ hiểu biết
HS đã có; W: những điều HS muốn biết; L: những điều HS tự giải đáp/ trả lời);
III CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG, BỔ SUNG KIẾN THỨC NỀN (15’)
Mục tiêu của hoạt
động
Hoạt động của GV và
HS Tiêu chí đánh giá Hoạt động 1: Kích hoạt kiến thức nền + Bổ sung kiến thức nền (10’)
Hoạt động 2: Tạo hứng thú đọc (5’)
2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (90’)
Thiết kế minh họa một hoạt động dạy học
Trang 4Mục tiêu
của hoạt
động
Hoạt động của GV và HS Tiêu chí đánh
giá Hoạt động 1: Tìm hiểu ấn tượng ban đầu về truyện (10’)
Hoạt động 2: Tìm hiểu nhân vật Tràng, bà cụ Tứ, người vợ nhặt (30’)
* Mục
tiêu
- 2.2 (giao
tiếp và
hợp tác)
- 3.1.1
Nhân vật
3.2 (Nhân
vật)
- 3.1.2
(thông
điệp)
-…
* Cụ thể
Phân tích
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu về các nhân vật bằng các câu hỏi và nhiệm vụ sau:
+ HS trả lời cá nhân:
++ Chân dung nhân vật trong truyện ngắn thường được tác giả khắc hoạ qua những phương diện nào?
++ Theo em, giữa Tràng, thị, cụ Tứ, ai là nhân vật nổi bật của truyện? Vì sao?
+ HS chia nhóm để tìm hiểu các nhân vật:
** NHÂN VẬTTRÀNG:
1) Học sinh làm việc cặp đôi để tìm hiểu nhân vật TRÀNG theo phiếu học tập số 5
+ HS trình bày về nhân vật Tràng Các nhóm trao đổi và nhận xét lẫn nhau; GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của các
Liệt kê được các chi tiết tiêu biểu (về ngoại hình, hành động, cử chỉ, thái độ, suy nghĩ, tâm trạng, ngôn ngữ) được tác giả dùng để khắc hoạ chân dung nhân vật Tràng, thị, cụ
Tứ, mối quan hệ giữa nhân vật với các nhân vật khác, lời nhận xét/ đánh giá của người kể chuyện
về các nhân vật
Trang 5các nhân
vật Tràng,
thị, cụ Tứ
- Phân
tích được
các chi
tiết tiêu
biểu, nhân
vật và mối
quan hệ
của chúng
trong tính
chỉnh thể
của tác
phẩm
- Phân
tích thông
điệp mà
văn bản
muốn gửi
đến người
đọc thông
qua nhân
vật
nhóm
** NHÂN VẬTTHỊ
1) Các nhóm tìm hiểu về nhân vật thị theo gợi ý từ phiếu học tập số 6
+ HS điền vào phiếu học tập 6 HS đóng vai Tràng để giới thiệu về nhân vật thị với
cả lớp Các nhóm nhận xét, trao đổi với nhóm trình bày GV nhận xét, đánh giá
** NHÂN VẬTBÀ CỤ TỨ
1) Các nhóm tìm hiểu về nhân vật bà cụ
Tứ theo gợi ý từ phiếu học tập số 7,8
+ HS trình bày về nhân vật bà cụ Tứ Các nhóm trao đổi và nhận xét lẫn nhau; GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của các nhóm
- GV hướng dẫn HS trao đổi theo cặp để khái quát về quy trình đọc hiểu nhân vật:
Qua việc tìm hiểu về các nhân vật trong
“Vợ nhặt”, em hãy rút ra cách thức đọc hiểu nhân vật trong truyện ngắn hiện đại.
⇨ HS trình bày kết quả trao đổi với cả lớp
GV nhận xét, đánh giá
- Phân tích và khái quát được đặc điểm của các nhân vật
- Chỉ ra và phân tích được giá trị của các biện pháp nghệ thuật trong việc khắc hoạ nhân vật
- Suy luận, đánh giá được thông điệp từ các nhân vật
- Nêu được cách thức đọc hiểu nhân vật trong truyện ngắn hiện đại
- Tham gia chủ động tích cực vào hoạt động nhóm (trao đổi) Thảo luận, nhận xét, đánh giá
Trang 6Hoạt động 3: Tìm hiểu về tình huống truyện (10’)
Hoạt động 4: Tìm hiểu về giá trị của tác phẩm (giá trị hiện thực và nhân đạo) (15’)
Hoạt động 5: Tìm hiểu về chủ đề, thông điệp của văn bản (5’)
Hoạt động 6: Tổng kết bài học (5’)
3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG (20’)
4 HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG (10’)