Đinh Phế Đế

Lên ngôi Đinh Phế Đế tên húy là Đinh Toàn 丁 璿 hoặc Đinh Tuệ 丁穗, sinh năm Giáp Tuất 974.. Ông là con trai của Đinh Bộ Lĩnh, tức Đinh Tiên Hoàng và Hoàng hậu Dương Vân Nga.. Đinh Bộ Lĩnh

Đinh Phế Đế

Đinh Phế Đế (chữ Hán: 丁廢帝; 974 – 1001) là vị vua thứ hai, cũng là vị vua

cuối cùng của nhà Đinh

Lên ngôi

Đinh Phế Đế tên húy là Đinh Toàn (丁

璿) hoặc Đinh Tuệ (丁穗), sinh năm

Giáp Tuất 974 Ông là con trai của Đinh

Bộ Lĩnh, tức Đinh Tiên Hoàng và Hoàng hậu Dương Vân Nga Đinh Bộ Lĩnh có ba con trai: Đinh Liễn, Đinh Toàn và Ðinh Hạng Lang Vì Đinh Bộ Lĩnh lập Hạng Lang làm Thái tử nên con cả Đinh Liễn tức giận đã giết chết Hạng Lang Năm

979, Đinh Bộ Lĩnh và Đinh Liễn bị một

viên quan là Đỗ Thích giết hại[1], Đinh

Toàn lên ngôi

Đinh Toàn lên ngôi khi mới 6 tuổi Thập đạo tướng quân Lê Hoàn làm nhiếp chính Đinh Điền và Nguyễn Bặc thấy quyền lực tập trung vào Lê Hoàn, lại nghi rằng Lê Hoàn tư thông với Thái hậu Dương Vân Nga, nên cử binh đến đánh nhưng bị Lê Hoàn dẹp tan Phò mã nhà Đinh là Ngô Nhật Khánh bỏ trốn vào nam, cùng vua Chăm Pa với hơn nghìn chiến thuyền định đến đánh kinh đô Hoa Lư nhưng bị bão dìm chết

Năm 980, vua Tống bên Trung Quốc nghe tin Đinh Tiên Hoàng mất, cử binh sang đánh Đại Cồ Việt Thái hậu Dương Vân Nga cùng triều đình tôn Lê Hoàn lên làm vua, lập nên nhà Tiền Lê Với hai trận lớn

Bạch Đằng và Chi Lăng, Lê Hoàn đánh bại quân Tống

Cái chết

Đinh Toàn làm vua được 8 tháng, sau trở thành Vệ Vương có mặt trong triều đình Tiền Lê 20 năm Năm Tân Sửu 1001,

trong dịp cùng vua Lê Đại Hành (tức Lê Hoàn) đi dẹp loạn Cử Long thuộc vùng Cầm Thuỷ, Thanh Hoá, Đinh Toàn bị

trúng tên, mất năm 27 tuổi Trong Đại

Việt sử ký toàn thư lại ghi Đinh Toàn mất khi 18 tuổi, tức năm 991

Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục chính biên quyển thứ 1 ghi về cái

chết của Đinh Toàn:

"Nhà vua (Lê Hoàn) đi đánh Cử

Long: Vệ vương Toàn theo đi Bấy

giờ quân giặc thấy nhà vua, chúng

giương cung, chĩa tên, toan bắn,

chiếc tên rơi xuống; chúng lại giương cung, dây cung đứt Chúng sợ, rút lui Nhà vua đi thuyền ven sông đuổi theo Quân giặc ở hai bên bờ đánh khép

lại Quan quân bị hãm ở sông Vệ

vương Toàn trúng phải mũi tên bay, mất tại trận Nhà vua kêu trời ba

tiếng, rồi thân ra đốc chiến: quân

giặc thua Lời phê - Lê Hoàn lợi dụng

cơ hội, đã cướp lấy nước người ta, lại không khéo đối đãi chúa cũ, đẩy vào chỗ chết, thế nào mà Toàn chẳng đến

tử vong? Còn việc cất tiếng kêu trời, gieo mình xuống đất, chỉ là một ngón giả trá Thật khó che đậy được công luận nghìn thu."

Tên gọi

Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục chính biên quyển thứ 1 ghi:

"Phép chép thẳng tên húy như thế là

vì thấy không có tên thụy Đó là lệ

ngoại của Cương mục Thế mà Sử cũ của ta, đối với Đinh Toàn chép là

"Phế đế", nay xin sửa lại, chép là Đế Toàn, cho hợp ý nghĩa và thể lệ trong

sử Cương mục trên"