Hs: Chúng ta cần tính khối lượng và thể tích chất đó, sau đó lấy khối lượng chia cho thể tích sẽ tìm được khối lượng riêng của một chất?. Ngoài cách tính khối lượng riêng của một chất[r]
Trang 1Ngày soạn
02/11/2019 Dạy
Ngày Tiết
Tiết 11 - Bài 11: KHỐI LƯỢNG RIÊNG – TRỌNG LƯỢNG RIÊNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức và kỹ năng:
a Kiến thức:
- Học sinh biết: cách xác định khối lượng riêng và trọng lượng riêng của một số chất
- Học sinh hiểu: Khối lượng riêng và trọng lượng riêng của một số chất cho biết điều gì
- Học sinh vận dụng: các bước đo khối lượng bằng cân và đo thể tích của chất lỏng bằng bình chia độ
b Kỹ năng:
- Biết thực hành lại đo khối lượng và đo thể tích
- Biết giải thích một số hiện tượng trong thực tế liên quan đến khối lượng riêng và trọng lượng riêng
- Biết tính thương số giữa khối lượng và thể tích của chất lỏng
2 Định hướng phát triển năng lực của học sinh:
a Các phẩm chất:
- Yêu thích bộ môn khoa học, định hướng nghề nghiệp, tích cực trong học tập
b Năng lực chung:
- Năng lực tự học
- Năng lực sáng tạo
- Năng lực hoạt động nhóm
c Năng lực chuyên biệt
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực thực hành
- Năng lực tính toán
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực vận dụng kiến thức vật lý vào thực tiễn cuộc sống
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
-Dụng cụ TN: Bình chia độ, cân
- Tài liệu giảng dạy: SGK Vật lí 6
- Dụng cụ hỗ trợ khác: Máy chiếu, máy tính…
2 Học sinh:
- Phiếu học tập
Trang 2- SGK Vật lí 6
- Bảng phụ
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
* Phương pháp dạy học:
- Bàn tay nặn bột
- Phương pháp dạy học tình huống
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp dạy học nhóm
* Kỹ thuật dạy học: - Kỹ thuật chia nhóm.
A Hoạt động khởi động (5 phút)
HS: Học sinh hoạt động các nhân hoàn thành phiếu học tập trong thời gian 2p
PHIẾU BÀI TẬP Câu 1: Đơn vị nào dưới đây không phải đơn vị đo thể tích:
Câu 2: Để đo thể tích chất lỏng, người ta phải dùng phương pháp gián tiếp, đó là
đo thể tích nào?
A Đo phần thể tích ít hơn vạch chia trong bình chứa
B Đo phần thể tích chất lỏng tràn ra khỏi bình chứa
C Đo phần thể tích chất lỏng bằng thể tích bình chứa
D Đo phần thể tích của nó trong bình chứa
Câu 3: Sắp xếp các câu sau theo thứ tự đúng:
Khi đo thể tích chất lỏng bằng bình chia độ cần:
a Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với mực chất lỏng
b Đặt bình chia độ thẳng đứng
c Chọn bình chia độ có giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất thích hợp
d Ước lượng thể tích cần đo
e Đặt mắt nhìn ngang với mực chất lỏng trong bình
Câu 4 Viết công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng của cùng 1 vật? Nêu tên gọi và đơn vị tính của các đại lượng có trong công thức?
P = ………., trong đó: m là………
P là………
Một HS trả lời
HS khác nhận xét
GV thống nhất câu trả lời, đánh giá điểm cho mỗi câu
Sau thời gian hoạt động cá nhân HS đổi bài chấm chéo cho bạn bên cạnh
B1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề
GV: Cho học sinh quan sát 2 chai đựng nước và rượu
Hãy suy nghĩ, hoạt động cá nhân trong 2p viết hoặc vẽ ra giấy dự đoán của bản thân các cách để nhận biết 2 chất lỏng trên?
Trang 3B2: Bộc lộ quan điểm ban đầu của học sinh:
HS: có thể dự đoán: để nhận biết hai chất lỏng chúng ta có thể:
- Ngửi
- Nếm
- Quan sát màu sắc
- Đun sôi
- Đốt
- Cân hai lượng chất lỏng cùng thể tích
- Đo thể tích của hai chất lỏng cùng khối lượng
………
B Hoạt động hình thành kiến thức mới:
Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt
Hoạt động1:
Tìm hiểu về khối lượng riêng.
- Thời gian: 15 phút
- Mục tiêu: Tìm hiểu khối lượng riêng là gì, đơn vị và công thức tính khối lượng
riêng, công thức tính khối lượng của một vật theo khối lượng riêng
- Phương pháp dạy học: Nêu vấn đề, đàm thoại
- Kỹ thuật dạy học : động não, hoạt động nhóm
GV: Đối với các chất lỏng khác
chúng ta có thể kiểm tra chất lỏng
bằng cách nếm, ngửi, nếm, quan sát
màu sắc, đốt được không?
HS tự loại trừ các phương án không
khả quan?
B3: Đề xuất câu hỏi hay giả thuyết
và thiết kế phương án thực nghiệm
Các em hãy đề xuất các câu hỏi cho
dự đoán đã nêu:
HS có thể đề xuất:
Đo thể tích hai chất lỏng cùng khối
lượng, chất lỏng nào có thể tích lớn
hơn có phải là rượu?
Tính khối lượng của hai chất lỏng
cùng thể tích, chất lỏng nào nhẹ hơn
có phải là rượu?
Theo các em để trả lời được câu hỏi
trên chúng ta cần làm gì?
HS có thể trả lời: Chúng ta sẽ tiến
hành thí nghiệm
Trang 4Để kiểm tiến hành thí nghiệm chúng
ta cần có những dụng cụ gì? Hãy
hoạt động nhóm nêu dụng cụ thí
nghiệm và cách tiến hành thí nghiệm
GV: Chia lớp thành 2 nhóm, chọn
nhóm trưởng và yêu cầu nhóm
trưởng giao nhiệm vụ cho các thành
viên trong nhóm của mình Thời gian
haotj động nhóm là 2 phút
B4: Tiến hành thực nghiệm, tìm tòi –
nghiên cứu
HS: Hoạt động nhóm theo sự chỉ đạo
của nhóm trưởng nêu dụng cụ và
cách tiến hành thí nghiệm
Sau thời gian hoạt động nhóm, nhóm
trưởng và đại diện nhóm lần lượt nên
trình bày kết quả hoạt động nhóm
HS: khác theo dõi và nhận xét hoạt
động của nhóm bạn từ đó đưa ra câu
hỏi thắc mắc cho nhóm bạn
Các nhóm cử ra đại diện trả lời câu
hỏi của nhóm bạn và tiến hành thí
nghiệm theo phương án đã đưa ra
GV: Yêu cầu học sinh hoạt động
nhóm lần 2
HS Hoạt dộng nhóm tiến hành thí
nghiệm và hoàn thành bảng nhóm
HS đại diện 2 nhóm lên bảng trình
bày kết quả của nhóm mình và trả lời
câu hỏi thắc mắc của nhóm bạn nếu
có
GV yêu cầu học sinh hoạt động cá
nhân trả lời câu hỏi
Dựa trên kết quả các nhóm hãy tính
khối lượng của 1m3 nước?
HS trả lời
B5: Kết luận và hợp thức hóa kiến
thức
GV: Khối lượng của 1m3 nước là
khối lượng riêng của nước Vậy khối
I Khối lượng riêng, Khối lượng của các vật theo khối lượng riêng
1 Khối lượng riêng.
Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một mét khối chất đó.
Đơn vị của khối lượng riêng là: kg/m 3
Công thức tính khối lượng riêng:
Trang 5lượng riêng của nước là gì?
HS trả lời, HS khác nhắc lại
Vậy muốn tính khối lượng riêng của
một chất chúng ta cần phải làm gì?
Hs: Chúng ta cần tính khối lượng và
thể tích chất đó, sau đó lấy khối
lượng chia cho thể tích sẽ tìm được
khối lượng riêng của một chất
Ngoài cách tính khối lượng riêng của
một chất như trên người ta còn có thể
làm thế nào?
HS: có thể trả lời:
Ta có thể tra bảng để tìm khối lượng
riêng
GV: giới thiệu: Bảng khối lượng
riêng của một số chất SGK trang 37
Dựa vào bảng cho biết khối lượng
riêng của sắt là bao nhiêu?
Hs trả lời
Nói khối lượng riêng của sắt là
7800kg/m3 cho em biết điều gì?
HS trả lời
GV: Việc tồn tại hàng nghìn năm
giữa thiên nhiên, mà không hề bị gỉ
rét đã khiến cây cột sắt Delhi (Ấn
Độ) trở thành một trong những bí ẩn
lớn nhất của nhân loại trong nhiều
thế kỷ qua
Chiếc cột sắt đó đã đúc bằng sắt
nguyên chất có khối lượng đến gần
mười tấn Người ta đã tính khối
lượng của chiếc cột sắt đó như thế
nào ?
Hs trả lời:
Khối lượng của khối sắt bằng khối
lượng riêng của khối sắt nhân với thể
tích khối sắt đó
Khi làm bài tập về khối lượng riêng
cần chú ý những gì?
HS trả lời
Trong đó: D là khối lượng riêng của một chất.( kg/m3)
m là khối lượng của chất đó (kg)
V là thể tích của chất (m3)
2 Bảng khối lượng riêng của một số chất.
(SGK tr.37)
3.Tính khối lượng của một vật theo khối lượng riêng.
m = D.V
Bài 1:
Trang 6GV nhận xét
Bài 1: Biết 10dm3 cát có khối lượng
15kg Tính khối lượng riêng của cát?
? Để tính khối lượng riêng của cát
cần áp dụng công thức nào?
HS trả lời
HS hoạt động cá nhân lên bảng trình
bày
m = 15kg
V = 10dm3 Khối lượng riêng của cát là:
D = = = 1500 kg/m3
Tìm D =?
Kết luận: Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một mét khối chất đó.
Đơn vị của khối lượng riêng là: kg/m 3
Tính khối lượng của một vật theo khối lượng riêng.
m = D.V
Hoạt động2:
Tìm hiểu trọng lượng riêng.
- Thời gian: 10 phút
- Mục tiêu: tìm hiều trọng lượng riêng là gì, đơn vị và công thức tính trọng lượng riêng
- Phương pháp dạy học: Nêu vấn đề, đàm thoại
- Kỹ thuật dạy học : động não, hoạt động nhóm
Khối lượng riêng của nhôm là
2700kg/m3 Dựa vào số liệu này em
hãy cho biết 1 mét khối nhôm nặng
bao nhiêu kg?
HS trả lời
1m3 nhôm có khối lượng là
2700kg
Vậy 1m3 nhôm có trọng lượng là bao
nhiêu N?
HS: 1m3 nhôm có trọng lượng là
27000N
Vậy trọng lượng riêng là gì? Đơn vị
của trọng lượng riêng?
HS: Trọng lượng của một mét khối
của một chất gọi là trọng lượng riêng
của chất đó
Đơn vị trọng lượng riêng là:
II Trọng lượng riêng
Trọng lượng của một mét khối của một chất gọi là trọng lượng riêng của chất đó Đơn vị trọng lượng riêng là:
Niutơn trên mét khối (N/m 3 ) Công thức:
d = 10.D
Trang 7Niutơn trên mét khối (N/m3)
Trọng lượng riêng được tính như thế
nào?
Hs trả lời:
Dựa vào công thức P = 10m ta có thể
tính được trọng lượng riêng theo
khối lượng riêng?
HS trả lời: d = 10.D
Có những cách nào xác đinh khối
lượng riêng của một số chất?
HS trả lời
Xác định bằng công thức, tra bảng
tìm khối lượng riêng, nhân khối
lượng riêng với 10
Kết luận: Trọng lượng của một mét khối của một chất gọi là trọng lượng riêng của chất đó.
Đơn vị trọng lượng riêng là:
Niutơn trên mét khối (N/m 3 )
Công thức:
d = 10.D
B Hoạt động luyện tập
Hoạt động 4:
Tính khối lượng, thể tích, trọng lượng riêng của một số chất
- Thời gian: 10 phút.
- Mục tiêu:
Hiểu được trọng lượng riêng của chất và làm bài tập cụ thể
- Phương pháp dạy học: Thực nghiệm
- Kỹ thuật dạy học : hoạt động nhóm
Nói trọng lượng riêng của dầu ăn là
8000N/m3 điều đó cho ta biết gì?
HS trả lời: Nói trọng lượng riêng của
dầu ăn là 8000N/m3 điều đó cho ta
biết 1m3 dầu ăn có trọng lượng
Trang 8Tính trọng lượng của một thanh sắt
có thể tích 100 cm3?
Để tính được trọng lượng cảu thanh
sắt cần áp dụng công thức nào?
Có những cách tính nào?
HS trả lời
Kết luận:
Có thể có 3 dạng bài tập về khối lượng riêng, trọng lượng riêng
C Hoạt động vận dụng(5 phút):
Bài 1: 2 lít dầu hỏa có trọng lượng 16N Tính trọng lượng riêng của dầu hỏa
Đáp án: 8000N/m3
Bài 2: Trọng lượng riêng của gạo là:
A 12000 kg B 12000 kg/m3
C 12000 N D 12000 N/m3
Đáp án: D
Bài 6 Công thức tính trọng lượng riêng của một chất là:
A d = P.V B d = P / V
C d = m / V D d = V / P Đáp án: B
E Hoạt động tìm tòi mở rộng(5 phút)
1 Bổ sung thông tin: “Em có biết”
2 Hướng dẫn tự rèn luyện:
- GV yêu cầu HS làm BT sbt 11.1 đến 11.10 SBT/38
- GV hướng dẫn HS về nhà tìm hiểu thêm các bài tập dạng khối lượng riêng, trọng lượng riêng
3 Củng cố kiến thức và kết thúc bài học:
-Tổng kết bài học GV nhấn mạnh cho HS cần nắm vững những kiến thức trọng tâm của bài
Xét duyệt của tổ nhóm chuyên môn: