a.Yêu cầu về kĩ năng: biết cách làm bài nghị luận văn học, vận dụng kỹ năng đọc hiểu để phân một đoạn thơ để làm rõ nội dung tư tưởng và nghệ thuật, đồng thời thể hiện những cảm xúc v[r]
Trang 1ĐỀ THI HỌC KỲ I
Thời gian làm bài: 90 phút
.
I PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH ( 5,0 điểm) :
Câu I( 2,0 điểm):
Theo em, hoàn cảnh ra đời bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu có những điểm gì đáng lưu ý,
giúp người đọc hiểu thêm về tác phẩm này?
Câu II (3,0 điểm):
Viết một đoạn văn nghị luận (tối đa 20 dòng), trong đó có vận dụng kết hợp hai thao tác lập luận (gạch chân, gọi tên các thao tác ấy) để nêu lên suy nghĩ của em về về chủ đề
“Tình thương là hạnh phúc của con người”
II PHẦN RIÊNG :Thí sinh học chương trình nào thì làm câu dành cho chương trình
đó ( câu III.a hoặc III.b)
Câu III.a Theo chương trình Chuẩn (5.0 điểm)
Hãy phân tích đoạn thơ sau đây trích trong bài Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu :
Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm rầm rập như là đất rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan
Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay
Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
Đèn pha bật sáng như ngày mai lên
Tin vui chiến thắng trăm miền Hoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về Vui từ Đồng Tháp, An Khê Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng
( Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục, 2008, tr 112 - 113)
Câu III.b Theo chương trình Nâng cao (5.0 điểm)
Cảm nhận của anh ( chị) về đoạn thơ sau trong bài Sóng của Xuân Quỳnh :
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh - một phương
(Ngữ văn 12 Nâng cao, tập một, NXB Giáo dục, 2008, tr123)
Trang 2
.Hết……….
ĐÁP ÁN NGỮ VĂN - Lớp 12
I PHẦN CHUNG
Câu I: Nêu đúng những điểm đáng lưu ý trong hoàn cảnh ra đời của bài thơ Việt Bắc ( Tố
Hữu)
- Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi Tháng 7 -1954, Hiệp định Giơ - ne -vơ
về Đông Dương được ký kết Hoà bình lập lại, miềm Bắc nước ta được hoàn toàn giải phóng
và bắt tay vào xây dựng cuộc sống mới Một trang sử mới của đất nước được mở ra là nguồn cảm hứng để nhà thơ liên tưởng về ngày mai tươi đẹp của đất nước trong bài thơ
- Tháng 10 - 1954, những người kháng chiến từ căn cứ miền núi trở về miền xuôi, Trung ương Đảng va Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc về lại Thủ đô Hiện thực này là cảm hứng để tác giả liên tưởng đến cảnh chia tay ân tình giữa Việt Bác với những người kháng chiến
(Có 2 ý, mỗi ý đúng được 1,0 điểm)
Câu II:
+ Hình thức:
- Viết đúng đoạn văn (không xuống dòng), đảm bảo số câu và chủ đề (1 điểm)
- Có vận dụng kết hợp 2 thao tác nghị luận, chỉ rõ (2 điểm); không chỉ rõ mà vận dụng được (1 đ)
+ Nội dung:
- Khía niệm: + Tình thương là tình cảm thiêng liêng, là sự chia sẻ của con người dành cho con người trong cuộc sống; Có tình thương mình, thương người, thương cộng đồng, đất nước Tình thương có ba mức độ: đồng cảm, chia sẻ và hy sinh
+ Hạnh phúc là sự thoả mãn cả về đời sống vật chất và tinh thần Câu châm ngôn nêu lên một đạo lý sống cao đẹp
- Suy nghĩ về những tác dụng lớn lao của tình thương trong cuộc sống:
+ Có thông cảm lẫn nhau con người mới sống thân ái, đùm bọc và giúp đỡ lẫn nhau, xoá đi những thù hận để tạo nên một cuộc sống có ý nghĩa
Trang 3+ Vì cuộc sống con người ai cũng có lúc khó khăn, hoạn nạn nên có chia sẻ những gian truân đó thì họ mới bớt gian khổ, vượt lên được trong cuộc sống và người giúp đỡ cũng cảm thấy cuộc sống của mình thanh thản, có ý nghĩa
+ Biểu hiện cao nhất của tình thương là đức hy sinh Sự hy sinh của mình cho người khác, cho cộng đồng cả về vật chất và tinh thần sẽ mang đến cho người khác, cộng đồng một sự cảm hoá và lòng biết ơn nên sự hy sinh đó sẽ được ghi nhớ mãi mãi,
sẽ được trường tồn Đó là giá trị tinh thần lớn lao mà con người hướng tới
II PHẦN RIÊNG :
Câu III.a Chương trình Chuẩn
a.Yêu cầu về kỹ năng:;
Biết cách phân tích đoạn thơ trữ tình; biết làm bài nghị luận văn học, kết cấu chặt chẽ,
bố cục rõ ràng,diễn đạt tốt, không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp Chữ viết rõ, cẩn thận
b.Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể phân tích bằng nhiều cách nhưng phải bám sát văn bản Trên cơ sở những hiểu biết về bài thơ, vị trí của đoạn thơ …cần phân tích được những ý cơ bản sau:
b.1.Về nghệ thuật:
Vận dụng nhuần nhuyễn thể thơ lục bát; cách xưng hô ( ta ), lựa chọn từ ngữ, hình ảnh có sức gợi cảm ( mang màu sắc hội hoạ); nghệ thuật dùng điệp từ, điệp cấu trúc câu…
b.2.về nội dung:
Đoạn thơ khắc hoạ thành công hình ảnh Viêt Bắc anh hùng trong cuộc kháng chiến chống thực dân pháp, biểu lộ niềm tự hào về sức mạnh dân tộc Cụ thể:
- Việt Bắc hào hùng trong chiến đấu với khí thế ra quân mạnh mẽ, sôi nổi, lập những chiến công lẫy lùng:
+ Khí thế dũng mãnh của cuộc kháng chiến chống Pháp ở Việt Bắc ( 8 câu đầu) + Khí thế chiến thắng của các chiến trường khác ( 4 câu sau)
- Niềm vui, niềm tự hào trước sức mạnh và và thắng lợi to lớn của quân dân ta;
c Biểu điểm:
- 5 điểm: Đáp ứng được những yêu cầu trên Văn viết trôi chảy, có cảm xúc Có thể mắc một vài lỗi nhỏ
Trang 4- 4 điểm: Cơ bản đáp ứng được những yêu cầu trên Văn trôi chảy, có thể mắc một vài lỗi nhỏ
-3 điểm: Bài làm phân tích còn sơ lược hoặc chỉ trình bày được một nửa số ý hoặc chưa thực sự chú ý đến nghệ thuật Tuy nhiên nắm được nội dung chính của đoạn trích Văn viết trôi chảy, diễn đạt được ý, mắc không nhiều lỗi các loại
-2 điểm: Bài làm sơ sài, nắm chưa kỹ nội dung đoạn trích Diễn đạt yếu
-1 điểm: Bài quá sơ lược, chưa chính xác về nội dung, mắc nhiều lỗi
Câu III.b: Chương trình Nâng cao:
a.Yêu cầu về kĩ năng: biết cách làm bài nghị luận văn học, vận dụng kỹ năng đọc
hiểu để phân một đoạn thơ để làm rõ nội dung tư tưởng và nghệ thuật, đồng thời thể hiện những cảm xúc và liên tưởng của người viết Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt và ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh có thể kết hợp cảm nhận nội dung và nghệ thuật
theo các ý hoặc có thể tách ra cảm nhận riêng về nội dung và nghệ thuật nhưng cần phân tích được các ý cơ bản:
b.1 Cảm nhận về nội dung:
- Qua hình tượng con sóng nhà thơ bộc lộ tình cảm sâu kín, tế nhị, sâu sắc và táo bạo của trái tim người thiếu nữ đang yêu vào tình yêu chung thuỷ của mình.( 6 câu đầu)
- Đoạn thơ thể hiện niềm tin vào sức mạnh của tình yêu chung thuỷ ( 4 câu cuối)
b.2 Cảm nhận về nghệ thuật:
- Dùng thể thơ ngũ ngôn để xây dựng nhình tượng sóng đôi tạo nên sự liên tưởng hai chiều ( sóng và em) nhằm bổ sung ý nghĩa cho nhau, tạo nên sự liên tưởng tế nhị
- Dùng từ ngữ giản dị, trong sáng nhưng tạo nên được bức tranh tâm trạng giàu màu sắc hội hoạ ( có không gian, thời gian, sự vật, đường nét )
- Dùng thủ pháp nhân hoá, câu hỏi tu từ, cảm thán để tạo nên sự liên tưởng mới lạ mà sâu sắc nhằm bộc lộ cảm xúc
- Nhịp thơ thay đổi linh hoạt
c Biểu điểm:
-Điểm 4, 5: đảm bảo tương đối tốt hai yêu cầu trên, văn mạch lạc có cảm xúc Không mắc lỗi chính tả
Trang 5-Điểm 2, 3: hiểu tương đối nội dung đoạn thơ, có kĩ năng phân tích nhưng chưa đủ ý Còn mắc lỗi trong diễn đạt, lụân điểm chưa rõ ràng Có cảm xúc
-Điểm 1: chưa hiểu đoạn thơ Có nêu được vài ý nhưng vụng trong diễn đạt
………