Trong khi chiến dịch Tây Nguyên đang tiếp diễn, nhận thấy thời cơ chiến lược đến nhanh, Bộ Chính trị quyết định tiến hành giải phóng Sài Gòn và toàn miền Nam, trước tiên[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI HỌC SINH GIỎI TỈNH THỪA THIÊN HUẾ LỚP 9 THCS - NĂM HỌC 2007-2008 Môn: Lịch sử
ĐỀ THI CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 150 phút A- LỊCH SỬ VIỆT NAM ( 14 điểm )
Câu 1 ( 3,0 điểm).
Nêu những nội dung chính trong các đề nghị cải cách của các sĩ phu tiêu biểu ở nửa cuối thế kỷ XIX Trình bày ý nghĩa lịch sử của phong trào cải cách này.
Câu 2 ( 3,0 điểm ).
Chứng minh phong trào dân tộc dân chủ công khai ở Việt Nam trong những năm 1919-1926 phát triển mạnh mẽ với nhiều hình thức đấu tranh phong phú, thu hút nhiều tầng lớp nhân dân tham gia.
Câu 3 ( 4,0 điểm)
Điền vào các ô trống trong bảng được thiết kế theo mẫu dưới đây các ý chính, cơ bản nhất để làm rõ 4 nội dung liên quan đến chiến dịch Việt Bắc (1947)
và chiến dịch Biên giới (1950) do quân và dân ta tiến hành trong cuộc kháng chiến chống Pháp
TT Chiến dịch
1 Mục đích của chiến dịch
2 Cách đánh của chiến dịch
3 Kết quả của chiến dịch
4 Ý nghĩa của chiến dịch
Câu 4 (4,0 điểm ).
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 diễn ra với những chiến dịch lớn nào? Chiến dịch nào đóng vai trò quyết định đối với thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy này? Vì sao?
B- LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 6,0 điểm )
Câu 1 ( 3,0 điểm )
Nêu những nét nổi bật của tình hình Mỹ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.
Câu 2 ( 3,0 điểm )
Trình bày những biến đổi của các nước Đông Nam Á từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay Trong những biến đổi đó, biến đổi nào quan trọng nhất? Tại sao?
HẾT
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI HỌC SINH GIỎI TỈNH THỪA THIÊN HUẾ LỚP 9 THPT - NĂM HỌC 2007-2008
ĐỀ THI CHÍNH THỨC Môn: Lịch sử
ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
A- LỊCH SỬ VIỆT NAM ( 14 ĐIỂM)
Câu 1
3 điểm Nêu những nội dung chính trong các đề nghị cải cách của các
sĩ phu tiêu biểu ở nửa cuối thế kỷ XIX Trình bày ý nghĩa lịch
sử của phong trào cải cách này.
a- Trước tình hình đất nước ngày càng nguy khốn, muốn cho đất nước giàu mạnh có thể đương đầu với giặc ngoại xâm, một
số quan lại, sĩ phu yêu nước thức thời như Trần Đình Túc, Đinh
Văn Điền, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch đã mạnh dạn
đưa ra những đề nghị cải cách.
b- Nội dung của các đề nghị cải cách bao gồm những yêu cầu đòi đổi mới đất nước về mọi mặt như: mở của biển Trà Lý ở
Nam Định cho nước ngoài vào buôn bán, đẩy mạnh khai khẩn
ruộng hoang, khai mỏ, chấn chỉnh bộ máy quan lại, phát triển công
thương, tài chính, mở rộng ngoại giao, cải tổ giáo dục, nâng cao
dân trí, chấn chỉnh võ bị, quốc phòng, bảo vệ đất nước
c- Tuy không được thực hiện nhưng các đề nghị cải cách cuối thế kỷ XIX có ý nghĩa lịch sử:
- Gây được tiếng vang lớn, dám tấn công vào những tư tưởng phong kiến bảo thủ, lỗi thời, đồng thời cũng phản ánh
những nhận thức mới của những người Việt Nam yêu nước có tri
thức và thức thời.
- Những tư tưởng cải cách này góp phần vào việc chuẩn bị
cho sự ra đời của phong trào Duy tân ở Việt Nam đầu thế kỷ XX.
0,5 điểm
1điểm
0,25 điểm
0,75 điểm 0,5 điểm
Câu 2
3 điểm Chứng minh phong trào dân tộc dân chủ công khai ở Việt
Nam trong những năm 1919-1926 phát triển mạnh mẽ với
nhiều hình thức đấu tranh phong phú, thu hút nhiều tầng lớp
nhân tham gia.
a- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào dân tộc dân chủ ở
Việt Nam phát triển mạnh mẽ với sự tham gia của nhiều tầng lớp
nhân dân dưới nhiều hình thức đấu tranh phong phú, sôi nổi do
giai cấp tư sản dân tộc và tầng lớp tiểu tư sản trí thức lãnh đạo.
b- Với mục tiêu chủ yếu là đòi quyền lợi về kinh tế, muốn vươn
lên vị trí khá hơn trong nền kinh tế VN, giai cấp tư sản dân tộc đã
phát động phong trào chấn hưng nội hóa, bài trừ ngoại hóa (1919),
chống độc quyền cảng Sài Gòn và độc quyền xuất cảng lúa gạo ở
Nam Kỳ của tư bản Pháp (1923), sử dụng báo chí để bênh vực
quyền lợi của mình Trong phong trào một số tư sản và địa chủ lớn
0,25 điểm
0,75 điểm
Trang 3ở miền Nam đã thành lập ra Đảng Lập hiến để tập hợp lực lượng,
đề ra một số khẩu hiệu đòi tự do dân chủ nhằm lôi kéo quần chúng
làm áp lực với Pháp Các cuộc đấu tranh do tư sản dân tộc phát
động đã thu hút các tầng lớp nhân dân ở thành thị tham gia.
c- Các tầng lớp tiểu tư sản trí thức cũng tiến hành đấu tranh mạnh
mẽ bằng nhiều hình thức đấu tranh phong phú như lập ra các tổ
chức chính trị như Tâm Tâm xã, Việt Nam Nghĩa Đoàn, Hội Phục
Việt, Đảng Thanh Niên để tập hợp lực lượng, lãnh đạo đấu tranh.
Mặt khác, họ còn sử dụng sách báo để tuyên truyền vận động yêu
nước như xuất bản các tờ báo tiến bộ: Chuông rè, An Nam trẻ,
Người nhà quê; lập ra các nhà xuất bản tiến bộ như Cường học thư
xã, Nam Đồng thư xã; gây tiếng vang để cổ vũ thúc đẩy phong
trào yêu nước như tiếng bom Sa Diện của Phạm Hồng Thái
(6-1924).
d- Hai cuộc đấu tranh tiêu biểu nhất, thu hút đông đảo các tầng lớp
nhân dân (tiểu tư sản, tư sản dân tộc, địa chủ, công nhân, nông
dân) tham gia, đó là cuộc đấu tranh đòi thả Phan Bội châu (1925)
và phong trào để tang Phan Châu Trinh (1926) diễn ra trong cả
nước.
e- Phong trào dân tộc dân chủ công khai có ý nghĩa lịch sử lớn:
thức tỉnh tinh thần dân tộc, ý thức dân chủ cho nhân dân Việt
Nam; tạo ra điều kiện thuận lợi để truyền bá các tư tưởng cách
mạng như chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng cách mạng dân chủ tư
sản vào các tầng lớp nhân yêu nước.
Tuy vậy, phong trào còn có mặt hạn chế như phong trào dân tộc
dân chủ do giai cấp tư sản lãnh đạo còn bộc lộ tính chất cải lương,
sẵn sàng thỏa hiệp với Pháp khi được thõa mãn quyền lợi Phong
trào đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản còn bồng bột, xốc nổi, chưa
có sự lãnh đạo thống nhất.
0,75 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
0,25 điểm
Câu 3 (4 điểm)
Điền vào các ô trống trong bảng được thiết kế theo mẫu dưới đây các ý chính, cơ bản nhất để làm rõ 4 nội dung liên quan đến chiến dịch Việt Bắc (1947)
và chiến dịch Biên giới (1950) do quân và dân ta tiến hành trong cuộc kháng chiến chống Pháp
Chiến dịch
Nội dung
Mục đích của
chiến dịch
(1 điểm)
Tiêu diệt cuộc tấn công của Pháp lên Việt Bắc, bảo vệ vững chắc cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến, khai thông biên giới, mở
đường liên lạc giữa ta với quốc tế…
- Tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch
- Khai thông con đường liên lạc giữa ta
và Trung Quốc với các nước dân chủ trên thế giới
- Mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc
- Tạo điều kiện đẩy mạnh công cuộc kháng chiến
Trang 4Cách đánh của
chiến dịch
(1 điểm)
- Chủ động tổ chức lực lượng chống lại cuộc tiến công của địch, tiến hành bao vây, mở các trận tập kích và phục kích, tiêu diệt các gọng kìm tiến công của quân Pháp
- Chủ động mở chiến dịch tiến công địch
- Đánh điểm (Đông Khê), chia cắt hệ thống phòng ngự của địch (đường số 4), phục kích tiêu diệt quân tăng viện của Pháp
Kết quả của
chiến dịch
(1 điểm)
- Tiêu diệt cuộc tiến công của Pháp lên Việt Bắc
- Cơ quan đầu não kháng chiến được bảo toàn
- Bộ đội chủ lực của ta ngày càng trưởng thành
- Giải phóng vùng biên giới Việt Trung
- Thế bao vây cả trong lẫn ngoài căn cứ Việt Bắc của địch bị phá vỡ
- Làm phá sản kế hoạch Rơ-ve của Pháp
Ý nghĩa của
chiến dịch
(1 điểm)
Làm phá sản chiến lược đánh nhanh thắng nhanh của Pháp, buộc chúng phải bị động chuyển sang đánh lâu dài với ta
Là chiến dịch lớn đầu tiên do quân ta chủ động mở và giành thắng lợi.Quân đội
ta vươn lên giành quyền chủ động về chiến lược trên chiến trường chính (Bắc bộ)
Câu 4
4 điểm.
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 diễn ra với những chiến dịch lớn nào? Chiến dịch nào đóng vai trò quyết định đối với
thắng lợi của cuộc tổng tiến công và nổi dậy này? Vì sao?
1 Cuối 1974 đầu 1975, trên cơ sở phân tích so sánh lực lượng ở
miền Nam có lợi cho cách mạng, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đề ra kế
hoạch giải phóng hoàn toàn miền Nam trong 2 năm 1975-1976 Bộ Chính
trị cũng nhấn mạnh nếu thời cơ đến vào đầu hoặc cuối năm 1975 thì giải
phóng trong năm 1975
2 Thực hiện chủ trương của Đảng, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 diễn ra với ba chiến dịch lớn Mở đầu là chiến dịch Tây
Nguyên với trận then chốt ở Buôn Ma Thuột (10-3-1975),… đến ngày
24/3/1975, giải phóng hoàn toàn Tây Nguyên
3 Trong khi chiến dịch Tây Nguyên đang tiếp diễn, nhận thấy thời
cơ chiến lược đến nhanh, Bộ Chính trị quyết định tiến hành giải phóng Sài
Gòn và toàn miền Nam, trước tiên tiến hành chiến dịch Huế-Đà Nẵng
Chiến dịch này diễn ra từ ngày 21/3 đến ngày 29/3 thì giành được thắng
lợi
4 Chiến dịch Hồ Chí Minh diễn ra từ ngày 26/4 đến ngày 30/4 thì kết thúc thắng lợi Đây là chiến dịch có ý nghĩa quyết dịnh đối với thắng
lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 vì: chiến dịch này là
đỉnh cao của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, nó diễn ra với qui mô lớn
nhất, 5 cánh quân cùng lúc tiến công vào các mục tiêu của trung tâm đầu
não chính quyền và quân đội Sài Gòn, bắt sống toàn bộ Chính phủ Trung
ương Sài Gòn, đây là điều kiện quyết định để giải phóng hoàn toàn miền
Nam, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mở ra một
kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc- kỷ nguyên đất nước độc lập, thống
nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội
0,5 điểm
1 điểm
1 điểm
1,5 điểm
Trang 5B- LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 6,0 điểm )
Câu 1
3 điểm
Nêu những nét nổi bật của tình hình Mỹ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay
1.Trước Chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Mỹ La-tinh ở trong vòng lệ thuộc và trở thành “sân sau” của đế quốc Mỹ Từ sau Chiến tranh
thế giới II, tình hình Mỹ La-tinh có nhiều biến chuyển mạnh mẽ Được mở
đầu bằng cuộc Cách mạng Cu Ba 1959, từ đầu những năm 60 đến những
năm 80 của thế kỷ XX, một cao trào đấu tranh cách mạng vũ trang đã bùng
nổ ở Mỹ La-tinh và khu vực này được ví như “lục địa bùng cháy”
2 Kết quả là chính quyền độc tài phản động ở nhiều nước đã bị lật
đổ, các chính phủ dân tộc- dân chủ được thiết lập và đã tiến hành nhiều cải
cách tiến bộ, tiêu biểu ở Chi-lê và Ni-ca-ra-goa
3 Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, các nước Mỹ La-tinh đã thu được nhiều thành tựu quan trọng: củng cố độc lập, chủ
quyền, dân chủ hóa sinh hoạt chính trị, tiến hành các cải cách kinh tế và
thành lập các tổ chức liên minh khu vực về hợp tác và phát triển kinh tế
Tuy nhiên, từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX, do nhiều nguyên nhân,
tình hình kinh tế, chính trị ở nhiều nước Mỹ La-tinh gặp nhiều khó khăn,
thậm chí có lúc căng thẳng
1điểm
1điểm
1điểm
Câu 2
3 điểm
Trình bày những biến đổi của các nước Đông Nam Á từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay Trong những biến đổi đó, biến
đổi nào quan trọng nhất? Tại sao?
a- Trước chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Đông Nam Á ( trừ Thái
Lan) là thuộc địa của các nước thực dân phương Tây Sau chiến tranh thế
giới thứ hai, các nước Đông Nam Á đã nổi dậy giành chính quyền và tiến
hành cuộc đấu tranh chống các cuộc chiến tranh xâm lược trở lại của các
nước đế quốc Đến giữa những năm 50 của thế kỷ XX, các nước ĐNA lần
lượt giành được độc lập
b- Sau khi giành được độc lập, các nước ĐNA đi vào con đường phát triển
kinh tế, văn hóa xã hội và đến cuối những năm 70 của thế kỷ XX, nền kinh
tế nhiều nước ĐNA đã có sự chuyển biến mạnh mẽ và đạt được sự tăng
trưởng cao như Singapor trở thành con rồng châu Á, Malaixia, Thái Lan
c- Từ 1967, một số nước ĐNA như Indonêxia, Malaixia, Philippin,
Singapor, Thái Lan đã lập ra tổ chức ASEAN để cùng nhau hợp tác phát
triển, hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài Tuy nhiên phải
đến đầu những năm 90, khi thế giới bước vào thời kỳ sau “Chiến tranh
lạnh” và vấn đề CPC được giải quyết, một chương mới đã mở ra trong lịch
sử khu vực ĐNA Đó là tình hình chính trị kinh tế khu vực được cải thiện
với xu hướng nổi bật là sự tham gia của tất cả các nước trong một tổ chức
thống nhất và chuyển trọng tâm hoạt động sang hợp tác kinh tế, đồng thời
xây dựng một khu vực ĐNA hòa bình, ổn định để cùng nhau phát triển
d- Trong các biến đổi trên, thì việc giành độc lập của các nước ĐNA là
quan trọng nhất Bởi vì đây là nền tảng để phát triển kinh tế, văn hóa,
chính trị- xã hội và tiến hành hợp tác phát triển
0,75 điểm
0,75 điểm
0,75 điểm
0,75 điểm