Công nghệ Gen

Khái niệm Các bước của kỹ thuật cấy genCÁC BƯỚC CỦA KĨ THUẬT CẤY GEN • Là kĩ thuật chuyển một đoạn ADN từ tế bào cho sang tế bào nhận bằng cách dùng plasmit hoặc thể thực Tách ADN NST c

Text

TRƯỜNG THCS NHƠN BÌNH

Năm học: 2010 - 2011

Kiểm tra bài cũ 1/ Công nghệ tế bào là :

A/ Một lĩnh vực của di truyền học kết hợp với các phương pháp xét nghiệm, chẩn đoán hiện đại về mặc di truyền kết hợp với

nghiên cứu phả hệ.

B/ Là ngành kỹ thuật về quy trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.

C/ Là tập hợp những phương pháp tác động định hướng lên ADN cho phép chuyển gen từ một cá thể của một loài sang cá thể của loài khác

D/ Cả A, B và C đều sai

Kiểm tra bài cũ : 2/ Công nghệ tế bào gồm những công đoạn thiết yếu nào ?

A/ Tách tế bào hoặc mô từ cơ thể rồi nuôi cấy trong ống nghiệm tạo ra mô non.

B/ Phân chia nhỏ mô non rồi nuôi trong môi trường đặc biệt để tạo nên nhiều mô sẹo.

C/ Bổ sung hoóc môn sinh trưởng để kích thích các mô sẹo phân hóa thành

cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh

D/ Cả A, B và C

3/ Ưu điểm và triển vọng của việc nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở cây trồng

A/ Tăng nhanh số lượng cá thể đáp ứng yêu cầu cho sản xuất.

B/ Rút ngắn thời gian tạo cây con.

Tiết 33 – Bài 32

Thực hiện : Văn Sơn

I Khái niệm kĩ thuật gen và công nghệ

gen :

- Đọc, nghiên cứu thông tin mục I sgk

trang 92

- Q uan sát hình 32 sgk trang 92 - Thảo

luận nhóm trả lời các câu hỏi sgk trang 93

-? Người ta sử dụng kỹ thuật gen vào

mục đích gì?

? Kỹ thuật gen gồm những khâu chủ

yếu nào?

? Công nghệ gen là gì ?

2

3 1

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

2

3 1

6

6

Hình 32: Sơ đồ chuyển gen vào tế bào vi khuẩn đường ruột (E Coli)

1 Đoạn ADN tách từ tế bào cho; 2 Phân tử ADN làm thể truyền

3 ADN tái tổ hợp; 4.ADN tái tổ hợp trong tế bào vi khuẩn; 5.ADN dạng

vòng(NST)của tế bào vi khuẩn; 6 ADN tái tổ hợp của thế hệ tiếp theo.

I KHÁI NIỆM KỸ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN.

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

1-Đoạn ADN tách từ TB cho

2- Phân tử ADN làm thể truyền

3- ADN tái tổ hợp

4- ADN tái tổ hợp trong TB

vi khuẩn

5- ADN dạng vòng của VK

6

Tế bào cho

Tách ADN NST của “tế bào cho”

Enzim cắt

Enzim cắt

Đoạn ADN bị cắt ra

Gắn đoạn bị cắt vào plasmid nhờ enzim nối

ADN tái

tổ hợp

Chuyển ADN tái tổ hợp

vào tế bào nhận E.coli

E.coli có khả

năng nhân

đôi nhanh 

plasmit cũng

được nhân

lên rất

nhanh 

lượng lớn

các chất

tương ứng

với các gen

đã ghép vào

plasmit.

Vì sao

tế bào

nhận

được

dùng

phổ

biến là

vi

khuẩn

E.coli ?

Là những cấu trúc nằm trong tế bào chất của vi khuẩn

• Tùy loài vi khuẩn, mỗi tế bào chứa từ vài đến vài chục plasmid Plasmid chứa ADN dạng vòng, gồm 8000 ─ 200.000 cặp nucleotit

● ADN-plasmid tự nhân đôi độc lập với ADN của NST

Plasmid:

Thể truyền là gì? Là Plasmid:

I KHÁI NIỆM KỸ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN.

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

Khái niệm Các bước của kỹ thuật cấy gen

CÁC BƯỚC CỦA KĨ THUẬT CẤY GEN

• Là kĩ thuật

chuyển một

đoạn ADN từ tế

bào cho sang

tế bào nhận

bằng cách

dùng plasmit

(hoặc thể thực

Tách ADN NST của tế bào cho và

tách plasmid

ra khỏi tế bào vi

khuẩn

Cắt và nối

đoạn ADN của tế bào cho và ADN plasmid ở những điểm xác định

tạo nên ADN tái

tổ hợp.

• Việc cắt nhờ

enzim cắt

(restrictaza)

Chuyển ADN tái tổ hợp vào

tế bào nhận và tạo điều kiện cho gen đã ghép được biểu hiện.

(tự nhân đôi, sao mã, dịch mã tổng hợp

? Kỹ thuật gen là gì ?

? Kỹ thuật gen gồm những khâu chủ yếu nào?

- Kỹ thuật gen là: Tập hợp những PP tác

động định hướng lên ADN cho phép

chuyển gen từ 1 cá thể của một loài sang

cá thể của loài khác

- Kỹ thuật gen gồm 3 khâu:

+

Công nghệ gen là ngành kỹ thuật về quy trình

ứng dụng kỹ thuật gen.

? Công nghệ gen là gì?

I Khái niệm kĩ thuật gen và công nghệ gen:

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

+ Tách ADN NST của tế bào cho và tách

phân tử ADN dùng làm thể truyền từ vi

khuẩn hoặc vi rút

+ Cắt ADN của tế bào cho và phân tử

AND làm thể truyền ở vị trí xác định

nhờ các enzim cắt và ghép đoạn ADN

của tế bào cho vào ADN làm thể truyền

nhờ enzim nối

Chuyển ADN tái tổ hợp vào TB nhận tạo điều

kiện cho gen đã ghép được biểu hiện.

II Ứng dụng công nghệ gen :

- HS đọc nghiên cứu thông tin mục II sgk trang 93

? Trong sản xuất và đời sống, công nghệ gen được ứng dụng trong những lĩnh vực chủ yếu nào.

2 Tạo giống cây trồng biến đổi gen :

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

I Khái niệm kĩ thuật gen và công nghệ gen :

1.Tạo ra các chủng vi sinh vật mới có khả

năng sản xuất trên qui mô công nghiệp

nhiều sản phẩm sinh học như: axít amin,

prôtêin, vitamin, hoocmôn, enzim, kháng

sinh với số lượng lớn và giá thành rẻ

- Dùng ADN làm thê truyền để chuyển gen

mã hóa insulin của người vào vi khuẩn

E.coli → insulin chữa bệnh tiểu đường cho

người

- Chuyển gen kháng thuốc diệt cỏ từ loài

thuốc lá cảnh vào cây bông và cây đậu

tương  các cây này có khả năng kháng

thuốc diệt cỏ

III Khái niệm Công nghệ sinh học

- HS đọc nghiên cứu thông tin mục III sgk trang 94

? Công nghệ sinh học là gì? gồm những lĩnh vực nào ?

- Công nghệ sinh học là ngành công

nghệ sử dụng tế bào sống và các quá

trình sinh học để tạo ra các sản phẩm

sinh học cần thiết cho con người

? Tại sao công nghệ sinh học là hướng ưu tiên đầu

tư và phát triển trên thế giới và ở Việt Nam?

-Công nghệ sinh học gồm các lĩnh vực:

+ Công nghệ lên men

+ Công nghệ tế bào

+ Công nghệ enzim

+ Công nghệ chuyển nhân và chuyển phôi

+ Công nghệ sinh học xử lí môi trường

+ Công nghệ gen

+ Công nghệ sinh học y – dược

I Khái niệm kĩ thuật gen và công nghệ gen :

II Ứng dụng công nghệ gen.

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

III KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ

SINH HỌC

? Tại sao công nghệ sinh học là hướng ưu tiên

đầu tư và phát triển trên thế giới và ở Việt

Nam?

+Công nghệ sinh học quyết định sự thành công của cuộc cách mạng sinh học

+Sản phẩm của một số sản phẩm công nghệ sinh học trên thị trường thế giới đạt giá trị cao.

Vai trò của công nghệ sinh hoc:

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

III KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ SINH HỌC

+Kỹ thuật gen gồm 3 khâu:

- Tách ADN NST của tế bào cho và tách

phân tử ADN dùng làm thể truyền từ vi khuẩn

hoặc vi rút

- Cắt đoạn ADN của tế bào cho vào ADN thể

truyền ở những điểm xác định nhờ các enzim

cắt và ghép đoạn ADN của tế bào cho vào

ADN làm thể truyền tạo nên ADN tái tổ hợp

nhờ enzim nối

I KHÁI NIỆM KỸ THUẬT GEN VÀ

CÔNG NGHỆ GEN. II ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN.

+Kỹ thuật gen là: Tập hợp những phương pháp

tác động định hướng lên ADN cho phép chuyển

gen từ 1 cá thể của một loài sang cá thể của loài

khác

-Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận tạo

điều kiện cho gen đã ghép được biểu hiện.

+ Công nghệ gen là ngành kỹ thuật về quy trình

ứng dụng kỹ thuật gen.

+Trong sản xuất công nghệ gen được ứng dụng trong việc tạo ra các sản phẩm sinh học, tạo ra các giống cây trồng và động vật biến đổi gen

+Công nghệ sinh học là ngành công nghệ sử dụng tế bào sống và các quá trình sinh học để tạo ra các sản phẩm sinh học cần thiết cho con người.

-Công nghệ sinh học gồm các lĩnh vực : + Công nghệ tế bào.

+ Công nghệ enzim.

+ Công nghệ chuyển nhân và chuyển phôi.

+ Công nghệ sinh học xử lí môi trường.

+ Công nghệ gen.

+ Công nghệ sinh học y – dược.

Tiết 33 – Bài 32 : CÔNG NGHỆ GEN

CỦNG CỐ

2 Ứng dụng nào sau đây không thuộc lĩnh vực ứng dụng công nghệ gen:

A Tạo các chủng vi sinh vật mới B Tạo cây trồng biến đổi gen.

C Tạo động vật biến đổi gen D Nhân bản vô tính ở động vật

1/ Trình tự các khâu cơ bản của kĩ thuật gen là :

A Tách ADN của tế bào cho và thể truyền  tạo ADN tái tổ hợp 

chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

B Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận tách ADN của tế bào cho và

thể truyền  Tạo ADN tái tổ hợp

C Chuyển AND tái tổ hợp vào tế bào nhận tạo AND tái tổ hợp đưa vào

sản xuất.

D, Ghép AND tái tổ hợp vào thể truyền  chuyển vào tế bào thể nhận 

đưa vào sản xuất