• Công nghệ gen có phương pháp kỹ thuật phổ biến nào ?kỹ thuật chuyển gen: chuyển AND từ tế bào cho sang tế bào nhận nhờ en zim cắt, nối và thể truyền trung gian... En zim cắtADN của TB
Trang 1Cà chua chín chậm
Ngô lai siêu năng suất
-Đây là những sản phẩm được tạo ra nhờ công nghẹ gen ;
• Vậy công nghệ gen là gì ?
-Công nghệ gen có những thành tựu gì?
- Chúng ta xét;
Trang 2BÀI 25 : CÔNG NGHỆ GEN
Trang 3
I; Khái niệm
- Công nghệ gen bao gồm các thao tác trên vật liệu
di truyền để điều chỉnh,sửa chữa tạo ra gen mới=> tạo
cơ thể mới với những đặc điểm mới
Trang 4• Công nghệ gen có phương pháp kỹ thuật phổ biến nào ?
kỹ thuật chuyển gen: chuyển AND từ tế bào cho sang tế bào nhận nhờ en zim cắt, nối và thể truyền trung gian
Trang 5II :Cơ sở khoa học cuả kỹ thuật di truyền.
1 Enzim cắt (restrictaza), enzim nối (lilaza)
+ enzim cắt (restrictaza)hay enzim giới hạn:Cắt mạch đơn của phân tử ADN ở những vị trí nuclêotit xác định
+En zim nối (ligaza)xuc tac phản ứng tạo liên kết photpho dieste giữa hai nucleotit liên tiếp
Trang 62: Vectơ chuyển gen ;
a: Khái niệm :
• Vectơ chuyển gen là gì ?
Vectơ chuyển gen là pt ADN có
Kn tự sao chép Tồn tại độc lập trong TB Mang được gen cần
chuyển
Trang 7• Vectơ chuyển gen có những loại nào ?
b.Các loại vectơ chuyển gen
+ vectơ plasmid : ADN mạch vòng , mạch kép + Vectơ phagơ λ: virut của vi khuẩn
+ vectơ cosmid
+ NST nhân tạo nấm men…
Trang 83.Quy trình chuyển gen
ADN thực khuẩn thể Enzim cắt
Gen lạ
AND tái tổ hợp Lắp vào đầu thực
khuẩn thể
Sơ đồ chuyển gen dùng phagơ
Trang 9En zim cắt
ADN của TB cho
Đoạn ADN bị cắt ra Gắn đoạn ADN bị cắt ra vào plasmid plasmid
Enzim nối
ADN tái tổ hợp
Chuyển ADN tái tổ hợp vào TB nhận
• Sơ đồ chuyển gen bằng
plasmid
ADN TB nhận ADN tái tổ hợp
Trang 10• Quy trình chuyển gen có mấy bước ?
Quy trình chuyển gen gồm 3 bước
+ bước 1 : Tách ADN từ NST của tế bào cho và tách
phân tử ADN của vectơ chuyển gen nhờ cùng một enzim cắt
+ bước 2 : Nối ADN từ tế bào cho vào vectơ chuyển gen
ở vị trí xác định nhờ enzim nối tạo ADN tái tổ hợp
+ bước 3 : Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận tạo điều kiện cho gen gép thể hiện
Trang 114 : nguyên tắc tách dòng gen
- Để nhận biết được tế bào vi khuẩn nhận được ADN tái tổ hợp , người ta sử dụng thể truyền có các dấu chuẩn hoặc các gen đánh dấu
Trang 12III ; Thành tựu ứng dụng di truyền.
• Thành tựu nổi bật nhất trong ứng dụng di truyền
là gì ?
1 Thành tựu
- Khả năng cho tái
tổ hợp thông tin di
truyền giữa các lôài
đứng xa nhau trong
bậc thang phân loại
mà lai hữu tính không
tăng trưởng của chuột cống (chuột bên phải)to hơn chuột bình thường không mang gen này
Trang 132 Ứng dụng:
- Ứng dụng của kỹ thuật di truyền đã tạo ra các
sinh vật chuyển gen;
• Thế nào là sinh vật chuyển gen ?
+ sinh vật chuyển gen là các cá thể được bổ sung vào bộ gen của mình những gen đã được tái tổ hợp, hoặc những gen được sửa chữa bằng kỹ thuật di truyền
• Công nghệ gen đã có ứng dụng trên nghững đối tượng nào?
Trang 14a ; Ứng dụng trong chọn giống VSV
-Tạo chủng vi khuẩn E.coli sản xuất insulin của người
-Tạo chủng vi khuẩn E.coli somatostatin…
Trang 15b ; Ứng dụng trong chọn giống thực vật
+ Sản xuất các loại protein trị liệu
+ sản xuất các kháng thể và chát dẻo
+ thời gian tạo giống mới rút ngắn đáng kể
Trang 16c ; Ứng dụng trong chọn giống ĐV
+ Tạo động vật chuyển gen có thể sản xuất ra thuốc cho con người
+ Tạo ra những giống động vật mới có năng suất
và chất lượng cao