* Đề nghị hành động Một ngày không dung bao ni lông có tính khả thi .Hiện tại k thể bỏ việc dùng bao nilông, nhưng k dùng một ngày thì có thể thực hiện được dễ dàng chỉ cần ai cũng h[r]
Trang 1Bài 10
Tiết 39
Tuần :10
Văn bản: THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000(THMT)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe con người của thói quen dùng túi ni
lông
- Tính khả thi trong những đề xuất được tg trình bày
- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu , sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ và bố cục chặt chẽ , hợp lí đã tạo nên tính thuyết phục của văn bản
2 Kĩ năng
- Tích hợp với phần Tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh
- Đọc – hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết
3 Thái độ : Có thái độ đúng đắn trong việc sử dụng bao ni lông
4 Năng lực HS : cảm nhận, quan sát, tưởng tượng, suy nghĩ, phân tích, vận dụng.
II NỘI DUNG HỌC TẬP
- Thấy được ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ môi trường Từ đó có những suy nghĩ và hành
động tích cực về vấn đề xử lí rác thải sinh họat
- Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh và những kiến nghị mà tác giả đề xuất trong văn bản
III CHUẨN BỊ
- Giáo Viên : Sách tham khảo, tranh , các loại bao ni lông
- Học Sinh : Vở bài sọan Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu về tác hại của việc dùng bao bì nilông
và những vấn đề khác của rác thải sinh họat làm ô nhiễm môi trường
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS (1 phút)
2 Kiểm tra miệng: (5 phút)
Câu 1 : Qua hai nhân vật chị Dậu và Lão Hạc em hãy nêu suy nghĩ về số phận và tính cách
người nông dân Việt Nam trong xã hội cũ ?( 6 điểm)
Câu 2 : Giải thích ý nghĩa của thành ngữ : Tức nước vỡ bờ ? câu thành ngữ ấy được chọn
làm nhan đề cho văn bản có thỏa đáng không ?Vì sao ?(4đ)
Đáp án :
Câu 1 : - Người nông dân có sức chịu đựng , biết hi sinh, nhẫn nại, có sức mạnh tìm
tàng khi bị áp bức
- Người nông dân có cuộc sống nghèo khổ bị đẩy vào bước đường cùng , họ thà
hi sinh để giữ phẩm chất trong sạch của mình , không bị tha hóa về lương tâm
Câu 2 : - Hiện tượng nước bị dồn nén quá chặt đến mức vỡ cả bờ ra
- Câu thành ngữ được chọn làm nhan đề rất thỏa đáng vì nó diễn tả diễn biến tâm trạng chị Dậu từ chỗ cam chịu,van xin tên cai lệ và người nhà lí trưởng tha cho chồng đến chỗ vùng dậy quật ngã tên cai lệ và người nhà lí trưởng ngã chỏng quèo trên mặt đất
3 Tiến trình bài học (32 phút)
Họat động 1 : Giới thiệu bài(1 phút)
Trang 2Giáo viên liên hệ tình hình thực tế việc sử dụng bao bì
nilơng của học sinh , từ đĩ đi vào bài mới
Họat động 1 : Đọc – hiểu văn bản (10 phút)
GV hướng dẫn HS đọc văn bản:Rõ ràng, nhấn mạnh lời
kêu gọi
GV đọc một đoạn- Gọi 2 HS đọc tiếp- Gọi HS khác nhận
xét cách đọc- GV chốt
? Nêu xuất xứ của văn bản
GV giảng : văn bản được sọan thảo dựa trên bức thơng
điệp của 13 cơ quan nhà nước và tổ chức phi chính phủ,
phát đi ngày 22/4/2000, nhân lần đầu tiên Việt Nam tham
gia Ngày Trái Đất (thế giới đặt ra chủ đề: một ngày
khơng dùng bao ni- lơng)
GV hướng dẫn HS giải thích từ khĩ
- Phân hủy, miễn dịch: HS giải thích như SGK
GV nhấn mạnh : nhựa, bao bì ni lơng: khơng tự phân hủy,
cĩ thể tồn tại từ 20- 5000 năm Túi ni lơng sử dụng từ hạt
polietlen, poliprobilen và nhựa tái chế
? Theo em , văn bản này thuộc kiểu văn bản gì
- Văn bản nhật dụng dưới dạng văn bản thuyết minh một
vấn đề khoa học
? Nếu thuyết minh là trình bày những tri thức về các sự
vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội thì văn bản này cĩ
thể xem là văn bản thuyết minh được khơng ? Vì sao
- Được Vì nĩ đã cung cấp cho mọi người về những tác
hại của việc dùng bao bì ni lơng và việc hạn chế chúng
GDBVMT: Tính nhật dụng của văn bản thuyết minh này
ở vấn đề xã hội nào mà nĩ muốn đề cập?
- Vấn đề bảo vệ sự trong sạch của mơi trường trái đất, một
vấn đề thời sự đang đặt ra ở xã hội hiện nay
GV hướng dẫn HS tìm hiểu bố cục
? Văn bản cĩ thể chia làm mấy phần ? Giới hạn và ND
từng phần
- P1: Từ đầu … bao bì ni lơng=> Nguyên nhân ra đời của
bản thơng điệp Thơng tin về ngày Trái Đất năm 2000
- P2: Tiếp …đối với mơi trường=>phân tích tác hại của
việc sử dụng bao bì ni lơng , từ đĩ nêu ra một số giải pháp
cho vấn đề sử dụng bao bì ni lơng
- P3: Phần cịn lại =>Lời kêu gọi mọi người : một ngày
khơng dùng bao nilơng
? Từ việc tìm hiểu trên hãy nêu nội dung chính của văn
bản
- Tác hại của việc sử dụng bao bì nilơng và động viên mọi
người hạn chế sử dụng nĩ
Họat động 3 : Tìm hiểu tác phẩm.(16 phút)
Học sinh đọc lại đoạn 1 và trả lời các câu hỏi
I Đọc - tìm hiểu chung
1 Đọc
2 Xuất xứ của văn bản
- Dựa vào bức thơng điệp gửi
ngày 22/4/2000, nhân lần đầu tiên Việt Nam tham gia Ngày Trái Đất
3 Giải thích từ khĩ
4 Kiểu văn bản : Văn bản nhật
dụng dưới dạng văn bản thuyết minh
5 Bố cục : 3 phần
6 Nội dung chính :
- Tác hại của việc sử dụng bao bì nilơng và động viên mọi người hạn chế sử dụng nĩ
II Phân tích
1 Thơng tin về ngày Trái Đất
Trang 3? Những sự kiện nào được thông báo trong phần 1
- Ngày 22 /4 hằng năm được gọi là ngày Trái Đất
- Có 141 nước tham dự
- Năm 2000 , Việt Nam tham gia với chủ đề ‘Một ngày
không sử dụng bao ni lông ’’
? Ngày Trái Đất được khởi xướng nhằm mục đích gì ? Vì
sao có nhiều nước tham gia ? Chủ đề của ngày Trái Đất
năm 2000 là gì
- Mục đích là nhằm bảo vệ môi trường
- Môi trường sống của nhân lọai ngày càng bị đe dọa cho
nên nhiều nước đã tham gia vào họat động tổ chức này
nhằm cứu lấy “ngôi nhà chung ” của tất cả chúng ta
- Chủ đề ‘Một ngày không sử dụng bao ni lông ’’
? Em có nhận xét gì về cách trình bày các sự kiện đó
-Thuyết minh bằng các số liệu cụ thể
- Đi từ thông tin khái quát đến thông tin cụ thể
- Lời thông báo trực tiếp, ngắn gọn , nên dễ hiểu , dễ
nhớ
?Từ đây em thu nhận được những nội dung quan trọng
nào được nêu trong phần đầu văn bản
- Thế giới rất quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường trái
đất Việt Nam cùng hành động một ngày không dùng bao
bì ni lông
GV cho HS tìm hiểu nguyên nhân và tác hại của việc
sử dụng bao ni- lông.
TH môi trường : Ở Việt Nam , bao nilông được sử dụng
với số lượng như thế nào ? Có điều gì đáng báo động về
việc sử dụng và thu gom bao bì nilông ở Việt Nam
- Ở Việt Nam , bao nilông được sử dụng với số lượng
lớn, mỗi ngày thải ra hàng triệu bao
- Điều đáng lo ngại là chúng ta chỉ thu gom một phần nhỏ
số lượng bao nilông Phần lớn bao nilông đang bị vứt bừa
bãi khắp nơi công cộng , ao hồ , sông ngòi
?Theo các nhà khoa học , vì sao bao bì ni lông có thể gây
nguy hại môi trường
- Đặc biệt là bao bì ni lông là không phân hủy của plaxtic
.Chúng có thể tồn tại từ 20 đến 5000 năm nếu không
thiêu hủy
- Ngày 22 /4 hằng năm được gọi
là ngày Trái Đất
- Có 141 nước tham dự
- Năm 2000 , Việt Nam tham gia với chủ đề ‘Một ngày không sử dụng bao ni lông ’’
2 Nguyên nhân và tác hại của việc sử dụng bao ni- lông
a Nguyên nhân
- Do đặc tính không phân huỷ của plaxtic
Trang 4?Vậy dùng bao bì ni-lông rất có hại Văn bản đã thống kê
mức độ gây hại của bao bì nilông ntn ? Việc thống kê ở
đây có điều gì đặc biệt gây ấn tượng cho người đọc ?
- Làm ô nhiễm môi trường
+ Bao bì ni lông lẫn vào đất làm cản trở quá trình sinh
trưởng của các loài thực vật …-> Xói mòn đồi núi
+ Bao bì ni lông bị vứt xuống cống làm tắt các đường dẫn
nước thải -> Ngập lụt về mùa mưa.-> Làm muỗi phát sinh
, lây truyền dịch bệnh
+ Bao bì trôi ra biển làm chết các sinh vật khi chúng nuốt
phải
+ Bao bì ni lông màu đựng thực phẩm : làm ô nhiễm thực
phẩm do chứa các kim loại như chì, ca- đi-mi gây tác hại
cho não và là nguyên nhân gây ung thư phổi
+ Nguy hiểm nhất là khi các bao bì ni lông thải bỏ bị đốt,
các khí độc thải ra, đặc biệt là chất đi- ô- xin có thể gây
ngộ độc , khó thở , nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến
nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chứ năng,
b.Tác hại : Làm ô nhiễm môi
trường
+ Bao bì ni lông lẫn vào đất làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loài thực vật …-> Xói mòn đồi núi
+ Bao bì ni lông bị vứt xuống cống làm tắt các đường dẫn nước thải -> Ngập lụt về mùa mưa.-> Làm muỗi phát sinh , lây truyền dịch bệnh
+ Bao bì trôi ra biển làm chết các sinh vật khi chúng nuốt phải
+ Bao bì ni lông màu đựng thực phẩm : làm ô nhiễm thực phẩm -> gây tác hại cho não và là nguyên nhân gây ung thư phổi
+ Khi đốt :Gây ngộ độc , khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng
Trang 5gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh
GV : Tg dùng các từ : đặc biệt , nguy hiểm nhất … để nêu
lên tác hại của việc dùng bao bì ni-lông Các tác hại này
sẽ gây nên gánh nặng và đau khổ lâu dài cho gia đình và
xã hội
? Ngoài những tác hại cơ bản, còn có những tác hại nào
khác
- Nilông thường bị vứt bừa bãi nơi công cộng ,làm mất mĩ
quan khu vực
GV giảng
+ Bản thân túi ni lông qua sử dụng đã là rác thải , song cái
đặc biệt của lọai rác thải này là lại thường được dùng để
đựng các lọai rác thải khác Rác đựng trong các túi ni lông
buộc kín sẽ khó phân hủy và sinh ra các chất gây độc hại
+ Rác thải nilông thường được đổ chung vào một chỗ với
các rác thải khác.Nó không tự phân hủy được , lại còn
ngăn cản quá trình hấp thụ nhiệt và trao đổi độ ẩm trong
các bãi chôn lấp rác, làm cho các lọai rác thải khácphân
hủy chậm
LH : Mỗi năm có hơn 400 000 tấn pô-li-ê-ti-len được
chôn cất ở miền Bắc nước Mĩ , nếu không phải chôn rác
thải thì sẽ có thêm đất đai để canh tác Ở Mê-hi-cô, một
trong những nguyên nhân làm cho cá ở hồ nước chết
nhiều là do rác thải nilông và nhựa ném xuống hồ quá
nhiều Tại vườn thú quốc gia Cô-bê ở ấn Độ , 90 con
hươu đã chết do ăn phải những hộp nhựa đựng thức ăn
thừa của khách tham quan vứt bừa bãi Hằng năm , trên
TG có khỏang 100 000 chim ,thú biển chết do nuốt phải
túi nilông …
+ Khi chế tạo nilông màu, người ta còn đưa những chất
liệu phụ gia khác , trong số đó có chất gây độc hại Bao
nilông màu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm vì có
chứa các kim lọai như chì , ca-đi-mi và do đó có thể gây
ra những bệnh hết sức hiểm nghèo
miễn dịch, gây rối loạn chứ năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh
+ Nilông thường bị vứt bừa bãi nơi công cộng ,làm mất mĩ quan khu vực
Trang 6?Hiện nay cách xử lý bao bì ni- lông ở nước ta ntn? Em có
nhận xét gì về cách xử lý ấy ? (Học sinh trao đổi 2
phút).
- Chôn lấp ( khu vực xử lí rác thải Nam Sơn, Sóc Trăng
hằng ngày tiếp nhận 1000 tấn rác thải , trong đó có
khỏang 10- 15 tấn là nhựa ,ni lông
- Đốt Làm phát sinh các hiện tượng nguy hiểm Rác
được đốt ở nhiệt độ cao , các khí độc thải ra chứa thành
phần các-bon có thể làm thủng tầng ô-zôn , khói do đốt
nilông có thể gây nhiễm độc , gây ngất , khó thở , nôn ra
máu …
? Các tác hại đó có ảnh hưởng như thế nào đến con người
- Ảnh hưởng đến sức khoẻ con người
? Nhận xét về cách thuyết minh của tác giả về cách nêu
nguyên nhân và tác hại của việc sử dụng bao ni- lông
- Văn bản đã đưa ra được những ví dụ cụ thể , sinh động
và phổ biến
Học sinh theo dõi phần tiếp theo của văn bản
? Trước hiểm họa của việc sử dụng bừa bãi bao bì nilông,
tg kêu gọi phải làm gì
- Dùng nhiều lần( giặt phơi khô dùng lại)
- Chỉ dùng khi thật cần thiết
- Dùng thay thế( giấy, lá, nhất là khi dùng để gói thực
phẩm)
- Tuyên truyền cho mọi người biết tác hại của bao ni
lông
? Theo em sự kêu gọi đó có thiết thực không, có thể làm
được không ? Muốn thực hiện tốt thì cần phải có thêm
điều kiện gì
- Có khả năng thực thi vì nó tác động vào ý thức của mỗi
người Tuy nhiên , nếu bản thân mỗi người không tự
giác, không ý thức đầy đủ tính chất nghiêm trọng và lâu
dài, k từ bỏ thói quen thì những biện pháp trên cũng chỉ là
những lời kêu gọi suông trên giấy mà thôi
? Các biện pháp ấy đã triệt để, đã giải quyết tận gốc vấn
đề chưa ? Vì sao ?
- Chưa Muốn giải quyết tận gốc vấn đề thì tuyệt đối
không sản xuất lọai bao bì này ở khắp nơi trên thế giới
?Tại sao văn bản không đề nghị bỏ hẳn bao ni lông ? Đề
nghị hành động Một ngày không dung bao ni lông có tính
c Cách xử lý : chưa triệt để
- Chôn lấp
- Đốt
Ảnh hưởng đến sức khoẻ con người
d Giải pháp cho vấn đề dùng bao ni- lông.
- Dùng nhiều lần
- Chỉ dùng khi thật cần thiết
- Dùng thay thế
- Tuyên truyền cho mọi người biết tác hại của bao ni lông
Trang 7khả thi không
- Không đề nghị bỏ hẳn bao ni lông vì dùng bao ni lông
có nhiều mặt thuận lợi sau :
- Túi nilông rẻ, nhẹ, tiện lợi cho nhu cầu của người tiêu
dùng
- Sản xuất bao nilông so với sản xuất bao bì bằng giấy
tiết kiệm được 40% năng lượng , tiết kiệm được lượng bột
giấy từ gỗ
GV cho HS chú ý đoạn cuối cùng : Lời kêu gọi
* Đề nghị hành động Một ngày không dung bao ni lông
có tính khả thi Hiện tại k thể bỏ việc dùng bao nilông,
nhưng k dùng một ngày thì có thể thực hiện được dễ dàng
chỉ cần ai cũng hiểu ý nghĩa của ngày này Ví dụ một hộ
gia đình chỉ sử dụng 1 bao nilông / ngày thì cả nước có
tới trên 25 triệu bao bì nilông bị vứt vào môi trường mỗi
ngày , trên 9 tỉ bao bì nilông cả năm
?Nếu kết thúc bài viết ở chỗ nêu 4 việc cần phải làm có
được không ? Theo em , ý nghĩa của đọan kết là gì ?
- Kết thúc bài viết ở chỗ nêu 4 việc cần phải làm như trên
cũng đã đạt yêu cầu , nhưng phải viết thêm một đoạn kết
vì :
+ Để nhấn mạnh việc quan tâm đến Trái Đất hơn nữa
+ Kêu gọi bảo vệ Trái Đất trước những nguy cơ gây ô
nhiễm môi trường gia tăng ( k chỉ là bao bì nilông , mà
còn là nước thải k xử lí của các nhà máy , khu công
nghiệp , khí thải của xe máy , ôtô, kh đốt thải ra từ các lò
gạch ,nung vôi , làm gốm …)
+ Là làm 1 việc thiết thực , cụ thể , đơn giản : MỘT
NGÀY KHÔNG DÙNG BAO BÌ NI LÔNG Đây là cách
làm rất hay của thế giới để nhắc nhở và giáo dục chúng
ta
Hoạt động 4 : Tổng Kết (5 phút)
GV : Nêu những điểm chính về nội dung trong văn bản ?
- Văn bản giải thích ngắn gọn , đơn giảnmà sáng tỏ về tác
hại của việc dùng bao nilông , về lợi ích của việc giảm bớt
chất thải nilông
- Ngôn ngữ diễn đạt sáng tỏ , chính xác , thuyết phục
GV : Nêu những điểm chính về nghệ thuật và ý nghĩa
trong văn bản ?
- Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ , có tính
khả thi trong việc bảo vệ môi trường Trái Đất
GV gọi HS đọc ghi nhớ : SGK/107
LHHS: Em sẽ đóng vai một tuyên truyền viên để thông
tin này vào đời sống biến thành hành động cụ thể
3 Lời kêu gọi
- Hãy cùng nhau quan tâm đến trái đất
- Hãy bảo vệ trái đất
- Hãy cùng nhau hành động “một ngày không sử dụng bao bì ni lông”
- Câu cầu khiến với điệp từ “hãy”
có tính nhấn mạnh khẩn thiết à
có tính thuyết phục
III.Tổng kết
1.Nghệ thụât
- Văn bản giải thích ngắn gọn , đơn giản
- Ngôn ngữ diễn đạt sáng tỏ , chính xác , thuyết phục
2 Ý nghĩa văn bản
Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ , có tính khả thi trong việc bảo vệ môi trường Trái Đất
* Ghi nhớ /sgk / 107
Trang 8Họat Động 4 : Luyện Tập
Bài Tập : Điền vào chỗ trống :
1 Ngày Trái Đất là ngày ………
2 Việt Nam tham gia vào Ngày Trái Đất từ năm
………
Với chủ đề :
………
………
3 Tình hình sử dụng bao ni lông ở Việt
Nam
…………
………
4 Dùng bao ni lông như thế nào là đúng ?
- Bản thân :
a ………
b ………
c ………
- Tác động tớ xã hội :
d ………
4 Tổng kết(Củng cố , rút gọn kiến thức)(4 phút)
- Nêu những điểm chính về nội dung trong văn bản ?
+ Văn bản giải thích ngắn gọn , đơn giảnmà sáng tỏ về tác hại của việc dùng bao nilông , về lợi ích của việc giảm bớt chất thải nilông
+ Ngôn ngữ diễn đạt sáng tỏ , chính xác , thuyết phục
- Nêu những điểm chính về nghệ thuật và ý nghĩa trong văn bản ?
+ Nhận thức về tác dụng của một hành động nhỏ , có tính khả thi trong việc bảo vệ môi trường Trái Đất
- Hãy kể những phong trào bảo vệ môi trường mà em biết ?
5 Hướng dẫn học tập( Hướng dẫn HS tự học ở nhà)(3 phút)
* Đối với bài học ở tiết học này
- Về nhà học bài, học ghi nhớ
- Tóm tắt lại văn bản
Trang 9* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo
- Chuẩn bị: “ Nói giảm, nói tránh”
+ Đọc VD SGK
+ Tìm thêm những câu thơ, ca dao , tục ngữ sử dụng biện pháp trên + Trả lời các câu hỏi SGk
V PHỤ LỤC : tư liệu, tranh ảnh