Cách viết một đoạn văn ngắn để kể( tả) về người, vật, cuộc sống xung quanh trong phân môn Tập làm văn lớp 2.Việc xây dựng các kiến thức đó được dựa trên các kiến thức đã học ở lớp dưới, [r]
Trang 1PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Lý do chọn đề tài:
Ngày nay đất nước ta đang thực hiện sự nghiệp Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá để tiến tới “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Một trong những vấn đề chiến lược để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp ấy là yếu tố con người Để đào tạo được con người đáp ứng nhưng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội của đất nước, Giáo dục và Đào tạo phải giải quyết hàng loạt những vấn đề quan trọng trong đó vấn đề có tính chiến lược là đổi mới phương pháp dạy học Vấn đề này đã được nghị quyết lần thứ 2 BCH – TƯ khoá 8 khẳng định: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học và tự nghiên cứu của học sinh.”
Giáo dục Tiểu học là cơ sở ban đầu hết sức quan trọng, đặt nền móng cho
sự phát triển toàn diện con người, đặt nền tảng cho giáo dục phổ thông Vì vậy phương pháp dạy học ở bậc tiểu học có tầm quan trọng đặc biệt Việc hình thành cho học sinh phương pháp học tập đúng đắn hình thành nếp tư duy sáng tạo ngay từ khi các em bắt đầu đến trường phổ thông
Hiện nay giáo duc nước ta vấn đề đổi mới phương pháp dạy ở bậc Tiểu học đang diễn ra một cách sôi động, được nghiên cứu ứng dụng rộng rãi trên bình diện cả về mặt lí luận cũng như về mặt thực tiễn Việc dạy học theo hướng
“ Tích cực hóa người học” hay “ Hướng tập trung vào học sinh” tăng cường dạy phương pháp học tổ chức cho học sinh hoạt động để các em có thể tự chiếm lĩnh kiến thức bằng chính hoạt động học của mình là định hướng cơ bản trong đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học
Trong các môn học ở tiểu học môn Tiếng Việt là môn có vị trí hết sức quan trọng Nó cung cấp vốn ngôn ngữ, xây dựng nền tảng kiến thức, ban đầu và còn là công cụ giúp cho học sinh học các môn học khác Đặc biệt phân môn Tập làm văn là phân môn tổng hợp toàn bộ kiến thức đã học ở trong tuần từ các phân môn: Tập đọc, Tập viết, Chính tả, Kể chuyện, Luyện từ các câu Với mục tiêu rèn học sinh ở cả bốn kỹ năng nghe, đọc, nói, viết trong đó kĩ năng viết “một đoạn văn ngắn “ là yêu cầu cơ bản khá trọng tâm ở phân môn Tập làm văn lớp 2 Qua thực tế giảng dạy ở nhiều năm tôi thấy dạy học sinh viết đoạn văn ngắn là kiểu bài rất khó Hầu hết các giáo viên đều cho rằng: “ Đây là một kỹ năng khó đạt nhất trong các kĩ năng của phân môn Tập làm văn Bởi vậy hiệu quả giờ dạy học sinh viết đoạn văn còn rất hạn chế Một phần người dạy chưa tìm ra quy trình và phương pháp dạy thích hợp Hơn nữa đây là loại bài tập hoàn toàn mới đối với học sinh lớp 2.Vì các em từ ở lớp 1 lên và đến bây giờ các em mới bắt
Trang 2đầu làm quen với thể loại này Với đối tượng này vốn từ, kĩ năng diễn đạt ngôn ngữ còn hạn chế Học sinh chưa hiểu sâu sắc về nghĩa các từ ngữ và bản chất của câu nên khi viết một đoạn văn các em thường bộc lộ các điểm yếu về cách diễn đạt như: từ bị lặp nhiều, câu không rõ nghĩa, các câu trong đoạn văn còn lộn xộn, viết đoạn văn mang tính chất trả lời câu hỏi Học sinh thường dập khuôn theo hướng dẫn mẫu của giáo viên
Vì những lý do trên tôi mạnh dạn nghiên cứu kiểu bài tập: “ Viết đoạn văn ngắn” kể (tả) về người, vật, cuộc sống xung quanh trong phân môn Tập làm văn lớp 2, để góp phần nâng dần chất lượng học Tập làm văn nói riêng và học Tiếng Việt nói chung trong nhà trường Tiểu học
2.Mục đích nguyên cứu:
Đề tài nhằm mục đích nghiên cứu, đề xuất những biện pháp góp phần vào đổi mới cách dạy học sinh viết đoạn văn ngắn trong phân môn Tập làm văn lớp 2.Từ cách đổi mới phương pháp dạy của thầy góp phần đổi mới cách học của trò Phát huy hết khả năng tự phát hiện của học sinh thông qua cách tổ chức câu
ý sao cho lô gích, cách sử dụng từ chính xác và hay khi viết
3 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu:
-Đối tượng nghiên cứu: những phương pháp đổi mới nhằm nâng cao chất
lượng viết đoạn văn ngắn cho học sinh lớp 2
-Khách thể nghiên cứu:học sinh lớp 2 trường tiểu học.
5.Thành phần tham gia nghiên cứu:
-Phạm vi nghiên cứu: dạy Tiếng Việt cho học sinh lớp 2
-Nghiên cứu: Tại lớp 2 hai trường Tiểu học
-Thời gian nghiên cứu từ tháng 9 năm 2014 đến đầu tháng 4 năm 2015
6.Phương pháp nghiên cứu:
-Phương pháp điều tra
-Phương pháp phân tích tổng hợp
-Phương pháp khảo sát
-Phương pháp so sánh
-Phương pháp thống kê
7.Kế hoạch nghiên cứu:
2 Cuối học kỳ 1 Thực nghiệm các biện pháp Tự nghiên cứu
3 Cuối năm học Thực hiện hoàn thành báo cáo Tự viết SKKN
Trang 3PHẦN II NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ,CẢI TIẾN
1.Cơ sở lý luận:
Một số căn cứ khoa học của vấn đề nghiên cứu:
Cách viết một đoạn văn ngắn để kể( tả) về người, vật, cuộc sống xung quanh trong phân môn Tập làm văn lớp 2.Việc xây dựng các kiến thức đó được dựa trên các kiến thức đã học ở lớp dưới, qua các phân môn tập đọc, luyện từ và câu, chính tả, kể chuyện Trên cơ sở đó học sinh được mở rộng, đa dạng và phức tạp trừu tượng hơn Song hầu hết ở các dạng viết giáo viên nên kết hợp sử dung các tranh minh hoạ sách giáo khoa, cảnh tự nhiên xung quanh trẻ đặc biệt phải
có hệ thống câu hỏi lô gích Giáo viên hướng dẫn sử dụng các từ ngữ phù hợp với nội dung bài, các câu văn đúng về nội dung, và ngữ pháp Quá trình đó đòi hỏi thầy dạy phải biết kết hợp nhiều phương pháp mới đem lại hiệu quả cao như: Quan sát, đàm thoại, vấn đáp, phương pháp thực hành theo mẫu
Đề tài góp phần khắc phục được hạn chế về cách viết một đoạn văn ngắn với câu văn cộc lốc, không đúng ngữ pháp, hay câu văn không rõ ràng, sự sắp xếp các câu văn không lô gích.Giúp học sinh có kĩ năng viết đoạn văn Bồi dưỡng lòng say mê yêu thích con người cảnh vật xung quanh các em
1.1 Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh lớp 2:
Học sinh tiểu học đặc biệt là học sinh lớp 2, các em vừa chuyển hoạt động chủ đạo từ vui chơi sang học tập Các em hiếu động, ham chơi, sự tập trung cho học tập và chú ý chưa cao Tư duy của các em nặng về trực quan cụ thể, tư duy trừu tượng chưa phát triển Do đó khi tổ chức dạy học giáo viên phải linh hoạt sáng tạo thì mới có hiệu quả
1.2 Đặc điểm về chương trình sách giáo khoa:
Như chúng ta đã biết ở lớp một học sinh mới chỉ dừng lại ở mức độ tập nói , viết câu có nội dung theo chủ đề bài học hoặc tìm tiếng nói có âm vần vừa học Các em được ghép tiếng và nói những câu đơn giản, riêng lẻ có nội dung gần gũi với cuộc sống của các em hoặc ở các bài tập đọc Song đến lớp 2 các em
đã phải viết đoạn từ 1 đến 3 câu rồi cao hơn từ 4 đên 5 câu kể về một sự việc đơn giản mình chứng kiến (tham gia) hoặc tả sơ lược về người, vật xung quanh các em Ở học kỳ I chủ yếu các em được viết đoạn từ 3 đến 5 câu kể về người thân như: Cô giáo, ông, bà, anh, chị, em và rộng hơn là toàn thể gia đình Song đến học kỳ II các em được viết đoạn tả con vật , tả người (ảnh Bác Hồ) Tuần
33 học sinh được kể về những việc làm mà bản thân chứng kiến hoặc tham gia, tuần 34 kể ngắn về người thân
Xen kẽ giữa các bài tập có yêu cầu kể (tả) nói trên có 2 dạng bài kể tả con vật được viết đầy đủ song sáo trộn trật tự câu nhằm mục đích củng cố về liên kết câu, gắn kết ý …
Trang 4Mở đầu, ngay ở tuần 1 sách giáo khoa đã giới thiệu cách kể chuyện theo nội dung tranh sau đó kể lại cả câu chuyện Đây chính là hình thức giúp học sinh vận dụng linh hoạt kỹ năng vốn hiểu biết khi học phân môn kể chuyện vào viết đoạn văn
Nói chung kiến thức trong sách giáo khoa được sắp xếp một cách hợp lí, lôgic đi từ đơn giản đến phức tạp, từ cách nhìn thực tế đến sự vận dụng vốn sống, vốn hiểu biết để viết đoạn văn Học sinh được dạy các kĩ năng kể tả đơn giản Song không phải kể lại hoặc tả lại câu chuyện, cảnh vật theo nội dung bài tập đọc dựa vào lời kể (tả) của tác giả mà các em được kể (tả) những gì có và diễn ra trong cuộc sống xung quanh Điều này đã phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong kĩ năng viết đoạn văn Do đó ta có thể khẳng định rằng sách giáo khoa Tiếng Việt 2 đặc biệt chú trọng tới rèn kĩ năng viết đoạn cho học sinh
2 Thực trạng nghiên cứu (Cơ sở thực tiễn):
-Trường có đủ phòng học cho lớp học hai buổi trong ngày Học sinh thuộc vùng nông nghiệp khả năng tiếp thu bài không đều, phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến chất lượng học tập của con em họ
-Đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn tương đối tốt, nhiệt tình hăng hái trong công việc nhưng kinh nghiệm chưa cao
-Việc dạy cho học sinh viết đoạn văn chính là quá trình giáo viên khơi dậy
sự hiểu biết và cảm nhận của các em về người, vật và cuộc sống xung quanh Điều đó đòi hỏi giáo viên dạy cho học sinh có cách tổ chức câu ý sao cho lôgic, cách sử dụng từ chính xác và hay khi viết Song thực tế chỉ ra rằng một số học sinh lớp 2 khó nhận thức được việt sắp xếp ý (cảm nhận của mính) theo trật tự đúng Vốn sống của các em còn hạn chế do đó khi diễn đạt học sinh gặp rất nhiều khó khăn Sự sắp xếp tổ chức câu trong đoạn còn rời rạc Các câu độc lập
về nội dung chưa có sự liên kết và lôgic … Đôi khi các em còn viết câu không
rõ ý, từ lặp lại nhiều, …
Qua thực tế giảng dạy và dự giờ thăm lớp, tôi nhận thấy việc dạy viết đoạn ngắn cho học sinh lớp 2 hiệu quả còn nhiều hạn chế cơ bản do mấy nguyên nhân sau :
+Về phía giáo viên:
Giáo viên chưa coi trọng việc rèn viết đoạn văn cho học sinh Cách dạy của giáo viên còn đơn điệu, lệ thuộc một cách máy móc vào sách giáo viên, hầu như rất ít sáng tạo, chưa linh hoạt, chưa cuốn hút được học sinh Cách dạy của giáo viên có phần xáo rỗng, khuôn mẫu Từ ngữ mà giáo viên dùng để hướng dẫn viết đoạn đôi khi còn xa lạ đối với học sinh
Ví Dụ: Khi dạy học sinh bài Tập làm văn tuần 20 “ Tả ngắn về bốn mùa”
Giáo viên đã hướng dẫn gợi mở theo các câu hỏi theo sách giáo khoa:
Trang 5Mùa hè bắt đầu từ tháng nào trong năm ?
+ Mùa hè bắt đầu từ tháng tư trong năm
Mặt trời mùa hè như thế nào ?
+ Mặt trời mùa hè rất chói chang
Cây trái trong vườn như thế nào ?
+ Cây trong vườn có rất nhiều hoa quả
Học sinh thường làm gì trong dịp nghỉ hè ?
+ Học sinh thường được vui chơi trong dịp nghỉ hè
Giáo viên chưa vận dụng kỹ năng tả “Mùa Xuân” của bài tập 1 vào hướng dẫn bài tâp 2 Sự rập khuôn máy móc như vậy dẫn đến bài viết của học sinh là bốn câu thiếu lôgíc và sáng tạo, không phát huy được tính tích cực của học sinh
Ví dụ:
Bước 1: Học sinh đọc yêu cầu bài
Bước 2: Giáo viên nêu yêu cầu của bài – Viết đoạn từ 3 đến 5 câu, các
câu phải liên kết với nhau
Bước 3 : Học sinh viết vào vở
Bước4 Nhận xét đánh giá, chữa lỗi:
+ Gọi 1 hoặc 2 học sinh đọc bài viết
+ Giáo viên nhận xét , chữa một số lỗi sai về câu, từ
Với cách hướng dẫn như trên học sinh khó có thể nhận ra nội dung bài viết cần có những gì ? liên kết câu như thế nào ? Cách diễn đạt làm sao cho thoát
ý … Đến bước 4 chữa lỗi như vậy chưa có kết quả thiết thực đối với học sinh vì đối tượng học sinh lớp 2 các em dễ nhớ nhưng nhanh quên Do đó cái sai của học sinh vẫn được lặp lại trong bài
+ Về phía học sinh:
Học sinh có hứng thú trong giờ tập làm văn song chủ yếu tập trung vào các bài tập làm miệng với các yêu cầu nói lời cám ơn, xin lỗi, đáp lại lời khẳng định phủ định… Học sinh thích thú nói về các con vật, người, quang cảnh và những
gì diễn ra xung quanh trẻ Song kỹ năng diễn đạt bằng ngôn ngữ viết của học sinh còn hạn chế nên đôi khi các em chưa nhận ra được sự khác biệt giữa các ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết
Ví dụ: Khi học bài tập làm văn tuần 10:
Dựa theo lời kể bài 1 hãy viết 1 đoạn văn ngắn (từ 3 đến 5 câu) kể về ông
bà hoặc người thân của em
Ví dụ bài viết của học sinh : Bà em đã lên 58 tuổi rồi rất quý em Một hôm
bà dẫn em ra ngoài vườn hoa chơi bà bảo em mang bánh ra cho ăn bà cho em một chai sôcôla uống xong bà hỏi cháu có ăn kẹo cao su không Không cháu không ăn đâu ạ
Trang 6Học sinh thường viết theo ý hiểu bằng ngôn ngữ mình cho nên câu văn chưa giàu hình ảnh đôi khi rất ngây thơ, ngộ nghĩnh
Ví dụ: Cũng viết đoạn văn ngắn kể về ông, bà hoặc người thân ở bài tập làm văn nói trên có một học sinh viết : Ông đã già, 70 tuổi Nghề là đan rổ Hôm nào không có tiền ông mang đi bán
Một số bài viết của học sinh còn lộn xộn về câu, ý, câu rời rạc thiếu sự liên kết
Ví dụ: Những ngày đi học về em cảm thấy rất nhớ nó Mỏ nó mượt và nó hót rất hay Em rất thương nó và nó đẹp Bộ lông nó mượt Hình dáng của con
bồ câu rất thích thú
Trên đây là đoạn văn của 1 học sinh khi viết đoạn tả về một loài chim mà
em thích (Tập làm văn tuần 21)
Đôi khi học sinh viết câu dùng cụm từ so sánh để diễn tả nội dung song sự
so sánh ấy rất khập khiễng
Ví dụ: “Mặt trời mùa hè rát như kim châm” Hoặc:” Chân cò dài như cái
tăm”
“ Cô giáo lớp 1 của em tên là cô Hiên Cô rất ngây thơ”
+Thực tế khảo sát:
Sau khi dạy xong bài tập làm văn tuần 8 tôi khảo sát lớp 2b kết quả đạt như sau:
Đề bài: Em hãy viết một đoạn văn ngắn từ 3 đên 5 câu kể về cô giáo lớp 1 của em
Thời gian: 15 phút
Đối tượng học sinh : 24 em
Kết quả đạt được như sau:
Nhận xét bài viết
Nhìn vào bảng số liệu ta nhận thấy ngay rằng tỉ lệ bài viết đạt ít mà tỉ lệ bài viết chưa đạt còn cao
Trước thực trạng đó tôi đã tìm tòi, tham khảo nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp cụ thể
3 Mô tả, phân tích các giải pháp:
3.1.Về nhận thức của giáo viên :
Trang 7Giáo viên cần chú trọng việc rèn viết đoạn văn ngắn cho học sinh Cần coi đây là công việc có vị trí quan trọng trong chương trình Tiếng Việt lớp 2 Vì có viết đoạn văn tốt thì học sinh mới có nền tảng vững chắc để học văn sau này
3.2.Về nội dung:
Mỗi đoạn văn là cả một thực tế sinh động diễn ra xung quanh các em Song
có được đoạn văn theo yêu cầu của bài là cả một quá trình học sinh phải tư duy, phân tích, tổng hợp, sắp xếp….để có kĩ năng viết đoạn tốt cần rèn cho học sinh
kĩ năng nói gãy gọn, trọn vẹn ý
Ví dụ: Khi tả về con chim mà em yêu thích có học sinh nói.“Chim chích choè cứ sáng sớm, trên cây dừa nhà em nó đậu rồi nó hót”
Giáo viên cần phải phân tích cho học sinh: “ ý của em nói: Cứ vào thời điểm buổi sáng, ở trên cây dừa nhà em có một con chim chích choè đến và hót” Vậy em cần nói cho gãy gọn và hay hơn: “ Sớm nào cũng vậy, chim chích choè lại bay đến đậu trên cây dừa nhà em, cất tiếng hót líu lo”
Giáo viên cần trang bị cho học sinh một số từ ngữ phù hợp với văn cảnh:
Ví dụ: Tả nắng của mùa hè: nắng chói chang, nắng gắt gỏng, nắng như thiêu như đốt…
Tả về tiếng hót của chim: hót líu lo, hót véo von, hót vang lừng …
Tả về hình dáng người:
+ Thân hình : Mảnh khảnh, gầy gò, béo tròn, thon thả …
+ Nước da : Đen sạm, trắng hồng, bánh mật, xanh xao, ngăm đen …
+ Mái tóc: đen bóng, óng mượt, bồng bềnh, loăn xoăn…
Giáo viên đưa một số câu văn hay đến với học sinh một cách tự nhiên không gò ép
Ví dụ: khi dạy học sinh viết đoạn văn tả cảnh biển tuần 26 giáo viên gợi
mở câu “Những cánh buồm đủ màu sắc được nắng sớm chiếu vào sáng rực lên, trông xa như những đàn bướm bay lượn giữa trời xanh Từng đàn hải âu chao lượn như đùa giỡn với sóng biển…
Ví dụ: Viết 2 đến 3 câu về loài chim mà em thích Từ hôm trước giáo viên yêu cầu mỗi học sinh quan sát kỹ con chim trong thực tế mà mình yêu thích Cụ thể là : Các bộ phận đầu, mình, chân, hoạt động, tiếng hót… của chim
3.3.Về phương pháp dạy- học:
Bài tập viết đoạn văn ngắn là loại bài sản sinh lời nói Học sinh tập viết đoạn văn là tập sản sinh lời nói,văn bản Vì vậy giáo viên cần dựa vào các bước sau để hướng dẫn học sinh làm bài tập
* Bước 1: Xác định yêu cầu bài Định hướng học sinh viết.
+ Học sinh nêu yêu cầu bài tập (đọc)
+ Giáo viên phân tích yêu cầu
+ Hướng dẫn định hướng viết
Trang 8+Tả (kể) về ai (cái gì) ?
+Viết mấy câu ?
+Viết với tình cảm như thế nào ?
+ Hướng dẫn học sinh sắp xếp ý
Dù mới là học sinh lớp 2, bài viết chưa yêu cầu cao với bố cục một bài văn như lớp 4,5, cũng chưa có khái niệm lập dàn ý Song với đoạn viết từ 3 đến 5 câu với 2 đến 3 ý cũng cần sự sắp xếp ý Ở học kỳ I học sinh được kể về những người thân thiết với mình như: Cô giáo, thầy giáo, ông, bà, anh, chị, em… Do
đó giáo viên lên gợi ý học sinh trước tiên tự giới thiệu về người đó (Tên là gì, mối quan hệ với bản thân) Tiếp đó là hình dáng, tính cách, công việc hoặc ý thích của người kể và cuối cùng là tình cảm của học sinh đối với người mình kể… Sang học kỳ II, học sinh được tả về một số con vật, cảnh vật xung quanh mình Đầu tiên cần gợi mở cho học sinh giới thiệu về vật (cảnh vật) định tả Chi tiết nổi bật của cảnh, vật đó Cuối cùng là tình cảm của bản thân đối với cảnh vật
và con vật đó…
+ Hướng dẫn học sinh phát triển thành đoạn văn, ở khâu này học sinh bộc
lộ rất rõ nhược điểm về tư duy cách viết câu, sử dụng từ Giáo viên không nên làm thay cho học sinh mà nên trang bị một số tình huống, một số cách dùng từ, một số cách liên kết… Phù hợp với nội dung đoạn viết để học sinh vận dụng viết bài
Bước 2: Học sinh viết bài vào vở.
Bước 3: Nhận xét bài – chữa lỗi.
- Học sinh đổi chéo bài, đọc bài viết của bạn sau đó nhận xét góp ý bài viết của bạn
- Giáo viên yêu cầu một số học sinh đọc bài viết của mình, đọc câu bạn đã sửa giúp Học sinh khác góp ý bổ sung
- Giáo viên nhận xét và chữa một số lỗi cơ bản (Từ, câu, ý)
- Giáo viên đọc đoạn văn mẫu mà giáo viên đã chuẩn bị để học sinh tham khảo
Ví dụ: Khi dạy học sinh viết một đoạn từ 3 đến 5 câu nói về mùa hè, giáo
viên cần hướng dẫn theo các bước như sau:
Bước 1: Xác định yêu cầu bài Định hướng học sinh viết.
* Học sinh đọc yêu cầu bài: “Hãy viết từ 3 đến 5 câu nói về mùa hè”
- Giáo viên phân tích yêu cầu
+ Hướng dẫn học sinh định hướng viết
Viết đoạn gồm mấy câu? (Viết đoạn từ 3 đến 5 câu)
Viết về cái gì? (Viết về mùa hè)
+ Hướng dẫn học sinh sẵp xếp ý
Trang 9Mùa hè bắt đầu từ tháng nào trong năm? (Mùa hè bắt đầu từ tháng 4 trong năm)
Mặt trời mùa hè như thế nào? (Mặt trời mùa hè rất chói chang)
Cả hai câu trên cho em biết về thời điểm và nét tiêu biểu của mùa nào? (Đó là mùa hè)
Giáo viên khẳng định đây là ý 1 của bài
Bà Đất nói về mùa hè như thế nào? (Mùa hè cho ta trái ngọt hoa thơm) Vậy câu nói của Bà Đất có thể trả lời được cho câu hỏi nào trong bài? (Cây trái trong vườn như thế nào?)
Giáo viên khẳng định đây chính là ý 2 của đoạn viết
Em có thích mùa hè không? (Có)
Vì sao? (Vì mùa hè em không phải đi học mà được nghỉ hè)
Học sinh thường làm gì vào dịp nghỉ hè? (Học sinh được đi tham quan thắng cảnh, thăm ông bà…)
Giáo viên khẳng đây chính là ý 3 của đoạn viết
Đoạn viết có mấy ý? (3 ý)
Giáo viên giảng mùa hè đến khiến cho cây tươi tốt trái trĩu cành và học sinh được nghỉ hè
Ý nào là kết quả của ý nào đem tới? (ý 2 và ý 3 là kết quả của ý 1 đem tới)
Vậy đoạn văn có thể viết : Ý1 - Ý2 - Ý3
Hoặc: Ý1 - Ý3 - Ý2 Hoặc: Ý1 - Ý3 lồng Ý2 + Hướng dẫn học sinh phát triển thành đoạn văn Với 3 ý này học sinh có thể phát triển mỗi ý thành 1 hoặc 2 câu Từ câu này sang câu khác phải có sự liên kết tránh lặp lại; từ ý này phát triển tiếp ý kia
* Giáo viên gợi ý:
Với ý 1 nói về thời điểm và đặc điểm tiêu biểu của mùa hè các em cần lưu ý không nên lặp lại từ mùa hè trong 2 câu liên tiếp Khi viết về ánh nắng mặt trời nên dùng cách so sánh như: Nắng như thiêu như đốt, nắng cháy da, cháy thịt, nắng chang chang, nắng rát cả mặt…
Ánh nắng mùa hè em đã cảm nhận bằng những giác quan nào? (Em đã cảm nhận bằng mắt, da…)
Em có ngửi thấy mùi hương của hoa không? (Có)
Có được ăn hoa quả trong mùa hè không? (Có)
Đó là hương, vị ta cảm nhận được bằng gì? (Cảm nhận được bằng mũi và lưỡi)
Vậy với nội dung ý 2 các em cần lưu ý điều gì? (Em cần đội mũ nón)…
Trang 10Tóm lại: Không nhất thiết cứ mỗi câu hỏi viết được một câu trong đoạn văn.
Cần viết với sự cảm nhận bằng nhiều cách:mắt nhìn,tai nghe,mũi ngửi, tay sờ… xen lồng với tình cảm của bản thân về mùa hè
Bước 2: Học sinh làm bài vào vở.
- Giáo viên hướng dẫn cách trình bày một văn bản Khi bắt đầu viết đoạn cách lề một ô, viết hết câu này tiếp sang câu khác, ý này tiếp sang ý kia, viết hết đoạn mới xuống dòng
- Khi học sinh làm bài giáo viên quan sát giúp đỡ học sinh yếu
Bước 3: Nhận xét bài – chữa lỗi:
- Học sinh đổi chéo bài, đọc bài viết của bạn sau đó nhận xét góp ý bài viết của bạn
- Một số học sinh đọc bài viết của mình, đọc câu bạn đã sửa giúp Học sinh khác góp ý bổ sung
- Giáo viên nhận xét bài, chữa một số lỗi cơ bản (từ, câu, ý)
- Giáo viên đọc đoạn văn mẫu cho học sinh tham khảo
3.4.Dạy thực nghiệm:
3.4.1 Các bước tiến hành dạy thực nghiệm:
- Xây dựng kế hoạch bài dạy, tập làm văn lớp 2 các bài có yêu cầu viết đoạn: Tuần 8, tuần 10, tuần 11, tuần 13, tuần 15, tuần 16, tuần 20, tuần 21, tuần 26, tuần 28, tuần 31, tuần 33, tuần 34
- Dạy thực nghiệm
* Lớp dạy thực nghiệm: Lớp 2b
- Tiến hành khảo sát lần 1, lần 2, lần 3 để lấy số liệu đánh giá chất lượng viết đoạn của học sinh
- Tổng kết và đánh giá kết quả thực nghiệm
3.4.2 Bài dạy thực nghiệm:
- Tiến hành dạy bằng phương pháp nói trên tất cả các tiết Tập làm văn có bài tập yêu cầu viết đoạn
- Bài: “Chia vui Kể về anh chị em”:
I Mục tiêu:
- Học sinh hiểu được thế nào là nói chia vui và ích lợi của việc nói chia vui Nắm được cách kể ngắn về anh chị em của mình
- Học sinh biết nói lời chia vui (Chúc mừng) hợp với tình huống giao tiếp Viết được đoạn văn ngắn kể về anh, chị, em, của mình
- Giáo dục học sinh có thái độ đồng cảm, chia sẻ vui buồn với mọi người và lòng yêu mến anh, chị, em trong gia đình
II.Đồ dùng dạy học:
Tranh minh hoạ bài tập 1 (SGK)
III Các hoạt động dạy học: