Viêm loét đại tràng (Phần cuối)

Methotrexate cũng có tác dụng trên bệnh nhân bị viêm loét đại tràng mức độ vừa đến nặng mà không đáp ứng với corticosteroids hay 6-MP và azathioprine.. Ngoài ra, thuốc cũng được sử dụng

Viêm loét đại tràng

(Phần cuối)

Người bệnh có thể tiếp tục dùng 6-MP trong bao lâu?

Bệnh nhân có thể điều trị duy trì 6-MP hay azathioprine trong nhiều năm mà không có bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng nào Tuy nhiên, chỉ có bác sĩ của bạn mới

có thể theo dõi chặt chẽ bạn trong thời gian dài dùng 6-MP Những dữ kiện này cho thấy rằng bệnh nhân dùng duy trì 6-MP hay azathioprine trong thời gian dài tốt hơn

những ai ngưng điều trị thuốc này Những bệnh nhân ngưng điều trị bằng 6-MP hay azathioprine thì dễ bị tái phát hơn, cần dùng corticosteroids hơn hay cần đến phẫu thuật

Methotrexate

Methotrexate là một loại thuốc ức chế miễn dịch độc tế bào đồng thời có tính kháng viêm Methotrexate thường được sử dụng lâu dài để điều trị viêm khớp dạng thấp mức độ nặng và bệnh vẩy nến Thuốc cũng giúp điều trị những bệnh nhân bị bệnh Crohn"s mức độ vừa đến nặng khi không đáp ứng với 6-MP và azathioprine hay bệnh nhân không dung nạp dược với cả hai loại thuốc này Methotrexate cũng có tác dụng trên bệnh nhân bị viêm loét đại tràng mức độ vừa đến nặng mà không đáp ứng với corticosteroids hay 6-MP và azathioprine Thuốc có thể dùng bằng đường uống hay chích dưới da, chích bắp mỗi tuần Bằng đường chích thì thuốc dễ hấp thu hơn

Một trong những biến chứng nặng của methotrexate là phát triển bệnh xơ gan khi dùng thuốc ở liều cao và lâu dài(nhiều năm) Nguy cơ tổn thương gan cao nhất ở những bệnh nhân uống nhiều rượu hay béo phì bệnh lý Thường, sinh thiết gan định kỳ được khuyến cáo cho những bệnh nhân dùng methotrexate mà tổng liều(tính cộng dồn)

là 1.5 grams hay cao hơn

Những tác dụng phụ khác của methotrexate bao gồm giảm số lượng bạch cầu và viêm phổi

Methotrexate không được dùng cho phụ nữ đang mang thai

Cyclosporine

Cyclosporine (Sandimmune) là một thuốc có khả năng ức chế miễn dịch được

sử dụng để phòng ngừa thải ghép sau khi ghép cơ quan, chẳng hạn như ghép gan Ngoài ra, thuốc cũng được sử dụng cho bệnh nhân bị bệnh viêm loét đại tràng mức độ nặng và bệnh Crohn"s Bởi vì sự tán thành trong điều trị bệnh Crohn"s nặng, cyclosporine có lẽ được sử dụng đầu tiên trong viêm loét đại tràng mức độ nặng Cyclosporine thường được sử dụng trong đợt bùng phát của bệnh viêm loét đại tràng

và ở những bệnh nhân nặng mà không đáp ứng với corticosteroids dùng đường toàn thân Cyclopsorine dùng bằng đường tĩnh mạch sẽ có hiệu quả nhanh chóng trong việc kiểm soát triệu chứng viêm đại tràng nặng và ngăn ngừa hay làm chậm tiến trình cần phẫu thuật

Cyclosporine cũng có thể dùng bằng đường uống, nhưng tỉ lệ tái phát khi dùng cyclopsorine bằng đường uống là cao Tuy nhiên, có lẽ cyclosporine thường được dùng bằng đường chích tĩnh mạch trong giai đoạn bệnh cấp tính

Tác dụng phụ của cyclosporine gồm: tăng huyết áp, suy chức năng thận, cảm giác ngứa ở các đầu chi (ngón tay, chân) Một tác dụng phụ nghiêm trọng nữa là sốc phản vệ và choáng

Tóm tắt về thuốc điều trị

Azulfidine, Asacol, Pentasa, Dipentum, và Rowasa, tất cả đều có chứa thành phần 5-ASA, có tác dụng kháng viêm tại chỗ Những thuốc này có hiệu quả làm lui bệnh ở những bệnh nhân bị viêm loét đại tràng mức độ nhẹ đến vừa Những thuốc này cũng an toàn và hiệu quả khi điều trị duy trì trong thời gian dài

Pentasa thường dùng để điều trị bệnh Crohn"s đoạn hồi tràng vì viên nhộng Pentasa phóng thích ra thành phần 5-ASA vào ruột non tốt hơn là Asacol dạng viên Pentasa cũng được sử dụng để điều trị viêm loét đại tràng mức độ nhẹ đến vừa

Rowasa dạng dung dịch bơm cũng an toàn và hiệu quả trong điều trị viêm loét trực tràng và đại tràng xích-ma

Thành sulfa 5-ASA tự do (Asacol, Pentasa, Dipentum, Rowasa) Có tác dụng phụ hơn so với Azulfidine, có chứa sulfa

Những bệnh nhân bị viêm loét đại tràng mức độ vừa đến nặng và những bệnh nhân không đáp ứng với 5-ASA , thì có thể dùngcorticosteroids bằng đường uống Dùng corticosteroids đường toàn thân (prednisone, prednisolone, cortisone, vv.) là có hiệu quả và có tác dụng kháng viêm nhanh trong điều trị bệnh Crohn"s vùng hổng tràng, hồi tràng- đại tràng và viêm loét đại tràng

Dùng corticosteroids bằng đường toàn thân không có tác dụng trong điều trị duy trì giai đoạn lui bệnh ở bệnh nhân bị viêm loét đại tràng Tác dụng phụ trầm trọng

có thể xảy ra khi dùng corticosteroid lâu dài

Để giảm tối đa tác dụng phụ, corticosteroids cần phải giảm liều từ từ ngay khi giai đoạn lui bệnh đã hoàn tất Ở những bệnh nhân lệ thuộc corticosteroid hay không đáp ứng với điều trị bằngcorticosteroid, thì phẫu thuật hay dùng thuốc ức chế miễn dịch độc tế bào cần phải được xem xét đến

Thuốc ức chế miễn dịch độc tế bào được sử dụng để điều trị viêm loét đại tràng mức độ nặng, các thuốc này gồm azathioprine/6-MP, methotrexate, và cyclosporine

Phẫu thuật

Phẫu thuật viêm loét đại tràng bao gồm cắt bỏ toàn bộ đại tràng và trực tràng Phẫu thuật này là phương pháp điều trị triệt để Phương pháp này cũng loại được nguy

cơ ung thư đại tràng Phẫu thuật trong điều trị viêm loét đại tràng được dành cho những bệnh nhân sau đây :

Bệnh nhân bị viêm đại tràng bùng phát và phình đại tràng nhiễm độc mà không đáp ứng nhanh chóng với thuốc

Bệnh nhân bị viêm loét đại tràng đoạn dài hay viêm loét đại tràng trái có nguy

cơ phát triển thành ung thư Phẫu thuật cắt đại tràng là rất cần thiết khi đã xác định được tính chất tiền ung thư của lớp lót bên trong đại tràng

Bệnh nhân bị viêm loét đại tràng mức độ nặng, kéo dài trong nhiều năm mà kém đáp ứng với điều trị thuốc

Phẫu thuật chuẩn bao gồm cắt toàn bộ đại tràng, kể cả trực tràng Một đường rạch da nhỏ trên thành bụng và đoạn cuối của ruột non được nối với da thành bụng dưới dạng mở hồi tràng ra da Túi đựng phân được cột vào miệng hồi tràng Các phương pháp mới cho phép điều tiết chỗ mở hồi tràng ra da Túi nhỏ này giống như trực tràng giúp chứa phân Túi này sẽ được điều tiết bằng một ống nhỏ Người bệnh có

mở hồi tràng ra da không cần phải mang theo túi

Mới đây hơn, phẫu thuật đã được phát triển cho phép phân đi qua hậu môn một cách bình thường Ở bệnh nhân thông hồi tràng-hậu môn, đoạn ruột già bị cắt đi, và đoạn ruột non được nối với hậu môn.Chỉ có lớp niêm mạc ở hậu môn được lấy đi, còn lớn cơ hậu môn vẫn còn nguyên vẹn Trong phẫu thuật “ cắt trọn” này, đường đi của phân bình thường vẫn được duy trì

Nghiên cứu nào đang được tiến hành đối với bệnh viêm loét đại tràng?

Nghiên cứu trong lãnh vực viêm loét đại tràng hiện đang rất sôi động Một số câu hỏi được đặt ra đang cần tìm câu trả lời Nguyên nhân, cơ chế của viêm và chọn lựa điều trị còn phải được xác định.Mới đây, các nhà nghiên cứu đã nhận diện nhiều yếu tố di truyền khác nhau trong số những bệnh nhân, cho phép họ chọn lựa một số phân nhóm bệnh nhân bị viêm loét đại tràng có đáp ứng với nhiều loại thuốc khác nhau Các loại thuốc mới, an toàn đang phát triển Các tiến bộ trong phẫu thuật cho bệnh này ngày càng tỏ ra có hiệu quả hơn

Tóm lược về viêm-loét đại tràng

Viêm loét đại tràng là viêm đoạn ruột lớn(đại tràng)

Nguyên nhân của viêm loét đại tràng vẫn chưa rõ

Chảy máu đại tràng từng đợt, đau oặn bụng và tiêu chảy là những triệu chứng thường gặp của viêm loét đại tràng

Chẩn đoán viêm loét đại tràng có thể thực hiện được bằng chụp đại tràng có bơm chất cản quang barium, nhưng việc quan sát trực tiếp đại tràng (nội soi đại tràng)

là phương tiện chẩn đoán chính xác nhất

Viêm loét đại tràng là nguy cơ của ung thư đại tràng

Điều trị viêm loét đại tràng gồm thuốc và phẫu thuật

Viêm loét đại tràng cũng có thể là nguyên nhân gây viêm khớp, đốt sống, da, gan và ống dẫn mật