- Đưa người Hán sang Giao Châu, buộc dân ta học chữ Hán và tiếng Hán, theo phong tục và luật pháp của người Hán.. Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ I đến thế kỉ VI có gì thay đổi.[r]
Trang 1BÀI 17: CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG ( Năm 40)
1 Nước Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế kỉ I có gì đổi thay?
- 179 TCN nhà Triệu sát nhập Âu Lạc vào Nam Việt, chia thành 2 quận là
Giao Chỉ và Cửu Chân
- 111 TCN nhà Hán chia Âu Lạc thành 3 quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật
Nam Hợp với 6 quận Trung Quốc thành châu Giao
- Người đứng đầu: châu là Thứ sử, quận là Thái thú và Đô uy
- Chính sách cai trị:
+ Nộp thuế, cống nạp
+ Đưa người Hán sang sinh sống, bắt dân ta theo phong tục Hán
+ Cử Tô Định làm Thái thú
2 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ
- Mùa xuân năm 40 Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn ( Hà Nội)
- Nghĩa quân làm chủ Mê Linh, Cổ Loa, Luy Lâu Tô Định phải chạy về Nam
Hải Cuộc khởi nghĩa thắng lợi
BÀI 18: TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC HÁN
1 Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc lập?
- Trưng Trắc được suy tôn làm vua (hiệu là Trưng Vương), đóng đô ở Mê Linh
- Phong chức tước cho những người có công
- Các Lạc tướng được giữ quyền cai quản các huyện
- Trưng Vương miễn thuế hai năm liền cho dân
- Bãi bỏ luật pháp của chính quyền đô hộ cũ
2 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán ( 42 – 43) đã diễn ra như thế nào?
- Lực lượng giặc: 2 vạn quân; 2000 xe, thuyền; Mã Viện chỉ huy
- Đường tiến quân: 2 đạo thủy – bộ hợp quân ở Lãng Bạc
- Diễn biến:
+ 4/42: quân Hán tấn công Hợp Phố, quân ta chiến đấu dũng cảm
+ Thế giặc mạnh, Hai Bà Trưng lui về Cổ Loa, Mê Linh rồi về Cấm Khê
+ 3/43: Hai Bà Trưng hi sinh ở Cấm Khê
+ Mùa xuân năm 44, Mã Viện thu quân về nước
Trang 2BÀI 19: TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ
( Giữa thế kỉ I – Giữa thế kỉ VI)
1 Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I đến thế kỉ VI
- Đầu thế kỉ III, nhà Ngô tách châu Giao thành Quảng Châu và Giao Châu
- Đưa người Hán sang làm huyện lệnh
- Thu thuế, lao dịch và cống nộp nặng nề
- Đưa người Hán sang Giao Châu, buộc dân ta học chữ Hán và tiếng Hán, theo phong
tục và luật pháp của người Hán
2 Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ I đến thế kỉ VI có gì thay đổi?
- Tuy còn hạn chế về kỹ thuật nhưng nghề sắt vẫn phát triển: công cụ lao động và vũ khí làm bằng sắt được dùng phổ biến…
- Biết đắp đê phòng lụt, biết trồng lúa hai vụ một năm
- Nghề gốm, nghề dệt…cũng được phát triển
- Các sản phẩm nông nghiệp và thủ công nghiệp được trao đổi ở các chợ làng
- Chính quyền đô hộ giữ độc quyền ngoại thương
BÀI 20: TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ
( giữa thế kỉ I – giữa thế kỉ VI) ( tiếp theo)
3 Những chuyển biến về xã hội và văn hóa nước ta ở các thế kỉ I – VI
a Xã hội:
- Xã hội có sự phân hóa sâu sắc
- Xuất hiện các tầng lớp mới:
+ Quan lại đô hộ
+ Đại chủ Hán
+ Nông dân lệ thuộc
b Văn hóa
- Chính quyền đô hộ mở một số trường dạy chữ Hán
- Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo, luật lệ, phong tục của người Hán du nhập vào nước ta
- Ở làng xã, nhân dân ta nói tiếng Việt và giữ nếp sống, phong tục riêng của mình
4 Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu( năm 248)
- Nguyên nhân: do ách áp bức bóc lột nặng nề của nhà Ngô, nhân dân ta không cam
chịu làm nô lệ -> nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra
Trang 3- Năm 248, cuộc khởi nghĩa Bà Triệu nổ ra ở Phú Điền, thắng lợi ở Cửu Chân, lan
nhanh ra khắp Giao Châu
- Nhà Ngô sai tướng Lục Dận qua đàn áp, Bà Triệu hi sinh trên núi Tùng ( Thanh
Hóa) Khởi nghĩa thất bại
BÀI 21: KHỞI NGHĨA LÍ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602)
1 Nhà Lương siết chặt ách đô hộ như thế nào?
- Về hành chính: nhà Lương chia nước ta thành : Giao Châu, Ái Châu, Đức Châu, Lợi
Châu, Minh Châu, Hoàng Châu
- Bộ máy cai trị: tôn thất nhà Lương và một số dòng họ lớn
- Chính sách bóc lột: đặt ra hàng trăm thứ thuế nặng nề
Chính sách cai trị tàn bạo mất lòng dân
2 Khởi nghĩa Lý Bí Nước Vạn Xuân thành lập
a Khởi nghĩa Lý Bí
- Nguyên nhân: ách đô hộ tàn bạo của nhà Lương
- Diễn biến:
Mùa xuân năm 542, Lý Bí phất cờ khởi nghĩa được hào kiệt khắp nơi hưởng ứng
Trong vòng chưa đầy 3 tháng, nghĩa quân chiếm hầu hết các quận huyện
Tháng 4/542, Lý Bí chủ động đón đánh quân Lương và giải phóng Hoàng Châu (Quảng Ninh)
Đầu năm 543, nhà Lương tấn công lần 2 nhưng bị thất bại
- Kết quả: khởi nghĩa thắng lợi
- Ý nghĩa: thể hiện tinh thần, ý chí độc lập
b Nước Vạn Xuân thành lập
- Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng Đế (Lý Nam Đế) Đặt tên nước là Vạn Xuân Dựng kinh đô ở cửa sông Tô Lịch (Hà Nội)
- Đặt niên hiệu Thiên Đức, lập triều đình với hai ban văn võ
* Ý nghĩa về việc Lý Bí đặt tên nước là Vạn Xuân:
- Thể hiện lòng mong muốn cho sự trường tồn của dân tộc, của đất nước