tài liệu phần mềm siêu âm

Hieän töôïng naøy xaûy ra khi soùng Sieâu aâm tieáp xuùc vôùi moät caáu truùc noâng coù hoài.. aâm raát daøy (Khí,lôùp môõ thaønh buïng,oáng daãn löu…)..?[r]

November 1, 2014 1

ẢNH GIẢ & CẠM BẪY TRONG

SIÊU ÂM SẢN PHỤ KHOA

BS.NGUYỄN QUÝ KHOÁNG BS.NGUYỄN QUANG TRỌNG

November 1, 2014 2

DÀN BÀI

Định nghĩa

Ảnh giả

– Tăng âm phía sau.

– Giảm âm phía sau.

– Bóng lưng.

– Hiện tượng phản chiếu liên tiếp.

– Hiện tượng đuôi sao chổi.

November 1, 2014 3

DÀN BÀI

– Hình ảnh soi gương.

– Hình giả do khúc xạ.

– Hình giả do khác biệt vận tốc truyền âm.

– Hình giả do tia tiếp tuyến.

– Hình giả do hiệu ứng thuỳ bên.

Kết luận

November 1, 2014 4

ĐỊNH NGHĨA

ẢNH GIẢ (ARTIFACT,ARTEFACT).

Ảnh giả là một hình ảnh có một trong

các đặc tính sau:

–Không thực

–Che lấp một tổn thương thực

–Gây sai lầm trong việc đánh giá tổn

và hình dạng.

November 1, 2014 5

ĐỊNH NGHĨA

Trong một số trường hợp,có lợi cho

chẩn đoán Siêu âm:

–Tăng âm

–Giảm âm ở vùng sâu

–Bóng lưng

November 1, 2014 6

ĐỊNH NGHĨA

CẠM BẪY (PITFALL,PIÈGE).

Đó là những nguyên nhân gây sai lầm trong chẩn đoán Siêu âm vì thiếu hiểu biết:

– Về ý nghĩa của ảnh giả.

– Về những biến thể của bình thường

(Normal variant).

– “Người ta chỉ gặp cái người ta đi tìm và

người ta chỉ đi tìm cái người ta đã biết”.

ĐÁNH GIÁ DÂY RỐN

ĐÁNH GIÁ DÂY RỐN

QUẤN CỔ

November 1, 2014 8

November 1, 2014 9

Vài trường hợp tử vong vì dây rốn quấn nhiều vòng quanh cổ

Enid Gilbert-Barness et al Embryo and Fetal Pathology - Color Atlas With

Ultrasound Correlation Cambridge 2004

November 1, 2014 12

ẢNH GIẢ

TĂNG ÂM PHÍA SAU (POSTERIOR ENHANCEMENT)

Thường là cấu trúc chứa dịch (ví dụ như Nang buồng trứng)

–Lợi: Giúp chẩn đoán bản chất khối u.–Bất lợi: Che lấp các tổn thương phía

sau hoặc đánh giá sai tổn thương phía sau (ví dụ như Báng bụng)

November 1, 2014 13

ẢNH GIẢ

TĂNG ÂM PHÍA SAU (POSTERIOR ENHANCEMENT)

November 1, 2014 14

ẢNH GIẢ

TĂNG ÂM PHÍA SAU (POSTERIOR ENHANCEMENT)

November 1, 2014 15

U NANG BUỒNG TRỨNG?

November 1, 2014 16

TÚI THỪA BÀNG QUANG

November 1, 2014 17

ẢNH GIẢ

GIẢM ÂM PHÍA SAU (POSTERIOR ATTENUATION)

Thường xảy ra trên một cấu trúc

đặc,thấy nhiều trên một khối u hơn là

một khối viêm.Ví dụ:

–Gan nhiễm mỡ

–Xơ gan

–U cơ trơn tử cung

11/1/2014 C.M.Rumack et al Diagnostic Ultrasound 3rdEdition 2005 18

Gan nhiễm mỡ

November 1, 2014 19

GIẢM ÂM PHÍA SAU (POSTERIOR ATTENUATION)

UTERINE LEIOMYOMA

November 1, 2014 20

SUBMUCOSAL LEIOMYOMA

November 1, 2014 21

ẢNH GIẢ

BÓNG LƯNG (ACOUSTIC SHADOW)

Xảy ra trên một cấu trúc:Vôi,xương,khí.Bóng lưng rõ nét trong trường hợp vôi-xương hơn là trường hợp khí

November 1, 2014 23

ẢNH GIẢ

BÓNG LƯNG (ACOUSTIC SHADOW)

11/1/2014 Hơi trong ống tiêu hóa

November 1, 2014 26

ẢNH GIẢ

HIỆN TƯỢNG PHẢN CHIẾU LIÊN TIẾP

(REVERBERATION)

11/1/2014 27

DẤU HIỆU BẬC THANG

STEP-LADDER SIGN

11/1/2014 28

HÌNH ẢNH CẤU TRÚC CƠ BẢN

HƠI

KHÍ TRONG ĐƯỜNG MẬT (PNEUMOBILIA) VÀ TÚI MẬT

C.M.Rumack et al Diagnostic Ultrasound 3rdEdition 2005

November 1, 2014 30

ẢNH GIẢ

HIỆN TƯỢNG PHẢN CHIẾU LIÊN TIẾP

(REVERBERATION)

November 1, 2014 31

ẢNH GIẢ

HIỆN TƯỢNG ĐUÔI SAO CHỔI

(COMET TAIL)

Hiện tượng xảy ra khi có 2 mặt ngăn

cách phản chiếu rất mạnh nằm gần

nhau

Có thể gặp trong:

–Sỏi có chứa khí

–Khí đọng ở thành một cấu trúc (ví dụ túi mật)

–Sỏi cholesterol

–Hai bề mặt kim loại nằm gần nhau

November 1, 2014 32

ẢNH GIẢ

HIỆN TƯỢNG ĐUÔI SAO CHỔI

(COMET TAIL)

Vòng T tuột thấp.

Kiểu vòng tránh thai rất phổ biến tại Trung Quốc.

November 1, 2014 38

ẢNH GIẢ

HÌNH ẢNH SOI GƯƠNG (MIRROR IMAGE)

Có hai điều kiện để hình ảnh soi gương xuất hiện:

–Mặt cong có hồi âm mạnh

–Sóng Siêu âm dội hai lần trên mặt

cong

Đó là một hình giả “soi gương” đối xứng qua mặt cong

November 1, 2014 39

ẢNH GIẢ

HÌNH ẢNH SOI GƯƠNG (MIRROR IMAGE)

November 1, 2014 40

ẢNH GIẢ

HÌNH ẢNH SOI GƯƠNG (MIRROR IMAGE)

November 1, 2014 41

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO KHÚC XẠ (REFRACTION)

Khi mặt ngăn cách không thẳng góc với tia Siêu âm

Độ cong của cơ thẳng bụng có thể gây nên một hình đôi trong bụng:

–ĐMC đôi

–Tử cung đôi

–Thai đôi

November 1, 2014 42

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO KHÚC XẠ (REFRACTION)

November 1, 2014 43

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO KHÚC XẠ (REFRACTION)

AXIAL SCAN :TWO GESTATIONAL SACS OBLIQUE SCANDISAPPEARS ONLY ONE GS.: THE ARTIFACT

November 1, 2014 44

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO KHÁC BIỆT VẬN TỐC TRUYỀN ÂM

November 1, 2014 45

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO KHÁC BIỆT VẬN TỐC TRUYỀN ÂM

PROPAGATION VELOCITY ARTIFACT Liver:propagation velocity of 1540m/sec.

Fat:propagation velocity of 1450m/sec.

November 1, 2014 46

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO TIA TIẾP TUYẾN

Khi tia Siêu âm đi tiếp tuyến với một

mặt ngăn cách Bóng lưng khiến lầm với vôi hoặc sỏi

November 1, 2014 47

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO TIA TIẾP TUYẾN

November 1, 2014 48

Ảnh giả do hiệu ứng thuỳ bên

November 1, 2014 49

November 1, 2014 50

ẢNH GIẢ

HÌNH GIẢ DO HIỆU ỨNG THÙY BÊN

(SIDE LOBE EFFECT)

Đây là nguyên

nhân của hồi âm

cạnh bên trong

một cấu trúc dịch

November 1, 2014 51

HÌNH GIẢ DO HIỆU ỨNG THÙY BÊN

(SIDE LOBE EFFECT)

November 1, 2014 52

CẠM BẪY TRONG SIÊU ÂM BỤNG

Ta rất thường gặp lách phụ.Lách phụ thường hình cầu,đường kính < 3cm,ở quanh vùng rốn lách,có cấu trúc hồi âm giống như lách chính.

November 1, 2014 Weissleder.Diagnostic Imaging Expert.1998 55

November 1, 2014 56

– Trụ BERTIN phì đại: Có cấu trúc giống vỏ thận, không làm biến dạng đường viền ngoài thận Thường thấy ở vị trí tiếp nối 1/3 trên và 1/3 giữa của thận.

BƯỚU THẬN

November 1, 2014 57

TRỤ BERTIN PHÌ ĐẠI (normal variant) Có cấu trúc giống vỏ thận,không làm biến dạng đường viền ngoài thận.

November 1, 2014 58

TRỤ BERTIN PHÌ ĐẠI (normal variant)

November 1, 2014 59

BỜ NGOÀI THẬN TẠO MÚI (normal variant)

November 1, 2014 60

OVARIAN CYSTS ? DILATED FALLOPIAN TUBE AXIAL PLANE SAGITTAL PLANE

1 November 2014 61

Left hydrosalpinx

November 1, 2014 62

November 1, 2014 63

HEMATOCOLPOS

November 1, 2014 64 UTERUS DIDELPHYS

November 1, 2014 65 BICORNUATE UTERUS

November 1, 2014 66

BICORNUATE UTERUS

November 1, 2014 67

NORMAL FINDING BEFORE

12 WEEKS’ GESTATION OMPHALOCELE ?

CẠM BẪY TRONG SẢN KHOA

9 WEEK PREGNANCY

November 1, 2014 69

ENCEPHALOCELE ?

THE FETAL EAR

November 1, 2014 71

OVERLAPPING SUTURES ?

REFRACTIONAL ARTIFACT

November 1, 2014 72

DIAPHRAGMATIC HERNIA? THE STOMACH IS

BELOW THE DIAPRAGM SAGITTAL PLANE

AXIAL PLANE

BOCHDALEK HERNIA

November 1, 2014 74

PLEURAL EFFUSIONS ?

NORMAL THORACIC MUSCULATURE

November 1, 2014 75

ASCITES ?

NORMAL ABDOMINAL

MUSCULATURE

November 1, 2014

GASTRIC MASS ?

DEBRIS WITHIN THE FETAL STOMACH

November 1, 2014 78

FETAL GALLSTONES ?

YES.But this finding does not indicate biliary pathology and may resolve before birth

November 1, 2014 79

HYDRONEPHROSIS ?

NORMAL FETAL RENAL PYRAMIDS

November 1, 2014 80

VEINS IN THE DECIDUA

BASALIS ABRUPTION ?

November 1, 2014 81

KẾT LUẬN

1/Điều tiên quyết là không gây hại (“Primum

non nocere”, lời Hippocrate).

2/BS SÂ cần có các đức tính sau=Ky õlưỡng,

trung thực,cầu tiến,khiêm tốn,nhân từ.

3/BS SÂ muốn giỏi cần 2 điều kiên=

Đam mê Siêu âm và siêng năng làm việc.

4/Siêu âm chỉ là bóng của sự thật.

Phải luôn luôn cảnh giác những ảnh giả và

cạm bẫy rồi lý giải hình ảnh Siêu âm trên cơ sở lâm sàng của bệnh nhân.

XIN CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý THEO DÕI CỦA QUÝ BÁC SĨ