Làm quen với Flash

Làm quen với Flash

Bài 1 Làm quen với Flash Bạn đang xem trang 2

Bạn hãy cài đặt Macromedia Flash mà từ nay trở đi chúng tôi sẽ tạm gọi tắt là MF Trên các ví dụ, chúng tôi sử dụng MF version 5.0 để mọi người đều có thể dùng được, tuy nhiên nếu các bạn có điều kiện có thể cài đặt version cao hơn Phần khác biệt chúng tôi xin trình bày ở những bài riêng

Khi vào môi trường MF ta thấy màn hình ban đầu trông gần như thế này:

Xin bạn hết sức lưu ý, những nút lệnh, thực đơn chuẩn của các chương trình chạy trong Windows như cất, mở, cắt, copy, dán chúng tôi không đề cập vì điều này quá quen thuộc đối với những ai đã sử dụng vi tính Nếu có khó khăn về vấn đề này xin trao đổi với những người xung quanh bạn, nếu họ không trả lời được thì mới mail về cho chúng tôi, xin hết sức thông cảm vì số lượng thư trả lời của chúng tôi quá nhiều, chúng tôi ưu tiên trả lời những vấn đề mà chưa tài liệu nào nói tới trước

Ta hãy quay lại màn hình của MF Bạn thấy bên dưới là một khung màu trắng mà được ghi chú là vùng làm việc đúng không MF gọi đó là sân khấu (Stage) Khi đã tạo

thành phim thành phầm chiếu ở chế độ normal, hoặc để nhúng vào các trang Web, thì đoạn phim sẽ trình diễn trên sân khấu này, những gì bên ngoài sân khấu sẽ không có tác dụng vì trên trang web nó giống như một khung cửa sổ cho ta xem những gì trong nó Tuy nhiên, bạn cũng đừng lo sợ vì nếu ta làm các phim hoạt hình giảng dạy hay các screensaver ta sử dụng chế độ fullscreen thì khung hình sân khấu này cũng chẳng quan trọng Bạn làm các phim hay chương trình bảo vệ màn hình thậm chí bạn đặt sân khấu có kích thước là 0 cũng chẳng có ảnh hưởng gì Để đặt kích thước sân khấu bạn hãy right-click vào sân khấu chọn Movie Properties để hiện bảng thuộc tính phim như sau:

Tại bảng thuộc tính này về tốc độ chuyển động khung/giây ta nên đặt theo ngầm định của MF là 12 Bạn có thể tăng lên nếu muốn hình ảnh hoạt hình mịn hơn và muốn nó chậm hơn Phần đơn vị đo xin chọn là Pixel (Điểm ảnh), nếu chọn các đơn vị đo khác như inch, milimet sẽ rất

dở hơi Vì khi bạn thiết kế, máy tính của bạn đã thiết lập độ phân giải màn hình (Trong Control Panel/Display/Settings) mà khác với độ phân giải của máy tính chiếu phim Flash của bạn, hình ảnh sẽ không trung thực, méo

mó, vẹo vọ, nham nhở

Phía trên ghi tên cảnh mình định làm là scence 1 (Cảnh 1), trong cảnh có 1 lớp Layer1 Ta cũng có thể đổi tên lớp bằng nhiều cách ví dụ nháy phải chuột, chọn properties và đánh lại tên

Mỗi một cảnh bao gồm các lớp biểu diễn Bạn dễ dàng thêm các lớp bằng việc click vào dấu + ở góc trái dưới của hộp tên các lớp Bạn hãy tưởng tượng đó là những lớp trong suốt xếp chồng lên nhau Tại mỗi lớp cho ta đặt bất cứ thứ gì trên đó như các hình ảnh, đoạn phim, đoạn âm thanh Bạn có thể hỏi, tại sao phải phân lớp đúng không? à, phân lớp để tiện quản lý Những hình ảnh của lớp phía trên có thể sẽ che khuất những hình ảnh ở lớp dưới Tuy nhiên bạn có thể đặt một số tính chất tranfarent

để cho nó trong suốt nhìn xuyên qua

Nếu có nhiều lớp giúp cho bạn xử lý được dễ dàng hơn Dễ như thế nào? Khi có một cảnh được thể hiện bằng rất nhiều lớp, hình ảnh lớp nọ chồng lên lớp kia, khiến bạn không biết đâu mà lần Bạn có thể tắt bỏ bằng cách nháy vào phần con mắt của một lớp để cho không hiện lên các hình ảnh của lớp đó Khi đó bạn không bị rối và bị nhiễu bởi các đối tượng

của lớp bị tắt này, công việc sẽ dễ dàng hơn Mặt khác, những lớp nào đã làm xong, bạn có thể khoá lại (Nháy vào chỗ cái khoá) của lớp, lớp sẽ không thể bị thay đổi Lúc này bạn có thao tác nhầm cố tình xoá thì lớp bị khoá cũng không hề suy suyển Bạn thấy như thế có tốt không? Bạn không phải lo, vì khi chiếu kết quả phim, những lớp bị tắt kia không ảnh hưởng gì cả

Bạn có thể xoá lớp đi bằng cách right-click vào lớp cần xoá, chọn Delete Layer

MF kiểm soát lớp bằng cách gán cho lớp có một số tính chất nhất định Bạn right-click vào lớp, rồi chọn properties sẽ hiện một bảng thuộc tính lớp MF chia lớp thành các loại gồm Normal (Thường), Guide (Dẫn), Guided(Được dẫn), Mask (Mặt nạ) và Masked (Bị che bởi mặt nạ) Trong

đó kiểu normal là đờ phôn

MF cho phép tạo 2 loại lớp guide: Lớp dẫn và lớp dẫn chuyển động Những đường, hình dạng trên lớp dẫn thường được dùng làm điểm căn

cứ để bố trí, điều chỉnh các đối tượng trên sân khấu stage Lớp dẫn chuyển động cho phép bạn tạo một đường quỹ tích giúp cho đối tượng hoạt hình chuyển động theo nó Vấn đề này sẽ đề cập ở một bài riêng khi bạn liên kết lớp được dẫn guided có chứa đối tượng hoạt hình với lớp dẫn guide chuyển động

Lớp mặt nạ mask che dấu toàn bộ lớp bị che masked nằm trực tiếp bên dưới nó Tất cả những gì nằm trên lớp mặt nạ đều là những lỗ thủng hoặc khe hở để ta nhìn thấy lớp Masked bị che bởi mặt nạ Ví dụ lớp mặt

nạ có chứa những dòng chữ Lớp bị che có một tấm thảm nhiều màu sắc

Ta cho tấm thảm chuyển động, khi chiếu, trên màn hình ta sẽ thấy dòng chữ đổi màu rất đẹp Bạn nhìn thấy chữ "Hân hạnh giới thiệu" trên đầu bài viết này đã được thực hiện theo nguyên tắc đó

Khi có nhiều lớp trong một cảnh, thì MF bao giờ cũng có một lớp hiện tại là lớp cho ta làm việc, mọi vấn đề dán, import, chèn đều sẽ nằm trên lớp này Bạn nên nhớ rằng nếu bạn chèn một bông hoa trên lớp hiện tại, sau đó chèn thêm một ngôi sao Nếu di chuyển ngôi sao đè lên bông hoa thì khi đưa ngôi sao ra vị trí khác, thông thường sẽ không thấy bông hoa nữa Bạn nên chèn bông hoa trên 1 lớp, ngôi sao trên 1 lớp nếu như trong

xử lý hình ảnh có đoạn chúng chồng lên nhau

(Tất nhiên có một cách nhóm Group các đối tượng trên cùng một lớp, nhưng Trung tâm Tin học Trung tâm Tin học ABC không khuyến khích giải quyết theo kiểu này, nó dẫn tới nhiều rắc rối mà vấn đề hướng dẫn qua INTERNET không có chỗ để giải đáp những rắc rối kiểu đó, bạn chỉ tham khảo nó ở các lớp học của Trung tâm Tin học ABC)

Tại mỗi lớp, bạn nhìn sang vùng tiến trình thời gian được chia thành các khung frame Đấy là những chỗ đặt sẵn Số lượng các frame này tuỳ thuộc vào mục đích và yêu cầu của tệp bạn định làm mà đặt cho hợp lý Các khung Frame này chúng tôi xin trình bày ở một bài khác

Bây giờ ta chuyển sang phần mà ta cần nghiên cứu sâu hơn một chút Bạn có thể đặt cái gì vào các lớp này? Tất nhiên nếu bạn dùng MF

để tạo hiệu ứng đối với chữ, bạn có thể chèn chữ trực tiếp lên từng lớp Tuy nhiên chúng tôi khuyên bạn không nên đánh thẳng vào bằng cách này Tai sao vậy? Qua một số bài chúng tôi sẽ giải đáp, chúng tôi sẽ hi vọng bạn tự suy nghĩ và hiểu rõ điều này

Bây giờ chúng ta phải tạo một thư viện riêng Vấn đề tạo thư viện để chúng ta có thể làm việc được nhiều lần đối với mỗi đối tượng Ví dụ như tạo thư viện có một con chim thì khi sử dụng tiến trình thời gian, ta có thể đưa con chim vào phim ở bất cứ đoạn nào của hoạt hình, có thể đưa nhiều lần mà không phải thiết kế lại Bài này chúng tôi hướng dẫn bạn lấy các hình ảnh của các tệp khác đã thiết kế, đưa vào thư viện của mình

Để sử dụng được thư viện này ra bạn phải chèn vào 1 Symbol bằng cách chọn Insert New Symbol để hiện hộp thoại sau:

Vì chúng ta sẽ chèn hình động vào lớp nên bạn hãy chọn Movie Clip, đánh tên Symbol rồi OK

Khi đó MF sẽ hiện sang trạng thái tiếp nhận nội dung của Symbol Do chúng ta chưa làm được gì, nếu bạn không có bộ cài, bạn có thể download tệp này rồi xả nén ra, nếu bạn có bộ cài trên máy, bạn hãy chọn trên trình đơn File/Open as Library để mở tệp có tên là Sample - Animates.FLA trong thư mục (Nguồn cài FLASH5)\Goodies\Mcromedia\Flash Libraries

Chúng ta đã mở tệp đã có các công đoạn thiết lập sẵn trên như một thư viện

Bạn thấy không, đây là một thư viện, đây là những thứ đã có sẵn cho bạn đặt vào các lớp của mình Bạn hãy Drag hình con chim đang bay này vào vùng làm việc của Symbol Có nghĩa là hình con chim này đang ở trong Symbol có tên là Chim Bay

Vì hình ảnh con chim đang bay này không phải là một khung đứng im, nó

có số khung ảnh liên tiếp nên ta phải thêm vào Symbol số khung cần thiết cho một chuyển động bằng cách: Bạn hãy click vào khung số 12 trên tiến trình thời gian, nhấn F5 để thêm 12 khung cho Symbol

Ta có thể thêm các lớp khác vào Symbol Chim bay này rồi chèn tiếp các hình khác, nhưng cái này để bài sau Bây giờ ta click về Scence 1 để quay lại cảnh 1

Tại lớp Layer 1 của Cảnh Scence 1, bạn hãy gõ Ctrl +L để hiện thư viện mới của mình, chọn trong thư viện Symbol có tên Chim bay rồi Drag nó ra đặt ở vị trí đầu của Stage Như thế này:

Nếu hình con chim to quá bạn có thể right-click vào chim, chọn Scale rồi drag các quai để hình con chim nhỏ lại

Bây giờ bạn nhấn Ctrl + Enter để kiểm tra xem con chim vẫy cánh như thế nào

Ta sẽ thấy nó vẫy cánh như nhảy xếch vậy Tại sao, vì chúng ta không cho đủ số khung của con chim so với thiết kế mẫu Ta hãy Dclick vào biểu tượng Symbol trong thư viện để tăng số khung trong tiến trình thời gian Bạn hãy click vào khung số 15 rồi nhấn phím F5 để thêm 3 khung nữa Bây giờ ta nhấn Ctrl + Enter để kiểm tra Bạn thấy không, con chim đã vỗ cánh rất đều nhé

Bây giờ chúng ta sẽ vẽ đường bay cho con chim

Bạn click chuột để về Scence 1 Trên tiến trình thời gian, bạn hãy click vào khung số 60 rồi nhấn F6 Nháy phím phải vào khung số 1, chọn Create Motion Tween (Tạo đường chuyển động) Ta sẽ thấy có một hình mũi tên

từ khung số 1 đến khung số 60:

Mũi tên này cho ta biết rằng MF sẽ biến đổi liên tiếp các khung sao cho phù hợp với 2 hình ảnh ở đầu và ở cuối của tiến trình Đầu tiến trình là khung số 1, cuối tiến trình là khung số 60 Bây giờ bạn nháy vào khung số

60 Sau đó Drag hình con chim về vị trí ở cuối sân khấu Stage Sau đó bạn nhấn Ctrl + Enter

Bạn thấy điều gì xảy ra? Ô kìa, con chim đã bay đi một đoạn rồi Flash thật quá dễ

Bây giờ bạn lại tác động vào quỹ đạo của con chim bằng cách click vào khung số 20, nhấn F6 để thêm bước ngoặt của chuyển động Khi đó sân khấu sẽ hiện vị trí của con chim ở khung này theo tiến trình bay phần trên đã nêu Bạn Drag nó lên trên đầu cao hơn

vị trí hiện tại Có nghĩa là chúng ta đã đặt bước ngoặt bắt con chim phải bay qua điểm đó

Ta lại nhấn Ctrl + Enter để kiểm tra Con chim đã bay đúng với tiến trình mới

Tới đây ta cần phải vẽ đường quay lại cho con chim bay ngược lại

Bây giờ bạn hãy click vào khung số 120 của tiến trình thời gian trong Scence 1, nhấn F5, ta sẽ thấy 1 đường chấm chấm hiện ra từ 60 đến 120 Nhấn vào khung 120 ta nhấn F6, đường chuyển động lại được thiết lập

Ta click vào khung 60, drag để hình con chim ra khỏi sân khấu đặt ở cánh

gà phải Nhấn vào khung 61 để đảo chiều bay của con chim bằng cách right-click vào con chim, chọn Scale, rồi drag quai điều khiển góc trái trên sang phải cứ drag để đảo được chiều và kích thước phù hợp thì thôi

Tương tự ta click vào khung 120 và drag con chim tới vị trí mới ở cánh gà trái Tại vị trí này, theo cách trên ta thu nhỏ con chim lại Sau đó nhấn Ctrl + Enter để kiểm tra kết quả

Bạn thân mến! Chúng tôi đã hướng dẫn cho bạn bài 1 để tạo chuyển động con chim bay Bạn có thể tạo nhiều lớp để có một đàn chim bay và tương

tự, sau đây là tóm tắt bài:

- Để chèn một hình ảnh cử động từ thư viện FLA có sẵn vào, ta cần chèn một Symbol Movie Clip để tiếp nhận Đặt số khung trong Symbol này để hình ảnh cử động đủ số hình của nó bằng cách nhấn F5

- Chèn các lớp trong cảnh để tiếp nhận Symbol

- Tại mỗi lớp muốn tạo quỹ tích chuyển động cho hình ảnh cử động phải chọn Create Motion tween Nhấn F6 tại các bước ngoặt của chuyển động

và thay đổi hình ảnh trong bước ngoặt

- Ctrl + Enter để dịch thành tệp Swf và chiếu kiểm tra

Sau đây là các bài tập dành cho bạn:

Bạn download file Btap1_FLA.zip xả nén để có tệp BT1.FLA

Tại đây chúng tôi đã thiết lập sẵn các hình con ếch, ô tô bạn hãy làm các bài tập tương tự trên cho thật nhuần nhuyễn

Mọi thắc mắc về bài viết xin gửi về:

Trung tâm Dạy nghề và Phổ cập Tin học Miền núi

Gửi thư điện tử cho Trung tâm Tin học ABC với subject: Gui cho Hue Nhi

& BBT Flash

Giáo án, ví dụ và bài tập mẫu có thể tìm trên đĩa CDROM

Trung tâm Tin học ABC - Tp Yên Bái

DownLoad file giới thiệu

1 Giáo trình Căn bản nâng cao AutoCAD

2 Giáo trình Đồ hoạ hoạt hình

3 Lập trình API và VBA

4 Tin học Phổ cập Văn phòng

5 Đặc tả Xử lý và Xử lý Tự động

6 Các thủ đoạn của Hacker

Biên soạn: Nguyễn Phương Thảo, Nguyễn Cường, Nguyễn Lan Anh, Nông Quốc Minh & Nhóm Ks Hàng Không Sân bay Yên Bái

Tổng biên tập Flash: Nguyễn Cường