Bai 25 Phong trao Tay Son (T1)

Chàng Lía đã bị chính quyền họ Nguyễn dập tắt nhưng nó thể hiện sự bất bình sâu sắc giữa nông dân, nhân dân các dân tộc thiểu số và các tầng lớp thương nhân với chính quyền phong kiến,[r]

Môn: Lịch sử

GV: Đinh Thị Minh Tuyết

KIỂM TRA BÀI CŨ

Hãy nêu tình hình kinh tế văn hóa thế kỉ XVI-XVIII?.

- Từ giữa thế kỉ XVIII, chính quyền họ nguyễn Đàng Trong suy yếu dần

+ Việc mua quan bán tước diễn ra phổ biến

+ Quan lại ngày càng tăng

+ Trong triều đình, Trương Phúc Loan nắm hết quyền hành

1 Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII.

I KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN TÂY SƠN

Ảnh minh họa Trương Phúc Loan

Nhà bác học Lê Quý Đôn (thế kỉ XVII) nhận xét: “Từ quan to đến quan nhỏ, nhà cửa chạm trổ,… lấy sự phú quý, phong lưu để khoe khang lẫn nhau… Họ coi vàng bạc như cát, lúa gạo như bùn, hoang phí vô cùng” Trương Phúc Loan “thu lợi 5 cửa nguồn, nhận của đút lót, vàng bạc, châu báo, gấm vóc chứa đầy nhà Ruộng vườn, tôi tớ, trâu ngựa không biết bao nhiêu mà kể”.

(Phủ biên tạp lục)

- Boùn quan laùi quaự tham nhuừng, vụ veựt boực loọt cuỷa caỷi tửứ daõn ủeồ laứm cuỷa rieõng

- Quan lại không chăm lo đến đời sống nhân dân, mà chỉ đua nhau ăn chơi, khoe khoang của cải, bóc lột nhân dân

- Họ không phải vất vả làm ra của cải nên không biết quý nó mà chỉ coi vàng bạc, lúa gạo nh cát nh bùn

1 Xaừ hoọi ẹaứng Trong nửỷa sau theỏ kổ XVIII.

I KHỞI NGHĨA NễNG DÂN TÂY SƠN

*Đời sống nhõn dõn:

-Họ bị c ớp đoạt ruộng đất, nộp nhiều thứ thuế và những ưsản vật quý hiếm

->Nụng dõn Đàng Trong sống cơ cực như nụng dõn Đàng Ngoài (giống nhau)

1 Xaừ hoọi ẹaứng Trong nửỷa sau theỏ kổ XVIII.

I KHỞI NGHĨA NễNG DÂN TÂY SƠN

+ Cuộc sống ng ời dân ngày càng cơ cực ư

+ Cuộc khởi nghĩa chàng Lía đã nổ ra

Cảnh xã hội Đàng Trong (Tranh của họa sĩ người Anh William Alexander )

Lý Văn Quang 1747

Lành 1659

Lía

Lược đồ minh họa các cuộc khởi nghĩa ở Đàng Trong thế kỉ XVIII

Lía vốn xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo khổ Cha mất sớm, Gia cảnh bần hàng, Lía phải đi ở chăn trâu cho một phú hộ trong vùng, chịu sự hành hạ, đánh đập rất khổ cực, vì thế

mà Lía sớm có tinh thần quật khởi Lía là người có sức khoẻ, tính tình khí khái, ngang tàng lại thông minh nhanh nhẹn, giỏi võ nghệ

Có một lần, do không chịu được cảnh một tên lính triều đình cậy thế ức hiếp dân làng, Lía đã đánh chết hắn Sau khi mẹ qua đời, Lía tìm đến Truông Mây (B×nh §Þnh), Lía trở thành thủ lĩnh

và chủ trương cướp của nhà giàu chia cho dân nghèo Phong trào ngày càng phát triển thu hút đông đảo nông dân tham gia Truông Mây được xây dựng thành một căn cứ vững chắc, là đại bản doanh của nghĩa quân

C¨n cø Tru«ng M©y (Hoµi ¢n)

Khëi nghÜa Chµng LÝa

VÈ CHÀNG LIÁ

Để cho vua chúa biết tài.

Rằng đây có Lía, một tay anh hùng,

Vào buồng nai nịt quân nhung,

Lên yên thẳng xuống trùng trùng rinh rang

Lâu la kén đủ trăm ngàn, Thình lình cướp trại đánh ngang quân triều.

Quân binh đang lúc bao vây, Chợt đâu bị đánh xiết bao hãi hùng

Kéo nhau mà chạy rùng rùng, Bốn bề rối loạn vô cùng rối ren !

Ý nghĩa:

-Thể hiện tinh thần đấu tranh chống áp bức,

bóc lột của nhân dân.

-Báo trước cơn bão táp đấu tranh sẽ giáng vào chính quyền nhà Nguyễn.

Ai vào Bình Định mà nghe,

Nghe thơ chàng Lía, hát vè Quảng Nam Chiều chiều én liệng Truông Mây, Cảm thương chú Lía bị vây trong thành

 Mặc dù các cuộc khởi nghĩa của Lành, của Lý Văn Quang và của Chàng Lía đã bị chính quyền họ Nguyễn dập tắt nhưng nó thể hiện sự bất bình sâu sắc giữa nông dân, nhân dân các dân tộc thiểu số và các tầng lớp thương nhân với chính quyền phong kiến, mặc dù thất bại nhưng các cuộc đấu tranh của nhân dân Đàng Trong không dừng lại

ở đó mà vẫn tiếp tục bùng nổ và lên đến đỉnh cao với cuộc khởi nghĩa của nông dân Tây Sơn

*Lãnh đạo : ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ

2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ

I KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN TÂY SƠN

Tổ tiên anh em Nguyễn Nhạc,

Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ vốn quê

ở Nghệ An, bị chúa Nguyễn bắt

đưa vào Đàng trong khai khẩn đất

hoang Thuở nhỏ, ba anh em theo

học ông giáo Hiến, một nhà nho

bất mãn với chế độ thối nát đương

thời

Tượng ba anh em Tây Sơn

2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ

I KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN TÂY SƠN

Ba anh em T©y S¬n

- Mùa xuân năm 1771, ba anh em Tây Sơn lên vùng Tây Sơn thượng đạo (An Khê – Gia Lai) lập căn cứ chống chính quyền họ Nguyễn

2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ

I KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN TÂY SƠN

Phục dựng hình ảnh lực lượng nghĩa binh Tây Sơn

S Coân

*Nguyễn Nhạc lại chuyển căn cứ xuống Tây Sơn hạ đạo

2 Khụỷi nghúa Taõy Sụn buứng noồ

I KHỞI NGHĨA NễNG DÂN TÂY SƠN

Một giáo sĩ Ph ơng Tây có

mặt ở n ớc ta lúc bấy giờ đã

mô tả nghĩa quân Tây Sơn

nh sau: Ban ngày “ những

ng ời khởi nghĩa xuống các

chợ, kẻ đeo g ơm, ng ời mang

cung tên, có ng ời mang

hiện công lí trong xã hội và giải phóng nhân dân khỏi

ách chuyên chế của vua

quan”

- Địa thế hiểm yếu,rộng

- Thời cơ: Chính quyền chúa Nguyễn suy yếu,lịng dân căm giận.Khởi nghĩa được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân

2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ

I KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN TÂY SƠN

Qua bài học hơm nay, em cĩ nhận xét gì về những người như Chàng Lía, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ?

Họ là những người yêu nước, thương dân, dám đứng lên đấu tranh chống lại ách áp bức, bĩc lột của chính quyền họ Nguyễn

=> Chúng ta phải biết ơn và luơn ghi nhớ cơng lao của họ

2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ

I KHỞI NGHĨA NƠNG DÂN TÂY SƠN

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1: Trong triều đình ở Đàng trong , người nào dưới đây nắm hết quyền hành ,tự xưng là “Quốc phó “ , khét tiếng tham nhũng ?

A / Trương Văn Hạnh

B / Trương Phúc Loan

C / Trương Phúc Thuần

D / Trương Phúc Tần

Câu 2: Vì sao nhân dân gọi nghĩa quân Tây Sơn là “ Giặc nhân đức “ ?

“ ,xoá nợ cho nhân dân và bỏ nhiều thứ

D Lấy ruộng đất công chia cho nông

dân , xoá thuế cho dân

Câu 3: Căn cứ Tây Sơn Thượng Đạo của nghĩa quân Tây Sơn trước đây nay thuộc vùng nào ?

A Tây Sơn – Bình Định B An Khê –Gia Lai

C An Lão – Bình Định D Đèo Măng Giang – Gia Lai

Câu 4: Khi lực lượng mạnh ,nghĩa quân đánh xuống

A Kiên Mĩ (Tây Sơn – Bình Định ) B Truông Mây (Bình Định )

C An Khê (Gia Lai ) D Các nơi trên

Chuẩn bị ở nhà

? Tại sao Nguyễn Nhạc phải hòa hoãn với quân Trịnh?

? Nghiên cứu lược đồ chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút?