- Thể hiện ở cảnh đá bờ sông, ở quãng mặt ghềnh Hát Loóng, quãng Tà Mường Vát phía dưới Sơn La, ở thác nước, ở đá, nước… - Để diễn tả vẻ hung bạo của con sông, tác giả chẳng những[r]
Trang 1Sở gd - đt nam định Hướng dẫn chấm thi
Trường thpt A nghĩa hưng Kì thi thử tốt nghiệp
Năm học: 2010 - 2011 Môn: Ngữ văn Phần
sinh
5,0
nét chính về cuộc đời và sự nghiệp văn học của nhà văn Hê - minh - uê.
2.0
(1899 – 1961) là nhà văn Mĩ đã để lại dấu
ấn sâu sắc trong văn xuôi hiện đại
phương Tây và góp phần quan trọng vào việc đổi mới lối viết truyện, tiểu thuyết
0,5
với nghề viết báo và làm phóng viên mặt trận cho tới khi kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai
0,25
tiểu thuyết: Mặt trời vẫn mọc, Giã từ vũ khí, Chuông nguyện hồn ai…Truyện
ngắn cũng được đánh giá là khá độc đáo, tiêu biểu như
Trong thời đại chúng ta.
0,5
vấn đề gì, vùng đất nào tác giả cũng
0,25
Trang 2kiên trì quan niệm
“viết một áng văn xuôi đơn giản và trung thực về con người”
nguyên lí “tảng băng trôi”
0,25
Hê-minh-uê được tặng Giải thưởng Nô-ben
về văn học
0,25
Nhà văn Nga
L Tôn-xtôi nói: “Lí
tưởng là ngọn đèn chỉ đường Không
có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định,
mà không có phương hướng thì không có cuộc sống” (Dẫn theo Ngữ văn 12, tập
một, tr.22) Hãy viết
một bài văn ngắn (khoảng 400 chữ ) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu nói trên
3.0
cần nghị luận: Vai trò của lí tưởng
0,25
Trang 3trong cuộc sống của con người
L.Tôn-xtôi
- Lí tưởng: là mục
đích cao nhất, tốt đẹp nhất mà người
ta phấn đấu để đạt đến
- Cuộc sống: là tổng
thể những hoạt động trong đời sống của một con người hay một xã hội
- Bằng cách ví von,
so sánh, bằng lối diễn đạt móc xích tăng cấp, Tôn – xtôi khẳng định vai trò quan trọng có tính chất quyết định của
lí tưởng trong cuộc sống của con người
0,5
3
4
Khẳng định vai trò quan trọng của lí tưởng trong cuộc sống Đây là một ý kiến đúng, vì:
- Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường: Lí
tưởng làm nên ý nghĩa cho cuộc sống của mỗi con ngưòi, soi sáng hành trình cuộc đời, dẫn dắt sự nghiệp, tăng thêm sức mạnh để con người đến thành công
- Không có lí tưởng thì không có phương hướng: Lúc đó con
người không có mục
1.0
1,0
Trang 4tiêu phấn đấu cụ thể, thiếu ý chí vươn lên, không có lẽ sống mà người ta mơ ước
- Không có phương hướng thì không có cuộc sống: Không
có phương hướng phấn đấu thì: cuộc sống con người sẽ tẻ nhạt, sống vô vị, không có ý nghĩa , sống thừa; giống ng-ười lần bước trong đêm tối không nhìn thấy đường; con ng-ười có thể hành động mù quáng nhiều khi sa vào vòng tội lỗi
- Lấy dẫn chứng trong thực tế để chứng minh nhiều người dưới ánh sáng của lí tưởng đã thành công: Các Mác, Hồ Chí Minh…
Bàn bạc mở rộng
- Lí tưởng có vai trò quan trọng Sự lựa chọn lí tưởng của bản thân có ý nghĩa quyết định Lí tưởng xấu, không đúng có thể làm hại đến cuộc sống của một người, nhiều người
- Sự phấn đấu cho lí tưởng phải bắt đầu
từ những việc nhỏ nhất, phải thường xuyên, liên tục và
0,25
Trang 5trải qua thử thách.
Có lí tưởng rồi thì điều quan trọng nhất
là phải nỗ lực hành động vì lí tưởng ấy
- Câu nói phê phán những người không
có lí tưởng
Liên hệ thực tế về vấn đề lí tưởng của thanh niên hiện nay
Lưu ý: Viết hơn
kém so với yêu cầu của đề 50 chữ trở lên trừ 0,5 điểm.
Viết đoạn văn trừ 0,5 điểm
chọn một câu 3.a hoặc 3.b
(chị) về đoạn thơ sau
trong đoạn trích Đất Nước (trích trường
ca “Mặt đường khát vọng”) của Nguyễn
Khoa Điềm:
5.0
về tác giả Nguyễn Khoa Điềm, về trường ca “Mặt đường khát vọng”,
về đoạn thơ
0,25
trường ca và vị trí đoạn trích
0,25
*/ Nội dung: Đoạn thơ là sự cảm nhận
2.5
Trang 6về Đất Nước gắn
liền với những gì
gần gũi thân thương nhất trong mỗi con
người (là hành trình
đi tìm câu trả lời cho
câu hỏi Đất Nước có
từ bao giờ?)
- Đất Nước đã có từ
rất lâu rồi trong câu chuyện cổ tích mẹ
kể, Đất Nước bắt
đầu với những
phong tục tập quán
ngàn đời của dân tộc (tục ăn trầu), Đất
Nước lớn lên cùng
với quá trình chống giặc cứu nước
Trong cảm nhận của tác giả khởi nguyên của Đất Nước là
những huyền thoại,
truyền thuyết, những phong tục tập quán
riêng biệt có từ ngàn đời; Lịch sử lâu đời của Đất Nước được nhìn từ chiều sâu
văn hoá văn học dân gian
- Đất Nước tồn tại
trong nét phong tục tập quán: cách búi
tóc của mẹ, trong
tình nghĩa thuỷ
chung của cha mẹ,
trong cách đặt tên
con cái từ những vật dụng trong nhà,
trong hạt gạo ta ăn
hàng ngày
- Đất Nước được
1,0
Trang 7cảm nhận ở tầm gần trong “muôn mặt đời thường”, mối quan
hệ ruột rà, thân
thuộc: bà, mẹ, cha
mẹ, dân mình…
*/ Nghệ thuật:
- Đoạn thơ có giọng điệu thủ thỉ, tâm tình, lối trò chuyện thân mật, tự nhiên
- Tác giả sử dụng rất tài tình và hiệu quả những chất liệu văn hoá văn học dân gian: Không chỉ ra một bài nào cụ thể, không trích nguyên văn một câu nào trọn vẹn mà chỉ dẫn
ra, gợi ra một vài từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu Nhưng cũng
đủ làm sống dậy bao nét văn hoá văn học dân gian quen thuộc
so sánh (1,0)
- Đoạn thơ là sự cảm nhận Đất Nước từ những gì gần gũi nhất trong cuộc sống của mỗi con người nhờ vậy mà Đật Nước hiện lên thật
cụ thể, giản dị, thân quen
- Đoạn thơ tiêu biểu cho phong cách trữ tình - triết luận của Nguyễn Khoa Điềm
- So sánh những với những câu thơ,
0,25 0,25
0,5
Trang 8những bài thơ khác nói về chủ đề Đất Nước để thấy những sáng tạo, đóng góp của Nguyễn Khoa Điềm
con sông Đà trong tác phẩm “Người lái
đò sông Đà” của Nguyễn Tuân
5,0
về tác giả Nguyễn Tuân, về tác phẩm
Người lái đò sông
Đà, hình tượng con
sông Đà
0,25
con sông Đà
*/ Khái quát:
- Sông Đà trong trang văn của Nguyễn Tuân không phải là dòng sông vô tri vô giác mà là một sinh thể có cá tính, tính cách, trạng thái
và hành động Ngay
từ lời đề từ, Nguyễn Tuân đã giới thiệu
vẻ độc đáo của dòng sông từ hướng chảy
- Giới thiệu sơ lược
về nguồn gốc sông Đà
- Tính cách: Sông
Đà có hai nét tính cách trái ngược:
hung bạo, trữ tình
*/ Tính cách hung bạo:
0, 5
1,75
1,75
Trang 9- Thể hiện ở cảnh đá
bờ sông, ở quãng mặt ghềnh Hát Loóng, quãng Tà Mường Vát phía dưới Sơn La, ở thác nước, ở đá, nước…
- Để diễn tả vẻ hung bạo của con sông, tác giả chẳng những
đã có trí tưởng tượng phong phú, khả năng quan sát tinh tường bằng nhiều giác quan mà còn sử dụng những cách so sánh độc đáo, liên tưởng bất ngờ, vốn từ ngữ đa dạng phong phú; kết hợp vốn kiến thức của nhiều ngành, nhiều bộ môn nghệ thuật khác nhau: địa
lí, âm nhạc, võ thuật quân sự, điện ảnh…
*/ Tính cách trữ tình:
- Thể hiện qua hình dáng dòng sông khi nhìn từ trên cao xuống, qua màu nước thay đổi theo mùa, qua sự “gợi cảm” của dòng sông, cảnh sắc hai bên bờ sông…
- Tính cách trữ tình được hiện lên nhờ những biện pháp so sánh, nhân hoá độc đáo, vốn từ ngữ đa dạng, phong phú;
Trang 10nhờ sự kết hợp vốn kiến thức của nhiều ngành, nhiều bộ môn nghệ thuật khác nhau: lịch sử, địa lí, hội hoạ…
- Sông Đà được miêu tả chi tiết cụ thể từ nhiều góc độ khác nhau Tác giả
đã đưa đến cho người đọc những trang viết hấp dẫn miêu tả sông Đà như một công trình mĩ thuật tuyệt vời của thiên nhiên, đẹp không những ở sự
dữ dội, hùng vĩ, huyền bí mà còn ở chất thơ mộng trữ tình vốn có của nó
Qua vẻ đẹp của sông
Đà , tác giả ca ngợi thứ vàng mười của thiên nhiên Tây Bắc
- Để làm được điều
đó, tác giả đã vận dụng mặt mạnh của nhiều ngành văn hoá nghệ thuật, trí tưởng tượng phong phú, vốn từ ngữ dồi dào, câu văn đa dạng, so sánh liên tưởng độc đáo…
- Hình ảnh sông Đà điển hình cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân: tài hoa uyên bác, nhìn
0,75
Trang 11sự vật ở góc độ văn hoá thẩm mĩ…
- So sánh với hình ảnh cá dòng sông khác trong văn học
để thấy tài năng của Nguyễn Tuân
Lưu ý khi chấm phần riêng:
- Thí sinh có thể trình bày, sắp xếp các ý theo những cách khác nhau, miễn là đủ ý,
có hệ thống và chặt chẽ.
- Thang điểm trên đây ghi điểm tối đa cho mỗi ý Nếu thí sinh chưa đáp ứng đựơc yêu cầu về kĩ năng, GV căn cứ vào bài cụ thể để cho điểm.
- GV cân đối toàn bài để cho điểm Điểm lẻ đến 0,25