bài giảng môn ngữ văn 6

* Dựa vào vị trí trong cụm danh từ, có thể chia lượng từ thành hai nhóm :. - Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể;[r]

- Nêu các lỗi dùng

từ thường gặp?

Nguyên nhân và cách khắc phục?

- Cho ví dụ minh họa và đặt câu?

TI T: 31 Ế

I SỐ TỪ:

1 Ví dụ: SGK

a) Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những

gì, vua bảo: “ Một trăm ván cơm nếp, một

trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín

cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”.

(Sơn Tinh, Thủy Tinh)

b) Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng

Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn

và có tiếng là phúc đức

(Thánh Gióng)

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

I SỐ TỪ:

1 Ví dụ: SGK

a) Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những

gì, vua bảo: “ Một trăm ván cơm nếp, một

trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín

cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”.

(Sơn Tinh, Thủy Tinh)

b) Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng

Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn

a) Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm

những gì, vua bảo:

“ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa,

ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”

( Sơn Tinh, Thủy Tinh)

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

a) Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm

những gì, vua bảo:

“ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”.

( Sơn Tinh, Thủy Tinh)

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

Các từ được in đậm đứng ở vị trí nào trong cụm từ và bổ sung ý nghĩa gì ?

b) Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng sáu

Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn

và có tiếng là phúc đức

( Thánh Gióng)

Từ được in đậm đứng ở vị trí nào trong cụm từ và bổ sung ý

nghĩa gì ?

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

2 Nhận xét:

Em hiểu như thế nào là số

từ?

- Số từ là những từ chỉ số lượng (đứng trước DT), chỉ thứ tự (đứng sau DT).

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

1 Ví dụ:

I SỐ TỪ:

a) Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo:

“ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ

một đôi”.

( Sơn Tinh, Thủy Tinh)

* Câu hỏi thảo luận nhóm:

- Từ đôi có phải là số từ không? Vì sao?

- Từ đôi đứng ở vị trí nào trong cụm từ?

- Từ đôi ở đây chỉ ý nghĩa gì?

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

Đáp án

- Từ “đôi”: không phải số từ mà là

danh từ chỉ đơn vị Vì “đôi” không mang đặc điểm của số từ.

- Từ “đôi”: đứng sau số từ

- Ý nghĩa: chỉ số lượng là hai

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

vd a) Hai chiếc dép

vd b) Một đôi chiếc dép

Cách nói nào đúng, cách nói nào sai? Vì

- Đôi: là danh từ chỉ đơn vị gắn với ý nghĩa số lượng

- Cần phân biệt số từ với những danh từ chỉ đơn

vị gắn với ý nghĩa số lượng.

Khi sử dụng số từ cần lưu ý điều gì?

- Các từ có ý nghĩa khái quát và công dụng như từ đôi:

Cặp, tá, chục….

- Tìm các từ có ý nghĩa khái quát và công dụng

3 Ghi nhớ 1: SGK/ 128

* Số từ là những từ chỉ số lượng và thứ tự của

sự vật

Khi biểu thị số lượng của sự vật, số từ thường

đứng trước danh từ Khi biểu thị thứ tự, số

từ đứng sau danh từ

* Cần phân biệt số từ với những danh từ chỉ

đơn vị gắn với ý nghĩa số lượng.

2 Nhận xét:

1 Ví dụ:

I SỐ TỪ

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

Bài tập nhanh:Tìm số từ trong đoạn văn sau:

a.Lần thứ hai cất lưới lên cũng thấy nặng tay, Thận không ngờ thanh sắt vừa rồi lại chui vào lưới mình Chàng lại ném nó xuống

sông Lần thứ ba, vẫn thanh sắt ấy mắc vào lưới.

Lấy làm lạ, Thận đưa thanh sắt lại cạnh mồi lửa nhìn xem Bỗng chàng reo lên:

- Ha ha ! Một lưỡi gươm !

( Theo Sự tích Hồ Gươm )

Home

II LƯỢNG TỪ:

1 Ví dụ: SGK/129

a) (…) Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua trận Cả

mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thạch Sanh chỉ cho

dọn ra vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không muốn cầm đũa

( Thạch Sanh)

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

a) (…) Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng.

Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua trận Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thach Sanh chỉ

cho dọn ra vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không muốn cầm đũa.

- Các từ: các, những, cả mấy:

Đứng trước danh từ, bổ sung ý

nghĩa về lượng (lượng nhiều) cho danh từ.

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

II LƯỢNG TỪ

1 Ví dụ:

b) Đầu lòng hai ả tố nga,

Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân.

Mai cốt cách tuyết tinh thần,

Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười

(Nguyễn Du)

lượng (lượng ít) cho danh từ

Từ “mỗi” bổ sung ý nghĩa cho từ nào và đứng ở vị trí nào?

+ Lượng từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự vật

Xếp các lượng từ dưới đây vào mô hình cụm danh

từ?

1.Các hoàng tử, 2 những kẻ thua trận 3.Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ, 4 Mỗi người

thua trận

thua trận

- Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể: Cả, tất cả, tất thảy.

- Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân

phối: Các, những, mấy, mỗi, từng,…

* Lượng từ là những từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự vật

* Dựa vào vị trí trong cụm danh từ, có thể chia lượng từ thành hai nhóm :

SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ

III Luyện tập:

Bài 1: Tìm số từ trong bài thơ sau Xác định ý

nghĩa của các số từ ấy

* Một, hai, ba (canh), năm (cánh) - chỉ số lượng

* Bốn, năm (canh bốn, canh năm) - chỉ số thứ tự

số thứ tự

Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể

Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối

* Về nhà: Học thuộc nội dung bài học ở phần ghi nhớ + Làm bài tập đầy đủ vào vở bài tập

* Chuẩn bị bài mới:Ôn tập truyện dân gian

- Xem và học lại các khái niệm truyện dân gian : Cổ tích, truyền thuyết, ngụ ngôn & truyện cười

- So sánh các thể loại dân gian có gì khác và giống nhau

- Kể tên các loại truyện dân gian mà em đã học qua