Hỡnh tượng con cũ quen thuộc trong những cõu hỏt ru đó được tác giả khai thác và phát triển để ca ngợi tỡnh mẹ con và ý nghĩa của lời ru đối với cuộc đời mỗi con người. Thõn bài:[r]
Trang 1Tình cảm gia đình hoà quyện với tình yêu đất nớc BẾP LỬA
Việt-A TÓM TẮT KIẾN THỨC CƠ BẢN
1 Tỏc giả.
- Bằng Việt tờn thật là Nguyễn Việt Bằng, sinh năm 1941, quê ở Thạch Thất - Hà Tây
- Thuộc lớp nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ
- Là một luật sư
- Đề tài: thường viết về những kỷ niệm, ước mơ của tuổi trẻ, gần gũi với người đọc trẻ tuổi, bạn đọc trong nhà trường
2 Tỏc phẩm
a Nội dung
a) Những hồi tưởng về bà và tỡnh bà chỏu
Bắt đầu từ hỡnh ảnh bếp lửa -> từ đó cả tuổi thơ ấu bỗng sống lại -> Kỷ niệm về những năm tháng tuổi thơ gắn liền với bếp lửa Bếp lửa đánh thức tuổi thơ, ở đó lung linh hỡnh ảnh người bà và có cả hỡnh ảnh quê hương
b) Những suy ngẫm về bà và hỡnh ảnh bếp lửa : Bà tần tảo chịu thương chịu khó, lặng lẽ hy sinh
cả một đời -> Từ ngọn lửa của bà cháu nhận ra cả một niềm tin dai dẳng về ngày mai, cháu hiểu được linh hồn của một dân tộc vất vả gian lao mà tỡnh nghĩa
Từ những ý nghĩa, từ bếp lửa bài thơ đến hỡnh ảnh ngọn lửa của lũng yờu thương, của niềm tin, cuả sức sống mónh liệt
c) Niềm thương nhớ của cháu: ở nơi xa khi đó trưởng thành người cháu vẫn không nguôi nhớ về bà
và hỡnh ảnh bếp lửa Hỡnh ảnh ấy đó trở thành kỷ niệm thiờng liờng làm ấm lũng, nõng đỡ cháu trên bước đường đời
b.Về nghệ thuật
- Sỏng tạo: hỡnh ảnh thơ vừa thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng
- Bài thơ kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự và bỡnh luận Thành cụng của bài thơ cũn
ở sự sỏng tạo hỡnh ảnh bếp lửa gắn với hỡnh ảnh người bà, làm điểm tựa khơi gợi mọi kỷ niệm, cảm xúc và suy nghĩ về bà và tỡnh bà chỏu
- Giọng điệu phù hợp với cảm xúc hồi tưởng suy ngẫm
c Chủ đề: Tỡnh cảm gia đỡnh hoà quyện với tỡnh yờu đất nước.
B CÁC DẠNG ĐỀ
1 Dạng đề 2 đến 3 điểm
Đề 1: Cho câu thơ sau:
“Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa”
a Hóy chộp chớnh xỏc 7 cõu thơ tiếp theo trong bài thơ "Bếp lửa" của Bằng Việt.
Trang 2b Hỡnh ảnh bếp lửa và hỡnh ảnh ngọn lửa được nhắc đến nhiều lần trong bài thơ có ý nghĩa gỡ?
Gợi ý:
b
- Hỡnh ảnh bếp lửa trong bài thơ có ý nghĩa:
+ Bếp lửa luụn gắn liền với hỡnh ảnh của người bà Nhớ đến bếp lửa là cháu nhớ đến người bà thân yêu (bà là người nhúm lửa) và cuộc sống gian khổ
+ Bếp lửa bàn tay bà nhóm lên mỗi sớm mai là nhóm lên niềm yêu thương, niềm vui sưởi ấm, san sẻ + Bếp lửa là tỡnh bà ấm núng, tỡnh cảm bỡnh dị mà thõn thuộc, kỡ diệu, thiờng liờng
- Hỡnh ảnh ngọn lửa trong bài thơ có ý nghĩa:
+ Ngọn lửa là những kỉ niệm ấm lũng, niềm tin thiờng liờng, kỡ diệu nõng bước cháu trên suốt chặng đường dài
+ Ngọn lửa là sức sống, lũng yờu thương, niềm tin mà bà truyền cho cháu
2 Dạng đề 5 đến 7 điểm
Đề 1: Cảm nhận của em về tỡnh bà cháu và bếp lửa trong bài thơ
"
Bếp lửa" của Bằng Việt.
Gợi ý:
a Mở bài: Giới thiệu chung về tác giả và bài thơ với tỡnh bà chỏu thiờng liờng, ấm ỏp.
b Thõn bài:
- Hỡnh ảnh Bếp lửa khơi nguồn cho cảm xúc
- Hỡnh ảnh bếp lửa cứ chỏy trong kỉ niệm của tỡnh bà chỏu
Lờn 4 tuổi, Tám năm rũng,
…giặc đốt làng
Đó là thời điểm từ bé đến lớn, ký ức về nỗi cay cực đói nghốo
- Hỡnh ảnh người bà và bếp lửa trong nỗi nhớ của người cháu, đó là người bà chịu thương chịu khó, giàu đức
hy sinh
“Rồi sớm rồi chiều…
Một ngọn lửa lũng bà luụn ủ sẵn
………chứa niềm tin dai dẳng”
-> Ngọn lửa của trái tim con người, của tỡnh yờu thương mà người bà truyền cho người cháu, ngọn lửa của niềm tin, của hy vọng
- Bếp lửa là hỡnh ảnh của cuộc sống thực đầy vất vả nhọc nhằn của hai bà chỏu, và là hỡnh ảnh mang ý nghĩa tượng trưng cho tỡnh bà ấm ỏp
- Hỡnh ảnh bếp lửa là sự nuụi dưỡng, nhen nhóm tỡnh cảm yờu thương con người, thể hiện nỗi nhớ, lũng
biết ơn, khơi gợi lên cho cháu một tâm hồn cao đẹp.
c Kết bài:
Là bài thơ cảm động về tỡnh bà chỏu Tỡnh cảm dạt dào trong lũng đó tỡm đến một giọng điệu, một nhịp điệu thật phù hợp
Trang 3C BÀI TẬP VỀ NHÀ:
1 Dạng đề 2 hoặc 3 diểm :
* Đề 2: Giá trị nghệ thuật của điệp từ “nhóm” trong khổ thơ sau:
“Nhúm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi
Nhúm nồi xụi gạo mới sẻ chung vui
Nhúm dậy cả những tõm tỡnh tuổi nhỏ”
* Gợi ý:
- Điệp từ “nhóm” được nhắc lại 4 lần làm toả sáng hơn nét “kỡ lạ” và thiờng liờng bếp lửa Bếp lửa
của tỡnh bà đó nhúm lờn trong lũng chỏu bao điều thiêng liêng, kỡ lạ Từ “nhúm” đứng đầu mỗi dũng thơ mang nhiều ý nghĩa:
+ Khơi dậy tỡnh cảm nồng ấm
+ Khơi dậy tỡnh yờu thương, tỡnh làng nghĩa xúm, quờ hương
+ Khơi dậy những kỉ niệm tuổi thơ, bà là cội nguồn của niềm vui, của ngọt bùi nồng đượm, là khởi nguồn của những tâm tỡnh tuổi nhỏ
=> Đó là bếp lửa của lũng nhõn ỏi, chia sẻ niềm vui chung
Đề 3:
Hỡnh ảnh bếp lửa và ngọn lửa được nhắc đến nhiều lần trong bài thơ " Bếp lửa" của Bằng Việt cú ý
nghĩa gỡ?
2.
Dạng đề 5 hoặc 7 diểm :
* Đề 2:
Suy nghĩ của em về bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt.
a Mở bài:
- Giới thiệu về tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
- Nêu cảm nhận chung về bài thơ
2 Thõn bài
a Những hồi tưởng về bà và tỡnh bà chỏu
- Hỡnh ảnh đầu tiên được tỏc giả tỏi hiện là hỡnh ảnh một bếp lửa ở làng quờ Việt Nam thời thơ ấu
- Từ hỡnh ảnh bếp lửa, liờn tưởng tự nhiên đến người nhóm lửa, nhóm bếp - đến nỗi nhớ, tỡnh thương bà
của đứa cháu đang ở xa: "Cháu thương bà biết mấy nắng mưa”.-> là cỏch núi ẩn dụ, gợi ra phần nào cuộc
đời vất vả lo toan của bà
- Bếp lửa lại thức thêm một kỉ niệm tuổi thơ: Những kỉ niệm đầy ắp âm thanh, ánh sáng và những tỡnh cảm sõu sắc xung quanh cỏi bếp lửa quờ hương
b Những suy ngẫm về bà và hỡnh ảnh bếp lửa
- Bà tần tảo, chịu thương chịu khó, lặng lẽ hi sinh cả một đời:
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
………
Nhúm dậy cả những tõm tỡnh tuổi nhỏ”
Trang 4- Hỡnh ảnh bà luụn gắn với hỡnh ảnh bếp lửa Chớnh vỡ thế mà nhà thơ đó cảm nhận được trong hỡnh ảnh
bếp lửa bỡnh dị mà thõn thuộc sự kỡ diệu, thiờng liờng: “ễi kỡ lạ và thiờng liờng - Bếp lửa!”
=> Như vậy, từ ngọn lửa của bà, cháu nhận ra cả một “niềm tin dai dẳng” về ngày mai, cháu hiểu được linh
hồn của một dân tộc vất vả, gian lao mà tỡnh nghĩa Bà khụng chỉ là người nhúm lửa mà cũn là người truyền lửa - ngọn lửa của sự sống, niềm tin cho các thế hệ nối tiếp
c Niềm thương nhớ của cháu:
- Đứa cháu năm xưa giờ đó trưởng thành Cháu đó được sống với những niềm vui rộng mở, nhưng cháu vẫn không thể quên bếp lửa của bà, vẫn không nguôi nhớ thương bà…
-Mỗi ngày đều tự hỏi: “sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?", mỗi ngày đều nhớ về bà và bếp lửa của bà.
Hỡnh ảnh ấy đó trở thành kỉ niệm thiờng liờng làm ấm lũng, nõng đỡ cháu trên những bước đường đời
c Kết bài
- Bài thơ chứa đựng ý nghĩa triết lí thầm kín: những gỡ là thõn thiết nhất của tuổi thơ mỗi người đều có sức toả sáng, nâng đỡ con người suốt hành trỡnh dài rộng của cuộc đời
- Bài thơ sáng tạo hỡnh tượng bếp lửa vừa thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng; kết hợp miêu tả, biểu cảm, tự
sự và bỡnh luận; giọng điệu và thể thơ tám chữ phù hợp với cảm xúc hồi tưởng, suy ngẫm
Đề 3:
Cảm nghĩ của em về hỡnh ảnh bếp lửa trong bài thơ cùng tên của Bằng Việt.
NểI VỚI CON
A TÓM TẮT KIẾN THỨC CƠ BẢN:
1 Tỏc giả:
-Y Phương tên khai sinh là Hứa Vĩnh Sước, dân tộc Tày, sinh năm 1948, quê ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng Y Phương nhập ngũ 1968
- Thơ Y Phương thể hiện tâm hồn chân chất, mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy hỡnh ảnh của con người miền núi
2.Tỏc phẩm:
a Nội dung:
- Bài thơ “Núi với con” rất tiêu biểu cho hồn thơ Y Phương: - Dân tộc Tày yêu quê hương, làng bản, tự hào
và gắn bó với dân tộc mỡnh
- Mượn lời nói với con, nhà thơ gợi về cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người, gợi về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của quê hương mỡnh
+ Con lớn lờn trong tỡnh yờu thương, sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống lao động nên thơ của quê hương
+ Lũng tự hào với sức sống mạnh mẽ, bền bỉ, với truyền thống cao đẹp của quê hương và niềm mong ước con hóy kế tục xứng đáng truyền thống ấy
=> Bài thơ đi từ tỡnh cảm gia đỡnh mà mở rộng ra tỡnh cảm quờ hương, từ những kỉ niệm gần gũi mà nâng lên thành lẽ sống Bài thơ đó vượt ra khỏi phạm vi gia đỡnh để mang một ý nghĩa khái quát: Nói với con nhưng cũng là để nói với mọi người về một tư thế, một cách sống
b Nghệ thuật:
Trang 5- Giọng điệu tha thiết.
- Hỡnh ảnh cụ thể, sinh động có sức khái quát, mộc mạc, giàu chất thơ
- Bố cục mạch lạc, mạch cảm xỳc hợp lý, tự nhiờn
B CÁC DẠNG ĐỀ:
1 Dạng đề 2 hoặc 3 điểm:
*Đề 1 :
Viết một đoạn văn ( 10-> 15 dũng) nờu cảm nhận về những cõu thơ mở đầu bài “Núi với con”của Y Phương:
"Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ.
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước chạm tiếng cười".
Gợi ý:
- Bằng cỏc hỡnh ảnh thật cụ thể, Y Phương đó tạo nờn hỡnh ảnh một mỏi ấm gia đỡnh rất hạnh phỳc, đầm
ấm và quấn quýt
+ Người con được nuôi dưỡng chở che trong vũng tay ấm ỏp của cha mẹ
+ Con được lớn lên từng ngày trong tỡnh yờu thương, trong sự nâng đón và mong chờ của cha mẹ + Từng bước đi, từng tiếng nói, tiếng cười của con đều được cha mẹ chăm chút, vui mừng, đón nhận
- Lời thơ rất đặc biệt: nói bằng hỡnh ảnh, cỏch hỡnh dung cụ thể để diễn tả ý trừu tượng của người miền núi khiến câu thơ mộc mạc mà gợi cảm khiến cho tỡnh cha con thờm chõn thành, thấm thớa
2 Dạng đề 5 hoặc7 điểm:
* Đề 1 :
Phõn tớch tỡnh cảm cha con trong bài thơ “Núi với con”của Y Phương
* Gợi ý:
a Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhận xét sơ bộ về tác phẩm.
b Thõn bài: Phõn tớch làm nổi bật những ý cơ bản sau: - Cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người là
gia đỡnh và quờ hương
+ Cái nôi êm để từ đó con lớn lên, trưởng thành với những nét đẹp trong tỡnh cảm, tõm hồn Phải
chăng đó là điều đầu tiên người cha muốn nói với đứa con của mỡnh
+ Tỡnh cảm gia đỡnh thắm thiết, hạnh phúc, quê hương thơ mộng nghĩa tỡnh và cuộc sống lao động trên quê hương cũng giúp con trưởng thành, giúp tâm hồn con được bồi đắp thêm lên
=>Bằng cỏch nhõn hoỏ “rừng” và “con đường” qua điệp từ “cho”, người đọc có thể nhận ra lối sống tỡnh nghĩa của “người đồng mỡnh” Quê hương ấy chính là cái nôi để đưa con vào cuộc sống êm đềm
- Lũng tự hào về vẻ đẹp của “người đồng mỡnh” và mong ước của người cha.
+ Người đồng mỡnh khụng chỉ “yờu lắm” với những hỡnh ảnh đẹp đẽ, giản dị gợi nhắc cội nguồn
sinh dưỡng tâm hồn, tỡnh cảm, lối sống cho con người mà cũn với những đức tính cao đẹp, đáng tự hào
Trang 6Trong cái ngọt ngào kỉ niệm gia đỡnh và quờ hương, người cha đó tha thiết núi với con về những phẩm chất cao đẹp của con người quê hương
+ Gửi trong những lời tự hào không giấu giếm đó, người cha ước mong, hy vọng người con phải tiếp nối, phát huy truyền thống để tiếp tục sống có tỡnh cú nghĩa, thuỷ chung với quờ hương đồng thời muốn con biết yêu quý, tự hào với truyền thống của quờ hương
c Kết luận:
Suy nghĩ của bản thõn về ý nghĩa của bài thơ
C BÀI TẬP VỀ NHÀ:
1 Dạng đề 2 hoặc 3 điểm:
*Đề 1 :
Cha muốn nói với con điều gỡ trong những dũng thơ sau:
"Đan lờ cài nan hoa.
Vỏch nhà ken cõu hỏt
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lũng
Cha mẹ mói nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời".
( “Núi với con”- Y Phương)
Gợi ý:
- Con được trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tỡnh của quờ hương
+ Cuộc sống lao động cần cù và tươi vui của “người đồng mỡnh” được nhà thơ gợi lên qua các hỡnh ảnh đẹp: “Đan lờ cài nan hoa Vỏch nhà ken cõu hỏt” Các động từ “cài, ken” được dùng rất gợi cảm vừa
miêu tả cụ thể công việc lao động của người miền núi, vừa nói lên sự gắn bó, quấn quýt
+ Rừng núi quê hương thật thơ mộng và nghĩa tỡnh “Rừng cho hoa” là cho cỏi đẹp, một chữ “hoa”
đủ nói lên vẻ thơ mộng của rừng núi quê hương “Con đường cho những tấm lũng” là cho nghĩa tỡnh, tõm
hồn và lối sống Rừng nỳi đâu chỉ là thiên nhiên, cây, đá mà cũn là tỡnh người, là những tấm lũng yờu thương gắn bó bên nhau
Đề 2
Viết đoạn văn (Từ 15-20 dũng) cảm nhận về tỡnh Phụ - Tử trong bài thơ " Núi với con" của Y Phương.
2 Dạng đề 5 hoặc 7 điểm:
*Đề 1 :
Cảm nhận về bài thơ " Núi với con"của Y Phương.
*Gợi ý:
a Mở bài:
- Giới thiệu tỏc giả, tỏc phẩm.
- Nờu cảm nhận chung về tỏc phẩm
Trang 7b Thõn bài:
- Cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người là gia đỡnh và quờ hương
- > cái nôi êm để từ đó con lớn lên, trưởng thành với những nét đẹp trong tỡnh cảm, tõm hồn.Phải chăng đó
là điều đầu tiên người cha muốn nói với đứa con của mỡnh
-> Tỡnh cảm gia đỡnh thắm thiết, hạnh phỳc, quờ hương thơ mộng nghĩa tỡnh và cuộc sống lao động trên quê hương cũng giúp con trưởng thành, giúp tâm hồn con được bồi đắp thêm lên
- Lũng tự hào về vẻ đẹp của “người đồng mỡnh” và mong ước của người cha:
+ Đức tính cao đẹp của người đồng mỡnh:
+ Mong ước của người cha qua lời tâm tỡnh
-> Hai ý này liờn kết chặt chẽ với nhau, từ việc ca ngợi những đức tính cao đẹp của người đồng mỡnh người cha dặn dũ con cần kế tục, phát huy một cách xứng đáng truyền thống của quê hương
c Kết bài:
- Khẳng định tỡnh cảm của Y Phương với con, với quê hương, đất nước.
- Suy nghĩ, liờn hệ
CON Cề
- Chế Lan
Viờn-A TÓM TẮT KIẾN THỨC CƠ BẢN:
1 Tỏc giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989) là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại Việt Nam Ông có những đóng góp quan trọng cho thơ ca dân tộc ở thế kỉ XX Tập thơ đầu tay: “Điêu tàn” (1937) đó đưa tên tuổi Chế Lan Viên vào trong số những nhà thơ hàng đầu của phong trào thơ mới
- Thơ Chế Lan Viên có phong cách nghệ thuật rừ nột và độc đáo Đó là phong cách suy tưởng triết lí, đậm chất trí tuệ và tính hiện đại
- Chế Lan Viờn cú nhiều sỏng tạo trong nghệ thuật xõy dựng hỡnh ảnh thơ Hỡnh ảnh thơ của ông phong phú, đa dạng, kết hợp giữa thực và ảo, thường được sáng tạo bằng sức mạnh của liên tưởng, tưởng tượng, nhiều bất ngờ, kỡ thỳ
2 Tỏc phẩm:
- “Con cũ” được sáng tác năm 1962, in trong tập thơ “Hoa ngày thường - Chim báo bóo” (1967)
a Nội dung: Bài thơ thể hiện khá rừ một số nột của phong cỏch nghệ thuật Chế Lan Viờn trờn cơ sở
khai thác và phát triển hỡnh ảnh con cũ trong những cõu hỏt ru quen thuộc, để ngợi ca tỡnh mẹ và ý nghĩa của lời ru với cuộc đời mỗi người
b Nghệ thuật:
- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (mượn hỡnh ảnh con cũ để bộc lộ tỡnh cảm), kết hợp với miờu tả
- Vận dụng sáng tạo ca dao,đúc kết được những suy ngẫm sâu sắc
c Chủ đề: Tỡnh mẫu tử.
B CÁC DẠNG ĐỀ:
1 Dạng đề 2 hoặc 3 điểm:
* Đề 1:
Trang 8Cảm nhận về hai câu thơ sau bằng một đoạn văn (khoảng 10-> 15 dũng)
“Con dự lớn vẫn là con của mẹ,
Đi hết đời, lũng mẹ vẫn theo con”.
(Con cũ- Chế Lan Viờn)
Gợi ý:
a Mở đoạn :
- Giới thiệu bài thơ, hỡnh tượng con cũ
- Hai câu thơ ở cuối đoạn 2 là lời của mẹ nói với con - cũ con
b Thân đoạn :
-Trong suy nghĩ và quan niệm của người mẹ, dưới cái nhỡn của mẹ: con dự lớn khụn, trưởng thành, làm gỡ, thành đạt đến đâu chăng nữa con vẫn là con của mẹ, là niềm tự hào, niềm tin và hi vọng của mẹ
- Dù có phải xa con, thậm chí suốt đời, nhưng lúc nào lũng mẹ cũng ở bờn con
=> Từ sự thấu hiểu tấm lũng người mẹ, nhà thơ đó khỏi quỏt một quy luật tỡnh cảm mang tớnh vĩnh hằng: Tỡnh mẹ, tỡnh mẫu tử bền vững, rộng lớn, sõu sắc
c Kết đoạn :
Bằng việc sử dụng điệp từ, tác giả đó ca ngợi tỡnh cảm thiờng liờng, cao cả của người mẹ đối với con
2 Dạng đề 5 hoặc 7 điểm:
* Đề 1: Cảm nhận của em về bài thơ “Con cũ” của Chế Lan Viờn.
a Mở bài:
- Chế Lan Viên là nhà thơ xuất sắc của nền thơ hiện đại Việt Nam
- Bài thơ “Con Cũ” thể hiện khỏ rừ nột trong phong cỏch nghệ thuật của Chế Lan Viờn Hỡnh tượng con cũ quen thuộc trong những cõu hỏt ru đó được tác giả khai thác và phát triển để ca ngợi tỡnh mẹ con và
ý nghĩa của lời ru đối với cuộc đời mỗi con người
b Thõn bài:
- Cảm nhận chung về thể thơ, giọng điệu, hỡnh ảnh con cũ (nguồn gốc và sỏng tạo)
+ Thể tự do, các câu thơ có độ dài ngắn khác nhau, nhịp điệu luôn biến đổi
+ Hỡnh tượng trung tâm xuyên suốt cả bài thơ là con cũ được bổ sung, biến đổi qua những hỡnh ảnh
cụ thể và sinh động, giàu chất suy tư của tác giả Tác giả xây dựng ý nghĩa biểu tượng của hỡnh ảnh con cũ nhằm núi lờn tấm lũng người mẹ và vai trũ của những lời hỏt ru đối với cuộc sống mỗi con người
- Hỡnh ảnh con cũ “trong lời mẹ hỏt” đi vào giấc ngủ của con.
+ Hỡnh ảnh con cũ cứ thấp thoỏng gợi ra từ những cõu ca dao dựng làm lời hỏt ru rất phong phỳ về nội dung và biểu tượng
+ Thấm đẫm trong lời hát là những xúc cảm yêu thương trào dâng trong trái tim của mẹ Tỡnh mẹ nhõn từ, rộng mở với những gỡ nhỏ bộ đáng thương, đáng được che chở
-> Những cảm xúc yêu thương ấy mang đến cho con giấc ngủ yên bỡnh, hạnh phỳc trong sự ụm ấp, chở che của tiếng ru lũng mẹ:
Trang 9- Hỡnh ảnh cỏnh cũ đó trở thành người bạn tuổi ấu thơ, thành bạn đồng hành của con người trong suốt cuộc đời.
+ Từ cỏnh cũ của tuổi ấu thơ thật ngộ nghĩnh mà đầm ấm
+ Cỏnh cũ của tuổi tới trường quấn quýt chõn con
+ Cho đến khi trưởng thành, con thành thi sĩ
- Hỡnh ảnh con cũ biểu tượng cho tấm lũng người mẹ lúc nào cũng bên con đến suốt cuộc đời:
c Kết luận:
- “Con cũ” là một bài thơ hay của Chế Lan Viên
- Bằng sự suy tưởng, bằng sự vận dụng sáng tạo ca dao, giọng điệu tâm tỡnh thủ thỉ, nhịp điệu êm ái, dịu dàng mang âm hưởng của những lời hát ru, bài thơ đó ngợi ca tỡnh yờu sõu sắc bao la của mỗi người mẹ trong cuộc đời này
- í nghĩa của bài thơ - Liên hệ cuộc sống
C BÀI TẬP VỀ NHÀ:
1 Dạng đề 2 hoặc 3 điểm:
* Đề 2: Sưu tầm những câu thơ, câu văn về Mẹ Hóy chộp lại những cõu mà em thớch (ghi rừ trớch ở
đâu)
Gợi ý: Con là mầm đất tươi thơm
Nở trong lũng mẹ - mẹ ươm mẹ trồng
Đôi tay mẹ bế, mẹ bồng
Như con sông chở nặng dũng phự sa
(Hát ru - Vũ Quần Phương)
2 Dạng đề 5 hoặc 7 điểm:
* Đề 2: Cảm nhận về hỡnh tượng con cũ trong bài thơ cùng tên của Chế Lan Viên.
Gợi ý:
a Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và chủ đề
b Thõn bài:
* Cảm nhận về nguồn gốc , sỏng tạo và nghệ thuật xõy dựng hỡnh tượng con Cũ.
- Con cũ là hỡnh tượng trung tâm xuyên suốt cả bài thơ
- Hỡnh tượng con cũ được bổ sung, biến đổi qua những hỡnh ảnh cụ thể và sinh động, giầu chất suy tư của tác giả
*Hỡnh ảnh con cũ “trong lời mẹ hỏt” đi vào giấc ngủ của con.
- Khi con cũn trong nụi , tỡnh mẹ gửi trong từng cõu hỏt ru quen thuộc
- Thấm đẫm trong lời hát là những xúc cảm yêu thương trào dâng trong trái tim của mẹ:
- Những cảm xúc yêu thương ấy làm nên chiều sâu của lời ru, mang đến cho con giấc ngủ yên bỡnh, hạnh phỳc trong sự ụm ấp, chở che của tiếng ru lũng mẹ
Trang 10* Hỡnh ảnh con cũ đó trở thành người bạn tuổi ấu thơ, theo cùng con người trên mỗi chặng đường đi tới, thành bạn đồng hành của con người trong suốt cuộc đời
- Bằng sự liên , tưởng tượng phong phú, nhà thơ đó sỏng tạo ra những hỡnh ảnh cỏnh cũ đặc sắc, hàm chứa nhiều ý nghĩa
- Hỡnh ảnh thơ lung linh một vẻ đẹp bất ngờ, diễn tả một suy tưởng sâu xa
*Hỡnh ảnh con cũ với ý nghĩa biểu tượng cho tấm lũng người mẹ lúc nào cũng bên con đến suốt cuộc đời
c Kết luận:
- í nghĩa của hỡnh tượng con cũ.
Đề 3 Tỡnh mẹ lớn lao, sõu nặng qua bài thơ" Con cũ" của Chế Lan Viờn.
Đề 4 Từ bài thơ "Con cũ" của Chế Lan Viờn , hóy phỏt biểu suy nghĩ về tỡnh mẹ và lời ru của mẹ.