Chương trình phát thanh măng non Liên đội

Nếu chương trình phát thanh được thực hiện thườngxuyên và phản ánh kịp thời các hoạt động của Liên đội sẽ là món ăn tinh thần trên sântrường trong mỗi giờ ra chơi hay trướ

§Ò tµi: CÁC BƯỚC THỰC HIỆN MỘT CHƯƠNG TRÌNH

PHÁT THANH MĂNG NON

I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:

Chương trình phát thanh Măng non trong nhà trường là một hoạt động phong phúvà ý nghĩa đối với các em học sinh Nếu chương trình phát thanh được thực hiện thườngxuyên và phản ánh kịp thời các hoạt động của Liên đội sẽ là món ăn tinh thần trên sântrường trong mỗi giờ ra chơi hay trước giờ vào lớp, góp phần hình thành nhân cách, tháiđộ, tính sáng tạo, kể cả cung cấp các kiến thức bổ ích mà trên tiết học thầy cô không có

cơ hội truyền đạt cho các em, đồng thời đây là một trong những cách để báo cáo cácthành tích mà các em đã làm được cho quý bậc phụ huynh, thầy cô, bạn bè và mọingười xung quanh cùng nghe

Qua nhiều năm làm Tổng phụ trách Đội tôi đã gặp rất nhiều khó khăn trong quátrình thực hiện một chương trình phát thanh, ví dụ như: Thiếu dụng cụ để phát thanh,tốn rất nhiều thời gian khi phát thanh, hoặc trong khi thực hiện phát thanh do sự vụngvề, thiếu cẩn thận của các em làm cho chương trình phát ra những âm thanh không tốt,

cụ thể: khi các em đọc xong bài viết, tôi phải “lo” bậc máy caset chèn bài nhạc để tiếptục chương trình thì các em sơ ý nói chuyện làm micrô thu tiếng phát đi, hoặc tiếng vachạm hay rơi micrô…làm phát ra âm thanh “rác” gây cho người nghe khó chịu Hoặcgiả sử nếu có phát thanh tốt thì chỉ thực hiện một hoặc hai lần cùng một nội dung, vìnếu thực hiện nhiều lần phát thanh thì phải điều động các em đến nhiều gây ảnh hưởngđến việc học của các em…

Ngoài ra cùng với sự phát triển của đất nước, khoa học kĩ thuật, phương tiện giảitrí hiện nay cũng phát triển vượt bậc, làm cho nhu cầu con người cũng thay đổi theo,điều đó đã chi phối đến các em học sinh trong việc lựa chọn thông tin từ các kênh thông

tin, nhất là các kênh thông tin mà các em(tuổi trẻ hiện nay) cho là “xì teen”.

Những điều đó đã tạo cho tôi suy nghĩ làm thế nào để có một chương trình phátthanh hay, đảm bảo tính thẫm mĩ và tính giáo dục…, với những trăn trở đó tôi đãchuyển qua nghiên cứu phần mềm thu thanh bằng máy vi tính, từ khi nghiên cứu và thửnghiệm đến nay tôi đã thu thanh và phát thanh được 8 lần, chương trình phát thanh củaLiên đội trường THCS Hoàng Hoa Thám đã trở thành món ăn tinh thần cho các em họcsinh, chương trình ngày càng thể hiện tính chuyên nghiệp, điều đặc biệt qua mỗi lần

thực hiện chúng tôi(những người thực hiện) được lãnh đạo nhà trường, thầy cô, học

sinh và mọi người nghe và khen gợi

Với lí do được nêu trên tôi chọn đề tài này nhằm mục đích đóng góp một phầnnhỏ ý kiến và kinh nghiệm của mình để phong trào phát thanh học đường ngày cànghiệu quả hơn, thu hút được các em học sinh trong các hoạt động của Đội TNTP Hồ ChíMinh

II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1 Các bước cơ bản trước khi thực hiện một chương trình phát thanh Măng

non:

a Xác định mục tiêu:

Để có một chương trình phát thanh măng non hay và hiệu quả, theo tôi trước hếtTổng phụ trách Đội cần xác định được các vấn đề:

- Đối tượng cần nghe: đối tượng nghe chủ yếu là các em học sinh

- Mục tiêu: mục tiêu của một chương trinh khi phát là cung cấp cho các emnhững thông tin gì, có ý nghĩa giáo dục nhiều hay ít

- Mốc lịch sử và các ngày kỉ niệm trong năm học: nếu nắm rõ được các mốc sonlịch sử, các ngày kỷ niệm thì việc lựa chọn nhan đề bài viết rất dễ dàng

- Ngoài ra thì các vấn đề như: nội dung, hình thức, thời gian cũng rất quan trọng

để xây dựng kế hoạch phát thanh trong một tháng, trong tháng có thể thực hiện một, haihoặc nhiều lần phát thanh tương ứng với chủ đề đưa ra, sao cho trong chủ đề ngoài cácchương trình cố định, ví dụ như: điểm tin, chương trình nêu gương người tốt, nhạc theoyêu cầu…, thì còn có chương trình mang tính thời sự nóng bỏng, phản ánh kịp thời cácthông tin trong và ngoài nhà trường hay trên các sách báo mà các em sưu tầm được,những bài viết phải thiết thực, mang ý nghĩa giáo dục

Nắm được mục tiêu thì TPT sẽ dễ dàng xây dựng được kế hoạch phát thanh măngnon của Liên đội xuyên suốt trong năm học

b Xây dựng kế hoạch cụ thể: Đây là khâu quan trọng để cụ thể hóa chương

trình phát thanh và giao nội dung công việc về lớp, khi phân công TPT cần lưu ý phânhọc sinh khối 9 thực hiện trước để các lớp khác học tập theo

Kế hoạch được xây dựng theo mẫu:

Thời gian duyệt bài

Thời gian thu thanh

9

1

Điểm tin các hoạt động thời gian qua, phát động

tháng văn hóa giao thông, nhạc chào mừng năm học

Thứ

./9/09 Thứ /9/09

4

Điểm tin các hoạt động trong tháng, chương trình

hướng tới Đại hội Liên đội năm học 2009 – 2010,

phương pháp học tốt ở nhà, nhạc theo yêu cầu

9/2 Thứ…

/9/09

Thứ /9/09

10

6

Phát biểu cảm nghĩ về thư Bác Hồ gởi cho ngành GD

lần cuối, tóm tắt cuộc đời và sự nghiệp anh Trỗi,

Thứ

… /10/09

Thứ

… /10/097

Nhạc theo yêu cầu gởi tặng cô, mẹ và các bạn gái

trong Liên đội Lời tâm sự của chúng em đến với cô

giáo chủ nhiệm

9/4 Thứ… /10/09

Thứ

… /10/09

Sau khi xây dựng xong kế hoạch TPT gởi về lớp và phân công trong kế hoạchtháng của Liên đội để các lớp, GVCN căn cứ thực hiện

c Duyệt bài phát thanh và xây dựng kịch bản:

Khi tiếp nhận phân công của Liên đội và TPT, GVCN triển khai phân côngnhiệm vụ như: viết bài, tìm nhạc, phân giọng đọc, khi học sinh thực hiện xong GVCN

có trách nhiệm sơ duyệt bài viết, cho học sinh đọc thử, phân vai …ở lớp, sau đó chuyển

về TPT(đúng theo thời gian quy định) để duyệt lần cuối Ngoài các bài viết của lớp TPT

còn có thể lấy các bài viết của các em học sinh làm cộng tác viên của chương trình phátthanh Liên đội để thêm vào Sau khi duyệt xong TPT tiến hành xây dựng kịch bản, gồmcác bước:

* Ví dụ: Theo chủ đề 1 của tháng 9 là Điểm tin các hoạt động thời gian qua, phátđộng tháng văn hóa giao thông, nhạc chào mừng năm học mới Tôi xây dựng kịch bảnnhư sau:

1 Nhạc hiệu: Em là mầm non của Đảng

2 Đây là chương trình phát thanh măng non của Chi Đội Nguyễn Viết Xuân, lớp 9/1

3 Nhạc hiệu: Em là mầm non của Đảng

4 Kính thưa quý thầy cô và các bạn thế là 3 tháng hè đã đi qua cái trống trường đãngũ yên 3 tháng hè nay đã thức, đầu năm học mới với biết bao công việc Sau đâyxin mời thầy cô và các bạn cùng nhìn lại các công việc mà chúng em đã làm đượcqua giọng đọc của bạn Linh Na

5 Linh Na: Đọc bài điểm tin các hoạt động trong thời gian qua

6 Nhạc: Mùa thu ngày khai trường

7 Tiếp tục chương trình là chương trình phát động tháng văn hóa giao thông do bạnVăn Ngọc trình bày

8 Nhạc: Thầy cô mến yêu

9 Linh Na: Chương trình phát thanh măng non của chúng em đến đây là hết,chương trình được thực hiện bởi thầy giáo chủ nhiệm Nguyễn Thiên Quang, thầy TPTNguyễn Văn Phu, qua các giọng đọc Linh Na, Văn Ngọc, xin cảm ơn thầy cô và cácbạn đã chú ý lắng nghe Lưu ý: kịch bản xây dựng phải gói gọn để phát thanh trongkhoản 15 phút trở lại

d Ráp kịch bản: Đúng theo thời gian quy định các em được GVCN phân công

thực hiện thu thanh đến phòng thu(nơi yên tỉnh nhất có máy tính) TPT đưa kịch bản

cho các em xem và cho các em đọc qua các nội dung trong kịch bản, đọc bài viết…trong quá trình đọc TPT cần chỉnh sửa các câu chữ chưa được hay, sửa giọng đọc vàhướng dẫn cách đọc để thu âm, hướng dẫn đeo Micro phone…

e Tiến hành thu âm: Phần này có 2 bước cụ thể:

* Bước 1: Trước khi thu âm TPT phải chọn máy tính hoạt động ổn định, chuẩn bị

Micro phone Điều chỉnh Voice trong Sounds and Audio Devices để thu âm được lớn nhất, theo kinh nghiệm tôi để Volume ở cực đại.

* Bước 2: Tiến hành thu âm: Dùng bộ Microphone cắm vào máy tính(đầu cắm

được kí hiệu tương ứng trên Microphone và Mainboad của máy tính) Cắm xong tiến

hành khởi động chương trình Windows Movie Maker(tích hợp sẵn trong bộ Windows)

thao tác: Start  Programs  Windows Movie Maker.

Bật Narrate Timeline để tiến hành thu âm, họp thoại Narrate Timeline hiển

thị như hình 1

Hình 2

Học sinh đọc hết bài viết bấm Stop Narration để kết thúc thu lúc này, họp thoại

Save Windows Media File hiện ra như hình 3, tiến hành đặt tên file tại file name  Save để lưu lại file đã thu được Để xem trước file âm thanh thu được tốt hay không,

bấm play để nghe thử, nếu tốt thì thu nội dung khác nếu không tốt xóa(Delete) file thu

lại Các nội dung khác thu âm và tiến hành làm tương tự

Giai đoạn này tôi cho học sinh trực tiếp đọc bài viết đeo Microphone dặn dò khi

bấm Start Narration thì học sinh bắt đầu

đọc đến khi kết thúc bài viết

Kích chuột vào Start Narration để

thu nội dung theo kịch bản

Hình 1

Hình 3

f Xử lý âm thanh và nối các file âm thanh: Phần này gồm các bước:

Bước 1: Dùng GoldWave để cắt làm file nhạc hiệu:

Theo kịch bản chương trình thì bắt đầu là nhạc hiệu, tiếp đến là lời thông

báo(Đây là chương trình phát thanh măng non của ….), kế tiếp là nhạc hiệu vậy làm

nhạc hiệu như thế nào?

- Chọn bài nhạc(nhạc của Đội) ví dụ bài Em là mầm non của Đảng tôi cần lấy

đoạn nhạc đầu tiên của bài hát thì làm như sau:

+ Khởi động GoldWave bằng cách cilck chuột vào Folder GoldWave trên màng hình Desktop Hoặc có thể vào start khởi động GoldWave Sau khi khởi động hiển thị

như hình 5

Hình 5

+ Mở file nhạc cần lấy nhạc hiệu ở họp thoại Open sound tôi thực hiện

Look in tìm đến ổ đĩa có chứa file nhạc, nhấp đôi hoặc chọn Open, lúc này GoldWave

đã mở file tôi cần cắt như hình 6

Kích vào đây xóa đoạn âmthanh vừa thu, rồi tiếp tụcthu nội dung khác để tránhnhầm đoạn âm thanh hoặc

Save chồng chéo.

Hình 4

Hình 6

Bấm play để nghe thử và chọn đoạn nhạc cần cut hoặc copy, quét khối đoạn cần làm nhạc hiệu để chuột ở đoạn quét khối dùng lệnh copy hoặc bấm ctrl + C, sau đó chọn New mở đoạn âm thanh mới, GoldWave sẽ hiển thị họp thoại New sound như

hình 8 chọn OK, có thể chỉnh sửa âm tần hoặc các hiệu ứng âm tại hình 7

Bước 2: Xử lý âm thanh bằng GoldWave:

Để có các file âm thanh tốt sau khi thu xong tôi phải xử lý bằng phần mềm xử lýnhạc GoldWave như sau:

1 Khởi động GoldWave bằng cách cilck chuột vào Folder GoldWave trên màng hình Desktop Hoặc có thể vào start khởi động GoldWave

Khi thực hiện thu âm xong chắt chắn tôi đã có 1 file lời hoặc nhạc, tuy nhiên dodụng cụ thu âm không có bộ lọc nên trong file lời hoặc nhạc sẽ có tiếng không nhưmong muốn, hoặc khi đọc lời các em học sinh gắt quản không đúng làm đoạn thu có

khoảng trống… (sẽ làm dung lượng tăng lên…), hoặc file thu được có âm lượng nhỏ,

đồng thời tôi thực hiện bước này để có 1 file tốt nhất đến khi thực hiện phần ghép tất cả

các file nhỏ(theo kịch bản chương trình) thành file lớn chỉ cần chỉnh sửa hoặc cắt

khoảng trống do các file nhỏ ghép lại tạo ra

2 Mở file cần chỉnh âm: , mở cửa sổ Open sound tôi thực hiện Look in tìm

đến ổ đĩa có thư mục hay Folder chứa các file đã được thu âm(cách mở giống như mở các file word), khi tìm xong tôi chọn file cần chỉnh, nhấp đôi hoặc chọn Open, lúc này

GoldWave đã mở file tôi cần chỉnh sửa như hình 10

Hình 8

Hình 7

GoldWave tạo ra Untitled 1, để con trỏ vào dầu Untitled 1, chọn Edit  Paste hoặc bấm ctrl + V để

dán đoạn nhạc vào copy vào, tiếp theo save đoạn

sound mới cắt lại thành file đặt tên là Nhachieu1,

nhạc hiệu 2 làm tương tự(Cách xử lý sẽ giới thiệu sau).

Hình 10

3 File cần chỉnh sửa đã được lồng vào trong GoldWave, bước này tôi lăn

chuột(bánh xe) lên trên làm cho đoạn âm thanh nới ra mục đích để dể thấy khoảng trống

và dể nhìn được đoạn âm thanh có tiếng thu không vừa ý, sau đó tôi chọn một trong 2nút play để nghe thử đoạn thu âm, khi chạy GlodWave sẽ có con trỏ lướt qua

đoạn âm thanh làm dể thấy được đoạn âm thanh không vừa ý Nếu gặp đoạn không vừa

ý tôi làm như sau: Bấm nút stop hoặc nút pauses để dừng đoạn đó lại và tiến

hành cắt bỏ, việc cắt bỏ phải quét khối(bôi đen) đoạn quét khối hiển thị màu vàng(quét

khối đoạn âm thanh bỏ cần phải chính xác) dùng hoặc bấm tổ hợp phím Ctrl + X

để cắt, cắt xong quét khối toàn

bộ đoạn âm thanh và bấm play để nghe lại, nếu nghe lại mà đoạn cắt chưa vừa

ý có thể cắt tiếp hoặc để làm lại

4 Chỉnh âm lượng: âm lượng của file vừa thu được có thể nhỏ nên tôi thực hiện

quét khối toàn bộ đoạn âm thanh và chọn(bấm) Reduse Vocals hoặc vào Effect 

Stereo  Reduse Vocals, họp thoại Reduse Vocals hiển thị

Trong mục Presets chọn các kiểu âm thanh hoặc có thể kéo thanh trược để chỉnh

âm giống như hình 11 Sau đó bấm play để nghe thử và bấm OK để kết thúc, kết quảnhư hính 10

Điều chỉnh thanh trược

để âm thanh lớn

Bấm play để nghe thử

Hình 10

Hình 9

5 Bấm Save để lưu file âm thanh vừa chỉnh sửa lại, có thể lưu “đè” hoặc tạo file

khác

Vậy là tôi đã được 1 file âm thanh hoàn hảo Các file còn lại làm tương tự

6.Tiến hành ghép các file theo kịch bản chương trình phát thanh Việc ghép file

ân thanh đã được thu và xử lý là vô cùng quan trọng, để đúng theo như kịch bản Cáchghép tôi mở từng file theo thứ tự đặt tên và tiến hành ghép kết quả như hình 12

sau khi ghép xong đoạn sound mới có những khoảng trống do ghép file, bấm play để

nghe thử, cần tập trung cú ý những đoạn trống không có lời và tiến hành cắt các đoạn

đó, cách làm như trên Tiếp theo là Save sản phẩm lại tạo thành file có tên và đuôi wav ví dụ: Phat thanh 84.wav, file này chạy được tất cả các phần mềm nghe nhạc có sẵn trên máy, nếu không thích để dàng đuôi wav có thể chuyển qua đuôi mp3 bằng phần

mềm convert…

2 Tiến hành phát thanh: Quá trình này thật đơn giản và “rảnh rỗi” Để phát

thanh được thì chỉ cần gắn âm ly, máy vi tính và hệ thống loa phát, chuẩn bị xong TP có

nhiệm vụ bấm mở file phát thanh(giống như mở nhạc nghe như mọi ngày) đã làm được

và điều chỉnh âm phát ra để cho các em nghe Tuy nhiên điều đáng nói ở đây là thờigian phát khi nào? Đó là phát vào 15 phút đầu giờ hoặc giờ ra chơi vấn đề này thực hiệnđược cả tuần, nếu TPT bận việc có thể nhờ giáo viên khác thực hiện giúp

3 Các vấn đề cần lưu ý:

- Vì sao tôi phải dùng hai phần mềm Windows Movie Maker và GoldWave đểthực hiện thu và xử lý, vì tôi nhận thấy phần mềm Windows Movie Maker có sẵn trongbộ windows rất dể thu âm, thu âm tương đối chuẩn, làm việc trên Windows Movie

Maker rất thiên thiện Phần mềm GoldWave là phần mềm xử lý nhạc, phần mềm này

được tôi download free từ trên mạng và cài đặt vào máy thao tác cài đặt giống như cácphần mềm khác Phần mềm GoldWave xử lý âm thanh rất chuẩn, chỉ cần sử dụng vài

Hình 11

nút lệnh là chỉnh được 1 đoạn sound(âm thanh) theo ý muốn, phần mềm này còn có

phần thu âm nhưng tôi không giới thiệu, lý do là phức tạp hơn Windows Movie Maker

Tuy nhiên tất cả hai phần mềm này tôi không sử dụng được phiên bản bản quyền chỉ mang tính chất dùng thử, nên sử dụng các chức năng tối ưu của phần mềm cũng cón phần hạn chế Trong quá trình sử dụng nếu thấy hiệu quả tôi sẽ đăng kí mua để không vi phạm bản quyền và sử dụng có tính chuyên nghiệp hơn.

- Do sử dụng phần mềm không bản quyền nên khi thao tác trên GoldWave,GoldWave đòi hỏi Buy now hoặc khống chế một số thao tác

- Khi ghép nối theo kịch bản tất cả các đoạn âm thanh thành 1 đoạn sound mớidung lượng rất lớn nên dễ chiếm tài nguyên máy tính nhiều, hoặc file đó chạy thời gianquá 15 phút là không đảm bảo nên có thể cắt bỏ bớt 1 đoạn nào đó để sao cho thời gianphát nhỏ hơn 15 phút thì tốt nhất, thông thường chương trình phát thanh chiếm nhiềuthời gian là do phần nhạc chiếm nhiều, khi cắt làm sao âm thanh đoạn cuối cắt ra khôngdừng đột ngột vì dừng đột ngột sẽ gây khó chịu cho người nghe

- Bước thu âm rất quan trọng nên tôi chọn phòng thu vắng không có người nàokhác ngoài học sinh và tôi Ngoài ra tôi tạo 1 folder riêng lưu tất cả các file và bài nhạc

để tiện trong quá trình xử lý bằng phần mềm GoldWave

- Mua sắm, sử dụng trang thiết bị gồm: Dàn máy vi tính, dàn âm thanh(có thể tận dụng cùng nhà trường), USB, dây cắm loa vi tính và Microphone giá thị trường khoảng

Quy trình thực hiện theo đề tài của tôi sẽ góp phần cho TPT đội nhẹ nhàng hơnkhi thực hiện một chương trình phát thanh, TPT làm việc có tính khoa học và tính chínhxác, tính thẩm mĩ hơn, chủ động hơn trong khi thực hiện một chương trình phát thanh

Phạm vi sử dụng đề tài rộng rãi, nếu TPT tập huân cho ACPT và các Chi đội thìcác chương trình sẽ được các Chi đội tự làm, có thể hướng tới thi chương trình phátthanh măng non trên toàn Liên đội bằng cách làm này

Tuy nhiên hạn chế của đề tài là: Sử dụng phần mềm không được bản quyền, TPTlàm việc nhiều trên vi tính, lúc đầu chuẩn bị trang thiết bị tốn kém Đề tài in ấn bằngmáy in phun không màu nên các chi tiết thể hiện hình không đúng

Mặt dù đây là một vấn đề không có gì mới mẻ song tôi thiết nghĩ rằng đề tài nàycũng không phải là không cần thiết đối với những giáo viên TPT Đội chưa làm chươngtrình phát thanh măng non bằng phương pháp này

IV ĐỀ NGHỊ:

- Nhà trường tạo điều kiện mua sắm các thiết bị phục vụ cho chương trình phátthanh học đường như: Microphone có thiết bị lọc âm giá khoảng 600.000đ, đăng ký và

mua phần mềm GoldWave để không vi phạm bản quyền và phát huy tính năng của

GoldWave trong quá trình xử lý âm thanh Tạo điều kiện về kinh phí để trả tiền nhuậnbút cho các em học sinh là cộng tác viên…

- Các Liên đội bạn có nhu cầu thực hiện chương trình phát thanh măng non theo

hình thức này tôi sẵn sàng tập huấn miễn phí(Free).

V PHỤ LỤC:

- Đĩa CD gồm phần mềm GoldWave(phiên bản dùng thử).

- Sáng kiến kinh nghiệm(Hội đồng khoa học có thể chấm đề tài này trên máy tính

để thấy rõ các hình ảnh minh họa).

- Các bài phát thanh đã thực hiện

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO: Thông tin trên mạng internet, chương trình công

tác Đội và NGLL năm học 2009 – 2010

VII MỤC LỤC:

1 Đề tài: Các bước thực hiện một chương trình phát thanhmăng no 1

3

1 Các bước cơ bản trước khi thực hiện một chương trình

-Cách điều chỉnh các thông số để đạt kết quả tốt nhất trên Windows XP

Bài hướng dẫn cho những người đã chỉnh được stereo mix và hát được rồi, còn ai chưa chỉnh được stereo mix thì xin xem lại các bài hướng dẫn khác trên sàn nhạc nhé

Để thu âm không bị rè, tiếng trong ghi nhớ mấy điểm cốt yếu sau

 Đặt stereo mix nhỏ tối đa

 Tăng volume và wave tối đa

 Tăng volume trên flash tối đa

 Record level trên flash không vượt quá vạch đỏ để tránh rè

Bước 1

Lưu ý: Tắt Micro hoặc rút Micro ra Kéo tụt thanh Stereo mix (wave out mix) xuống, ko

phải tụt xuống hết, mà gần hết thôi (tụt xuống hết thì coi như hết cả thu luôn :D)

Một số trường hợp cột Stereo mix bị mờ ko kéo được, thì bên trái có cột Recording

để điều chỉnh âm lượng record tổng thể, lúc này mình kéo cái cột recording đấy thay cho cột Stereo mix bị mờ ko kéo được

Bước 2

Kéo thanh Volume và Wave lên hết cỡ