Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng, thì bức tranh trong thực tế[r]
Trang 1ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
MÔN THI: NGỮ VĂN
2009
2010
Câu 1 (1 điểm): Hoàng Lê nhất
thống chí của Ngô gia văn phái
và Đoạn trường tân thanh của
Nguyễn Du là những tác phẩm tiêu
biểu của văn học trung đại Việt
Nam Hãy giải thích nhan đề hai tác
phẩm trên
Câu 2 (1 điểm): Giải thích ý
nghĩa của các thành ngữ sau và cho
biết mỗi thành ngữ có liên quan đến
phương châm hội thoại nào:
a ông nói gà, bà nói vịt
b nói như đấm vào tai
Câu 3 (3 điểm): Viết văn bản
nghị luận (không quá một trang giấy thi) về chủ đề quê hương
Câu 4 (5 điểm): Phẩm
chất và số phận người phụ
nữ thời phong kiến qua nhân vật Vũ Nương
trong Chuyện người con gái Nam Xương của
Nguyễn Dữ
2010
2011
Câu 1: (1 điểm): Hãy chép chính
xác hai câu cuối trong Bài thơ về
tiểu đội xe không kính của Phạm
Tiến Duật Hai câu thơ ấy cho em
biết phẩm chất gì của người lính lái
xe trên tuyến đường Trường Sơn?
Câu 2: (1 điểm): Tìm thành phần
gọi – đáp trong câu ca dao sau và
cho biết lời gọi – đáp đó hướng đến
ai
"Bầu ơi thương lấy bí cùng - Tuy
rằng khác giống, nhưng chung một
giàn"
Câu 3: (3 điểm): Thể hiện mình
là một nhu cầu của lứa tuổi học sinh Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về cách thể hiện bản thân trong môi trường học đường
Câu 4: (5 điểm): Cảm
nhận về vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích truyện Lặng lẽ
Sa Pa của Nguyễn Thành Long (Sách giáo khoa Ngữ văn 9, tập một, trang 180 – 188)
2011
2012
Câu 1: ( 1 điểm): Trong truyện
ngắn Làng, Kim Lân đã xây dựng
tình huống truyện làm bộc lộ sâu
sắc tình yêu làng quê và lòng yêu
nước của nhân vật ông Hai Đó là
tình huống nào?
Câu 2: (1 điểm): "Kim vàng ai nỡ
uốn câu - Người khôn ai nỡ nói
nhau nặng lời" Câu ca dao trên
khuyên chúng ta điều gì? Điều đó
có liên quan tới phương châm hội
thoại nào?
Câu 3 (3 điểm): “Mẹ sẽ đưa
com đến trường, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con…” (Theo
Lí Lan, Cánh cổng trường mở ra)
Từ việc mẹ không “cầm tay”dắt con đi tiếp mà “buông tay” để con
tự đi, hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) bàn về tính tự lập
Câu 4: (5 điểm): Cảm
nhận về cảnh mùa xuân ở bốn câu thơ đầu và sáu câu thơ cuối của đoạn trích “ Cảnh ngày xuân”?
“Ngày xuân con én đưa thoi - Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi
Cỏ non xanh rợn chân trời
- Cành lê trắng điểm một vài bông hoa (….)
Tà tà bóng ngả về tây - Chị
em thơ thẩn dan tay ra về Bước dần theo ngọn tiểu khê - Lần theo phong cảnh
có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh - Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang (Nguyễn Du, Truyện Kiều)
2012 Câu 1: (1 điểm): Truyện Những Câu 3: (3 điểm): Trong loạt bài Câu 4: (5 điểm): Hãy
Trang 2NĂM VĂN – TIẾNG VIỆT NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
2013
ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê
được trần thuật từ nhân vật nào?
Nêu tác dụng của việc chọn ngôi kể
đó
Câu 2: (1 điểm):
"Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng
nói
Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ
Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa
Óng tre ngà và mềm mại như tơ
(Tiếng Việt - Lưu Quang
Vũ)
Tìm và gọi tên thành phần biệt
lập trong đoạn thơ trên Cho biết
thành phần ấy được dùng để làm gì
trong đoạn thơ?
trên báo Tuổi trẻ chủ nhật bàn về thế hệ gấu bông có đề cập hai hiện tượng:
1 Một cô bé mười lăm tuổi, được mẹ chở đi đánh cầu lông Xe hai mẹ con bị va quẹt, đồ đạc trên
xe văng tung tóe Người mẹ vội vàng gom nhặt, vài người đi đường cũng dừng lại phụ giúp còn
cô bé thờ ơ đứng nhìn Đợi mẹ nhặt xong mọi thứ, cô bé leo lên
xe và thản nhiên dặn: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!”
2 Một cậu học sinh khi được hỏi về ca sĩ nổi tiếng mà cậu hâm
mộ, cậu đã trả lời rất rành mạch
về cách ăn mặc, sở thích của ca sĩ
đó Nhưng khi được hỏi về nghề nghiệp, sở thích của cha mẹ cậu, cậu ta ấp úng, không trả lời được
Là người con trong gia đình, em hãy trình bày suy nghĩ về hai hiện tượng trên qua một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi)
chọn và phân tích một hoặc hai khổ thơ trong các bài thơ của chương trình văn học Việt Nam hiện đại lớp 9 để nêu bật vẻ đẹp con người Việt Nam
2013
2014
Câu 1: (1 điểm)
Truyện “Chiếc lược ngà” xoay
quanh một kỉ vật đơn sơ mà vô giá
nối hai cuộc gặp gỡ với ba con
người Nhưng vang vọng suốt cả
câu chuyện, suốt những quãng đời,
suốt những cuộc đời ấy chỉ có một
tiếng kêu, một tiếng kêu bình dị mà
thiêng liêng bậc nhất của cõi đời
này, ấy là tiếng…!
(Chu Văn Sơn, Phân tích – bình
giảng tác phẩm văn học)
Tiếng kêu bình dị mà thiêng liêng
bậc nhất” trong tác phẩm "Chiếc
lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng
được nhắc đến trong đoạn trích trên
là gì? Tiếng kêu ấy thể hiện tâm
trạng gì của nhân vật?
Câu 2: (2 điểm): Bạn trẻ trong
hình bên đã dùng ngôn ngữ chat,
ngôn ngữ teen khi giao tiếp với
người lớn, theo em bạn ấy đã vi
phạm phương châm hội thoại nào?
Nguyên nhân dẫn đến sự vi phạm
đó?
Câu 3: 3 điểm: Mùa hè này
những học trò nghèo của làng chài bãi ngang xã Phổ Châu, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, ngày nào cũng xuống biển bắt cua, sò, ốc để kiếm vài ngàn ít ỏi nuôi
mơ ước đến trường Từng giọt mồ hôi "non nớt" sớm rơi trên gành
đá, hòa vào lòng biển vì ước mong có được bộ sách, cái cặp
cho năm học mới Đồng hành với khát khao của con trẻ, những người nghèo của vùng đất này cũng nói với con: "Ăn khổ mấy
má cũng chịu, miễn con có sách
vở, quần áo mới tới trường là má vui rồi!" – (Theo Báo Thanh niên ngày 18/6/2013, "Ôm ước mơ đi
về phía biển") Hãy viết bài văn ngắn (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em đực gợi ra từ câu truyện trên
Câu 4: 5 điểm
- Không có kính rồi xe không có đèn – Không có mui xe, thùng xe có xước
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước – Chỉ cần trong
xe có một trái tim
(Phạm Tiến Duật – "Bài thơ về tiểu đội xe không kính")
- Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao (Thanh Hải – "Mùa xuân nho nhỏ")
Trình bày cảm nhận về một trong hai vấn đề sau:
1 Tình cảm của người Việt Nam đối với đất nước qua hai khổ thơ trên
2 Vẻ đẹp của hình ảnh ẩn
dụ trong hai khổ thơ trên
Trang 3NĂM VĂN – TIẾNG VIỆT NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
2014
2015
Câu 1: (2 điểm)
Tác phẩm nghệ thuật nào cũng
được xây dựng bằng những vật liệu
mượn ở thực tại Nhưng nghệ sĩ
không ghi lại cái đã có rồi mà còn
muốn nói một điều gì mới mẻ Anh
gửi vào tác phẩm một lá thư một
lời nhắn nhủ, anh muốn đem một
phần của mình góp vào đời sống
xung quanh.
(Nguyễn Đình Thi, Tiếng nói của
văn nghệ)
a Phân tích hai trong số các phép
liên kết về hình thức có trong đoạn
văn trên (1 điểm)
b Từ nhữnghiểu biết về đoạn văn
trên em hãy chuyển nhãng hình ảnh
nào được Viễn Phương mượn ở
thực tại để viết nên hai câu thơ sau?
Ông muốn gửi gắm tình cảm gì qua
hai câu thơ ấy? (1 điểm)
Ngày ngày dòng người đi trong
thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín
mùa xuân
(Viễn Phương, Viếng lăng Bác)
Câu 2: (3 điểm)
Việc quan sát, lắng nghe sẽ giúp
ta rút ra nhiều bài học ý nghĩa
- Nhìn thấy những nếp nhăn trên gương mặt cha, những giọt mồ hôi thấm trên vạt áo mẹ vì lo toan cho con cái ta rút ra bài học về đức hi sinh
- Cảm nhận những thay đổi của bản thân và thấy mình vững vàng sống có ý thức, có trách nhiệm hơn ta rút ra bài học vè sự trưởng thành
- Theo dõi tin tức về tình hình biển Đông và những hình ảnh thiết thực của nhân dân hướng về Trường Sa ta rút ra bài học về việc thể hiện lòng yêu nước một cách đúng đắn
Hãy viết bài văn (khoảng 02 trang giấy thi) trình bày những suy nghĩ của em về một trong ba bài học trên
Câu 3: (4 điểm)
- Mẫy chục năm rồi đển tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
(Bằng Việt – Bếp lửa)
- Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như núi Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc
(Y Phương – Nói với con)
2015
2016
Câu 1: (3 điểm): Đọc đoạn trích
sau và thực hiện các yêu cầu bên
dưới
(1) Đã lâu lắm rồi tôi và cả nhà
mới lại cùng nhau xem U23 Việt
Nam thi đấu bóng đá SEA Games
Lúc đội tuyển ra sân, tôi rất xúc
động khi quốc ca Việt Nam vang
lên Cả nhà tôi đã cùng hát theo, dù
các con tôi chưa thật thuộc nhưng
chúng vẫn buộc ba, mẹ phải đặt tay
lên ngực cho giống các cầu thủ
Lúc hát quốc ca, tôi có một cảm
giác thật khó tả Một điều gì đó
thiêng liêng dành cho Tổ quốc đang
dâng lên trong long tôi Hát quốc ca
làm cho ta có tinh thần mạnh mẽ,
truyền cho ta khí thế hừng hực để
sẵn sang bước vào trận đấu
(2) Khi đi học, tôi đã được hát
quốc ca mỗi khi chào cờ Bây giờ
hát lại, trong tôi vẫn dâng trào một
cảm xúc mãnh liệt Đó là niềm tự
Câu 2: (3 điểm)
Có những bạn trẻ chỉ biết mãi
mê dán hình thần tượng khắp nơi; chỉ biết đắm chìm trong sở thích của riêng mình;
Họ đâu thấy rằng bên cạnh họ có những người đang vì họ mà vất
vả, lo toan; có những người đã dành cho họ bao nhiêu yêu thương, trìu mến;
Những bạn trẻ ấy đâu biết rằng
họ đang sống vô cảm ngay trong chính gia đình mình.
Viết bài văn ngắn (khoảng 01
trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về vấn đề trên
Câu 3: (4 điểm)
- Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vả
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu (Trích "Sang thu" – Hữu Thỉnh)
Cảm nhận của em về bức tranh thiên nhiên trong hai khổ thơ trên Từ đó hãy liên hệ với một khổ thơ hoặc đoạn thơ khác về đề tài thiên nhiên mà em biết
để thấy được điểm găp gỡ của các tác giả khi viết về
đề tài này
Trang 4NĂM VĂN – TIẾNG VIỆT NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
hào và tình yêu quê hương, đất
nước Xem xong trận bóng đá, con
tôi lại hỏi “Khi nào Việt Nam đá
nữa vậy ba? Để con cùng ba mẹ hát
quốc ca”
(Theo Lê Văn Thu, Quốc ca Việt
Nam, báo Thanh Niên số ngày
8-6-2015)
a Xác định một phép liên kết
trong đoạn (2) (0,5 điểm)
b Tác giả đã có những cảm xúc gì
khi hát quốc ca Việt Nam? (0,5
điểm)
c Cho biết ý nghĩa của việc cả
gia đình tác giả cùng hát theo khi
quốc ca Việt Nam vang lên (1
điểm)
d Em có nhận xét gì về thực trạng
hát quốc ca của các bạn học sinh
trong nhà trường hiện nay? (1
điểm)
2016
2017
Câu 1: (3,0 điểm): Đọc văn bản
sau và thực hiện các yêu cầu bên
dưới:
Năm tháng qua đi, bạn sẽ nhận ra
rằng ước mơ không bao giờ biến
mất Kể cả những ước mơ rồ dại
nhất trong lứa tuổi học trò - lứa tuổi
bất ổn định nhất Nếu bạn không
theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại
một lúc nào đó, day dứt trong bạn,
thậm chí dằn bạn mỗi ngày
Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến
điều này ngay từ bây giờ?
Sống cuộc đời cũng giống như vẽ
một bức tranh vậy Nếu bạn nghĩ
thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu
bạn dự tính được càng nhiều màu
sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn
càng chắc chắn về chất liệu mà bạn
sử dụng, thì bức tranh trong thực tế
càng giống với hình dung của bạn
Bằng không, có thể nó sẽ là những
màu mà người khác thích, là bức
tranh mà người khác ưng ý, chứ
không phải bạn
Đừng để ai đánh cắp ước mơ của
bạn Hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng
nhất của mình, nó đang nằm ở nơi
sâu thẳm trong tim bạn đó, như một
ngọn núi lửa đợi chờ được đánh
Câu 2: (3,0 điểm)
Phải chăng chỉ có những điều ngọt ngào mới làm nêu yêu thương?
Em hãy viết bài văn ngắn (khoảng
01 trang giấy thi) trả lời cho câu hỏi trên
Câu 3: (4,0 điểm)
Trong truyện ngắn Lặng
lẽ Sa Pa, nhà văn Nguyễn Thành Long đã viết về nhân vật anh thanh niên như sau:
Anh hạ giọng, nửa tâm
sự, nửa đọc lại một điều rõ ràng đã ngẫm nghĩ nhiều:
- Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa Vả, khi ta làm việc, ta với công việc
là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắm liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất
nó đi, cháu buồn đến chết mất Còn người thì ai mà chả “thèm” hở bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với
Trang 5NĂM VĂN – TIẾNG VIỆT NGHỊ LUẬN XÃ HỘI NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
thức
(Theo Phạm Lữ Ấn, Nếu biết trăm
năm là hữu hạn, NXB Hội Nhà văn,
2012)
a Tìm thành phần phụ chú trong
văn bản trên và cho biết tác dụng
của thành phần ấy (0,5 điể)
b Xác định ít nhất một biện pháp
tu từ được sử dụng trong câu Sống
một cuộc đời cũng giống như vẽ
một bức tranh vậy và chỉ ra tác
dụng của biện pháp tu từ ấy (0,5
điểm)
c Nêu nội dung văn bản trên (1,0
điểm)
d Theo em, có phải lúc nào cũn
nên theo đuổi ước mơ? Trả lời
trong khoảng 3 – 5 dòng (1,0 điểm)
cháu thế đấy Bác lái xe đi,
về Lai Châu cứ đến đây dừng lại một lát Không vào “ốp” là cháu chạy xuống chơi, lâu thành lệ Cháu bỗng dưng tự hỏi: Cái nhớ xe, nhớ người ấy thật ra là cái gì vậy? Nếu
là nỗi nhớ phồn hoa đô hội thì xoàng Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan
lì nhất định không xuống
Ấy thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người
là gì?”
Anh xoay sang người con gái đang một mắt đọc cuốn sách, một mắt lắng nghe, chân cô đung đưa khe khẽ, nói:
- Và cô cũng thấy đấy, lúc nào tôi cũng có người trò chuyện Nghĩa là có sách ấy mà Mỗi người viết một vẻ
Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong đoạn trích trên Từ
đó, hãy liên hệ với hình ảnh của thế hệ trẻ trong một tác phẩm văn học khác hoặc trong thực tế đời sống để thấy được vẻ đẹp của sức trẻ Việt Nam