Ôn tập ĐƯờng Lối Cách mạng
Trang 1Câu 1: CM sự ra đời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? 1
Câu 2: Vì sao NAQ lại lựa chọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời hoạt động CM 1917 – 1920 4
Câu 3: Vì sao khi tìm ra con đường cứu nước, NAQ lại bắt tay ngay vào việc thành lập ĐCS? 5
Câu 4: Khó khăn lớn nhất trong Hội nghị thành lập Đảng? 6
Câu 5: Vì sao lấy tên ĐCSVN mà không phải là ĐCS Đông Dương? 6
Câu 6: Phân tích sự sáng tạo của NAQ trong Cương lĩnh? 7
Câu 7: Tính phổ biến và đặc thù trong quá trình ra đời ĐCSVN? 7
Câu 8: Vì sao phong trào yêu nước đóng vai trò quan trọng với sự ra đời ĐCSVN? 9
Câu 9: So sánh con đường cứu nước của NAQ với những con đường của các sĩ phu đi trước? 10
Câu 10: Hệ thống quan điểm về CM giải phóng dân tộc của NAQ trong những năm 20 - 30? 10
Câu 11: So sánh Cương lĩnh chính trị (2-1930) với Luận cương chính trị (10-1930)? Giải thích vì sao có sự khác nhau như vậy? 12
Câu 12: Trong hội nghị 10-1930, NAQ và tư tưởng của Người được đánh giá như thế nào? 12
Câu 13: Luận cương chính trị (10-1930) tác động như thế nào với phong trào CM vô sản thời kì 30 – 35? 12
Câu 14: Phân tích quá trình nhận thức và chỉ đạo thực hiện giải quyết mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ của Đảng 1930 - 1945? 13
Câu 15: Làm rõ quá trình nhận thức và chỉ đạo tập hợp lực lượng của Đảng 1930 -1945? 16
Câu 16: Phân tích vị trí và mối quan hệ của CM XHDC miền Bắc và CM DCND miền Nam? 18
Câu 17: Phân tích đặc điểm cơ bản mô hình kinh tế tổng quát – KT VN thời quá độ? 20
Câu 18: Phân tích vai trò của Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các tổ chức đơn vị XH trong hệ thống chính trị VN? 21
Câu 19: Phân tích vai trò nguồn lực con người trong quá trình CNH – HĐH? Vì sao đó là động lực cho phát triển nhanh và bền vững? 22
Câu 20: Phân tích quan điểm ĐH IX: “Con đường CNH ở VN cần và có thể rút ngắn thời gian so với các nước đi trước”? Tại sao CNH VN phải gắn với phát triển KT tri thức và hội nhập KT quốc tế? .22
Câu 21: Phân tích quan điểm HNTW 2: “Cùng với giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu”? giải pháp nào để giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu? 23
Câu 22: Vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa VN trong bồi dưỡng phát huy nhân tố con người? 24
Câu 23: Phân tích quan điểm của HNTW 9, khóa 10 (2004): “Phát triển văn hóa đồng bộ phát triển kinh tế”? 24
0
Trang 2CÂU HỎI ÔN TẬP
1 Hoàn cảnh quốc tế cuối TK XIX – đầu TK XX
a Sự chuyển biến của CNTB và hậu quả của nó
Từ cuối TK XIX, CNTB đã chueyern từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền (đế quốc chủ nghĩa).Các nước TB đế quốc, bên trong thì tăng cường bóc lột nhân dân lao động, bên ngoài thì xâm lược và áp bứcnhân dân các dân tộc thuộc địa Sự thống trị tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc làm cho đời sống nhân dân lao độngcác nước trở nên cùng cực Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân ngày càng gay gắt,phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ ở các nước thuộc địa
b Ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin
Vào giữa TK XIX, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân phát triển mạnh, đặt ra yêu cầu bứcthiết phải có hệ thống lí luận khoa học với tư cách là vũ khí tư tưởng của giai cấp công nhân trong cuộc đấutranh chống CNTB Trong hoàn cảnh đó, chủ nghĩa Mác ra đời, về sau được Leenin phát triển và trở thành chủnghĩa Mác – Lênin
Chủ nghĩa Mác – Lênin chỉ rõ, muốn giành được thắng lợi trong cuộc đấu tranh thực hiện sứ mệnh lịch
sử của mình, giai cấp công nhân phải lập ra Đảng CS Sự ra đời của Đảng CS là yêu cầu khách quan đáp ứngcuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống áp bức, bóc lột Tuyên ngôn của ĐCS (1848) xác định: nhữngnhiệm vụ có tính qui luật mà chính đảng của giai cấp công nhân cần thực hiện là: tổ chức, lãnh đạo cuộc đấutranh của giai cấp công nhân để thực hiện mục đích giành lấy chính quyền và xây dựng XH mới Đảng phải luônđứng trên lập trường của giai cấp công nhân Đảng phải đại biểu cho quyền lợi của toàn thể nhân dân lao động.Chủ nghĩa Mác – Lênin đã lay chuyển, lôi cuốn quần chúng nhân dân và cả những phần tử ưu tú, tích cực ở cácnước thuộc địa vào phong trào cộng sản
Kể từ khi chủ nghĩa Mác – Lênin được truyền bá vào Việt Nam, phong trào yêu nước và phong tràocông nhân phát triển mạnh mẽ theo khuynh hướng cách mạng vô sản, dẫn tới sự ra đời của các tổ chức cộng sản
ở VN NAQ đã vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn CM VN, sáng lập raĐCSVN Chủ nghĩa Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng của ĐCSVN
c Tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga
Năm 1917, CM Tháng Mười Nga giành được thắng lợi Với thắng lợi này, chủ nghĩa Mác – Lênin từ lýluận đã trở thành hiện thực, đồng thời mở đầu một thời đại mới “thời đại CM chống đế quốc, thời đại giải phóngdân tộc” Cuộc CM này cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân các nước Đốivới các dân tộc thuộc địa, Cách mạng Tháng Mười đã nêu tấm gương sáng trong việc giải phóng dân tộc bị ápbức “Cách mệnh Nga dạy chúng ta rằng muốn cách mệnh thành công thì phải lấy dân chúng (công nông) làmgốc, phải có Đảng vững mạnh, phải bền gan, phải hy sinh, phải thống nhất”
d Sự ra đời của Quốc tế CS và hàng loạt các ĐCS ở các nước trên thế giới
Thắng lợi của cuộc CMT10 Nga là một trong những động lực thúc đẩy sự ra đời của nhiều ĐCS: ĐCSĐức, Hunggari (1918), ĐCS Mỹ (1919), ĐCS Anh, Pháp (1920), ĐCS Trung Quốc, Mông Cổ (1921), ĐCSNhật Bản (1922)
Tháng 3-1919, Quốc tế CS (Quốc tế III) được thành lập Sự ra đời của Quốc tế CS có ý nghĩa thúc đẩy
sự phát triển mạnh mẽ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương vềvấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin được công bố tại Đại hội II Quốc tế CS vào năm 1920 đã chỉ ra
Trang 3phương hướng đấu tranh giải phóng các dân tộc thuộc địa, mở ra con đường giải phóng các dân tộc bị áp bứctrên lập trường cách mạng vô sản.
Đối với VN, Quốc tế CS có vai trò quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin và thành lậpĐCSVN NAQ không những đánh giá cao sự kiện ra đời của Quốc tế CS đối với phong trào cách mạng TG, màcòn nhấn mạnh vai trò của tổ chức này đối với CM VN “An Nam muốn cách mệnh thành công, thì tất phải nhờ
Đệ tam quốc tế”
2 Hoàn cảnh trong nước:
a Xã hội Việt Nam dưới sự thống trị của thực dân Pháp
*Chính sách cai trị của thực dân Pháp
Năm 1858, TD Pháp nổ súng xâm lược VN, sau đó từng bước thiết lập bộ máy thống trị ở VN
- Chính trị: áp đặt chính sách cai trị thực dân, tước bỏ quyền lực đối nội và đối ngoại của chính quyền PK
nhà Nguyễn; thực hiện chuyên chế chính trị, chia để trị: chia VN thành 3 xứ: Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ vàthực hiện ở mỗi kỳ một chế độ cai trị riêng; đàn áp tất cả các cuộc đấu tranh
- Kinh tế: thực hiện chính sách vơ vét, bóc lột nặng nề: duy trì nề sản xuất PK (nông nghiệp, nhỏ lẻ, manh
mún, lạc hậu), tiến hành cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền; đầu tư khai thác tài nguyên; xây dựng một số cơ
sở công nghiệp; xây dựng hệ thống đường giao thông, bến cảng phục vụ cho khai thác thuộc địa của TD Pháp
- Văn hóa: thực hiện chính sách nô dịch, ngu dân; dung túng, duy trì các thủ tục lạc hậu , đầu độc dân ta
bằng rượu cồn, thuốc phiện , không cho dân ta có quyền tự do học tập, bắt dân ta phải sống trong cảnh ngu dốttăm tối
* Hệ quả của chính sách cai trị đó đối với VN
- Kinh tế: làm cho nền KT nước ta ngày càng lạc hậu, què quặt, hoàn toàn lệ thuộc vào nền kinh tế Pháp.
- Xã hội: làm thay đổi tính chất xã hội, làm mâu thuẫn mới nảy sinh.
- Giai cấp: làm kết cấu giai cấp cũ bị phá vỡ, hình thành thêm các giai cấp mới: công nhân, tư sản
Địa chủ: đại đa số câu kết với Pháp tăng cường bóc lột, áp bức nông dân, tuy nhiên, cũng có 1 bộ phận
có lòng yêu nước, căm thù TD
Nông dân: là lực lượng đông đảo nhất trong XH, bị TD và PK áp bức, bóc lột nặng nề, do đó, tích cực
tham gia đấu tranh giành lại ruộng đất và quyền sống tự do
Công nhân: ra đời từ cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, đa số xuất thân từ nông
dân, bị PK, đế quốc bóc lột Đặc điểm nổi bật của giai cấp này là: “ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc VN, vàvừa lớn lên nó đã sớm tiếp thụ ánh sáng cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, nhanh chóng trở thành một lựclượng chính trị tự giác, thống nhất khắp Bắc Trung Nam ”
Tư sản: gồm tư sản công nghiệp, tư sản thương nghiệp , bị tư sản Pháp cạnh tranh, chèn ép và không
đủ điều kiện để lãnh đạo cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ đi đến thành công
Tiểu tư sản: gồm học sinh, trí thức, viên chức và những người làm nghề tự do Đây là lực lượng có
lòng yêu nước, căm thù đế quốc, thực dân, lại chịu ảnh hưởng của những tư tưởng tiến bộ từ bên ngoài truyềnvào, vì vậy, có tinh thần cách mạng cao
Chính sách thống trị của TD Pháp đã tác động mạnh mẽ đến XH VN trên tất cả các lĩnh vực Trong XH
VN lúc này, ngoài mâu thuẫn cơ bản giữa nhân dân, chủ yếu là nông dân với giai cấp địa chủ PK, đã nảy sinh mâu thuẫn vừa cơ bản, vừa chủ yếu và ngày càng gay gắt trong đời sống dân tộc, đó là: mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân VN với TD Pháp xâm lược Tính chất của XH VN là XH thuộc địa, nửa PK Trong đó, chống đế quốc, giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu.
b Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản cuối TK XIX – đầu TK XX
Trước sự xâm lược của TD Pháp, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc theo khuynh hướng PK và tư sảndiễn ra mạnh mẽ, tiêu biểu là:
- Phong trào Cần Vương (1885 – 1896): ngày 13-7-1885, vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương Phongtrào phát triển mạnh ở nhiều địa phương 1-1-1888, vua Hàm Nghi bị bắt, phong trào đi vào thời kì thoái trào
- Khởi nghĩa Yên Thế (1884 – 1913): đã đánh thắng Pháp nhiều trận và gay cho chúng nhiều khó khăn,thiệt hại Cuộc KN diễn ra rất sôi nổi, nhiệt thành nhưng còn mang nặng cốt cách phong kiến, không nhận thức
2
Trang 4được tính chất thời đại thay đổi, vì vậy, không có được con đường, cách thức, biện pháp, phương pháp, đặc biệt
là giai cấp lãnh đạo phù hợp
Trong Chiến tranh TG lần I (1914 – 1918), các cuộc KN vũ trang chống Pháp vẫn tiếp diễn nhưng đềukhông thành công Các thất bại đó đã chứng tỏ giai cấp PK và hệ tư tưởng PK không đủ điều kiện để lãnh đạophong trào yêu nước, giải quyết thành công nhiệm vụ dân tộc ở VN
Ngoài ra, đầu TK XX, phong trào yêu nước dưới sự lãnh đạo của tầng lớp sĩ phu tiến bộ chịu ảnh hưởngcủa tư tưởng dân chủ tư sản cũng diễn ra sôi nổi
- Phan Bội Châu là đại diện của xu hướng bạo động với phong trào Đông du Ông chủ trương dùng biệnpháp bạo động để đánh đuổi thực dân Pháp khôi phục nền độc lập cho dân tộc Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất củaông là chủ trương dựa vào Nhật để đuổi Pháp Sau này, trong tác phẩm Những mẩu chuyện về đời hoạt độngcủa Hồ Chủ tịch, Trần Dân Tiên đã nhận xét con đường đó chẳng khác gì “đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”.Chính vì vậy, con đường cứu nước của Phan Bội Châu đã không thành công Mặc dù, vào nửa đầu thập kỷ 20của thế kỷ XX, Phan Bội Châu chịu ảnh hưởng của CMT10 Nga, “Ông cũng có cảm tình với nước Nga Xô viết,CNXH và có ý đặt hy vọng vào NAQ” NAQ đánh giá “Phan Bội Châu là tiêu biểu cho chủ nghĩa quốc gia”
- Phan Châu Trinh là đại biểu cho xu hướng cải cách với phong trào Duy tân, chủ trương vận động cảicách văn hóa, xã hội; động viên lòng yêu nước trong nhân dân; đả kích bọn vua phong kiến thối nát, đề xướng
tư tưởng dân chủ tư sản; thực hiện khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, mở mang dân quyền; phản đối đấutranh vũ trang và cầu viện nước ngoài Hạn chế lớn của Phan Châu Trinh là đường lối cải lương phản đối bạođộng (“bạo động tắc tử”) và muốn dựa vào Pháp để chống phong kiến Con đường cứu nước của Phan ChâuTrinh đã thất bại, vì sai lầm chẳng khác gì “xin giặc rủ lòng thương”
Lòng yêu nước và gương hoạt động của hai cụ Phan đã cổ vũ nhân dân ta qua nhiều thế hệ Phan Bội Châu
và Phan Châu Trinh có điểm giống nhau là chưa tiếp cận được xu thế của thời đại mới, do đó không tìm ra conđường cứu nước mới, con đường giành độc lập triệt để do nhân dân lao động làm chủ đất nước, lấy sức ta mà tựgiải phóng cho ta
Ngoài ra, trong thời kì này cũng có nhiều phong trào đấu tranh khác như: Đông kinh nghĩa thục (1907),phong trào “tẩy chay Khách trú” (1919), phong trào chống đọc quyền xuất khẩu ở Sài Gòn (1923)
Thất bại của phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản đã nói lên một sự thật: con đường dânchủ tư sản cũng không cứu được nước Ở nước thuộc địa, nửa phong kiến Việt Nam, giai cấp tư sản dân tộc cóvai trò nhất định trong sự nghiệp cứu nước, nhưng họ chỉ có thể phát huy vai trò đó đối với sự giúp đỡ củaĐảng, của giai cấp công nhân
Mặc dù thất bại, nhưng sự phát triển mạnh mẽ của phong trào yêu nước cuối TK XIX đầu TK XX có ýnghĩa rất quan trọng Nó là sự tiếp nối truyền thống yêu nước, kiên cường bất khuất vì độc lập tự do của dân tộc
VN và chính sự phát triển của phong tào yêu nước đã tạo cơ sở XH thuận lợi cho việc tiếp nhận chủ nghĩa Mác– Lênin, quan điểm cách mạng HCM Phong trào yêu nước trở thành một trong ba nhân tố (nguồn gốc) dẫn đến
sự ra đời của ĐCSVN
Sự thất bại của các phong trào đấu tranh cuối TK XIX - đầu TK XX đã chứng tỏ con đường cứu nước theo
hệ tư tưởng PK và hệ tư tưởng tư sản đã bế tắc Cách mạng VN lâm vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc vềđường lối, về giai cấp lãnh đạo Nhiệm vụ lịch sử đặt ra là phải tìm một con đường cách mạng mới, với một giaicấp có đủ tư cách đại biểu cho quyền lợi của dân tộc, của nhân dân, có đủ uy tín và năng lực để lãnh đạo cuộc
CM dân tộc, dân chủ đi đến thành công Vì vậy, 1911, NAQ ra đi tìm đường cứu nước
- 7/1920: NAQ đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa củaLênin Người tìm thấy trong đó lời giải đáp về con đường giải phóng cho nhân dân VN Kể từ đây, NAQ đã đếnvới chủ nghĩa Mác – Lênin
- 12/1920: NAQ bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế CS và tham gia thành lập ĐCS Pháp Sự kiện nàyđánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người – từ người yêu nước trở thành người cộngsản và tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nàokhác con đường cách mạng vô sản” Và cũng từ việc nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lênin, Người đã học đượcmột bài học rất quan trọng mà NAQ cho rằng cần phải thực hiện ngay: một phong trào muốn thành công, trước
Trang 5hết phải có Đảng CM Đảng có vững thì CM mới mạnh Vì lẽ đó, cùng với việc thực hiện nhiệm vụ đối vớiphong trào công sản quốc tế, NAQ xúc tiến truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, vạch phương hướng chiến lượccách mạng VN và chuẩn bị điều kiện để thành lập ĐCSVN.
Câu 2: Vì sao NAQ l i l a ch n con đ ại lựa chọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ự ra đời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ười của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ng CM vô s n? CM 3 b ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ước ngoặt quan trọng c ngo t quan tr ng ặt quan trọng ọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng trong cu c đ i ho t đ ng CM 1917 – 1920 ộc đời hoạt động CM 1917 – 1920 ời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ại lựa chọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ộc đời hoạt động CM 1917 – 1920
Trả lờiTrên lộ trình tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã trải qua những bước ngoặt lớn
Một là: Nhận ra hạn chế của các nhà yêu nước đương thời
NAQ rất khâm phục tinh thần yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám, nhưngkhông đồng ý đi theo con đường của một người nào Trong khi nhiều người còn ngưỡng mộ CM tư sản, Người
đã vượt qua sự hạn chế tầm nhìn của họ, đi tìm con đường cứu nước khác
Nhận xét về con đường cứu nước của các bậc tiền bối:
- Phan Bội Châu là đại diện của xu hướng bạo động Ông chủ trương dùng biện pháp bạo động để đánhđuổi thực dân Pháp khôi phục nền độc lập cho dân tộc Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất của ông là chủ trương dựavào Nhật để đuổi Pháp Sau này, trong tác phẩm Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, TrầnDân Tiên đã nhận xét con đường đó chẳng khác gì “đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau” Chính vì vậy, conđường cứu nước của Phan Bội Châu đã không thành công Mặc dù, vào nửa đầu thập kỷ 20 của thế kỷ XX, PhanBội Châu chịu ảnh hưởng của CMT10 Nga, “Ông cũng có cảm tình với nước Nga Xô viết, CNXH và có ý đặt
hy vọng vào NAQ” NAQ đánh giá “Phan Bội Châu là tiêu biểu cho chủ nghĩa quốc gia”
- Phan Châu Trinh là đại biểu cho xu hướng cải cách, với chủ trương vận động cải cách văn hóa, xã hội;động viên lòng yêu nước trong nhân dân; đả kích bọn vua phong kiến thối nát, đề xướng tư tưởng dân chủ tưsản; thực hiện khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, mở mang dân quyền; phản đối đấu tranh vũ trang và cầuviện nước ngoài Hạn chế lớn của Phan Châu Trinh là đường lối cải lương phản đối bạo động (“bạo động tắctử”) và muốn dựa vào Pháp để chống phong kiến Con đường cứu nước của Phan Châu Trinh đã thất bại, vì sailầm chẳng khác gì “xin giặc rủ lòng thương”
Lòng yêu nước và gương hoạt động của hai cụ Phan đã cổ vũ nhân dân ta qua nhiều thế hệ Phan Bội Châu
và Phan Châu Trinh có điểm giống nhau là chưa tiếp cận được xu thế của thời đại mới, do đó không tìm ra conđường cứu nước mới, con đường giành độc lập triệt để do nhân dân lao động làm chủ đất nước, lấy sức ta mà tựgiải phóng cho ta
Thất bại của phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản đã nói lên một sự thật: con đường dânchủ tư sản cũng không cứu được nước Ở nước thuộc địa, nửa phong kiến Việt Nam, giai cấp tư sản dân tộc cóvai trò nhất định trong sự nghiệp cứu nước, nhưng họ chỉ có thể phát huy vai trò đó đối với sự giúp đỡ củaĐảng, của giai cấp công nhân
Hai là: Tìm ra chỗ hạn chế của cách mạng dân chủ tư sản là những cuộc cách mạng không giải phóng được
công nông và quần chúng lao động, nói cách khác cách mạng dân chủ tư sản là cuộc cách mạng không triệt để
Ngày 6-7-1911, Nguyễn Tất Thành đến cảng Mácxây Nước Pháp lúc đó nổi tiếng với cuộc cách mạng
tư sản Pháp thành công, với khẩu hiệu đề ra là tự do – bình đẳng – bác ái Và nước Pháp tuyên bố với thế giớisang để bảo hộ Việt Nam, sang khai hóa cho người Việt Nam Nhưng liệu điều đó có đúng không? Nhưng khiđặt chân lên bến cảng Mácxây, những cảnh tượng đầu tiên mà Người nhìn thấy là những cảnh lầm than, cơ cực,lao động vất vả của những người dân nghèo trên bến cảng Mácxây Điều đó khiến Nguyễn Ái Quốc buộc lòngphải đặt ra câu hỏi: “Tại sao người Pháp không “khai hóa” đồng bào của họ trước khi đi “khai hóa” chúng ta?”Làm thuê trên chiếc tàu đi vòng quanh châu Phi, tận mắt trông thấy những cảnh khổ cực, chết chóc củangười da đen dưới roi vọt của bọn thực dân, Nguyễn Tất Thành nghĩ: Đối với bọn thực dân, tính mạng củangười thuộc địa, da vàng hay da đen cũng không đáng một xu
Giữa tháng 12-1912, Nguyễn Tất Thành tới nước Mỹ, Người dành một phần thời gian để lao động kiếmsống, còn phần lớn thời gian dành cho học tập, nghiên cứu Cách mạng tư sản Mỹ năm 1776, và đặc biệt là Bản
4
Trang 6Tuyên ngôn độc lập với khẩu hiệu: Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ nhữngquyền không ai có thể chối bỏ Khi thăm pho tượng Nữ thần Tự do, Nguyễn Tất Thành ghi vào đó một câu nóirất hay: Nữ thần Tự do đứng ở trên cao, vươn tầm mắt ra xa, tỏa ánh hào quang rực rỡ, liệu có trông thấy nhữngcảnh lầm than, cơ cực, rách rưới cho người dân da đen, da vàng dưới chân mình không?
Cuối năm 1913, Nguyễn Tất Thành từ Mỹ sang Anh và cuối năm 1917 trở lại Pháp
Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) giết hại biết bao sinh mạng, phá hủy vô vàn của cải (16 triệungười chết và mất tích, 21 triệu người bị thương, chiến phí gần 200 tỉ đôla) Qua đó, NAQ càng hiểu thêm bảnchất của CNTB
Qua quá trình nghiên cứu, xem xét Cách mạng tư sản Mỹ (1776) và Cách mạng tư sản Pháp (1789) đã giúpNAQ học hỏi được nhiều điều Tuy vậy, Người vẫn đánh giá những cuộc cách mạng tư sản là “những cuộc cáchmạng không đến nơi”, “không triệt để”, tiếng là tự do, độc lập nhưng trong thì bóc lột công nông, ngoài thì bóclột thuộc địa Cho nên, các cuộc cách mạng đó thành công nhiều năm rồi, nhưng công nhân, nông dân vẫn muốnlàm thêm một cuộc cách mạng nữa để giải phóng cho mình
Chiến tranh kết thúc, các nước thắng trận họp Hội nghị hòa bình ở Vécxây (Pháp) để chia phần Thay mặtHội những người Việt Nam yêu nước, NAQ gửi đến Hội nghị bản yêu sách 8 điểm Trong khi chờ đợi giảiquyết vấn đề dân tộc tự quyết, Người chỉ đề cập những yêu sách “tối thiểu” và “cấp thiết” Tổng thống MỹUynxơn (Wilson), tác giả chương trình 14 điểm với chiêu bài dân tộc tự quyết cũng có mặt ở Hội nghị Nhưngnhững yêu sách dù khiêm tốn của Người không được Hội nghị đáp ứng
Sự kiện này đã giúp NAQ hiểu rõ “chủ nghĩa Uynxơn chỉ là một trò bịp bợm lớn ” Các dân tộc thuộc địamuốn giải phóng cho mình thì phải tự đem sức ra mà giải phóng cho mình Những lời tuyên bố tự do của nhàchính trị tư sản trong lúc chiến tranh thực ra chỉ là những lời đường mật để lừa bịp các dân tộc Muốn giảiphóng, các dân tộc chỉ có thể trông cậy vào mình, trông cậy vào lực lượng của bản thân mình Đầu năm 1919,NAQ gia nhập Đảng Xã hội Pháp, một đảng tiến bộ hồi bấy giờ, Người có dịp tiếp xúc, hoạt động với nhiều nhàchính trị nổi tiếng ở Pháp NAQ tìm hiểu và hoạt động trong phong trào công nhân, liên lạc và hoạt động cùngvới nhiều nhà cách mạng ở nhiều thuộc địa Pháp
Ba là: Đi theo con đường của Cách mạng Tháng Mười Nga, đi theo Quốc tế Cộng sản.
Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thắng lợi là sự kiện chính trị lớn nhất của thế kỷ XX, mở ra thờiđại mới trong lịch sử loài người, thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới, thời đại thắnglợi của cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười đặt ra sự lựa chọn mới đối với những người cách mạng Việt Nam:độc lập dân tộc cho một số ít người hay cho đại đa số người? Độc lập dân tộc đi lên CNTB hay độc lập dân tộc
có vững thì thuyền mới chạy
Ngay từ khi tìm được chủ nghĩa Mác – Lênin, NAQ đã nắm vững quy luật, Đảng có vững cách mệnh mớithành công Muốn cho Đảng vững phải làm cho trong Đảng ai cũng hiểu, ai cũng theo chủ nghĩa ấy (chủ nghĩaMác – Lênin) Đảng không có chủ nghĩa như người không có trí khôn
Trang 7Câu 4: Khó khăn l n nh t trong H i ngh thành l p Đ ng? ớc ngoặt quan trọng ất yếu khách quan? ộc đời hoạt động CM 1917 – 1920 ị thành lập Đảng? ập ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng
Trả lời:
Trước khi có Hội nghị thành lập Đảng, thì có sự ra đời của 3 tổ chức CS Đảng Và từ 3 tổ chức CS này thìĐCSVN ra đời Trước khi NAQ bắt tay vào hợp nhất 3 tổ chức này thì trên thực tế 3 tổ chức này đã ngồi vớinhau rồi Tuy nhiên, mặc dù đã bàn bạc, thảo luận, trao đổi rồi nhưng vẫn không thể hợp nhất được bởi vì cáikhoảng cách lớn nhất giữa họ lúc này đó là: cái sự cứng nhắc và bảo thủ Ba tổ chức với tuyên ngôn, cương lĩnh,điều lệ khác nhau
- Đông Dương CS Đảng: tuyên ngôn nêu rõ: Đảng CS Đông Dương tổ chức đại đa số và thực hành công
nông liên hiệp mục đích để đánh đổ đế quốc chủ nghĩa; đánh đổ TBCN; diệt trừ chế độ PK; giải phóng côngnông; thực hiện XH bình đẳng, tự do, bác ái, tức là XH Cộng sản
- An Nam CS Đảng: Điều lệ của Đảng có viết: “Ai tin theo chương trình của Quốc tế CS, hăng hái phấn
đấu trong một bộ phận đảng, phục tùng mệnh lệnh đảng và góp nguyệt phí, có thể cho vào đảng được
- Đông Dương CS Liên đoàn: Tuyên đạt của Đảng nêu rõ: “Đông Dương Cộng sản Liên đoàn lấy chủ
nghĩa cộng sản làm nền móng, lấy công, nông, binh liên hiệp làm đối tượng vận động cách mệnh để thực hànhvận động cách mệnh cộng sản trong xứ Đông Dương, làm cho xứ sở của chúng ta hoàn toàn độc lập, xóa bỏ nạnngười bóc lột áp bức người, xây dựng chế độ công nông chuyên chính tiến lên cộng sản chủ nghĩa trong toàn xứĐông Dương”
Nhưng tổ chức nào cũng muốn giữ nguyên tên của mình, điều lệ của mình, tuyên ngôn, cương lĩnh củamình và yêu cầu các tổ chức còn lại phải gia nhập vào tổ chức của mình Chính vì vậy không thể hợp nhất đượcvới nhau Mặc dù đều giương cao ngọn cờ chống đế quốc, phong kiến, xây dựng chủ nghĩa cộng sản ở VN,nhưng ba tổ chức cộng sản trên đây hoạt động phân tán, chia rẽ đã ảnh hưởng xấu đến phong trào cách mạng ởViệt Nam lúc này Những người cộng sản của ba tổ chức này đã đánh giá nhau không đúng và chưa nhận thứcđược hiện tượng phân tán và chia rẽ về tổ chức của phong trào cộng sản sẽ dẫn đến những nguy cơ gì Vì vậy,việc khắc phục sự chia rẽ, phân tán giữa các tổ chức cộng sản là yêu cầu khẩn thiết của cách mạng nước ta, lànhiệm vụ cấp bách trước mắt của tất cả những người cộng sản VN Đó cũng là khó khăn lớn nhất cho NAQtrong việc hợp nhất ba tổ chức cộng sản nói trên Qua đó, ta cũng thấy được vai trò to lớn của NAQ đối với sự
ra đời của ĐCSVN Trong một thời gian rất ngắn mà Người đã làm được những việc hết sức to lớn Có lẽ phải
có một tầm trí tuệ, một ý chí quyết tâm và phải có một tầm ảnh hưởng rất lớn mới có thể làm được những việcnhư vậy trong một thời gian rất ngắn
Câu 5: Vì sao l y tên ĐCSVN mà không ph i là ĐCS Đông D ất yếu khách quan? ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ương? ng?
Trả lời:
- Thiếu cơ sở thực tế: tại Lào và Campuchia, phong trào CM vô sản chưa có và chưa phát triển Còn ởViệt Nam để chuẩn bị cho sự ra đời của ĐCSVN đã phải trải qua một quá trình chuẩn bị lâu dài, kĩ càng về tưtưởng – chính trị, tổ chức, cho sự truyền bá chủ nghĩa Mác – Leenin vào VN
- Về mặt quốc tế: theo nguyên tắc, những người hoạt động CM trên phạm vi toàn cầu phải luôn luôn tôntrọng quyền tự quyết của tất cả các dân tộc Nhưng trong khi đó, trong Hội nghị thành lập Đảng không có sựtham gia của đại biểu Lào và Campuchia mà chỉ có đại biểu của VN Cho nên, không có lí do gì để thành lậpĐảng CS Đông Dương mà NAQ vẫn quyết định thành lập ĐCSVN
Câu 6: Phân tích s sáng t o c a NAQ trong C ự ra đời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ại lựa chọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ủa ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ương? ng lĩnh?
Trả lời:
Tính đúng đắn, sáng tạo của Cương lĩnh được thể hiện ở những vấn đề sau:
Về cơ sở lí luận: Cương lĩnh đã dựa trên nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin, một hệ thống lí luậntiến bộ đúng đắn và khoa học
Cương lĩnh khẳng định cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: Cách mạng tư sản dân quyền vàCách mạng xã hội chủ nghĩa Hai giai đoạn cách mạng này kế tiếp nhau, không có bức tường nào ngăn cách
6
Trang 8Cương lĩnh chủ trương: “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Qua
đó, ta thấy rằng: ngay từ đầu, Đảng ta đã nhận thức rõ con đường phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam làkết hợp và gương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Đây là điều hoàn toàn đúng đắn vì nóphù hợp với hoàn cảnh cụ thể của lịch sử nước ta Đồng thời, chúng ta cũng thấy được sự vận dụng sáng tạo vàhợp lí lí luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác-Lênin
Cương lĩnh khẳng định, nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền ở nước ta là chống đế quốc và chốngphong kiến Điều này cũng thể hiện tính đúng đắn và sáng tạo của Cương lĩnh Tính đúng đắn và sáng tạo thểhiện ở chỗ Cương lĩnh đã giải quyết đúng hai mâu thuẫn cơ bản của xã hội Việt Nam và vận dụng sáng tạo chủnghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh cụ thể ở Việt Nam Mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam lúc đó là: Mâuthuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược; mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ phongkiến Cách mạng Việt Nam muốn đi đến thắng lợi phải giải quyết thành công hai mâu thuẫn đó, nghĩa là phảihoàn thành hai nhiệm vụ mà Cương lĩnh đã đề ra
Về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ trên, Cương lĩnh đã đề cao vấn đề dân tộc hơn vấn đề đấu tranh giai cấp
và chống phong kiến là đúng đắn và sáng tạo Vì: Xã hội Việt Nam lúc đó có hai mâu thuẫn như vừa nêu trên,nhưng mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp là mâu thuẫn bao trùm, chi phối việc giải quyết cácmâu thuẫn khác, vấn đề giải phóng dân tộc là vấn đề bức xúc nhất
Về lực lượng cách mạng, Cương lĩnh xác định, ngoài giai cấp công nhân, thì cách mạng “phải hết sức liênlạc với tiểu tư sản, trí thức và trung nông…để kéo họ về phe vô sản giai cấp Còn đối với phú nông, trung, tiểuđịa chủ và tư bản An Nam mà chưa lộ rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít ra cũng làm cho trung lập”.Như vậy, ngoài công nhân và nông dân là hai lực lượng chính của cách mạng, Cương lĩnh chủ trương phải tranhthủ các lực lượng khác: tư sản dân tộc, tiểu tư sản, trung tiểu địa chủ các loại Điều đó hoàn toàn phù hợp vớithực tế của lịch sử Việt Nam Vì các giai cấp khác ngoài công nhân và nông dân, có một số bộ phận khác cũng
có tinh thần yêu nước, như: Tư sản dân tộc, tiểu tư sản, địa chủ yêu nước…, vì thế, cần phải tranh thủ kéo họ vềphe cách mạng Đó cũng là vấn đề thể hiện sự ưu tiên hơn cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc của Cương lĩnh,điều hoàn toàn hợp lí và đúng đắn
Cương lĩnh đã xác định đúng đắn vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng: Cách mạng muốn thắng lợiphải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, một chính đảng của giai cấp công nhân
Cương lĩnh khẳng định, cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới Đây cũng là một nộidung thể hiện tính đúng đắn và sáng tạo của Cương lĩnh Vì: giai cấp tư sản ở các nước, trong thực tế đã cấu kếtvới nhau để đàn áp phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân ở chính quốc và phong trào đấu tranh giảiphóng dân tộc ở các nước thuộc địa Cho nên cách mạng ở các nước thuộc địa muốn thắng lợi thì nhân dân cácnước thuộc địa phải đoàn kết với nhau và đoàn kết với giai cấp vô sản trên thế giới
Tóm lại Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ta là một cương lĩnh cách mạng giải phóng dân tộc đúngđắn và sáng tạo, nhuần nhuyễn về quan điểm giai cấp, thấm đượm tính dân tộc và tính nhân văn sâu sắc
Câu 7: Tính ph bi n và đ c thù trong quá trình ra đ i ĐCSVN? ổ biến và đặc thù trong quá trình ra đời ĐCSVN? ếu khách quan? ặt quan trọng ời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan?
Trả lời:
Trên thế giới, sự ra đời của ĐCS là sự kết hợp của hai yếu tố: CN Mác – Lênin và phong trào công nhân.Nhưng ĐCSVN ra đời là sản phẩm của sự kết hợp CN Mác – Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêunước Đây chính là điểm đặc thù trong quá trình ra đời ĐCSVN
*CN Mác - Lênin
Sau khi đã tìm được con đường yêu nước đúng đắn cho dân tộc, từ năm 1921, Người tiếp tục học tập để bổsung hoàn thiện tư tưởng cứu nước, đồng thời tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin về Việt Nam nhằm chuẩn
bị tiền đề về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời chính đảng tiên phong ở Việt Nam
- Tháng 4/1922, Hội xuất bản báo Người cùng khổ (Le Paria) để tuyên truyền, vận động cách mạng ở cácnước thuộc địa Tờ báo đã tạo “một luồng gió mới thổi đến nhân dân các nước bị áp bức”, “đã làm cho nướcPháp chân chính biết rõ những sự việc xảy ra trong các thuộc địa”, “đã thức tỉnh đồng bào chúng ta”, “khiến cho
Trang 9đồng bào chúng ta nhận rõ nước Pháp, nước Pháp tự do, bình đẳng, bác ái”.Ngoài việc viết bài cho báo Ngườicùng khổ, Nguyễn Ái Quốc còn tổ chức các buổi diễn thuyết, viết bài cho báo Nhân Đạo, Người cùng khổ, Đờisống công nhân,
- Đồng thời, đây cũng là khoảng thời gian Người thu thập tư liệu để viết tác phẩm nổi tiếng “Bản án chế
độ thực dân Pháp” nhằm vạch trần bản chất chủ nghĩa đế quốc và kêu gọi “dân bản xứ không cam chịu nhụcđược mãi, phải vùng lên” Đây là tác phẩm có giá tri lớn về mặt lý luận, thực tiễn, đồng thời có giá trị văn học.Đến năm 1925, Bản án chế độ thực dân Pháp (Procès de la colonisation française), được xuất bản lần đầu tiên ởPari
- Nhưng đáng kể nhất trong số những sự chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, lý luận cho quá trình thành lậpĐảng là những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc trong các lớp huấn luyện, đào tạo cán bộ ở Quảng Châu được tậphợp thành cuốn Đường Kách Mệnh Nội dung cơ bản của tác phẩm như sau:
Một là: Chỉ có cách mạng vô sản là cách mạng triệt để, vì lợi ích của đại đa số dân chúng Tác phẩm
cũng xác định rõ tính chất của cách mạng Việt Nam là dân tộc cách mạng và giai cấp cách mạng Người chorằng phải làm dân tộc cách mạng vì thực dân Pháp bắt dân ta làm nô lệ, nên toàn dân tộc phải hiệp lực đánh đuổibọn xâm lược Thà chết tự do còn hơn sống nô lệ Việt Nam cũng phải làm giai cấp cách mạng vì chủ tư bảnTây bóc lột công nhân Việt Nam, chủ đồn điền Tây chiếm đoạt ruộng đất của nông dân Việt Nam nên côngnông phải đứng lên làm cách mạng để đánh đuổi tư bản thực dân Đây chính là điểm vận dụng sáng tạo củaNguyễn Ái Quốc trên cơ sở ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin và cách mạng Tháng Mười Nga
Hai là: Mục tiêu và con đường đi lên của cách mạng Việt Nam là chủ nghĩa xã hội, muốn xóa bỏ chế độ
người bóc lột người, muốn có tự do, hạnh phúc, bình đẳng thực sự thì phải qua hai cuộc cách mạng: cách mạnggiải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa Hai cuộc cách mạng này có quan hệ mật thiết với nhau
Ba là: Về lực lượng cách mạng, công nông là gốc của cách mệnh, học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ
là bầu bạn của công nông Cách mệnh là việc chung của cả dân chúng chứ không phải là việc của một hai người
Bốn là: Về phương pháp cách mạng, quan điểm của Nguyễn Ái Quốc là quan điểm cách mạng bạo lực,
“phải dùng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng”
Năm là: Đoàn kết quốc tế
Sáu là: Cách mạng trước hết phải có Đảng cách mạng Đảng có vững cách mệnh mới thành công.
Muốn cho Đảng vững phải làm cho trong Đảng ai cũng hiểu, ai cũng theo chủ nghĩa ấy (chủ nghĩa Mác –Lênin) Đảng không có chủ nghĩa như người không có trí khôn
Sáu điểm trên đây là tư tưởng cốt lõi trong con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc Thông qua hàngloạt các tác phẩm chủ nghĩa Mác – Lênin được truyền bá rộng rãi trong quần chúng nhân dân, làm cho phongtrào công nhân và các phong trào yêu nước Việt Nam chuyển biến mạnh mẽ Các phong trào đấu tranh pháttriển mạnh mẽ, đặc biệt là phong trào cách mạng vô sản Vào thời kì này, phong trào công nhân và nông dân đã
hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống thực dân, phong kiến chứ không còn hoạt động riêng lẻ, rời rạc nhưcác thời kì trước nữa
*Phong trào công nhân
Từ đầu TK XX, cùng với sự phát triển của phong trào dân tộc trên lập trường tư sản, phong trào công nhânchống lại sự áp bức bóc lột của tư sản thực dân diễn ra từ rất sớm Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, đội ngũcông nhân VN có khoảng mười vạn người Các cuộc đấu tranh chống bọn chủ của công nhân VN được diễn radưới nhiều hình thức từ thấp đến cao, từ phá giao kèo, bỏ việc đến bãi công, đình công Họ biết liên kết côngnhân nhiều xí nghiệp cùng đấu tranh và liên hệ với công nhân Pháp và công nhân Trung Quốc
Tháng 8-1925, cuộc bãi công tiêu biểu của hơn 1000 công nhân binh xưởng Ba Son (Sài Gòn) do Tôn ĐứcThắng lãnh đạo đã giành thắng lợi lớn Ông đã tổ chức Công hội ở Sài Gòn và gây cơ sở ở nhiều xí nghiệp.Trong hai năm 1926-1927, có 17 cuộc đấu tranh của công nhân trong cả nước Tiêu biểu là các cuộc bãicông của công nhân nhà máy sợi Nam Định (7-1926), đồn điền Cam Tiên (12-1926), đồn điền Phú Riềng (8,9-1927)
Năm 1928, bãi công đã nổ ra tại mỏ than Mạo Khê, nhà máy nước đá Laruy (Larue) ở Sài Gòn (19-2), cácnhà máy xay Chợ Lớn (23-2), sở dầu Hải Phòng (13-3), đồn điền cao su Lộc Ninh (8-4), nhà máy cưa Bến Thủy
8
Trang 10(11-4), nhà máy tơ Nam Định 11) Trong năm 1929, bãi công của công nhân nhà máy chai Hải Phòng 4), nhà máy xe lửa Tràng Thi ở Vinh (16-5), nhà máy sửa chữa ô tô Aviat ở Hà Nội (28-5), sở dầu Hải Phòng(23-9), nhà máy xi măng Hải Phòng (22-10)
(23-Các cuộc đấu tranh đã thể hiện rõ rệt tinh thần đoàn kết giai cấp, ý thức tổ chức của công nhân Báo chí củathực dân Pháp phải thừa nhận: “Từ đây, hành động tập thể của những người lao động đã thay thế cho những vụ
âm mưu của các hội kín”
Trong những năm 1926-1929, phong trào công nhân đã có sự lãnh đạo của các tổ chức như Hội VN CMthanh niên, Công hội đỏ và các tổ chức cộng sản ra đời từ năm 1929 Ở giai đoạn này nhiều cuộc bãi công củacông nhân diễn ra Từ năm 1928 đến năm 1929, có khoảng 40 cuộc đấu tranh của công nhân diễn ra trong toànquốc
Các cuộc đấu tranh của công nhân VN trong những năm
Câu 8: Vì sao phong trào yêu n ước ngoặt quan trọng c đóng vai trò quan tr ng v i s ra đ i ĐCSVN? ọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ớc ngoặt quan trọng ự ra đời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan?
Trả lời:
Xuất phát từ tình hình Việt Nam đang là một nước thuộc địa nửa PK, kinh tế nông nghiệp lạc hậu, HCMthấy rằng việc ra đời của ĐCS ở đây, nếu chỉ kết hợp chủ nghĩa Mác – Leenin với phong trào công nhân thìchưa đủ, vì giai cấp công nhân còn nhỏ bé, phong trào công nhân còn non yếu Do đó phải kết hợp cả với phongtrào yêu nước rộng lớn của các tầng lớp nhân dân đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân; phong trào này đã diễn raliên tiếp, từ rất lâu trước khi có giai cấp công nhân và phong trào công nhân
Yêu nước là truyền thống quý báu của dân tộc VN đã có từ rất lâu đời Mỗi khi đất nước bị ngoại xâm,phong trào yêu nước đều dâng cao, lôi cuốn mọi tầng lớp nhân dân, toàn thể dân tộc đứng lên chống kẻ thùchung để giành lại và bảo vệ nền độc lập của dân tộc
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời sau khi thực dân Pháp thiết lập nền thống trị của chúng trên đất nước
ta, nhất là qua hia lần khai thác thuộc địa Phong trào công nhân mới phát triển từ những năm 20 của thế kỷ XX.Trong một nước thuộc địa, kinh tế lạc hậu như VN, phong trào yêu nước vẫn là phong trào rộng lớn nhất, lôicuốn giai cấp nông dân chiếm trên 90% dân số Tham gia phong trào yêu nước còn có những giai cấp và tầnglớp khác: giai cấp tiểu tư sản, tầng lớp trí thức, tư sản dân tộc, những nhân sĩ yêu nước, một bộ phận quan lại PK
có tinh thần dân tộc chống đế quốc thực dân Đây là điều khác biệt, không giống với các nước phương Tây Ởđây, phong trào công nhân dù có tiên tiến nhất, nhưng nếu không gắn bó với phong trào yêu nước, trở thànhnòng cốt của phong trào yêu nước, thì cũng không mở rộng được cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân vàđưa cuộc đấu tranh đến thắng lợi
Ở một nước thuộc địa, chủ nghĩa Mác – Lênin phải được truyền bá vào phong trào công nhân, đồng thờivào phong trào yêu nước của các tầng lớp nhân dân đông đỏa, có như vậy nó mới có thể cắm rễ vào mảnh đấthiện thực, mới có được sức sống mạnh mẽ và bền vững Ngay đối với cách mạng ở các nước tư bản phát triển,như Mác và Ăngghen đã nêu trong Tuyên ngôn của Đảng CS, giai cấp công nhân cũng không thể xa rời dân tộc,
mà “phải tự vươn lên trở thành giai cấp dân tộc”, “tự mình trở thành dân tộc” thì mới đưa cách mạng đến thắnglợi ngay trên Tổ quốc mình HCM càng hiểu ý nghĩa quan trọng của luận điểm đó đối với cách mạng ở các nướcthuộc địa Vì vậy, ngay từ đầu, Người đã thấy phải gắn bó chặt chẽ phong trào công nhân với phong trào yêunước, phải nắm lấy vũ khí sắc bén là chủ nghĩa Mác – Lênin và ngọn cờ dân tộc
Câu 9: So sánh con đ ười của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ng c u n ứu nước, NAQ lại bắt tay ngay vào việc thành lập ước ngoặt quan trọng ủa ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? c c a NAQ v i nh ng con đ ớc ngoặt quan trọng ững con đường của các sĩ phu đi ười của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ng c a các sĩ phu đi ủa ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan?
tr ước ngoặt quan trọng c?
Trả lời:
1 Phương hướng Độc lập DT gắn với phong kiến và tư sản Độc lập DT gắn với CNXH
Trang 114 Phương pháp CM Bạo lực CM (Phan Bội Châu, Hoàng Hoa
Thám), bất bạo động (Duy Tân - PCT)
Bạo lực cách mạng
5 Đoàn kết quốc tế Bước đầu đề cập (Phan Bội Châu) Khẳng định sự nhất thiết của đoàn kết
quốc tế, đoàn kết rộng rãi với ND các nước thuộc địa, với giai cấp vô sản trên
TG đặc biệt là vô sản Pháp.
6 Vị trí, vai trò lãnh
Câu 10: H th ng quan đi m v CM gi i phóng dân t c c a NAQ trong nh ng năm 20 - ệc thành lập ểm về CM giải phóng dân tộc của NAQ trong những năm 20 - ề CM giải phóng dân tộc của NAQ trong những năm 20 - ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ộc đời hoạt động CM 1917 – 1920 ủa ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ững con đường của các sĩ phu đi 30?
Trả lời:
Trở thành người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc bắt tay vào truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin về nước Quátrình đó cũng là quá trình Người từng bước vạch đường lối chiến lược cho cách mạng Việt Nam Hệ thống quanđiểm về CM giải phóng dân tộc của NAQ trong giai đoạn này cũng được thể hiện rõ qua các bài báo, các bàiphát biểu, diễn thuyết của Người
- 4/1922, Hội xuất bản báo Người cùng khổ (Le Paria) để tuyên truyền, vận động cách mạng ở các nướcthuộc địa Tờ báo đã tạo “một luồng gió mới thổi đến nhân dân các nước bị áp bức”, “đã làm cho nước Phápchân chính biết rõ những sự việc xảy ra trong các thuộc địa”, “đã thức tỉnh đồng bào chúng ta”, “khiến cho đồngbào chúng ta nhận rõ nước Pháp, nước Pháp tự do, bình đẳng, bác ái”.Ngoài việc viết bài cho báo Người cùngkhổ, Nguyễn Ái Quốc còn tổ chức các buổi diễn thuyết, viết bài cho báo Nhân Đạo, Người cùng khổ, Đời sốngcông nhân,
- 6/1923 – 11/1924, trong quãng thời gian Người ở Liên Xô, dự và tham luận trong các Đại hội, Hội nghị,Nguyễn Ái Quốc nghiên cứu sâu hơn về chủ nghĩa Mác – Lênin, kinh nghiệm Cách mạng tháng Mười, lí luận
về xây dựng chính đảng của giai cấp vô sản kiểu mới, đồng thời khảo sát thực tế chế độ xã hội chủ nghĩa, kinhnghiệm và thực tiễn xây dựng Đảng Cộng sản Liên Xô Người đã viết nhiều bài báo đăng trên báo Sự thật, Tạpchí Thư tín quốc ở Liên Xô, Tạp chí Cộng sản
- Đồng thời, đây cũng là khoảng thời gian Người thu thập tư liệu để viết tác phẩm nổi tiếng “Bản án chế
độ thực dân Pháp” nhằm vạch trần bản chất chủ nghĩa đế quốc và kêu gọi “dân bản xứ không cam chịu nhụcđược mãi, phải vùng lên” Đây là tác phẩm có giá tri lớn về mặt lý luận, thực tiễn, đồng thời có giá trị văn học.Đến năm 1925, Bản án chế độ thực dân Pháp (Procès de la colonisation française), được xuất bản lần đầu tiên ởPari
- Nhưng đáng kể nhất trong số những sự chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, lý luận cho quá trình thành lậpĐảng là những bài giảng của Nguyễn Ái Quốc trong các lớp huấn luyện, đào tạo cán bộ ở Quảng Châu được tậphợp thành cuốn Đường Kách Mệnh Nội dung cơ bản của tác phẩm như sau:
Một là: Chỉ có cách mạng vô sản là cách mạng triệt để, vì lợi ích của đại đa số dân chúng Tác phẩm
cũng xác định rõ tính chất của cách mạng Việt Nam là dân tộc cách mạng và giai cấp cách mạng Người chorằng phải làm dân tộc cách mạng vì thực dân Pháp bắt dân ta làm nô lệ, nên toàn dân tộc phải hiệp lực đánh đuổibọn xâm lược Thà chết tự do còn hơn sống nô lệ Việt Nam cũng phải làm giai cấp cách mạng vì chủ tư bảnTây bóc lột công nhân Việt Nam, chủ đồn điền Tây chiếm đoạt ruộng đất của nông dân Việt Nam nên côngnông phải đứng lên làm cách mạng để đánh đuổi tư bản thực dân Đây chính là điểm vận dụng sáng tạo củaNguyễn Ái Quốc trên cơ sở ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin và cách mạng Tháng Mười Nga
Hai là: Mục tiêu và con đường đi lên của cách mạng Việt Nam là chủ nghĩa xã hội, muốn xóa bỏ chế độ
người bóc lột người, muốn có tự do, hạnh phúc, bình đẳng thực sự thì phải qua hai cuộc cách mạng: cách mạnggiải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa Hai cuộc cách mạng này có quan hệ mật thiết với nhau
10
Trang 12 Ba là: Về lực lượng cách mạng, công nông là gốc của cách mệnh, học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ
là bầu bạn của công nông Cách mệnh là việc chung của cả dân chúng chứ không phải là việc của một hai người
Bốn là: Về phương pháp cách mạng, quan điểm của Nguyễn Ái Quốc là quan điểm cách mạng bạo lực,
“phải dùng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng”
Năm là: Đoàn kết quốc tế
Sáu là: Cách mạng trước hết phải có Đảng cách mạng Đảng có vững cách mệnh mới thành công.
Muốn cho Đảng vững phải làm cho trong Đảng ai cũng hiểu, ai cũng theo chủ nghĩa ấy (chủ nghĩa Mác –Lênin) Đảng không có chủ nghĩa như người không có trí khôn
Sáu điểm trên đây là tư tưởng cốt lõi trong con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc
Từ lý luận và thực tiễn cách mạng, Người đã vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào thựctiễn cách mạng nước nhà, lấy đó làm nền tảng để xây dựng một hệ thống luận điểm chính trị mà sau này pháttriển thành những nội dung cơ bản trong Cương lĩnh chính trị của Đảng Cương lĩnh đã xác định các vấn đề cơbản của CM VN:
- Phương hướng chiến lược của cách mạng VN là: “tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để
đi tới xã hội cộng sản”
- Nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa CM:
Về chính trị: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn PK; làm cho nước VN được hoàn toàn độc lập; lập
chính phủ công nông binh, tổ chức quân đội công nông
Về kinh tế: thủ tiêu hết các thứ quốc trái; tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngân
hàng ) của trư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho Chính phủ công nông binh quản lý; tịch thu toàn bộruộng đất của bọn đế quốc chủ nghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo; bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo; mởmang công nghiệp và nông nghiệp; thi hành luật ngày làm 8 giờ
Về văn hóa – XH: dân chúng được tự do tổ chức; nam nữ bình quyền , phổ thông giáo dục theo công
nông hóa
- Lực lượng CM: Đảng phải thu phục cho được đại bộ phận dân cày và phải dựa vào hạng dân cày nghèo
làm thổ địa CM, đánh đổ bọn đại địa chủ và PK; phải làm cho các đoàn thể thợ thuyền và dân cày (công hội,hợp tác xã) khỏi ở dưới quyền lực và ảnh hưởng của bọn tư sản quốc gia; phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, tríthức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Đối với phú nông, trung, tiểu địachủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng trung lập
Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (như Đảng Lập hiến ) thì phải đánh đổ
- Lãnh đạo CM: giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo cách mạng VN Đảng là đội tiên phong của giai cấp
vô sản, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng;trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhượng bộ một chút lợi ích gì của công nông
mà đi vào con đường thỏa hiệp
- Quan hệ của CM VN với phong trào CM TG: CM VN là một bộ phận của CM TG, phải thực hành liên
lạc với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản TG, nhất là giai cấp vô sản Pháp
Thực tiễn quá trình vận động của CM VN trong gần 80 năm qua đã chứng minh rõ tính khoa học và tínhcách mạng, tính đúng đắn và tiến bộ của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Đây cũng chính là sự hoànthiện quan điểm về CM giải phóng dân tộc của NAQ trong những năm 1920 – 1930
PHẦN II:
Câu 11: So sánh C ương? ng lĩnh chính tr (2-1930) v i Lu n c ị thành lập Đảng? ớc ngoặt quan trọng ập ương? ng chính tr (10-1930)? ị thành lập Đảng?
Gi i thích vì sao có s khác nhau nh v y? ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ự ra đời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ư ập
Trả lời:
*Điểm giống nhau:
- Phương hướng: “tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”
- Nhiệm vụ: 2 nhiệm vụ cơ bản có mối quan hệ khăng khít với nhau
Về vấn đề dân tộc: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho đất nước hoàn toàn độc lập
Trang 13 Về vấn đề giai cấp: đánh đổ PK, giành lại ruộng đất cho dân cày, thực hiện cách mạng ruộng đất triệt để
- Lực lượng: công nhân và nông dân là lực lượng nòng cốt và vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân
- Phương pháp: dùng bạo lực CM chống lại bạo lực phản CM (kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị
với đấu tranh vũ trang)
- Đoàn kết quốc tế: đều khẳng định CM VN là một bộ phận của CM TG
- Vai trò của Đảng: khẳng định: sự lãnh đạo của ĐCS là điều kiện cốt yếu cho thắng lợi của cách mạng.
Lực
lượng
Tập trung lực lượng của toàn dân tộc
Bộ phận nào chưa rõ mặt phản CM thì phải
lợi dụng hoặc giữ họ ở thế trung lập Bộ
phận nào đã ra mặt phản CM thì phải đánh
đổ
Giai cấp làm CM chỉ có công nhân vànông dân
Nguyên nhân chủ yếu của sự khác nhau đó là:
- Luận cương chính trị chưa tìm ra và nắm vững những đặc điểm của XH thuộc địa, nửa PK VN
- Do nhận thức giáo điều, máy móc về vấn đề dân tộc và giai cấp trong cách mạng ở thuộc địa, và lại chịuảnh hưởng trực tiếp khuynh hướng “tả” của Quốc tế CS và một số đảng cộng sản trong thời gian đó
Chính vì vậy, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tháng 10-1930 đã không chấp nhận những quanđiểm mới, sáng tạo, độc lập tự chủ của NAQ được nêu trong Đường Cách mệnh, Chánh cương vắn tắt và Sáchlược vắn tắt
Câu 12: Trong h i ngh 10-1930, NAQ và t t ộc đời hoạt động CM 1917 – 1920 ị thành lập Đảng? ư ưởng của Người được đánh giá như thế ng c a Ng ủa ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ười của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ược đánh giá như thế i đ c đánh giá nh th ư ếu khách quan? nào?
Trả lời:
Câu 13: Lu n c ập ương? ng chính tr (10-1930) tác đ ng nh th nào v i phong trào CM vô ị thành lập Đảng? ộc đời hoạt động CM 1917 – 1920 ư ếu khách quan? ớc ngoặt quan trọng
s n th i kì 30 – 35? ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan?
Trả lời:
Câu 14: Phân tích quá trình nh n th c và ch đ o th c hi n gi i quy t m i quan h ập ứu nước, NAQ lại bắt tay ngay vào việc thành lập ỉ đạo thực hiện giải quyết mối quan hệ ại lựa chọn con đường CM vô sản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ự ra đời của ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ệc thành lập ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng ếu khách quan? ệc thành lập
gi a hai nhi m v dân t c và dân ch c a Đ ng 1930 - 1945? ững con đường của các sĩ phu đi ệc thành lập ụ dân tộc và dân chủ của Đảng 1930 - 1945? ộc đời hoạt động CM 1917 – 1920 ủa ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ủa ĐCSVN là 1 tất yếu khách quan? ản? CM 3 bước ngoặt quan trọng
Trả lời:
Từ Hội nghị BCHTW 10-1930 đến bản “Chương trình hành động của Đảng” 6-1932 và Đại hội đại biểutoàn quốc lần thứ I (3-1935) của Đảng, quan điểm, tư tưởng của Luận cương chính trị (thực chất là của Quốc tếCS) đã được xác lập và giữ vai trò chủ đạo trong Đảng Những tư tưởng, quan điểm đúng đắn của NAQ dù cóbảo lưu đã không được chấp nhận
Như vậy, vấn đề cơ bản nhất nhưng cũng khó khăn, phức tạp nhất trong đường lối chính trị của Đảnglúc này là mối quan hệ giữa giai cấp với dân tộc, biểu hiện tập trung ở quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc – dânchủ Có giải quyết đúng đắn mối quan hệ này mới giải quyết đúng các vấn đề chiến lược khác của CM Tuynhiên, cũng cần khẳng định luôn: trong toàn bộ quá trình giải quyết hai vấn đề này, dù từng giai đoạn có khácnhau nhưng Đảng vẫn luôn khẳng định hai vấn đề dân tộc, dân chủ luôn gắn bó chặt chẽ, làm tiền đề cho nhau
*Giai đoạn 1930 – 1935:
12